Վանի թագավորություն, Հայաստան, հարսնացու, ավանդույթ, խաչ, Էրեբունի, հարսի զգեստ, պաշտամունք
Եթե փաստաթղթի առաջին հատվածում ամերիկյան վերլուծաբանները մանրամասն ներկայացնում են Ալիևի արձանագրած տնտեսական ցուցանիշներն ու կառավարման մեթոդները, ապա զեկույցի շարունակության վերլուծությունում ընդգծվում են նրա՝ համամիութենական մակարդակում աշխատելու հնարավորությունները:
Ադրբեջանի նախկին նախագահ Հեյդար Ալիևի քաղաքական կենսագրությունը կապված է՝ ինչպես Խորհրդային Ադրբեջանի, այնպես էլ՝ ԽՍՀՄ կենտրոնական իշխանության հետ։
Նոր գաղտնուղի՝ Բջնիի ամրոցում, Բաղաբերդում՝ կավե կարաս՝ լի ցորենով, և նոր պարիսպ՝ Զվարթնոցի տաճարում։ Հնագետների կողմից կատարված պեղումների և դրանց արդյունքների մասին 168TV-ի «Մարդիկ» հաղորդաշարի շրջանակում զրուցել ենք հնագետ Ավետիս Գրիգորյանի հետ։
1920 թվականին, երբ կազմավորվեց Հայաստանի Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունը, Տիգրանաշենը գտնվում էր Խորհրդային Հայաստանի կազմում: Դա ապացուցում են այդ շրջանի քարտեզները: 1926, 1933 թվականի քարտեզները ևս փաստում են, որ Տիգրանաշենը եղել է Խորհրդային Հայաստանի կազմում:
Հատկանշական է, որ թերթելով միայն «Անաստված» թերթի 1920 և 1930-ական թվականների համարները, կարող ենք տեսնել Հայաստանի և Արցախի փակվող եկեղեցիների ամբողջ գործընթացը, տրամաբանությունն ու աշխարհագրությունը: Դա լիարժեք պատկեր է տալիս հասկանալու համար ժամանակաշրջանի եկեղեցիների դեմ արշավի տրամաբանությունը: Այդ ամենի հիմքում կար միայն մեկ նպատակ՝ ոչնչացնել Հայոց եկեղեցին:
Թուրքիայում աճեցվում է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության ցանկում ընդգրկված համեմունքը՝ զաֆրանը, որի 1 կիլոգրամի գինը հասնում է 600 հազար թուրքական լիրայի (12.500 դոլար)։
Վերջին երկու տարվա ընթացքում Christie’s և Sotheby’s աճուրդային տներում շքեղությանառարկաների վաճառքն աճում է նախանձելի արագությամբ։ Այդ մասին են վկայում Artnews պորտալի վերլուծաբանների հաշվարկները։
Միության հիմնադիր Աբրահամ վարդապետի հետ միասին երիտասարդներ էինք, ու սա առիթ դարձավ, որ ես խորանամ Մոմիկի ստեղծագործության մեջ։ Համատեղ կազմակերպեցինք Նորավանքի վերաօծման հանդիսությունների մի մասը, և 1999թ․ երջանկահիշատակ Գարեգին Ա կաթողիկոսը եկավ, մասնակցեց։
Խորհրդային Հայաստանի արդյունաբերական կարևորագույն համալիրներից մեկը Քանաքեռի ալյումինի գործարանն էր՝ ԿԱՆԱԶ-ը:
ԱՄՆ ԿՀՎ այս փաստաթուղթը հերթական անգամ փաստում է, թե խորհրդային ժամանակաշրջանում ամերիկյան հետախուզությունն ինչպիսի մանրակրկիտ աշխատանք էր իրականացնում իր համար կարևոր տեղեկությունը ստանալու համար:
Հայկական թատրոնի և կինոյի սիրված դերասանուհի Մարիամ Դավթյանը տարիների ընթացքում հանդիսատեսի համար դարձել է ոչ միայն բեմի և էկրանի ճանաչված դեմք, այլև անկեղծության, ուժի և ներքին զգայունության խորհրդանիշ։
Ինչպե՞ս են ձևավորվում քարանձավները, ո՞ր տեսակն է միայն Հայաստանում, ի՞նչ խանգարող հանգամանքներ կան՝ այս վայրերը զբոսաշրջային կենտրոններ դարձնելու առումով։ Այս և այլ հարցերի շուրջ զրուցել ենք քարանձավագետ Սմբատ Դավթյանի հետ։
Վերանայվել և նոր հերթականությամբ դասակարգվել են պատմության ընթացքը փոխած և տարբեր ժամանակաշրջաններում հզորության գագաթնակետին հասած աշխարհի 15 խոշորագույն կայսրությունները:
1980 թվականի հունիսի 11-ին ԱՄՆ Կենտրոնական հետախուզության վարչությունը կազմում է մի գաղտնի զեկույց՝ Խորհրդային Միության տնտեսական, տեխնիկական կամ ենթակառուցվածքային հարցերի վերաբերյալ:
