Քաղաքական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր Վահե Դավթյանի զրույցը Հայաստանում Իրանի արտակարգ և լիազոր դեսպան Խալիլ Շիրղոլամիի հետ:
«Պրեսսինգ» հաղորդաշարում Սաթիկ Սեյրանյանի հյուրը ՀՀ արտակարգ դեսպանորդ և լիազոր նախարար, քաղաքական վերլուծաբան Վարդան Հակոբյանն է։
Կառավարությունից հետո ճեպազրույցի ժամանակ լրագրողները Նիկոլ Փաշինյանին հարց ուղղեցին «Միասնության թևեր» քաղաքացիական նախաձեռնության ղեկավար Արման Թաթոյանի ներկայացրած փաստերի առնչությամբ, համաձայն որի, մասնավորապես, Գեղարքունիքի ուղղությամբ Ադրբեջանը նոր դիրք է դրել, նոր առաջխաղացում կա:
Զզվանք: Սա միակ զգացողությունն է, որը ՀՀ ցանկացած քաղաքացու մոտ, ընդ որում, անկախ քաղաքական նախասիրություններից, կարող է առաջանալ՝ լսելով Եվրախորհրդարանում Նիկոլ Փաշինյանի երեկվա ելույթը:
«Պրեսսինգ» հաղորդաշարում Սաթիկ Սեյրանյանի հյուրը հասարակական գործիչ, Վայոց ձորի նախկին մարզպետ, ՀՀ արտակարգ դեսպանորդ և լիազոր նախարար, Լեհաստանում ՀՀ նախկին դեսպան Էդգար Ղազարյանն է։
168TV-ի «Թրիգեր» հաղորդաշարի հյուրը Սթենֆորդի համալսարանի քաղաքագիտության դոկտոր Արթուր Խաչիկյանն է:
Քաղաքագետ Վազգեն Հովհաննիսյանն այն կարծիքին է, որ տարածաշրջանային պատերազմը կարող է աղետալի հետևանքներ ունենալ Հայաստանի համար:
Իրանում ռազմական գործողությունները շարունակվում են, որին զուգահեռ՝ Սպիտակ տունը հայտարարել է, որ Թրամփն անձամբ կորոշի, թե երբ է Իրանը համարվելու «լիակատար հանձնված»։
Ադրբեջանի հարցերով փորձագետ, սոցիոլոգ Արմինե Ադիբեկյանն այն կարծիքին է, որ Նիկոլ Փաշինյանը չի ճանաչում օրենք, չի հարգում կարգուկանոն և մի բան էլ զարմանում է, թե ինչու սկսեցին իրեն քննադատել։
168TV-ի՝ «Զառան հարց ունի» հաղորդաշարի հյուրը փաստաբան, իրավապաշտպան Հովհաննես Խուդոյանն է։
Այն, որ Իրանի դեմ ԱՄՆ-Իսրայել ռազմական օպերացիայի օրերին Թուրքիան և Ադրբեջանը, մեծ հաշվով, միևնույն դիրքից են հանդես եկել, դա, բնավ, չի նշանակում, որ այս ընթացքում «բախումներ» և մեսիջներ չեն եղել:
Իրանի դեմ ԱՄՆ-Իսրայել պատերազմի ու օրերս Նախիջևանում իրանական ԱԹՍ-ների մասնակցությամբ Նախիջևանում գրանցված միջադեպի ֆոնին թյուրքական աշխարհը հանդես է եկել միասնական ճակատով:
Երեկ՝ մարտի 8-ին, Իրանի Իսլամական Հանրապետության նախագահ Մասուդ Փեզեշքիանը հեռախոսազրույց է ունեցել Ադրբեջանի նախագահի հետ, որի ընթացքում ասել է, որ Նախիջևանին հասցված օդային հարվածի միջադեպը կապ չունի Իրանի հետ, և ընդգծել, որ միջադեպը կհետաքննվի։
«Դասեր» հաղորդաշարում Սաթիկ Սեյրանյանի հյուրը ՀՀ նախկին վարչապետ, «Ազատություն» կուսակցության նախագահ Հրանտ Բագրատյանն է:
