Պահքի ծաղկազարդ պտուղներից է մարդու հոգում կարգ ու կանոնի հաստատումը, որն արտահայտվում է նաև արտաքին կյանքում: Առանց կանոնակարգության և գործողությունների համաչափության հոգևոր աճի շոշափելի զարգացում անձի մեջ չի կարող լինել: Սակայն այն մեխանիկական գործառույթ չէ, այլ մտքի մշտապես արթնության և ինքնավերահսկման կարողություն:
Յուրաքանչյուր անձ իր բնավորության լավ և վատ կողմերը ձեռք է բերում աստիճանաբար և որ ուղղությունն ընտրում է, այդ ուղղությամբ էլ առաջադիմում է: Ինչպես որ մարդն աստիճանաբար է որևէ արհեստի կամ մասնագիտության տիրապետում, այնպես էլ աստիճանաբար է ձևավորվում նրա բնավորությունը: Եթե երկրաչափության, մաթեմատիկայի և այլ առարկաների ուսուցման մեջ պահանջվում է գիտելիքը գործնականորեն արտահայտել, նույնն է և […]
Մեծ Պահքն ունի յոթ կիրակի, յոթ հիշարժան օրեր. Բուն բարեկենդան, Արտաքսում, Անառակի, Տնտեսի, Դատավորի, Գալստյան և Ծաղկազարդ:
«Հնազանդութիւնը զոհէն ու խօսք մտիկ ընելը խոյերուն ճարպէն աղէկ է» (Ա.Թգ 15.22)։ Աստուած Սամուէլին ըսաւ որ երթայ եւ Սաւուղին պատուիրէ, որ յարձակի Ամաղեկացիներուն վրայ եւ «այր մարդէն մինչեւ կին մարդը եւ տղայէն մինչեւ կաթնկերը, արջառէն մինչեւ ոչխարը եւ ուղտէն մինչեւ էշը» բնաջնջէ (Ա.Թգ 15.3)։
Հայցում ենք ամենքիդ աղոթական ներկայությունը
Քրիստոնեական սերն առանձնահատուկ, զոհաբերվող սեր է, այն ընդարձակում է մարդկային անհատականության սահմանները, կյանքը դարձնում է ավելի խորը և հագեցած: Քրիստոնյայի սերն անշահախնդիր է, ինչպես արևի լույսը, այն փոխարենը ոչինչ չի պահաջում և ոչինչ իրենը չի համարում: Այն չի դառնում ուրիշների ստրուկը և իր համար ստրուկներ չի որոնում, այն սիրում է Աստծուն և մարդուն՝ որպես Աստծո պատկեր: Քրիստոնեական սերը մշտապես պայքարում է եսասիրության դեմ, այսինքն՝ պայքարում է մոլությունների դեմ, ինչպես կպայքարեր գիշատիչ գազանների դեմ:
Եթէ ոսկիին վստահիս՝ յիշէ որ անիկա կրնայ գողցուիլ։ Եթէ դրամին վստահիս՝ յիշէ որ անիկա կրնայ սպառիլ։ Եթէ մարդու վստահիս՝ յիշէ որ անիկա կրնայ դաւաճանել։ Եթէ լեռներու վստահիս՝ յիշէ որ անոնք կրնան սասանիլ։ Եթէ երկրաւոր թիկնապահներու ապաւինիս՝ յիշէ որ անոնք կրնան քեզմէ առաջ մեռցուիլ։ Եթէ գահերու կառչիս՝ յիշէ որ անոնք կրնան տապալեցուիլ։ Իսկ եթէ Աստուծոյ վստահիս եւ ապաւինիս՝ ան քեզ յուսախաբ պիտի չընէ, պիտի չլքէ, պիտի չմոռնայ, ընդհակառակը՝ պիտի պաշտպանէ ու պահպանէ, պիտի օրհնէ ու օծէ։
Թող Աստված օրհնի ձեզանից յուրաքանչյուրին»
Աստվածային գերկատարելությանը հայտնի է ամեն ինչ նախքան կատարվելը և մինչև ավարտվելը։ Իսկ մեզ այդ ամենը թվում է անհայտ, փոփոխական ու անհասանելի՝ մեղսագործության հետևանքով առաջացած բազմաթիվ փոփոխությունների և մեր անզգույշ ու հանցավոր վարքի պատճառով։