«Մարդիկ» հաղորդաշարի շրջանակներում վերականգնող ճարտարապետ Արա Զարյանի հետ զրուցել ենք «Սյունյանց աշխարհի բերդերը» գրքի, Հառիճավանք վանական համալիրի Սբ․ Աստվածածին եկեղեցու մուտքի վերնամասում գտնվող որմնանկարի (13-րդ դ.) ամրակայման ու մաքրման աշխատանքների մասին։
1983 թվականի հունիսի 16-ին ASALA-ն իրականացնում է իր ամենահայտնի գործողություններից մեկը՝ «Հակոբ Հակոբյան» գործողությունը: Գործողության շրջանակներում հարձակում է իրականացվում Ստամբուլի շուկայի մեջ: Ռումբի պայթյուն իրականացնելով՝ նահատակվում է ASALA-ի մարտիկ Մկրտիչ Մատարյանը:
2003 թվականի ապրիլի 18-ին ԱՄՆ Կենտրոնական հետախուզության վարչությունը գաղտնազերծում և հրապարակում է մի փաստաթուղթ, որը կազմվել էր 1949 թվականի հունիսի 10-ին:
2012 թվականի դեկտեմբերի 24-ին գաղտնազերծվում է ԱՄՆ Կենտրոնական հետախուզության վարչության վերլուծական տեղեկագիրը: Փաստաթուղթը վերաբերում է ԽՍՀՄ-ում ազգային և տարածքային հակամարտություններին:
2026թ․ մայիսի 20-ին և 21-ին հայոց եռագույնը ծածանվեց աշխարհի ամենաբարձր լեռան՝ Էվերեստի գագաթին (8848 մ)։ Առաքելությունն իրականացնողներից մեկը լեռնագնաց Գևորգ Գասպարյանն էր։ Նրա հետ զրուցել ենք ճանապարհին հանդիպած խոչընդոտների, դրանք հաղթահարելու, լեռնագնացության մասին։
1988 թվականի փետրվարի 12-ին սկսվեց Արցախյան շարժումը: Ազգային պահանջն ու հանրահավաքները սկսվեցին Արցախից, ապա տարածվեցին նաև Հայաստանում:
«Հայաստանից Եվրոպա էին ուղարկվում շատ թանկագին ապրանքներ, հատկապես գորգեր, այծի մազ, անտառանյութ, չորացած մրգեր և այլն: Հայտնի էր նաև Տավրոսի երկաթը: Հայաստանը հայտնի էր նաև իր ձիերով և ջորիներով: Կիլիկիայում շատ կային հատկապես ջենովացի վաճառականներ, որոնց Լևոն Երկրորդ թագավորը մեծ արտոնություն էր շնորհել»: (Ավետիսյան Կ., «Անվանի աշխարհագրագետ ճանապարհորդներ», էջ 7):
1918 թվականի սեպտեմբերին թուրքական զորքերը գրավեցին Բաքուն: Քաղաքը գրավելուց հետո թուրք զինվորականների ղեկավարությամբ թուրք-թաթարական հրոսակախմբերը սկսեցին կոտորել քաղաքի անզեն հայերին:
Ռուս անվանի բանաստեղծ Սերգեյ Գորոդեցկին 1916 թվականին գտնվում էր Առաջին համաշխարհային պատերազմի կովկասյան ճակատում: Հենց այդ շրջանը մեծ նշանակության ունեցավ գրողի համար՝ հատկապես իր հայամետ դիրքորոշման հարցում:
Մովսես Սիլիկյանի կոչը ոգևորում է ո՛չ միայն պատերազմի դաշտում գտնվողներին, այլև հավաքագրվում են կամավորների նոր խմբեր, ովքեր մեկնում են պատերազմի դաշտ: Այդ կոչն ու պատերազմի այդ ժամանակահատվածը բեկումնային են լինում, քանի որ հայկական զորքերը սկսում են իրենց առաջխաղացումն ու կամաց-կամաց մոտենում են իրենց վերջնանպատակին՝ հայրենիքի ազատագրմանը:
168TV-ի «Ռանդևու» հաղորդման հյուրը Կամերային թատրոնի դերասան Մխիթար Ավետիսյանն է:
Ադրբեջանն օկուպացված Արցախում շարունակում է իր քաղաքականությունը նաև հիմա, ամեն օր: Պատմությունը կրկնվում է, թշնամին մնում է անփոփոխ, և ցավալիորեն չենք փոխվում նաև մենք:
«Եղել է ինչ-որ շրջան, որ մենք չենք շփվել, բայց մենք ունենք էնպիսի գեղեցիկ միասին ապրած կյանք, որ երբևէ ոչ ոք չի կարող դա ջնջել»,- հավելում է Իսպիրյանը՝ կրկին շրջանցելով թեմայի առավել սուր կողմերը։
Շուշիի ազատագրումը մինչ օրս մնում է հայ ժողովրդի պատմական հիշողության մեջ՝ որպես հերոսության, միասնականության և հաղթանակի խորհրդանիշ:
168TV-ի «Ռանդևու» հաղորդման հյուրը երգիչ-երգահան Արթուր Սաֆարյանն է:
