Մի քանի օր է՝ միջազգային հանրությունը փորձում է հասկանալ, թե ի՞նչ բանակցություններ են տեղի ունենում ԱՄՆ-ի ու Իրանի միջև, ի՞նչ ձևաչափով, կամ ընդհանրապես բանակցություններ տեղի ունենո՞ւմ են, թե՞ ոչ:
«Պրեսսինգ» հաղորդաշարում Սաթիկ Սեյրանյանի հյուրը սահմանադրագետ, «Ուժեղ Հայաստան» կուսակցության խորհրդի անդամ, «Պառլամենտարիզմի զարգացման միջազգային կենտրոն» ՀԿ ղեկավար Գոհար Մելոյանն է։
Իրանն ու Ռուսաստանը 2023 թ. սեպտեմբերին՝ ադրբեջանական ագրեսիայի մեկնարկից անմիջապես հետո, փորձել են օգնության հասնել Արցախին՝ Հայաստանի ՊՆ-ին առաջարկելով ռազմական աջակցություն ցուցաբերել՝ ճեղքել Լաչինի բլոկադան և հասնել Արցախ, սակայն հայկական կողմը մերժել է իրանական ու ռուսական կողմերի համատեղ առաջարկը։
Չնայած Իրանը շարունակում է սգալ Իրանի Գերագույն անվտանգության խորհրդի քարտուղար Ալի Լարիջանիի մահը, որը վերլուծաբաններից ոմանք կանխատեսում էին՝ որպես Իրանի դեմ պատերազմն ի օգուտ Իսրայելի ու ԱՄՆ-ի բեկելու հանգրվան, Իրանի վերջին հարվածներն աշխարհի խոշորագույն նավթագազային համալիրներից մեկին Քաթարում կարծես լուրջ մարտահրավեր է դառնում Արևմուտքի համար:
«Պրեսսինգ» հաղորդաշարում Սաթիկ Սեյրանյանի հյուրը Միջազգային սոցիոլոգիական ասոցիացիայի անդամ (ISA), Քաղաքական սոցիոլոգիայի հետազոտական կոմիտեի անդամ, Եվրոպական սոցիոլոգիական ասոցիացիայի անդամ, «ԱՐԱՐ» հիմնադրամի տնօրեն Արմեն Խաչիկյանն է։
168TV-ի «Թրիգեր» հաղորդաշարի հյուրը ռուս քաղաքագետ, պատմական գիտությունների դոկտոր, ՌԴ ԳԱ Ե. Պրիմակովի անվան Համաշխարհային տնտեսության և միջազգային հարաբերությունների ինստիտուտի Կովկասի բաժնի ավագ գիտաշխատող Ալեքսանդր Կռիլովն է:
Փետրվարի 11-ին «Ռեֆորմիստներ» կուսակցության նախագահ, ԱԺ նախկին պատգամավոր Վահան Բաբայանը հայտնել էր, որ ՀՀ պաշտպանության նախկին նախարար Վաղարշակ Հարությունյանին առաջարկել է գլխավորել կուսակցության նախընտրական ցուցակը։
Շուրջ 17 օր է, ինչ հարևան Իրանի Իսլամական Հանրապետությունը պատերազմում է Միացյալ Նահանգների ու Իսրայելի հետ՝ վերջիններիս կողմից չհայտարարված պատերազմի մեկնարկից ի վեր:
Քաղաքական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր Վահե Դավթյանի զրույցը Հայաստանում Իրանի արտակարգ և լիազոր դեսպան Խալիլ Շիրղոլամիի հետ:
Քաղաքագետ Վազգեն Հովհաննիսյանն այն կարծիքին է, որ տարածաշրջանային պատերազմը կարող է աղետալի հետևանքներ ունենալ Հայաստանի համար:
Իսրայելական ուժերը, ըստ տարածվող տեղեկությունների ու տեսանյութերի, հարված են հասցրել նաև Բանդար Աբբաս նավահանգստին, որը խոշորագույն ծովային հանգույց է։