Եթէ երբեք առաքեալը Քրիստոսի խաչափայտին մէջ պարզ փայտի մը կտորէն անդին ուրիշ բան չտեսնէր, պիտի չպարծենար անով եւ ո՛չ ալ զանիկա Աստուծոյ զօրութեան նշանը պիտի նկատէր (Ա.Կր 1.18)։ Ան սակայն, պարծեցա՛ւ խաչով եւ զանիկա Աստուծոյ զօրութեան նշանը նկատեց, որովհետեւ անոր մէջ տեսա՛ւ երկնքին եւ երկնայինին յաղթանակը երկրին եւ երկրայինին դէմ։ Տեսա՛ւ Չարին կապուիլն ու չարագործներուս արձակուիլը։ Տեսա՛ւ մարդկութեան նորոգութիւնը։
Վերջին օրերուն, Ամերիկայի Միացեալ Նահանգներու ու Իսրայէլի կողմէ Իրանի Իսլամական Հանրապետութեան դէմ շղթայազերծուած պատերազմը փաստօրէն ներառեց ամբողջ Միջին Արեւելքը: Պատերազմը շրջանէն ներս յառաջացուց մահեր, քանդում, խուճապ, անորոշութիւն եւ ընկերային տագնապ: Բնականաբար, միջին արեւելեան երկիրներու մէջ հաստատուած հայ գաղութները եւս, առաւել կամ նուազ չափով, ենթակայ դարձան պատերազմին ստեղծած հետեւանքներուն:
Պահեցողության կենցաղավարությունն իր մեջ ամփոփում է նաև երկնային իրականությանը մոտենալու կեցության խորհուրդը: Անշուշտ, այդ խորհրդի հիմքում ընկած է հրաժարումը մեղքից հանուն Աստծո հետ հաղորդակցության: Այս դեպքում հրաժարվելով կենդանական սննդատեսակից, իսկ ավելի խորամուխ լինելով այդ խորհրդի մեջ, այսինքն՝ հրաժարվելով մտքում, սրտում և հոգում բույն դրված մեղքերից, մարդը քայլ է կատարում երկրային հողեղեն կեցությունից դեպի երկնային գոյութենաբանություն, չնայած դեռևս լինելով հողեղեն սահմանների մեջ:
Մեկնարկել է Մեծ Պահքը, որը պարզապես սննդից հրաժարում չէ: Եվ որքան կարևոր է, որ այս ճանապարհին հիշենք կարևորի մասին ու յուրաքանչյուրս մեր մեջ բացահայտումներ անենք այս հետաքրքիր ճանապարհորդության ընթացքում:
Մարդկային կյանքի իմաստը պատմության ընթացքում եղել է մարդկային մտածողության, կրոնական գաղափարների և փիլիսոփայական մտքերի մշտական ուսումնասիրության առարկա։ Սա հարց է, որը յուրաքանչյուր մարդու կանգնեցնում է դրա առջև՝ հասկանալու իրեն ու աշխարհը և կերտելու իր գոյությունը։ Մարդկային կյանքը, լինելով ժամանակի ու տարածության մեջ, ունի ոչ միայն կենսաբանական կամ սոցիալական նշանակություն, այլև խորը հոգևոր ու բարոյական չափորոշիչներ։
Վատիկանում փետրվարի 27-ին Սուրբ Գրիգոր Նարեկացու հիշատակին նվիրված միջոցառում է անցկացվել։
Չարը երբեք քնած չէ: Սատանան ամենամեծ փորձությունները՝ բարկություն, անհանդուրժողականություն նաև ապաշխարության մեջ գտնվող մարդկանց է բերում: Եթե առավոտյան սկսենք Սուրբ Գրքի ընթերցանությամբ, եկեղեցի այցելությամբ և նույն ծրագրով ավարտենք մեր օրը, մասնակցենք Սուրբ Պատարագներին, կկարողանանք այս ամենից ազատվել:
Կ՚ապրինք աշխարհի մը մէջ ուր ամէն բան պայքարով յատկանշուած է։ Բոլորը կը պայքարին։ Ոմանք կը պայքարին իրենց հայեացքները սեւեռած երկինքի արքայութեան եւ անոր Արքային, ուրիշներ կը պայքարին իրենց շրջապատին արքաները դառնալու համար։ Ոմանք կը պայքարին իրենց նմաններուն դէմ, ուրիշներ՝ իրենց նմաններուն համար։ Ոմանք կը պայքարին իրենց զաւակներուն քրիստոնէական դաստիարակութիւն ջամբելու համար, իսկ ուրիշներ՝ կը զգուշանան Քրիստոսէ՝ զայն նկատելով «կեանքեր պահանջող բռնակալ» մը։
Եթե Կիլիկիո կաթողիկոսը կարող է Լիբանանում ազատ ու առանց ճնշումների գործել, ապա Պոլսի պատրիարքին ոչինչ չի խանգարում իր կանոնական տարածքից ներս՝
Մայր Եկեղեցու մեծապէս անհրաժեշտ եւ ակնունելի բարենորոգումը հնարաւոր է բացառապէս Եկեղեցու անխախտ եւ ի հոգեւորս անվերափոխելի եւ անայղայղելի
Երբ Արցախը հայաթափվում էր, ԱՄՆ վարչակազմը բավարարվեց մի թվիթերյան գրառմամբ՝ ցավում ենք: Նույնը լինելու է այստեղ: Նույն դատապարտելի մոտեցումը որդեգրել է նաև Ռուսաստանը:
Սինոդը Հայ Եկեղեցում:
Աստվածային բարձրագույն ու անհամեմատելի հատկություններից, զորություններից կամ էներգիաներից մեկը ճշմարտությունն է (արդարադատությունը), որն Աստված ցուցաբերում է Իր արարածների հանդեպ՝ նրանց կանոնավոր, իրենց կարիքների համապատասխան գոյության համար։
Փետրվարի 25-ին Տավուշի թեմի հոգևոր դասը միասնական աղոթքի էր Բերդ համայնքի Նոր Վարագավանք վանական համալիրում։
Սբ. Հովհան Մանդակունին մարդու վախճանի օրն անվանել է գող և հափշտակող՝ շարունակության մեջ նշելով. «Անտեսանելի է այս աշխարհից ելքը, հանկարծահաս և ստիպող, և չի թողնում աղաչել և աղերսել, լալ ու ողբալ. ողորմել ու ապաշխարել: Բռնում է ինչպես որոգայթ, հափշտակում ինչպես առյուծ և, անողորմ վարելով, տանում ինչպես գերեվարների գերի. արտասվելով հառաչում ես և ողբալով հեծում, սակայն օգուտ չես գտնում: Քանզի, ժամ առ ժամ հետաձգելով՝ բաց թողեցիր ապաշխարության ժամանակը, որով կարող էիր մեղքերիդ բեռները թեթևացնել և անօրինությունների տիղմը մաքրել, լինել արդարների երամակից, երկնավոր Հոր որդի և անանց բարիքների ժառանգորդ»:
Միքայել սրբազանը որդիական խոնարհությամբ հրաժեշտ տվեց Ամենայն հայոց կաթողիկոսին
Վեհափառ Հայրապետի ու Միքայել սրբազանի հանդիպումը՝ Էջմիածնում
Մեր ժողովրդի կյանքում տարածված տարբեր սնահավատությունները ցույց են տալիս, որ ցավոք սրտի, լիարժեքորեն վստահություն չունենք Տիրոջ նկատմամբ:
Ես Քո զիվորի ոտք լվացող խոնարհ հոգուն խոնարհվեմ, արժանընտի՛ր Տեր Հայր ջան
Պահքի ընթացքում, մասնավորաբար Մեծ Պահքի ժամանակ փորձություններն ավելանում են: Դրանք լինում են արտաքին և ներքին: Որոշակիորեն անդրադառնանք այդ փորձություններից մի քանիսին:
Այսուհետ, մարդն իր քրտինքով պետք է վաստակի օրվա հացը և կինը պետք է ցավով ու տառապանքով զավակ ունենա և վերջում էլ ասվեց նրան. «…հող էիր և հող կդառնաս» (Ծննդ.3.19):