«Պրեսսինգ» հաղորդաշարում «ՀայաՔվե» ազգային-քաղաքացիական միավորման համակարգող Ավետիք Չալաբյանը խոսել է թոշակների բարձրացման շոուի ու դրա քաղաքական կոմպոնենտի մասին:
Փետրվարի 9-11-ը Հարավային Կովկաս էր այցելել ԱՄՆ փոխնախագահ Ջեյ Դի Վենսը՝ սահմանափակվելով Հայաստան և Ադրբեջան այցելություններով և անտեսելով Վրաստանը: Փետրվարի 4-7-ը Երևանը շտապ կազմակերպել էր ԱԺ նախագահ Ալեն Սիմոնյանի այցը Մոսկվա, ամենայն հավանականությամբ, նման զուգադիպությունը պատահական չէ:
«Պրեսսինգ» հաղորդաշարում Սաթիկ Սեյրանյանի հյուրն ամերիկահայ կոնֆլիկտաբան, միջազգային հակամարտությունների կարգավորման և բանակցությունների մասնագետ (Conflict Resolution, International Law, Mediation), իրավագիտության դոկտոր Հրայր Բալյանն է։
Մեկ շաբաթ է` Մերձավոր Արևելքն ապրում է նոր լայնամասշտաբ պատերազմի պայմաններում․ ԱՄՆ-ը, Իսրայելը և Իրանը ներգրավվել են ուղիղ ռազմական բախման մեջ։ Տասնամյակներ շարունակ կուտակված հակասությունները, որոնք երկար ժամանակ դրսևորվում էին «ստվերային պատերազմի», միջնորդավորված բախումների և փոխադարձ սպառնալիքների տեսքով, վերածվել են բաց ռազմական հակամարտության։ Իրանի տարածքում իրականացված հարվածները, պատասխան հրթիռային ու անօդաչու թռչող սարքերի գրոհները, ինչպես նաև տարածաշրջանի տարբեր երկրներում գտնվող ամերիկյան ռազմաբազաների թիրախավորումը ցույց են տալիս, որ հակամարտությունը դուրս է եկել սահմանափակ գործողությունների շրջանակից և վերածվում է լայն տարածաշրջանային ճգնաժամի, որի ելքը գրեթե տեսանելի չէ։
Քաղաքագետ Դավիթ Հարությունովը չի բացառում, որ Միացյալ Նահանգներ, Իսրայել և Իրան ռազմական առճակատման ժամկետներն ավելի երկարաձգվեն, կամ դրանք տևեն մի քանի օր և ավարտվեն՝ ամեն ինչ պայմանավորված է տարբեր գործոններով։
«Զարթոնք» օրաթերթի գլխավոր խմբագիր Սևակ Հակոբյանն այն կարծիքին է, որ Իրանի դեմ ԱՄՆ-ի և Իսրայելի հարձակումը, Իսրայելի վարչապետից բացի, ոչ ոքի համար դրական արդյունք չի կարող ունենալ։
Իրանի դեմ ամերիկաիսրայելական ռազմական օպերացիայի օրերին, և հատկապես՝ Ադրբեջան-Իրան հարաբերությունների հերթական սրացման հերթական փուլի համատեքստում, փորձագիտական և քաղաքական շրջանակներից հիշում են 2020 թվականի 44-օրյա պատերազմը, այսօր օկուպացված Արցախի հարավային ուղղությամբ հայկական տարածքային կորուստները, Իրանի արածն ու չարածը, և այլն:
«Պրեսսինգ» հաղորդաշարում Սաթիկ Սեյրանյանի հյուրը քաղաքագետ, ԱՄՆ Լիհայի համալսարանի պրոֆեսոր Արման Գրիգորյանն է։
