Հոգևոր

Ընտանեկան վեճի ժամանակ հաճախ յուրաքանչյուրը ցանկանում է ապացուցել, որ ինքն է ճիշտ։ Մենք ուզում ենք ասել վերջին խոսքը, չենք ցանկանում առաջինը ներողություն խնդրել, որովհետև թվում է՝ դրանով պարտվում ենք։

Սեպտեմբերի 19-ին Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Երկրորդ Ծայրագույն Պատրիարք և Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի ձեռամբ կօծվի Կոտայքի թեմի Բյուրեղավան քաղաքի եկեղեցին, որը կառուցվել է ռուսաստանաբնակ հայորդիներ Մխիթար և Յուրի Արոյան եղբայրների բարերարությամբ, ճարտարապետ Էդիկ Պողոսյանի նախագծով։

Եվ թեպետ Նահապետն այս «անմահ կռվից» դուրս է գալիս վիրավորված, բայց շարունակում է ապրել օրհնված կյանքով: Այդպիսին են նաև մեր բարոյական ու հոգևոր բոլոր պայքարները, անհունության մեր բոլոր ձգտումները:

Ո՜վ հավատացյալներ, դուք, որ այդ թագավորության զինվորներն եք, դուք, որ  Նրա թագավորության դրոշակակիրներն եք, վերցրե՛ք ձեր սիրո և հնազանդության զենքերը, վերցրե՛ք ձեր ազատության դրոշները, հավատի ամուր վահանները, որպեսզի աշխարհին ճանաչեցնեք, որ «Տերն է թագավորում»:

Սեպտեմբերի 21-ին Արագածավան համայնքի Սուրբ Ամենափրկիչ եկեղեցու օծման մեկամյա տարեդարձի ուրախ առիթով Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնից եկեղեցի կբերվի Տիրոջ Սուրբ Խաչափայտի մասունքը, հայտնում են Հայ Առաքելական Եկեղեցու Արագածոտնի թեմից։

Խոստովանության խորհուրդն առանց ապաշխարության ակնարկության սխալ է.  մինչ խոստովանության խորհրդի իրականությունը ապաշխարության խորհրդի մեջ է, որը ամբողջանում է քահանայի առաջ խոստովանությամբ։

Սեպտեմբերի 15-ին Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնում, Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Երկրորդ Ծայրագույն Պատրիարք և Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի նախագահությամբ, սկսվեց Գերագույն հոգևոր խորհրդի հերթական ժողովը․ հայտնում են Մայր Աթոռից։

Առհասարակ ասվում է, որ Տասնաբանյան տրվել է ոչ թե մարդուն տեղեկացնելու համար, թե նա ինչ պետք է անի, այլ ավելի շատ պարզաբանելու համար, թե ինչ չպե՛տք է անի։ Այն մի հայելի է, որով մարդ կարող է ճանաչել ինքն իրեն և ճշտորեն տեսնել իր հոգևոր ու բարոյական վիճակը։ Այս հայելին խիստ անհրաժեշտ է մարդուն այն ժամանակ, երբ նա զգում է իր մեջ զանցառությունների, թերությունների ու շեղումների, այսինքն՝ մեղքերի ավելանալը։

Վախը մեզ ասում է՝ «Զիջի՛ր»։ Ճնշումը մեզ ասում է՝ «Լռի՛ր»։ Շահը մեզ ասում է՝ «Մոռացի՛ր»։ Բայց Քրիստոս այլ բան է ասում․ «Վերցրո՛ւ քո խաչը և արի՛ Իմ հետևից», Խաչվերացի տոնի առիթով հղած պատգամում նշել է Մասյացոտնի թեմի առաջնորդ Գերաշնորհ Տեր Ռուբեն եպիսկոպոս Զարգարյանը։

Հավատում ենք և պնդում, որ մարդկության մեջ դեպի բարին հեղաշրջում կատարելու միակ միջոցը գաղափարական ամուսնությունների կնքումն է, իսկ դա այլ բան չէ, եթե ոչ մաքուր ու անշահախնդիր սիրո վրա հիմնված ամուսնությունը, որով միայն կարելի է ապահովել ընտանիքի ազատությունն ու սրբությունը:

Հայ Առաքելական Սուրբ եկեղեցու տաղավար տոներից Խաչվերացը նշվում է սեպտեմբերի 11-17-ն ընկած կիրակի օրը: Ակունքներով այս տոնը պատմական է և վերաբերում է Հիսուս Քրիստոսի խաչափայտի ազատագրման հիշատակին:

Խոռեմ զորավարը 614 թվականին, տասնինն օր շարունակ պաշարելով քաղաքը և փորելով քաղաքի հիմքերը, այն գրավեց:

Ըստ եկեղեցական տոնացույցի՝ հինգ տաղավար տոների հաջորդ օրը կոչվում է մեռելոց: Ննջեցյալների հոգու հանգստության և խաղաղության համար եկեղեցիներում մատուցվում է Սուրբ Պատարագ, կատարվում է հոգեհանգստյան կարգ:

Խաչվերացի տոնը Սուրբ Խաչի գլխավոր և եկեղեցու հինգ տաղավար տոներից մեկն է: Քրիստոնյա բոլոր եկեղեցիները այն նշում են սեպտեմբերի 14-ին, իսկ Հայ եկեղեցին՝ սեպտեմբերի 11-ից մինչև 17-ը հանդիպող կիրակի օրը:

Տիրոջ նախախնամությամբ Խաչվերացին նախընթաց այս ժամռրգությունը տեղի ունեցավ այս եկեղեցում, որ Սուրբ Խաչ պետք է կոչվի:

Շաբաթ օրը սուրբ պահելու առաջին հիշատակությանը հանդիպում ենք արարչագործության պատմության մեջ, ուր նկարագրվում է, որ Աստված վեց օրում ողջ տիեզերքը ստեղծելուց հետո յոթներորդ օրը հանգստացավ, այսինքն՝ դադարեց գործելուց։ «Աստված օրհնեց յոթներորդ օրը և սրբագործեց այն, որովհետև այդ օրը Աստված հանգստացավ Իր այն բոլոր գործերից, որ սկսել էր անել»:

«Եվ Հիսուս ասաց. «Քաջալերվի՛ր, դո՛ւստր, քո հավատը փրկեց քեզ, գնա՛ խաղաղությամբ» (Ղուկ․ 8։48)։

Այս կիրակի Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցին տոնախմբելու է տարվա հինգ տաղավար տոներից վերջինը՝ Խաչվերացը։

Որքան ժամանակ այդ հարստությունը նրա ուսերին է, նա պիտի կքած լինի՝ անկարող լինելով գլուխը վեր բարձրացնել երկնքի անպատում շնորհները վայելելու համար: Եթե մարդ կարողանա ոտքի տակ նետել իր հարստությունը, այդժամ այդ հարստությունը նրան կբարձրացնի մինչև երկինք, մինչև կատարելություն:

Շիրակի թեմի առաջնորդ Միքայել արքեպիսկոպոս Աջապահյանը Մայր աթոռում սուրբ և անմահ պատարագ կմատուցի Խաչվերացի տոնի առթիվ: Այս մասին տեղեկանում ենք Շիրակի թեմի պաշտոնական էջից:

Խոնարհ սրտով միասին աղոթք բարձրացնենք առ Սուրբ Մարիամ Աստվածածին, որպեսզի Նրա դրսևորած մեծագույն, անձնազոհ սերն օրինակ հանդիսանա ամենքիս համար և քրիստոնեական մեր քայլերն ուղղի դեպի փրկության ճանապարհը:

Այսօր Ս․ Աստվածածնի ծննդյան օրն է։

Վիշտը խորհուրդ է․ մենք չենք հասկանում, թե այն որտեղից է գալիս և ինչու է պատուհասում մեզ։ Երջանկությունը նույնպես խորհուրդ է, ինչպես որ մահը, ինչպես որ նաև կյանքը։ Մարդկանց մեծամասնությունը այս երևույթներից որևէ մեկի գոյությանը չի կասկածում, որովհետև չի անդրադառնում դրանց, այլ ինքնահոսի մատնված, մեքենայաբար ապրում է՝ առանց հարցնելու, թե ինչու է ապրում, և թե հետո ինչու է մեռնում։

Ամեն առավոտ՝ տանից դուրս գալիս, ձեռքի մի շարժումով ամրացնում ենք մեր պարանոցին խաչը՝ որպես քրիստոնեական հավատքի խորհրդանիշ և զարդ: Մենք կրում ենք մեր խաչը՝ մեր զարդը և մեր պահպանիչ խորհրդանիշը, սակայն երբևէ մտածե՞լ ենք այս երկիմաստ խոսքի մասին՝ «խաչը կրել»:

«Աստված ապավենն ու զորությունն է մեր և մեր օգնականը մեզ հասած խիստ նեղությունների մեջ: Ուստի մենք չենք վախենա, երբ երկիրը ցնցվի, և լեռները ծովի խորքը տեղափոխվեն: Զորությունների Տերը մեզ հետ է. Հակոբի Աստվածն ապաստան է մեզ համար»։

Այս երկու հարցադրումներից է սկիզբ առել ողջ աշխարհի՝ ինչպես անհատական, այդպես էլ համայնական փրկությունը: Այս հարցումներն այսօր էլ Աստված ուղղում է մեզ նույնքան հանդիսավորությամբ՝ մեր խղճի միջոցով: Մեզ համար կարևոր է, որ այդ հարցումներին որոշակի պատասխաններ տանք:

Ստորին Եգիպտոսի ընդարձակածավալ անապատներում՝ արևի կիզիչ ճառագայթների տակ, երբեմն մի արտակարգ տեսարան է առաջանում, որը կոչվում է կրկներևույթ և որի գիտական բացատրությունը միայն 19-րդ դարի սկզբում տրվեց:

Կյանքը մշտապես էլ մեծագույն բարիք է, անգամ այն ժամանակ, երբ այն «դրսևորվում» է իր ստորին հայտնություններով: Այն հետզհետե ավելի թանկագին է դառնում. բավական է միայն, որ այն առաջադիմի, քանի որ որքան կյանքն առաջադիմում է, այնքան ճոխանում է, և որքան ճոխանում է, այնքան ավելի թանկարժեք է դառնում ու, ավելի գիտակից լինելով իր վիճակին, հետզհետե մոտենում է բարձրագույն, այսինքն՝ աստվածային կյանքին:

Սեպտեմբերի 2-ին Արցախի Հանրապետության Անկախության օրվա առիթով Ն․Ս․Օ․Տ․Տ․ Գարեգին Երկրորդ Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի հանդիսապետությամբ Միածնաէջ Մայր Տաճարում կատարվեց Խաղաղության աղոթք։

Այս հավիտենական պարգևի համար արդյո՞ք դուք կատարում եք ձեր անսահման երախտագիտական պարտքը այն մարգարե հոգիների առջև, որոնք Սուրբ Գիրքն ավանդել են մեզ: