Անձնական ու քաղաքական ամբիցիաների պատճառով Նիկոլ Փաշինյանը հարվածի տակ է դնում Հայաստանի ամբողջ տնտեսությունը։ Մի կողմից՝ սրում է հարաբերությունները Ռուսաստանի հետ, որը Հայաստանի տնտեսությանը սնուցող հիմնական ուղիներից մեկն է, մյուս կողմից՝ երկրի ներսում է հաշվեհարդար տեսնում քաղաքական ընդիմախոսների բիզնեսների նկատմամբ։
Հայ-ռուսական հարաբերություններն իրենց լավագույն ժամանակները չեն ապրում։ Մինչ Ռուսաստանում սկսել են խոսել ԵԱՏՄ-ից Հայաստանի «քաղաքական ապահարզանի» մասին, Հայաստանի իշխանություններն այն թեզն են առաջ տանում, որ այս պահին ԵԱՏՄ-ից դուրս գալու օրակարգ չունեն։
Մինչ Նիկոլ Փաշինյանը պարբերաբար հայտարարում է, թե արևային կայաններով Հայաստանում «2 ատոմակայան» է կառուցել, հավանաբար թաքուն հույսեր փայփայելով, որ դրանք կարող են փոխարինել ատոմակայանին, հատկապես որ, իր հովանավոր եվրոպաշտոնյաները պարտադրում են փակել ատոմակայանը, արևային կայաններն իսկական փորձանք են դարձել էներգահամակարգի գլխին։
Պաշտոնական դիրքը չարաշահելով՝ Նիկոլ Փաշինյանն ընտրողներին ոչ միայն համատարած ընտրակաշառք, այլև խոստումներ է բաժանում։ Հիմա էլ որոշել է վարորդական իրավունքից զրկված քաղաքացիներին, ընտրություններից հաշված օրեր առաջ, խոստանալ, թե՝ առանց քննությունների վերականգնելու ենք ձեր վարորդական իրավունքը։
Դեռ 2018թ. խորհրդարանական ընտրությունների ժամանակ էր ՔՊ-ն խոստացել Հայաստանում իսպառ վերացնել ծայրահեղ աղքատությունը։ Ասում էին՝ աղքատությունն իջեցնելու ենք 10 տոկոսային նիշով, իսկ ծայրահեղ աղքատությունը վերացնելու ենք։
Թուրքիայի իշխանություններն ընտրություններից առաջ օգնության են շտապել Հայաստանի իրենց թրքասեր բարեկամներին։ Որոշել են Հայաստանը ներառել թուրքական ծագման ապրանքները ներմուծող երկրների մեջ։
8 տարի առաջ, խաբելով ժողովրդին, երիտհեղափոխականները Նիկոլ Փաշինյանի գլխավորությամբ իշխանության եկան՝ խոստանալով Հայաստանում իրականացնել տնտեսական ու տեխնոլոգիական հեղափոխություն, խոստանալով ապահովել ներդրումների մեծ հոսք, հաստատել արդար մրցակցային միջավայր և սոցիալական արդարություն։
Ընտրություններից 2 ամիս առաջ թոշակները բարձրացնելով՝ իշխանությունները համարում են, որ մեծ լավություն են արել թոշակառուին, թոշակառուն էլ պետք է իրենց վարձահատույց լինի ընտրությունների ժամանակ։ Նիկոլ Փաշինյանը որտեղ գնում, թոշակների բարձրացումը թոշակառուի երեսով է տալիս։ Այնպիսի մի հպարտությամբ են խոսում թոշակները բարձրացնելու մասին, որ կարծես բարձրացրածն էլ 10 հազար դրամ չէ։
Խնդիրը լուծելու համար այսքան տարի ոչինչ չեն ձեռնարկել, ընտրություններից առաջ որոշել են հերթական պոպուլիստական քայլն անել։
Վերջին ամիսներին, ընտրողներին սիրաշահելու համար, քաղաքական իշխանությունը համատարած օգնություններ է բաժանում բյուջեի հաշվին։ Բայց ընտրություններից առաջ սոցիալական իրավիճակը Հայաստանում վատանում է։ Աշխատավարձերի աճն էապես դանդաղել է, փոխարենը՝ գնաճն է մեծապես ակտիվացել։
