ԱՄՆ-ը Կովկասում սկսել է նոր ծրագիր ներդնել տարածաշրջանում Ռուսաստանի ազդեցության դեմ, գրում է Թուրքիայում լույս տեսնող Medya Günlüğü-ն: Սակայն հաջողության հասնելու շանսերը մեծ չեն, կարծում է հոդվածի հեղինակը։ Նահանգները չեն կարող միաժամանակ ստանալ Ադրբեջանն ու Հայաստանը և չկորցնել Թուրքիան։
«Պրեսսինգ» հաղորդաշարում Սաթիկ Սեյրանյանի հյուրը քաղաքական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, էներգետիկ անվտանգության փորձագետ Վահե Դավթյան է։
Ռուս թուրքագետ Վիկտոր Նադեին-Ռաևսկին 168.am-ի հետ զրույցում ասաց, որ որքան էլ տարբեր, սակայն այս երկու բանակցային գործընթացները բազմաթիվ նմանություններ ունեն և պայմանավորված են աշխարհաքաղաքական ներկայիս զարգացումների փուլին բնորոշ միտումներով։
Վրացի վերլուծաբան Կախա Գոգոլաշվիլին գտնում է, որ քաղաքագիտական տեսանկյունից ներկայիս գործընթացը կարելի է բնութագրել որպես ուժի ցուցադրության և բանակցության զուգահեռ ռազմավարություն», որտեղ Թրամփ վարչակազմը փորձում է պահել ռազմական էսկալացիայի ռիսկը՝ որպես ճնշման միջոց Իրանի հետ դիվանագիտական լուծման հնարավորության համար։
Այսօր Գերմանիայի երրորդ քաղաքում՝ Մյունխենում, մեկնարկում է Անվտանգության միջազգային 62-րդ համաժողովը Ռուսաստանի ու Արևմուտքի, Իրանի ու ԱՄՆ-ի միջև առճակատման, ինչպես նաև Եվրոպայի և Միացյալ Նահանգների միջև տարաձայնությունների ֆոնին։ Մյունխենի անվտանգության համաժողովը միջազգային անվտանգության քաղաքականության հարցերի շուրջ քննարկումների ամենամեծ ֆորումն է աշխարհում, որն անցկացվում է 1963 թվականից։ Մյունխենի 62-րդ անվտանգության համաժողովը տեղի կունենա փետրվարի 13-15-ը, որին կմասնակցեն 50 պետությունների և կառավարությունների ղեկավարներ, մոտավորապես 100 նախարարներ։
«Պրեսսինգ» հաղորդաշարում Սաթիկ Սեյրանյանի հյուրը Ստենֆորդի համալսարանի քաղաքագիտության դոկտոր Արթուր Խաչիկյանն է։
Քաղաքագետ Գագիկ Համբարյանն այն կարծիքին է, որ Փաշինյանի հայտարարությունը, թե Հայաստանի սահմանային կետերում 2027-ի աշնանից կգործեն անշփում անցման ուղիները, և, որ դրա համար պետք է ԱՄՆ աջակցությունը, Ալիևի հերթական պահանջի կատարումն է։
168.am-ը գրել էր, որ Ադրբեջանը Սլովակիայի հետ 210 միլիոնի գործարք կնքեց, որով SAM-120 ավտոմատ ականանետեր են մատակարարվելու։ Նույն ժամանակ տեղեկություն տարածվեց, որ Բաքուն ցանկանում է գնել շվեդական JAS 39 Gripen E/F բազմաֆունկցիոնալ կործանիչներ: Գործարքը գնահատվել է մոտ 6,5 միլիարդ դոլար։ Իհարկե, դեռ պարզ չէ՝ ադրբեջանական մտադրության մասին տարածված տեղեկությունը կդառնա՞ ինչ-որ պահի շոշափելի պայմանագիր, թե՞ ոչ: Վերջին դեպքում մի նրբություն կա, ինչին անդրադարձել ենք մեկ այլ վերլուծությունում:
Փետրվարի 11-ին ավարտվեց ԱՄՆ փոխնախագահ Ջեյ Դի Վենսի այցը Երևան և Բաքու: Երևանում Վենսը հանդիպեց Նիկոլ Փաշինյանին, ինչպես նաև ստորագրեց «Միջուկային էներգիայի խաղաղ նպատակներով օգտագործման ոլորտում Հայաստանի Հանրապետության Կառավարության և Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների կառավարության միջև համագործակցության մասին» համաձայնագրի բանակցությունների ավարտի վերաբերյալ համատեղ հայտարարություն, ապա Փաշինյանի հետ հանդես եկավ քաղաքական ուղերձներով՝ մինչև անգամ ապագա ընտրություններում իր աջակցությունը հայտնելով Փաշինյանին։
«Թեև ԱՄՆ ներգրավվածությունը տարածաշրջանում խորացել է, այն լայնածավալ չէ»,- այս մասին գրում է Միջազգային ճգնաժամային խմբի Հարավային Կովկասի հարցերով ավագ վերլուծաբան Ջոշուա Կուչերան՝ անդրադառնալով ԱՄՆ փոխնախագահ Ջեյ Դի Վենսի այցին ռեգիոն և ԱՄՆ ներգրավվածությանը ռեգիոնում։
«Չենք կարող հստակ ասել, որ էներգետիկ նման համագործակցությունը երբեք չի ազդի ամբողջ տարածաշրջանի շահերի վրա»,- այս մասին ամենշաբաթյա ճեպազրույցի ընթացքում ասաց ՌԴ ԱԳՆ պաշտոնական ներկայացուցիչ Մարիա Զախարովան՝ անդրադառնալով հարցին, թե ինչու է ՌԴ-ն առաջարկում մասնակցել ԹՐԻՓՓ-ին, երբ ՀՀ-ն հայտարարում է, թե նման հարց չի դիտարկվում, և ինչու է առաջարկում էներգետիկ համագործակցություն, երբ ՀՀ-ն նոր պայմանավորվածություններ է ձեռք բերել ԱՄՆ-ի հետ։
«Հայաստանն ազատ է համագործակցել այն գործընկերների հետ, որոնց անհրաժեշտ է համարում։ Այնուամենայնիվ, ամերիկյան տեխնոլոգիայի ընտրությունը հարցեր է առաջացնում, նաև՝ Վաշինգտոնի կողմից առաջարկվող փոքր ատոմակայանները»,- այս մասին այսօր ավանդական ճեպազրույցի ընթացքում ասաց ՌԴ ԱԳՆ պաշտոնական ներկայացուցիչ Մարիա Զախարովան՝ անդրադառնալով ՀՀ-ԱՄՆ էներգետիկ համագործակցությանն ու Հայաստանում ամերիկյան փոքր մոդուլային միջուկային ռեակտորներ կառուցելու պայմանավորվածությանը։
Փետրվարի 9-ին ԱՄՆ փոխնախագահ Ջեյ Դի Վենսն աշխատանքային այցով ժամանել էր Երևան, որից հետո՝ մեկնել Բաքու: Սպիտակ տան հաղորդագրությունների համաձայն՝ ուղևորությունը կնպաստի Թրամփի նախաձեռնություններին և TRIPP (Trump Initiative for Peace and Prosperity) միջազգային նախագծի առաջխաղացմանը, որի շուրջ նախնական պայմանավորվածությունները ձեռք են բերվել անցյալ տարի:
Կովկասագետ Կարեն Իգիթյանն այն կարծիքին է, որ ԱՄՆ փոխնախագահ Ջեյ Դի Վենսի այցը տարածաշրջան պետք է դիտարկել տարածաշրջանի վերահսկման համատեքստում։
«ԱՄՆ փոխնախագահի կովկասյան շրջագայության երկրորդ մասը» վերտառությամբ տելեգրամյան գրառմամբ ռուս վերլուծաբան Սերգեյ Մարկեդոնովն անդրադարձել է ԱՄՆ փոխնախագահ Ջեյ Դի Վենսի այցին Ադրբեջան:
Ամերիկացի դեմոկրատ քաղաքական գործիչ, Ներկայացուցիչների պալատի նախկին խոսնակ Նենսի Փելոսին իր X-ի էջում անդրադարձել է ԱՄՆ փոխնախագահ Ջեյ Դի Վենսի այցին Ծիծեռնակաբերդի հուշահամալիր ու այդ այցի մասին սոցցանցում արված գրառումը հեռացնելու աղմկոտ իրադարձությանը։
Ամերիկյան լրատվամիջոցները, ապա նաև Սպիտակ տունն ազդարարել են ԱՄՆ փոխնախագահ Ջեյ Դի Վենսի այցը Հայաստան և Ադրբեջան փետրվարի 9-11-ը: Ավելի վաղ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հանձնարարել էր զարգացնել համաձայնագիրը, որն ուղղված է երկու երկրների միջև 40-ամյա հակամարտության դադարեցմանը, նշում է ABC News-ը:
Սառը պատերազմի ավարտից և ԽՍՀՄ փլուզումից հետո, տեղի ունեցավ աշխարհակարգի փոփոխություն, որտեղ ԱՄՆ-ը ստանձնեց միակ գերտերության դերը։
Իրանի շուրջ ծավալվող իրադարձությունների, ռեգիոնալ զարգացումների ու հայ-իրանական հարաբերությունների մասին 168.am-ը հարցեր է ուղղել իրանցի միջազգայնագետ Էհսան Մոհավեդիանին:
«Պրեսսինգ» հաղորդաշարում Սաթիկ Սեյրանյանի հյուրը «Դեմոկրատական այլընտրանք» կուսակցության նախագահ, քաղաքագետ Սուրեն Սուրենյանցն է։
«Սա գեղեցիկ երկիր է։ Երկիր, որի հետ Միացյալ Նահանգների նախագահը շատ հպարտ է գործընկեր լինելու համար, Միացյալ Նահանգների նախագահը շատ հպարտ է հիանալի հարաբերություններ ունենալու համար, և ես գիտեմ, որ նախագահ Թրամփն իր լավագույն ողջույններն է հղում անձամբ Ձեզ, բայց նաև Հայաստանի ժողովրդին»,- այս մասին ՀՀ նախագահական նստավայրում հայտարարեց այցով ՀՀ ժամանած ԱՄՆ փոխնախագահ Ջեյ Դի Վենսը։
Կրոնագետ, փիլիսոփա Վարդան Խաչատրյանը 168TV-ի «Զենիթ/Zenith» հաղորդաշարում ներկայացնում է ամերկա-իսրայելական և իրանական հակամարտության շահերը և աշխարհաքաղաքական հեռահար գլխավոր նպատակները:
Կրկնում եմ՝ Ադրբեջանը զրո (0) ցանկություն ունի ստորագրել Խաղաղության պայմանագիրը, և այս համատեքստում Ադրբեջանի պահանջները սոսկ պատրվակներ են։ Նա այդ պայմանագիրը կստորագրի մի դեպքում՝ եթե նրան լրջորեն ստիպեն, ու ստիպողը պետք է լինի լուրջ պետություն, որն այս պահին չկա։
Անցյալ տարի կալիֆոռնիական DeepSat ստարտափն ԱՄՆ ռազմաօդային ուժերի AFWERX նորարարական տեխնոլոգիաների գործակալության հետ շահեց 1,25 միլիոն դոլար արժողությամբ պայմանագիր՝ գերցածր մերձերկրային ուղեծրում (VLEO) մոնիտորինգի հնարավորությունների մշակման համար, հիշեցնում են հայկական տելեգրամյան ալիքները։
Միացյալ Նահանգների փոխնախագահ Ջեյ Դի Վենսը Միլանում ձմեռային Օլիմպիական խաղերի բացմանը մասնակցելուց հետո կժամանի Հայաստան և Ադրբեջան։ Օրերս այս մասին հայտնեց Associated Press գործակալությունը։ Ժամեր առաջ Ձմեռային Օլիմպիական խաղերի բացման արարողությանը փոխնախագահ Վենսը գլխավորեց ԱՄՆ պատվիրակությունը, որի կազմում են նրա կինը՝ Ուշա Վենսը, պետքարտուղար Մարկո Ռուբիոն և Իտալիայում ԱՄՆ դեսպան Թիլման Ֆերտիտտան։
Ռազմավարական հետազոտությունների և նախաձեռնությունների վերլուծական կենտրոնի ղեկավար Հայկ Խալաթյանն այն կարծիքին է, որ Ալեն Սիմոնյանի այցը Մոսկվա պատահական կամ հերթական այց չէր, այլ փորձ էր Հայաստանի իշխանությունների կողմից՝ մի փոքր հանգստացնել Մոսկվային։
Ադրբեջանը վերջին շրջանում հսկայական ներդրումներ է անում արևային և հողմային էներգետիկայի մեջ (հատկապես Կասպից ծովի և Լեռնային Ղարաբաղի ու հարակից տարածքների պոտենցիալի հաշվին): Տվյալների կենտրոնները սնուցելով «կանաչ» էներգիայով՝ BlackRock-ը ստանում է իդեալական «մաքուր» ներդրումային պորտֆել։
Աբու Դաբիում «Զայեդ» մարդկային եղբայրության մրցանակը ստանալիս Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևն իր ելույթում, մասնավորապես, նշել է, որ մրցանակի հանձնման վայրը սիմվոլիկ է, որովհետև Հայաստան-Ադրբեջան բանակցությունների վերջին ռաունդն անցկացվել է հենց այստեղ, որից հետո տեղի էին ունեցել վաշինգտոնյան զարգացումները:
Միացյալ Նահանգներն ավարտում է Մերձավոր Արևելքում խմբավորման տեղակայումը, որը կարող է օգտագործվել Իրանին կրկին հարվածելու համար: Արդյո՞ք ԻԻՀ-ն ունի հարձակումը հետ մղելու որևէ շանս, և ի՞նչ է անհրաժեշտ դրա համար: 2025 թվականի ամռան իրադարձությունները, Իրանի և նրա վրա հարձակված իսրայելա-ամերիկյան դաշինքի միջև տեղի ունեցած «12-օրյա պատերազմը» հստակ ցույց տվեցին Իրանի Իսլամական Հանրապետության (ԻԻՀ) բոլոր ուժեղ և թույլ կողմերը:
«Եվս մեկ փաստ, որ Ադրբեջանը կարող է փայ ունենալ TRIPP-ի մեջ»,- այս մասին քիչ առաջ ֆեյսբուքյան իր էջում տարածված տեսանյութով հայտնեց «Պատիվ ունեմ» խմբակցության պատգամավոր Հայկ Մամիջանյանը՝ անդրադառնալով իր ավելի վաղ հայտնած մտավախությանը, որ TRIPP նախագծի ֆինանսավորումը կարող է իրականացվել ադրբեջանական կապիտալի միջոցով՝ 74%-ի շրջանակներում:
