Հուլիսի առաջին օրերին Իրանի ու ԱՄՆ-ի միջև ծավալվող ուղղակի ու անուղղակի ռազմական հարվածները, կտրուկ հռետորաբանության բռնկումը ցույց տվեցին, որ Վաշինգտոնի և Թեհրանի միջև առկա ժամանակավոր պայմանավորվածություններն ու փոխըմբռնման հուշագիրն ի զորու չեն ապահովել լիակատար կայունություն: Հետևաբար, տարածաշրջանում ցանկացած պահի իրավիճակը կարող է դուրս գալ վերահսկողությունից։ Կողմերը փաստացի վերադառնում են կառավարվող ճգնաժամի տրամաբանությանը, որտեղ ռազմական ճնշումն […]
Իսլամական հեղափոխության առաջնորդ Այաթոլլահ Սեյեդ Ալի Խամենեիի հրաժեշտի պաշտոնական արարողությանը մասնակցելու նպատակով Իրան մեկնած Նիկոլ Փաշինյանը հանդիպում է ունեցել Իրանի Իսլամական Հանրապետության նախագահ Մասուդ Փեզեշքիանի հետ։
168TV-ի «Թրիգեր» հաղորդաշարի հյուրը քաղաքագետ Գեորգի Ասատրյանն է:
22 տարի անց թուրքական հողում կրկին տեղի կունենա ՆԱՏՕ-ի գագաթնաժողովը, որը նախատեսված է հուլիսի 7-8-ը: Այդ հանդիպման նախաշեմին արդիականացվել է Թուրքիայի ռազմական ներուժի հարցը, որը երկրորդ ուժն է Հյուսիսատլանտյան դաշինքում և ավանդաբար կրիտիկական դեր է խաղում դաշինքի հարավային սահմաններին:
Սաթիկ Սեյրանյանի «Դասեր» հաղորդաշարի հյուրը ՀՀ արտակարգ դեսպանորդ և լիազոր նախարար, քաղաքական վերլուծաբան Վարդան Հակոբյանն է։
1988 թվականի փետրվարի 12-ին սկսվեց Արցախյան շարժումը: Ազգային պահանջն ու հանրահավաքները սկսվեցին Արցախից, ապա տարածվեցին նաև Հայաստանում:
ԱՄՆ-Իրան օրերս ստորագրված փոխըմբռնման հուշագիրը խախտվեց ստորագրումից հետո առաջին անգամ։ ԱՄՆ Զինված ուժերի կենտրոնական հրամանատարությունը (CENTCOM) հայտնել է, որ հունիսի 26-ին ամերիկյան ուժերը հարվածներ են հասցրել իրանական հրթիռների և անօդաչու թռչող սարքերի պահեստավորման օբյեկտներին, ինչպես նաև ափամերձ ռադիոլոկացիոն կայաններին:
Եվրամիությունը Հարավային Կովկասում գործարկում է ազդեցության նոր հարթակներ՝ «Կապակցվածության օրակարգի» միջոցով խորացնելով իր մասնակցությունը տարածաշրջանային լոգիստիկ նախագծերին։
Իրան-ԱՄՆ հուշագրի ստորագրումից ու Շվեյցարիայում ԱՄՆ-Իրան բանակցություններից օրեր անց Իրանի խորհրդարանի նախագահ Մոհամմադ Բաղեր Ղալիբաֆը մեկնել է Ադրբեջան։
Սպիտակ տան և Նեթանյահուի ռեժիմի՝ Հորդանանի Հաշիմյան Թագավորությանը Երուսաղեմում Ալ-Աքսա մզկիթի համալիրի նկատմամբ խնամակալության պատմական իրավունքից զրկելու ծրագիրը կհանգեցնի Մերձավոր արևելքում «բռնության բռնկման», վստահ է իսրայելա-ամերիկացի փաստաբան Դենիել Զայդեմանը՝ Terrestrial Jerusalem ոչ կառավարական կազմակերպության հիմնադիրը, որը հետևում է Արևելյան Երուսաղեմում իսրայելական բնակավայրերի զարգացմանը։
Կատարը և Պակիստանը, որոնք միջնորդում են ԱՄՆ-Իրան տեխնիկական բանակցությունները, արձանագրում են՝ Միացյալ Նահանգներն ու Իրանը համաձայնության են եկել «60 օրվա ընթացքում վերջնական համաձայնագրի հասնելու ճանապարհային քարտեզի» շուրջ՝ Շվեյցարիայում կայացած բարձր մակարդակի բանակցությունների առաջին օրվա ընթացքում արձանագրված առաջընթացից հետո։
Համբարձումյանը շատ պահանջկոտ էր՝ զայրացնել բառը ճիշտ օգտագործեցիք։ Կզայրացնի երևի այն, որ առաջվա նման այդքան նվիրված մարդիկ հիմա չեն աշխատում։ Նա 16 ժամ աշխատում էր, ու մյուս աստղագետներն էլ իրենց թույլ չէին տալիս ավելի պակաս աշխատել։
ԱՄՆ նախագահի հատուկ բանագնաց Սթիվեն Ուիթքոֆը մեկնել է Շվեյցարիա՝ Իրանի պատվիրակության հետ միջուկային գործարքի շուրջ բանակցությունների առաջին փուլին մասնակցելու համար։ Այս մասին հայտնել է ամերիկյան Axios լրատվական պորտալը՝ հղում անելով ԱՄՆ-ում իր աղբյուրին։ Նրա խոսքով՝ Սպիտակ տան ևս մեկ ներկայացուցիչ՝ երկրի նախագահ Դոնալդ Թրամփի փեսա Ջարեդ Քուշները, արդեն գտնվում է Շվեյցարիայում։
Նիկոլ Փաշինյանն այսօր Կառավարության նիստից հետո լրագրողների հետ ճեպազրույցում, խոսելով Ալիևի օգնական Հիքմեթ Հաջիևի Հայաստան կատարած այցի մասին, ասաց, որ անձամբ է Անվտանգության խորհրդի քարտուղար Արմեն Գրիգորյանին հանձնարարել կազմակերպել նման հանդիպում։
Մինչ Հայաստանի Հանրապետությունում ներքաղաքական կյանքը հունիսյոթյան ընտրություններից հետո «եռում է», Հայաստանի անմիջական հարևանությամբ աննախադեպ աշխարհաքաղաքական համաձայնություն գրանցվեց։ Թեև այն, ըստ վերլուծաբանների, դեռ փխրուն է, խոցելի, այնուամենայնիվ ԱՄՆ-Իրան շրջանակային համաձայնագրի ստորագրման փաստը վերջին տասնամյակների աշխարհաքաղաքական առանցքային իրադարձություններից մեկն է հավակնում դառնալ։
Ինչպես արդեն տեղեկացրել ենք, հայ բարերար, «Տաշիր գրուպ» ընկերությունների խմբի հիմնադիր և «Ուժեղ Հայաստան» կուսակցության նախագահ Սամվել Կարապետյանը պատասխանել է մի քանի լրատվամիջոցների խմբագիրների հարցերին։
Նիկոլ Փաշինյանն ապրիլի 17-ին ընդունել է ԱՄՆ-ից ժամանած ՏՏ գործարարների պատվիրակությանը՝ NVIDIA ընկերության փոխնախագահ Ռև Լեբարեդյանին, Integra Technologies ընկերության տնօրենների խորհրդի նախագահ Զավեն Ակիանին և Service Titan ընկերության նախագահ Վահե Կուզոյանին: Զրուցակիցները քննարկել են նշված ընկերությունների՝ Հայաստանում իրականացվող և նախատեսվող ընթացիկ ծրագրերը։
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, որ Վաշինգտոնն ու Թեհրանը շրջանակային համաձայնագիր են ձեռք բերել, որը կդադարեցնի Մերձավոր Արևելքում ռազմական գործողությունները, կվերաբացի Հորմուզի նեղուցը և կվերացնի իրանական նավահանգիստների ամերիկյան շրջափակումը։
168.am-ի հետ զրույցում ռուս թուրքագետ Վիկտոր Նադեին-Ռաևսկին ասաց, որ հանդիպման պաշտոնական հայտարարություններից հերթական անգամ պարզ է դառնում, որ Թուրքիան ամրապնդվում է Հարավային Կովկասում՝ որպես տարածաշրջանային առաջնորդ։
Թուրքիայի Ազգային հետախուզական կազմակերպության ակադեմիայի վերջին զեկույցում նշվում է, որ Իրանի դեմ ԱՄՆ-ի և Իսրայելի 40-օրյա պատերազմը լրջորեն փոխել է տարածաշրջանային անվտանգության մասին պատկերացումները, գրում է Nordic Monitor-ը: Չնայած աճող ռազմավարական մրցակցությանը՝ կոչեր են հնչում Թուրքիայի պաշտպանական քաղաքականության կտրուկ վերանայման և արևմտյան Երուսաղեմի հետ կապի ուղիների պահպանման վերաբերյալ:
Փետրվարի 28-ին՝ Թեհրանին ԱՄՆ-ի և Իսրայելի առաջին հարվածներից 100 օր անց, խաղաղության համաձայնագիր այդպես էլ ի հայտ չեկավ: Ապրիլի 8-ին Պակիստանի միջնորդությամբ կնքվել է հրադադարի ժամանակավոր համաձայնագիր: Ռազմական բախումները գրեթե դադարել են: Սակայն Իսլամաբադում ուղիղ բանակցությունները ձախողվեցին ապրիլի 12-ին, և այդ ժամանակից ի վեր կողմերը խաղաղ երկխոսություն են վարում Պակիստանի միջոցով: Այնուամենայնիվ, լարվածության մի քանի բռնկումներ մեծացրել են մտավախությունները, որ մարտական գործողությունները կարող են վերսկսվել ամբողջ մասշտաբով:
Վերջին տասնօրյակը Մերձավոր Արևելքում նշանավորվեց ապրիլյան փխրուն հրադադարի դեգրադացիայով և ռազմական էսկալացիայի նոր, առավել վտանգավոր փուլով։
168TV-ի «Զառան հարց ունի» հաղորդաշարի հյուրն ԱԺ նախկին պատգամավոր Արա Սիմոնյանն է։
Հունիսի 7-ի խորհրդարանական ընտրությունների նախաշեմին Հայաստանը վերածվել է Արևմուտքի և Ռուսաստանի միջև բացահայտ աշխարհաքաղաքական դիմակայության թատերաբեմի։ Մոսկվան այս քարոզարշավի ընթացքում հատկապես օր օրի խստացնում է քաղաքական հռետորաբանությունը Երևանի՝ դեպի ԵՄ ինտեգրման քաղաքականության վերաբերյալ։ Ռուսաստանը տարբեր մակարդակներով հայտարարում է, որ «Հայաստանը չի կարող պարել երկու հարսանիքում»։ ՌԴ փոխվարչապետ Ալեքսեյ Օվերչուկն էլ այսօր ասել է, թե պետք է տեսնել՝ ով կհաղթի ընտրություններում, և հետո միայն միջոցներ ձեռնարկել, որոշել։
Ամերիկացիներն ու մասնավորապես ԱՄՆ Կենտրոնական հետախուզական վարչությունը (կամ գործակալությունը)՝ ԿՀՎ-ն, հենց այս պահին խաղեր են խաղում Հայաստանում և Հարավային Կովկասում։ Այսպիսի ուշագրավ հայտարարություն է արել ամերիկացի հեղինակավոր միջազգայնագետ, Կոլումբիայի համալսարանի պրոֆեսոր, միջազգային քաղաքականության վերլուծաբան Ջեֆրի Սաքսը՝ Հարավարևելյան Նորվեգիայի համալսարանի պրոֆեսոր, քաղաքագետ Գլեն Դիզենի հետ հարցազրույցում խոսելով դեպի Արևելյան Եվրոպա և Հարավային Կովկասի տարածաշրջան ՆԱՏՕ-ի ընդլայնման թեմայի շուրջ։
168.am-ի հետ զրույցում ռուս թուրքագետ Վիկտոր Նադեին-Ռաևսկին ասաց, որ Թուրքիայի նախագահի կողմից Նիկոլ Փաշինյանին անձամբ շնորհավորելը ոչ միայն սովորական դիվանագիտական էթիկետի դրսևորում է, այլև Անկարայի կողմից ՀՀ իշխանությանն ուղղված քաղաքական աջակցություն։
Մինչ Հայաստանում նախընտրական քարոզարշավի վերջին շաբաթն ընթանում է ներքաղաքական ծայրահեղ շիկացած մթնոլորտում՝ զուգահեռվելով Ռուսաստանի կողմից տնտեսական պատժամիջոցների ու Մոսկվայի կոշտ հռետորաբանության հետ, Հայաստանի անմիջական հարևանությամբ ծավալվում են առանցքային աշխարհաքաղաքական գործընթացներ։
Մայիսի 26-ին 1 ժամով Հայաստան էր ժամանել ԱՄՆ Պետքարտուղար Մարկո Ռուբիոն։ Նա օդանավակայանում ԱԳ նախարար Արարատ Միրզոյանի հետ մի քանի փաստաթուղթ ստորագրեց և անմիջապես մեկնեց Հայաստանից։
«Պրեսսինգ» հաղորդաշարում Սաթիկ Սեյրանյանի հյուրը «Հայ ազգային կոնգրես» (ՀԱԿ) կուսակցության վարչապետի թեկնածու Լևոն Զուրաբյանն է։
Հայ-ռուսական հարաբերություններն այս օրերին անցնում են աննախադեպ արագ ու դրամատիկ տրանսֆորմացիայի միջով։ Վերջին շաբաթվա ընթացքում Ռուսաստանը թե հայտարարություններով է զգուշացնում, թե պաշտոնական նամակով հաղորդել է էներգակիրների գնի հնարավոր հետագա փոփոխության մասին, խնդիրներ են առաջացել դեպի Ռուսաստան հայաստանյան ապրանքի արտահանման հարցում, մի շարք արտադրանքներ՝ մինչև անգամ՝արգելվել, նախօրեին ՀՀ-ի ԵԱՏՄ ապագայի վերաբերյալ միասնական դիրքորոշում հայտնեց նաև ԵԱՏՄ-ն, այսօր էլ հայտնի դարձավ՝ խորհրդակցությունների նպատակով ՌԴ է կանչվել ՀՀ-ում ՌԴ դեսպան Կոպիրկինը։