«Ամերիկյան ժողովրդի ջախջախիչ մեծամասնությունը դեմ է այս պատերազմին, մանավանդ, որ նախագահ Թրամփը երբ թեկնածու էր, խոսում էր խաղաղությունից, ասում էր, որ ինքը խաղաղության նախագահ է։ Բայց մենք տեսանք, որ նախորդ տարվա հունիսին Իրանի վրա հարձակվեց, այս տարվա սկիզբ՝ Վենեսուելայի, այս օրերին՝ նորից Իրանի վրա։ Սա շատ բացասական հետևանքներ է ունենալու»,- 168TV-ի «Ռեվյու» հաղորդման ընթացքում ասաց ամերիկահայ գործիչ, «Կալիֆոռնիա կուրիեր» թերթի գլխավոր խմբագիր Հարութ Սասունյանը։
Իրանի դեմ ԱՄՆ-ի և Իսրայելի սանձազերծած ագրեսիան արդիականացրել է տարածաշրջանային շատ խնդիրներ։ Թերևս դրանցից գլխավորը վերաբերում է տարածաշրջանում Թուրքիայի և Ադրբեջանի հեռանկարներին ու դրությանը. որքանով նրանք կարող են վստահորեն նայել գոնե վաղվա օրվան, էլ չասած՝ ավելի լայն հեռանկարի մասին:
Մարտի 4-ին տեղեկություն էր ստացվել, որ Իրանի տարածքից արձակված բալիստիկ հրթիռը, որը հատել է Իրաքի և Սիրիայի օդային տարածքը և ուղղվել է դեպի Թուրքիայի օդային տարածք, ոչնչացվել է նրա օդային տարածքում՝ ՆԱՏՕ-ի ՀՕՊ և հակահրթիռային ուժերի կողմից։
Այսօր առավոտյան ադրբեջանական ու իրանական ԶԼՄ-ները հաղորդեցին՝ իրանական երկու ԱԹՍ-ներ թիրախավորել են Նախիջևանի օդանավակայանի տերմինալի շենքը և Շեքերաբադ գյուղի դպրոցի հարևանությամբ։
«Պրեսսինգ» հաղորդաշարում Սաթիկ Սեյրանյանի հյուրը ՀՀ նախկին վարչապետ (1992-93թթ.), ՀՀ Ազգային ժողովի (ԱԺ) նախկին նախագահ Խոսրով Հարությունյանն է։
Կովկասագետ Կարեն Իգիթյանն այն կարծիքին է, որ Իրանի նկատմամբ ԱՄՆ-ի և Իսրայելի հարձակումից հետո տարածաշրջանային բախման հանգուցալուծումը շուտ չի լինելու, որովհետև ըստ նրա՝ պատերազմը պետք է հաղթող ունենա։
Ինչպես արդեն գրել ենք, որ ՀՀ արտաքին հետախուզության ծառայությունը և՛ 2025 թվականին, և՛ 2026 թվականին ներկայացրած զեկույցներում մեծ տեղ է հատկացրել հիբրիդային պատերազմի թեմային: Ավելին, վերջին զեկույցում Քրիստինե Գրիգորյանի ղեկավարած այդ կառույցը նույնիսկ հարկ է համարել առանձին հատվածով բացատրել՝ ինչ ասել է հիբրիդային պատերազմ: Եվ ոչինչ, որ հետո ՀՀ իշխանությունները որոշեցին, որ ավելի ճիշտ է օգտագործել ոչ թե «հիբրիդային պատերազմ», այլ՝ «հիբրիդային սպառնալիք» ձևակերպումը: Օրինակ՝ Ռուսաստանին Հայաստանի դեմ հիբրիդային պատերազմ մղելու մեջ մեղադրող Ալեն Սիմոնյանը՝ Մոսկվա, Լավրովի մոտ գնալուց առաջ:
Հայաստանի համար ի՞նչ ռիսկեր է պարունակում Իրանի շուրջ ներկա իրավիճակը, և եթե ԱՄՆ-ը որոշի ցամաքային գործողություններ սկսել, արդյո՞ք Ադրբեջանը քննության առաջ չի հայտնվի իր տարածքը տրամադրելու առումով, ինչը մեր երկրին նոր սպառնալիքների առաջ կկանգնեցնի։