Այդպիսի օրինակներից մեկն էլ, որին բոլորովին վերջերս ականատես եղանք, էլի կապված էր Սամվել Կարապետյանին պատկանող ՀԷՑ-ի հետ։
Մինչ իշխանությունները քեֆ-ուրախությունների մեջ են, օր ու մեջ համերգներ են կազմակերպում, հրապարակներում ու փողոցներում երգում-պարում են, հայաստանյան բիզնեսը հայտնվել է դժվարին կացության առաջ։ Իրենց չմտածված քայլերով՝ թակարդ են լարել բիզնեսի համար ու մի կողմ քաշվել։
Եվրոպացի չինովնիկների կողմից Հայաստանին ուղղված շռայլ խոստումները, ընտրություններից հետո, անշուշտ, կմոռացվեն։ Փոխարենը՝ արված հակառուսական ու պրոուկրաինական տարաբնույթ հայտարարությունների համար Հայաստանն ու հայ ժողովուրդը կարող է շատ ծանր գին վճարել։
Հայաստանի տնտեսական իրականությունը հերթական անգամ կոտրում է իշխանության տարիներով կառուցած «տնտեսական հաջողությունների» քարոզչական պատկերը։
Նիկոլ Փաշինյանը հազվադեպ է ճշմարտությունն ասում։ Այդպիսի հազվադեպ ասված ճշմարտություններից մեկն էլ այն է, որ այսքան տարի մնացել են նույն դասարանում։
Հայաստանի տնտեսության վրա աստիճանաբար զգացվում է իրանական հակամարտության շունչը։ Տնտեսական ակտիվությունը գնալով թուլանում է։ Մինչև հակամարտության մեկնարկն էլ ակտիվությունը սկսել էր թուլանալ, բայց հակամարտությունից հետո թուլացման տեմպերն արագացել են։
Արդեն սովորական է դարձել, որ խոշոր հարկատուների ցանկը գլխավորում է մի ընկերություն, որը զբաղված է Հայաստանով ապրանքները մի երկրից ներմուծելով ու այլ երկիր արտահանելով։ Այդ ընկերությունը հեռախոսների ու կենցաղային տեխնիկայի վաճառքով զբաղվող «Մոբայլ Սենթր Արթն» է։
Տնտեսության առանցքային ճյուղերից մեկում, մասնավորապես՝ արդյունաբերության մեջ, չնայած ստեղծված նպաստավոր պայմաններին ու ընձեռված հնարավորություններին, վերջին տարիներին իշխանություններին չի հաջողվում էական աճեր ապահովել։ Աճեր, իհարկե, լինում են, բայց դրանք շոշափելի չեն։ Եթե հայտնի արտաքին գործոններն էլ չլինեին, այդ մի քանի տոկոս աճերն էլ չէինք ունենա։
Արածի ու չարածի, ձախողումների ու բերած աղետների համար պատասխան տալու, հաշվետու լինելու փոխարեն՝ Նիկոլ Փաշինյանը կրկին սպառնում է ժողովրդին։ Ինչպես ժամանակին սպառնում էր, որ եթե ինքը չլինի վարչապետ, Հայաստանը վարչապետ չի ունենա, այնպես էլ հիմա է սպառնում, որ եթե ՔՊ-ն չլինի իշխանություն, պատերազմ է լինելու։
«Կենսաթոշակների ինդեքսավորում այնպես, որ միջին փաստացի կենսաթոշակը ցածր չլինի նվազագույն սպառողական զամբյուղից»,-կենսաթոշակառուների համար իր նախընտրական ծրագրում սա է ամրագրել ՔՊ-ն։։
Դրոշակ դարձրած՝ ամեն անգամ թափահարում են, թե Հայաստանում 700 հազար դրամ ստացող ուսուցիչ կա։ 700 հազար դրամ ստացողն էլ 29 հազար ուսուցիչներից ընդամենը 13-ն է, ուսուցիչների հազիվ 0,04 տոկոսը։
Իշխող քաղաքական ուժի քարոզչական ողջ խոսույթը հիմնված է «նախկինների», «նախկինում գործող կարգերին վերադարձ չի լինելու» թեզի վրա, մինչդեռ իրենք, «նախկինների» համեմատ կառավարման արդյունավետության շատ ավելի ցածր մակարդակով, իրենց իսկ կառավարման մեթոդներով սահուն վերադառնում են այդ անցյալին։
Ընկերության սեփականատեր Նարեկ Նալբանդյանի ուղեկցությամբ շրջեցի թռչնաֆաբրիկայում, ծանոթացա պայմաններին, ներդրված սարքավորումներին և արտադրական գործընթացին։ Շրջայցի ընթացքում ներկայացվել են թռչնաբուծարանի զարգացման ծրագրերն ու առաջիկա անելիքները»,- գրել էր էկոնոմիկայի նախարարը։
4.3 միլիարդը մեծ գումար է Հայաստանի համար։ Բայց շատ դեպքերում այդպես էլ հայտնի չի լինում, թե ո՞ւր են գնում այդ գումարները, ինչի՞ վրա են ծախսվում ու առավել ևս՝ ի՞նչ են տալիս քաղաքացուն։
Տարեսկզբից գնաճը Հայաստանում ակտիվացել է։ Աշխատավարձերի աճը դանդաղել է, իսկ գնաճը՝ արագացել։ Դա նշանակում է, որ այս տարի էլ սովորական քաղաքացին, ով միայն աշխատավարձի հույսին է ու այլ եկամուտ չունի, էլի լավ չի ապրելու։ Ընդհակառակը՝ շատերն ավելի վատ են ապրելու, որովհետև նրանց եկամուտները չեն հասցնելու թանկացումների հետևից։
Կույր պետք է լինել՝ չտեսնելու համար, որ Նիկոլ Փաշինյանն ու իր գլխավորած քաղաքական ուժը տապալել են պետական կառավարումը։ Տապալումն այս պարագայում նույնիսկ շատ մեղմ է ասված՝ անասելի աղետներ են բերել։ Այդ աղետների մասին հիմա մոդայիկ չէ խոսելը, մոդայիկն իշխանությունների համար դարձել է խաղաղության մասին խոսելը։ Բայց դա չի նշանակում, թե աղետները մոռացվել են։ Դրանք նույնիսկ տասնամյակներ ու հարյուրամյակներ հետո անհնարին է լինելու մոռացության տալ։
Օրերս էկոնոմիկայի նախարարը հերթական «աշխարհացունց» գրառում էր արել՝ այս անգամ ներդրումների աննախադեպ աճերի վերաբերյալ։ Փորձել էր տպավորություն ստեղծել, թե ներդրումներն արդեն ողողում են Հայաստանը։
Երբ հունվարին զբոսաշրջային հոսքերը Հայաստան ավելացան, էկոնոմիկայի նախարարը շտապեց հայտարարել, թե այս հունվարը Հայաստանի բոլոր հունվարներից լավագույնն է եղել։ Սակայն հաջորդ ամիսներին Գևորգ Պապոյանը դադարեց խոսել «լավագույն հունվարների» մասին։
Առաջիկա ընտրություններից առաջ այս տխուր վիճակագրությանը ՔՊ-ականները, անշուշտ, չեն անդրադառնա։ Փոխարենը՝ հավանաբար կասեն, որ անցած տարի, 2024թ. համեմատ, գործազրկությունը նվազել է։ 2024թ. 13.1 տոկոսից 2025թ. դարձել է 12.8 տոկոս։ Բայց բնականաբար չեն ասի, որ դա տեղի է ունեցել 2024թ. իրավիճակի կտրուկ վատացումից հետո, երբ գործազրկության մակարդակը 12.6-ից բարձրացավ 13.1 տոկոսի։ Ու հիմա չնայած մի փոքր նվազել է, այնուհանդերձ դեռ չի հասել 2 տարի առաջվա մակարդակին։ Երկու տարի առաջ գործազրկությունն ավելի ցածր էր, իսկ զբաղված քաղաքացիների քանակը՝ ավելի շատ։
Մի քանի օր առաջ Նիկոլ Փաշինյանը հավաքել էր մի խումբ գործարարների ու նրանց ականջներին լապշա էր կախում, կառավարության արձանագրած տնտեսական «հրաշքներն» էր պատմում, տնտեսական զարգացման նոր շրջափուլ մտնելուց, նոր հորիզոններ նվաճելուց ու նախանշելուց էր խոսում, մոռանալով, որ այդ նույն խոշոր բիզնեսին կանգնեցրել է փաստի առաջ։ Այն, ինչ մտադիր է անել Նիկոլ Փաշինյանը, բիզնեսի ապագան վտանգված […]