Չնայած վերջերս տեղի ունեցած ձախողմանը, Իրանի դեմ ենթադրյալ ցամաքային գործողությունում քրդական մարտական ջոկատների օգտագործման պլաններն ամենևին էլ չեն նետվել արխիվ: Այսպես, համենայնդեպս, հետևում է Իրաքի հյուսիսում գտնվող քրդական շրջանում տեղակայված «Հաբաթ» (պայքար) ազգայնական կազմակերպության առաջնորդ Բաբաշեյխ Հոսեյնիի վերջերս տված հարցազրույցից։
«Դասեր» հաղորդաշարում Սաթիկ Սեյրանյանի հյուրը ՀՀ նախկին վարչապետ, «Ազատություն» կուսակցության նախագահ Հրանտ Բագրատյանն է:
Վենսը ցույց տվեց՝ Միացյալ Նահանգները մտադիր է Ադրբեջանին դիրքավորել ոչ միայն որպես «էներգետիկ հանգույց», այլև որպես տեխնոլոգիական և ռազմական ֆորպոստ տարածաշրջանում:
Փետրվարի 9-11-ը Հարավային Կովկաս էր այցելել ԱՄՆ փոխնախագահ Ջեյ Դի Վենսը՝ սահմանափակվելով Հայաստան և Ադրբեջան այցելություններով և անտեսելով Վրաստանը: Փետրվարի 4-7-ը Երևանը շտապ կազմակերպել էր ԱԺ նախագահ Ալեն Սիմոնյանի այցը Մոսկվա, ամենայն հավանականությամբ, նման զուգադիպությունը պատահական չէ:
«Պրեսսինգ» հաղորդաշարում Սաթիկ Սեյրանյանի հյուրն ամերիկահայ կոնֆլիկտաբան, միջազգային հակամարտությունների կարգավորման և բանակցությունների մասնագետ (Conflict Resolution, International Law, Mediation), իրավագիտության դոկտոր Հրայր Բալյանն է։
«Մենք Ռուսաստանի դեմ ոչինչ չունենք, սակայն լավ կլիներ, որ «Հարավկովկասյան երկաթուղու» կառավարումը ձեռք բերեր և Հայաստանին, և Ռուսաստանին բարեկամ որևէ երկիր»,- փետրվարի 13-ին լրագրողներին ասել է ՀՀ վարչապետը։ Դատելով ԱՄՆ-ի, Թուրքիայի և Ադրբեջանի հետ Հայաստանի քաղաքական-տնտեսական մերձեցման ներկայիս տեմպերից՝ ՀՀ վարչապետի նշած գաղափարը միանշանակ դրսից է հուշված, ինչում մենք դեռ կհամոզվենք։
«Պրեսսինգ» հաղորդաշարում Սաթիկ Սեյրանյանի հյուրը քաղաքագետ, ԱՄՆ Լիհայի համալսարանի պրոֆեսոր Արման Գրիգորյանն է։
«168 Ժամի» հետ զրույցում ռուս արևելագետ Վիկտոր Նադեին-Ռաևսկին ասաց, թե որքան էլ բարդ է ստեղծված իրավիճակը, այն ունի առանձնահատկություն՝ Իրանը երկար ժամանակ նախապատրաստվել էր սրան, ուստի ծրագիրը՝ վերացնելով իշխանության ամենաբարձր դեմքերին, հասնել Իսրայել-ԱՄՆ նպատակներին՝ դեռ չի աշխատում, քանի որ ամեն պաշտոնի համար կան բազմաթիվ թեկնածուներ:
Կովկասագետ Կարեն Իգիթյանն այն կարծիքին է, որ Իրանի նկատմամբ ԱՄՆ-ի և Իսրայելի հարձակումից հետո տարածաշրջանային բախման հանգուցալուծումը շուտ չի լինելու, որովհետև ըստ նրա՝ պատերազմը պետք է հաղթող ունենա։
Հայաստանի առաջիկա խորհրդարանական ընտրությունները միայն ներքին հայաստանյան ընտրություններ չեն: Դրանք առնվազն աշխարհաքաղաքականացված են: Սրանք ճակատագրական ընտրություններ են մեզ համար:
18-19-րդ դարերում Շուշին ձևավորվել էր՝ որպես ոչ միայն Արցախի, այլև ամբողջ տարածաշրջանի տնտեսական, մշակութային և արհեստագործական կարևորագույն կենտրոններից մեկը։ Քաղաքի բազմազան արհեստները, զարգացած առևտրական հարաբերությունները և լայն միջազգային կապերը վկայում էին նրա տնտեսական բարձր մակարդակի մասին։ 19-րդ դարում Շուշին արդարացիորեն համարվում էր աշխարհին հայտնի առևտրական, մշակութային և արհեստագործական կենտրոն, որի տնտեսական ակտիվությունն ու մշակութային կենսունակությունը կարևոր դեր էին խաղում ոչ միայն Արցախի, այլև ողջ տարածաշրջանի զարգացման գործընթացում։
168․am-ի հետ զրույցում ռուս ռազմաքաղաքական վերլուծաբան Ալեքսանդր Խրամչիխինն ասաց, որ չնայած տևական սպառնալիքներին, Իրանի համար պատերազմն անսպասելի սկսվեց՝ բանակցային գործընթացի կիզակետում, կողմերի շփումների ընթացքում, ինչն այս բանակցությունները լիարժեք տապալում է, փակելով դուռը բանակցությունները վերսկսելու հնարավորության առջև։ Նրա խոսքով, դատելով հարվածների աշխարհագրությունից և ընդհանուր առմամբ՝ ավելի լայն քաղաքական միտումներից, այս հարձակումը վաղուց ծրագրված բնույթ էր կրում։
Երևանում հրավիրված քննարկմանը ռուս վերլուծաբան Սերգեյ Մարկեդոնովը հայտարարել է, որ 2022 թվականից, այդ թվում՝ Հարավային Կովկասում՝ հայ-ադրբեջանական հարաբերությունների կարգավորման ոլորտում, Ռուսաստանի համար Արևմուտքը դարձավ և՛ մրցակից, և՛ հակառակորդ:
Օրերս «Ազատություն» ռադիոկայանն ուշագրավ տեղեկություն հրապարակեց այն մասին, որ Եվրամիությունը պատրաստվում է օգնել Հայաստանին հունիսին նախատեսված խորհրդարանական ընտրություններում Ռուսաստանի միջամտությունից խուսափելու համար՝ նախ տեղակայելով Կրեմլի ապատեղեկատվության դեմ պայքարող «հիբրիդային արագ արձագանքման խումբ»:
Իրանի շուրջ սեղմվող օղակի ֆոնին մեր երկրի վարչապետը թմբուկ է զարկում: Սա կոնտրաստ է ու ցույց է տալիս, որ նա զրո դերակատարություն ունի: Սա ցույց է տալիս պետական մտածողության դեգրադացիան:
Ռուս վերլուծաբան Ալեքսանդր Խրամչիխինը 168.am-ի հետ զրույցում ասաց, որ բանակցային ընթացքն ու ամերիկյան ճնշումների քաղաքականության դիտարկումը ցույց է տալիս, որ ԱՄՆ-ը չի ցանկանում լայնածավալ ռազմական գործընթացի մեջ մտնել, թեև ճնշման քաղաքականությունը շարունակում է:
«Դասեր» հաղորդաշարում Սաթիկ Սեյրանյանի հյուրերն իրավապաշտպաններ, «Լրագրողներ հանուն մարդու իրավունքների» ՀԿ նախագահ Ժաննա Ալեքսանյանը և «Նժար» սահմանադրական շարժման համահիմնադիր Նինա Կարապետյանցն են:
«Պրեսսինգ» հաղորդաշարում քաղաքագիտության դոկտոր, ՀՀ Ազգային ժողովի նախկին նախագահ Տիգրան Թորոսյանը խոսել է այն մասին, թե միջպետական հարաբերություններում գրագետ իշխանությունն ինչպես պետք է գործի, ինչպես պետք է առաջ տանի պետության շահը՝ չվտանգելով այլ երկրների հետ իր հարաբերությունները: Նա այս առումով բերեց իր անձնական փորձի օրինակը:
ՀՀ տարածքում գործող երկաթուղային ենթակառուցվածքի ռուսական կառավարման հարցում Երևան-Մոսկվա տարաձայնություններ են հասունանում։
