Հոգևոր

«Զհաց մեր հանապազորդ տո՛ւր մեզ այսօր». Քրիստոս Իր աշակերտներին սովորեցնում է Տիրոջից խնդրել ամենաէականը, բայց Տերունական աղոթքով մենք նաև հաց ենք խնդրում, ինչո՞ւ. մեկնաբանում է Արշավիր Գաբուճյանը:

Աւարտին, Նորին Սրբութիւնը, վեհարանի պատշգամէն, իր հայրապետական ու հայրական ողջոյնները տուաւ Մայրավանքի շրջափակին հաւաքուած լիբանանահայ սկաուտական կազմերուն եւ շեփորախումբերուն»

Հանդիպման ավարտին Վեհափառ Հայրապետն իր բարձր գնահատանքը հայտնեց փաստաբաններին՝ արդյունավոր ընթացք մաղթելով համաժողովի աշխատանքներին և արգասաբեր գործունեություն՝ իրենց մասնագիտական առաքելության մեջ»,- ասված է

Հայ առաքելական եկեղեցու Ռուսաստանի և Նոր Նախիջևանի թեմի առաջնորդ արքեպիսկոպոս Եզրաս Ներսիսյանը Մոսկվայի Հայ առաքելական եկեղեցու մայր տաճարում Հայոց ցեղասպանության սուրբ նահատակների բարեխոսական կարգ է անցկացրել։

Ես կկամենայի շատ ավելին ասել՝ այս խնդրի հանգույցը արձակելու համար, սակայն թղթի չափը ինձ թույլ չի տալիս այդ անել: Բայց աղոթքով խնդրում եմ, որ մեր այս խրատը ախտից ավելի զորավոր գտնվի, որպեսզի կարիք չլինի, որ մենք գանք- հասնենք այն ցավի վայրը, որտեղ որևէ մեկը կհամարձակվի այս ախտով մեղանչել, այլ կկամենայինք, որ ամենքս էլ շարունակեինք մնալ ու ապրել այնտեղ, որտեղ որ ենք այժմ:

Այս ամիսների ընթացքում Վրթանես սրբազանը որևէ շփում չի ունեցել լրատվամիջոցների ներկայացուցիչների հետ, նա բոլոր հեռախոսազանգերը թողել է անպատասխան։

Սա խիստ մտահոգիչ և դատապարտելի փաստ է, որը վկայում է մշակութային և հոգևոր ժառանգության նկատմամբ բացահայտ արհամարհանքի և դրա նպատակային վերացման մասին։

Ի վերջո, հարցը հանգում է մեկ պարզ սկզբունքի․ համազգային ինստիտուտները կարող են մնալ կենսունակ միայն այն դեպքում, երբ արտացոլում են ամբողջ ազգի բազմաձայնությունը, այլ ոչ թե դրա մի փոքրիկ խմբակի քաղաքական հնարավորությունները»։

Ահա ա՛յդ է սուրը: Նաև՝ «որպեսզի բազում սրտերի խորհուրդնե՛ր հայտնի դառնան» (Ղուկ. Բ 35), և Հիսուսի աշակերտներն ու հենց իսկ Մարիամը գիտենան, որ գայթակղություններից, Քրիստոսի խաչվելուց հետո իսկույն ևեթ Տիրոջ բժշկությունը պիտի իրենց սրտին հանդիպի՝ հաստատելով նրանց նախկին հավատի մեջ: Քանի որ, ինչպես տեսնում էլ ենք, այդպես պատահեց նաև Պետրոսի դեպքում, որը գայթակղվելուց հետո դարձյալ հաստատունությունն ընդունեց՝ Քրիստոսի հավատին վերադառնալով, մերժեց մարդկային տկարությունը, որպեսզի տեսանելի դարձնի Տիրոջ զորությունը:  

Ուստի՝ վերոնշյալ հարցը չի կարող դիտարկվել որպես քաղաքական որոշման առարկա, քանի որ այն բոլորովին այլ՝ ինքնուրույն և պատմականորեն ձևավորված, նաև համահայկական ու հոգևոր հիմքերի վրա խարսխված իրավակարգի ծիրում է։

Եթե մենք սովոր չենք ու պատրաստ չենք զոհելու մեր եսականությունը, մեր որոշ սկզբունքներ ու սովորություններ, կենցաղային ջուրն այդպես էլ կմնա: Եթե մենք պատրաստ ենք միմյանց համար զոհաբերությունների, այդ ջուրն Աստծով՝ Քրիստոսով, կդառնա գինի:

Ես ունա՞կ եմ արդյոք պատմելու Որդու՝ նախքան աշխարհի լինելը ունեցած գոյության մասին»:

Տերունական աղոթքում ինչո՞ւ ենք խնդրում, որ Նրա կամքը լինի, մի՞թե այդպես չէ, եթե Նա ամենազոր է, մեկնաբանում է Արշավիր Գաբուճյանը:

Հավելեմ, որ ՀՀ ԱՆ քրեակատարողական ծառայության այս նոր «քաղաքականությունը» ոչ միայն անարգում է Հայոց Եկեղեցու դավանորդների կրոնական զգացմունքները, այլև խախտում է

Այսօր Հայ Առաքելական Եկեղեցու Արագածոտնի թեմի առաջնորդ Գերաշնորհ Տեր Մկրտիչ եպիսկոպոս Պռոշյանի եպիսկոպոսական ձեռնադրության 16-րդ տարեդարձն է` հայտնում են թեմից.

Նա Ինքը, որ բովանդակ Աստված ու Տերն է, բովանդակ մարդ դարձավ: Քրիստոս Ինքն էլ Իր մասին ասում է՝ ինչո՞ւ եք ուզում «սպանել մի Մարդու՝ Ինձ, որ ձեզ ասացի ճշմարտությունը» (Հովհ. Ը 40): Նաև Պողոսն է ասում, որ Մարդը՝ «Հիսուս Քրիստոս, նույնն է երեկ, այսօր և հավիտյան» (Եբր. ԺԳ 8): Եվ հենց այս Մարդուն շոշափելով էր, որ Թովմասն ասաց. «Տեր իմ և Աստված իմ» (Հովհ. Ի 28): Նմանաբար Պողոսն ասում է նաև. «Նրանցն են նահապետները, նրանցից է նաև Քրիստոս՝ ըստ մարմնի, և Նա՛ է բոլորի վրա հավիտյանս օրհնյալ Աստված: Ամեն» (Հռոմ. Թ 5):

Քրիստոսի յուրօրինակ, առաջին և միայն Իր Աստվածությանը բնորոշ Ծնունդը պատվե՛նք մեր լռությամբ և, մանավանդ, մեր մտքի խորհուրդներով չփորձե՛նք քննել այն բազմախույզ ջանքերով։ Չէ՞ որ Նրա Ծննդյան պահին ո՛չ ժամանակը, ո՛չ էլ հավիտենությունը «չխոսեցին», և ո՛չ էլ Բանի Ծննդյան կերպը իմացվեց։ Որևէ մեկը ո՛չ ականատես եղավ, և ո՛չ էլ այնժամ կար մեկը, որ հետո պատմեր մեզ այդ մասին, ուստի այժմ միտքն ինչպե՞ս կարող է դա երևակայել, կամ լեզուն ինչպե՞ս կարող է սպասավորել մտքի խորհուրդներին։

Ավետարանիչներից յուրաքանչյուրի ձայնն առավել հնչեղ է Հոգու այլ վարդապետություններից, քանի որ Տերը այդ վարդապետությունները մեզ հաղորդեց մարգարեների միջոցով, իսկ ահա Ավետարաններում Ի՛նքը՝ Տերն անձամբ խոսեց մեզ հետ։ Իսկ ավետարանական քարոզության մեջ էլ ամենից հնչեղը, որ բարբառում է որևէ լսելիքի համար դժվարըմբռնելի ու ամեն մտքից էլ ավելի վեր խոսքեր, Հովհաննեսն է՝ Որոտման որդին, որի ավետարանական գրվածքի նախաբանը քիչ առաջ ընթերցեցինք. «Ի սկզբանե էր Բանը, և Բանն Աստծո մոտ էր, և Աստված էր Բանը» (Հովհ. Ա 1)։

Սբ. Պատարագի չորրորդ մասը՝ Օրհնությունն ու արձակումը, գոհաբանական և վերջին օրհնությունից հետո ժողովրդի արձակումն է:

Երբ սարկավագը բարձր ձայնով ազդարարում է. «Մի՛ ոք յերախայից, մի՛ ոք ի թերահաւատից, և մի՛ ոք յապաշխարողաց և յանմաքրից մերձեսցի յաստուածային Խորհուրդս», սկսվում է Սուրբ Պատարագի երրորդ մասը՝ Կանոն Սուրբ Պատարագի կամ Հավատացելոց Պատարագը:

Մասյացոտնի թեմի առաջնորդական տեղապահ Հոգեշնորհ Տեր Ռուբեն վարդապետ Զարգարյանը հանդիսապետել է Վեդու Սուրբ Աստվածածին եկեղեցում մատուցված Սուրբ Պատարագը՝ ընդառաջ տեղի հոգևոր հովիվ Տեր Հովսեփ քահանա Սարգսյանի և ծխական համայնքի հրավերին։

Հայաստանի առջև կանգնած մարտահրավերները ցույց են տալիս, որ իշխանության հարցը չի կարող լուծվել պարզ կերպերով, այս մասին գրել է Գեղարքունյաց թեմի առաջնորդական տեղապահ, ՀՀ արդարադատության նախարարության քրեակատարողական հիմնարկների հոգևոր պատասխանատու Հոգեշնորհ Տեր Իսահակ Վարդապետ Պողոսյանը։

Սուրբ Պատարագի երկրորդ մասը՝ Ճաշու պաշտոնը կամ Երախայից (չմկրտվածների) Պատարագը սկսվում է թափորից հետո, երբ պատարագիչը կրկին խորան է բարձրանում և տևում է այնքան ժամանակ, մինչ սարկավագն ազդարարում է. «Մի ոք յերախայից, մի ոք ի թերահաւատից և մի ոք յապաշխարողաց և յանմաքրից մերձեսցի յաստուածային խորհուրդս»: Կոչվում է Ճաշու պաշտոն, որովհետև կազմում է ժամերգության մասերից մեկը (Ճաշու) և Վերջին Ընթրիքի նմանողությամբ Պատարագի այս հատվածում Սուրբ Գրքից ընթերցումներ են կատարում: Ճաշու պաշտոնը խորհրդանշում է Քրիստոսի գործունեությունը:

Այս կիրակին ունի հետևյալ հատկությունները: Նախ՝ ինչպես կիրակին բոլոր օրերի սկիզբն է ու վախճանը, այնպես էլ այս կիրակին վախճանն է ժամանակի և սկիզբը՝ մշտնջենավոր հավիտենականության: Երկրորդ՝ աներեկո է, քանզի երեկոն սրան

Սուրբ Պատարագի առաջին մասը սկսվում է պատրաստությամբ: Պատրաստությունը բաղկացած է զանազան արարողություններից և ծիսական հատուկ աղոթքներից, որոնք մատուցվում են քահանայի կողմից՝ իբրև Սբ. Պատարագի խորհրդի պատրաստություն: Քահանան, նախապատրաստական աղոթքներ կարդալով, ինքն իրեն հոգեպես պատրաստում է՝ խնդրելով Աստծուց իրեն արժանի դարձնել Սբ. Պատարագի մատուցմանը:

Պատմական տարբեր հանգամանքների բերումով տարբեր երկրներում ձևավորված Սփյուռքի համայնքների կազմակերպվածությունը պետք է միասնական ուժի և զորության վերածենք՝ հանուն ազգի ու հայրենիքի շահերի

Հովհաննեսի կեցվածքը կոշտ ու ինքնահավան համառություն չէ, այլ պարզ, ամբողջական նվիրում Աստծուն։ Նա իր անձը չի դնում կենտրոնում, չի փնտրում սեփական փառքը, այլ ամբողջ էությամբ մատնանշում է Ուրիշին՝ Փրկչին՝ ասելով․ «Պետք է, որ Նա աճի, իսկ ես

Թեմի հոգևորականները, միանձնուհիներն ու հավատավոր համայնքը հավաքվել էին Արագածավան բնակավայրում՝ մասնակցելու համատեղ աղոթքին։

«Երկինքը երկրի վրա». այսպես է հասկացվել Սուրբ Պատարագը վաղնջական օրերին, այսպես են քրիստոնյաներն ըմբռնում Սուրբ Պատարագի խորհուրդը: Պատարագով ողջ եկեղեցին այնտեղ գտնվող հավատացյալների հետ միասին դառնում է երկինք երկրի վրա և դրախտ՝ կենաց ծառի անմահարար պտուղներով: Ըստ Սուրբ Հովհան Ոսկեբերան հայրապետի՝ Սուրբ Պատարագի ժամանակ երկինքը բացվում է և հրեշտակներն իջնում են: Թեպետ Պատարագը երկրի վրա է կատարվում, սակայն երկրային ընծայով չէ, այլ երկնքից իջնող Հացով (Հովհաննես 6:41), Ով կյանք է տալիս աշխարհին:

Վարագույր.
Հոգևոր Հայաստանը հաղթելու է «ստի և կեղծիքի Հայաստանին»