Ապրիլի 17-ին Ազգային ժողովում ՀՀ կառավարության ծրագրի 2025 թվականի կատարողականի քննարկման ժամանակ իր ելույթում ՀՀ պաշտպանության նախկին նախարար, «Հայաստան» խմբակցության ղեկավար Սեյրան Օհանյանն անդրադարձել է 2020 թվականի 44-օրյա պատերազմին, դրա սկսման և պարտության հարցում քաղաքական ղեկավարության պատասխանատվությանը:
Ապրիլի 1-ին ՀՀ արտաքին գործերի նախկին նախարար Զոհրաբ Մնացականյանը՝ «Հայաստանի «տարանցիկ պահը»՝ շատ ավելին, քան 43 կիլոմետրը» վերտառությամբ հոդված է հրապարակել evnreport.com-ում, որում տեղ գտած դիտարկումներին, մասանավորապես՝ TRIPP-ի հետ կապված, մենք անդրադարձել ենք։
168.am-ը գրավոր հարցումներ էր ուղարկել ՀՀ քննչական կոմիտե և ՀՀ գլխավոր դատախազություն, որոնց միջոցով, մասնավորապես, փորձել ենք պարզել՝ ԱԱԾ-ից և Ոստիկանությունից 44-օրյա պատերազմի ընթացքում դասալքության քանի՞ դեպք է եղել: Բայց և՛ Քննչական կոմիտեն, և՛ ՀՀ գլխավոր դատախազությունը մեր այս հարցադրումներին ի պատասխան՝ նշել են. «Նշված հարցերի վերաբերյալ առանձին վիճակագրություն չի վարվում» կամ «առանձին հաշվառում չի իրականացվում»:
Օրերս առանձին հրապարակմամբ՝ «Հայկ Սարգսյանի բացահայտումների քաղաքական շարժառիթները. Ինչո՞ւ նա չի պահանջում 44-օրյայի զեկույցի հանրայնացում, ինչո՞վ էր զբաղված նրա եղբայրը պատերազմի օրերին» վերտառությամբ հոդվածով անդրադարձել էինք ՔՊ-ական պատգամավորի՝ ՀՀ պաշտպանության նախարար Սուրեն Պապիկյանին ուղղված մեղադրանքներին:
Երեկ գրել ենք, որ ՀՀ քննչական կոմիտեն 44-օրյա պատերազմի ժամանակ դասալքության վերաբերյալ «թարմ» տվյալներ չունի:
Օրերս հերթական անգամ անդրադարձել ենք 2020 թվականի 44-օրյա պատերազմում դասալքության թեմային և շրջանառվող տվյալներին:
ՀՀ պաշտպանության նախարար Սուրեն Պապիկյանը 2025 թվականի աշնանն Ազգային ժողովի պաշտպանության և անվտանգության մշտական հանձնաժողովի նիստում պարտադիր զինվորական ծառայության ժամկետի կրճատման համատեքստում հայտարարել էր, որ 2026-ից նախատեսվում է տարեկան զորակոչել 20 հազար պահեստազորային՝ 2025 թվականի 16.000-ի փոխարեն: Միաժամանակ անցած տարի որոշվել էր խստացնել 25-օրյա վարժական հավաքներից խուսափելու պատիժը:
ԱԺ պաշտպանության և անվտանգության մշտական հանձնաժողովի նիստում հերթական անգամ քննարկվել է ՔՊ պատգամավոր Հայկ Սարգսյանի՝ բանակին առնչվող օրենսդրական փաթեթը:
ԱԺ պաշտպանության և անվտանգության հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահ Անդրանիկ Քոչարյանն այսօր խորհրդարանում լրագրողների հետ զրույցում խոսելով 44-օրյա պատերազմի զեկույցի մասին, ասաց, որ զեկույցը գտնվում է գաղտնի բաժնում։
ՀՀԿ 18-րդ համագումարում ՀՀ երրորդ նախագահ Սերժ Սարգսյանն իր ելույթում չի շրջանցել 2016 թվականի Ապրիլյան մարտական գործողությունների, և, առհասարակ պատերազմի թեման:
Երեկ 168.am-ը՝ «44-օրյա պատերազմում ի՞նչ դերակատարում է ունեցել Աննա Հակոբյանը, ի՞նչ «օպերատիվ հետախուզական» հարցեր լուծել, տեղեկատվական ի՞նչ բազայի է տիրապետում» վերտառությամբ հոդվածում անդրադարձել է Աննա Հակոբյանի գրառմանը՝ 44-օրյա պատերազմին հետախույզ Արթուր Ավանեսյանի (Կանդազ) մասնակցության և դասալքության վերաբերյալ նրա իրազեկվածությանը:
«Ուժեղ Հայաստան» կուսակցության անվտանգային թիմի ղեկավար, գնդապետ-հետախույզ Արթուր Ավանեսյանը (Կանդազ) մարտի 31-ին հիշեցրել է Աննա Հակոբյանի՝ 2023 թվականի ապրիլի 1-ին Տավուշ կատարած այցի ժամանակ արված հայտարարությունը, որ 11.000 դասալիք է եղել 44-օրյա պատերազմի ընթացքում:
Սուրբ Աննա եկեղեցում տեղի ունեցած միջադեպի առթիվ 18-ամյա երկվորյակ եղբայրների՝ Դավիթ և Միքայել Մինասյանների նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում:
Այսինքն, ՀՀ պաշտպանության նախկին նախարարի՝ ռազմական տրամաբանության մեջ արած հայտարարությունը Փաշինյանը տեղափոխել էր քաղաքական հարթություն, և ոչ մի վտանգ չէր տեսել չկարգավորված կոնֆլիկտի
«Ցավալիորեն, ուժը՝ որպես գերակա գործիք և բանաձև, արցախյան 44-օրյա պատերազմից հետո շատ ավելի է տեղ գտնում միջազգային հարաբերություններում։ Իսկ եթե ուժի գործոնը դառնում է միջազգային իրավունքի շարժիչը, քաոսային իրավիճակ է ստեղծվում»։
Մարտի 25-ի ԱԺ-Կառավարություն հարցուպատասխանին և մարտի 26-ին Կառավարության նիստից հետո լրագրողների հետ ճեպազրույցում Նիկոլ Փաշինյանը դարձյալ կասկածի տակ է դրել արցախցիների կռվել-չկռվելը, Արցախի ռազմաքաղաքական էլիտային, գեներալներին անվանել է փախնող և դավաճան, ինչին փորձենք մի քանի դրվագով և հարցադրումներով անդրադառնալ:
Իհարկե, նայած մարդ, բայց հիմնականում, երբ ինքդ քեզ հետ մենակ ես մնում, քեզ կարող է տիրել ապատիան և ինքնախաբեությունը, մանավանդ այս օրերին։
Այսօր ԱԺ-ում լրագրողներն ԱԺ նախագահ Ալեն Սիմոնյանից հետաքրքրվել են, թե ի՞նչ է սպասվում այն արցախցիներին, որոնք երեկ գնացել են Կոռնիձոր, լուսանկարվել Արցախի ֆոնին, իսկ վերադարձի ճանապարհին ԱԱԾ-ն նրանց հեռախոսներն առգրավել է: Ի պատասխան՝ նա նախ հարկ է համարել հարցադրում-«դիտողություն» անել՝ նշելով.
Մարտի 21-ին 168.am-ը՝ «Սեպտեմբերյան պատերազմներից առաջ և հետո. Ի՞նչ է այսօր փոխվել, և ի՞նչ չի փոխվել, իրավաբանորեն ինչպե՞ս է կոչվում հանրության հիշողության վրա «խաղալը»» վերտառությամբ հոդված է հրապարակել՝ որպես արձագանք սեպտեմբերյան նոր աղետաբեր պատերազմի մասին փաշինյանական զգուշացման կամ սպառնալիքի, ինչը շարունակվում է:
Մարտի 19-ին կառավարության նիստից հետո Նիկոլ Փաշինյանը լրագրողների հետ ճեպազրույցում ընդդիմադիր ուժերին դարձյալ մեղադրել է պատերազմ հրահրելու մեջ և անգամ հստակ ժամկետ է նշել. «Այդ բոլոր ուժերը հանդես են գալիս խաղաղության ռևիզիայի դիրքերից, ինչն այդ փաստի բերումով նշանակում է անխուսափելի պատերազմ, ընդ որում, ընտրություններից շատ չանցած, մաքսիմալ՝ աշնանը: Ես վերլուծում եմ, չէ՞, տեքստերը: Իրենք պատրաստում են պատերազմ՝ ծանր հետևանքներով»:
Նշենք՝ երբ Անդրանիկ Քոչարյանը նշում էր 200 էջի մասին, դարձյալ հիշատակվում էին ձայնագրությունները, տեսագրությունները, 16.000 փաստաթղթային նյութերը:
Փետրվարի 11-ին «Ռեֆորմիստներ» կուսակցության նախագահ, ԱԺ նախկին պատգամավոր Վահան Բաբայանը հայտնել էր, որ ՀՀ պաշտպանության նախկին նախարար Վաղարշակ Հարությունյանին առաջարկել է գլխավորել կուսակցության նախընտրական ցուցակը։
2023 թվականի հուլիսի 10-ին «Փաշինյանի՝ պատերազմի հրձիգի փնտրտուքի հետքերով. Պատերազմից առաջ և հետո» վերտառությամբ վերլուծություն էինք հրապարակել, որտեղ ըստ ժամանակագրության և քաղաքական պահի՝ ներկայացրել ենք, թե Նիկոլ Փաշինյանն ինչն է համարել պատերազմի հրձիգ: Իհարկե, այս ընթացքում Փաշինյանի կողմից արդեն հնչեցված պատերազմական պատճառների թիվն ավելացվել է:
Իրանի դեմ ամերիկաիսրայելական ռազմական օպերացիայի օրերին, և հատկապես՝ Ադրբեջան-Իրան հարաբերությունների հերթական սրացման հերթական փուլի համատեքստում, փորձագիտական և քաղաքական շրջանակներից հիշում են 2020 թվականի 44-օրյա պատերազմը, այսօր օկուպացված Արցախի հարավային ուղղությամբ հայկական տարածքային կորուստները, Իրանի արածն ու չարածը, և այլն:
Խորհրդարանական ընտրությունների շեմին կանգնած ՔՊ-ի պարագլուխը փորձում է բացատրել իրեն ուղղված ամենատարածված մեղադրանքին՝ խոսքի և գործի, խոսքի և խոսքի անհամապատասխանությունը։ Մարդիկ նրան անվանում են ստախոս՝ հիշեցնելով 2018-ից առաջ և հետո հնչեցրած բազմաթիվ խոստումներ, որոնք կա՛մ չեն կատարվել, կա՛մ հնչեցրել է նախկինում ասածին հակառակ խոսք։ Պատին դեմ տված ստախոսին թվում է, թե գտել է իրեն արդարացնող բանաձևը՝ աշխարհը փոխվում է, և քաղաքական գործիչն էլ պետք է փոխվի, այլապես կոչնչանա («կարժանանա դինոզավրի ճակատագրին»)։
Հայաստանի համար ի՞նչ ռիսկեր է պարունակում Իրանի շուրջ ներկա իրավիճակը, և եթե ԱՄՆ-ը որոշի ցամաքային գործողություններ սկսել, արդյո՞ք Ադրբեջանը քննության առաջ չի հայտնվի իր տարածքը տրամադրելու առումով, ինչը մեր երկրին նոր սպառնալիքների առաջ կկանգնեցնի։
Առավել ռացիոնալ է թվում 1-ին եւ 2-րդ վարկածների համադրությունը՝ իմիջային բեռնաթափում գումարած իրավական զգուշավորություն։ Սա նշանակում է, որ վարչապետը գիտակցում է իր
«Մեր մոտ» ասելով` Հայաստանը նկատի ունեն, կռիվն էլ, որի մասին խոսում են, 44-օրյա պատերազմն է»:
Դիվանագետի խոսքով՝ Ադրբեջանի համար Հայաստանի խնդիրներն ավարտված չեն, և Բաքվի ռեժիմը շարունակելու է իր գործողությունները Հայաստանի դեմ։
Երևանում հրավիրված քննարկմանը Կովկասի ինստիտուտի տնօրեն, քաղաքագետ Ալեքսանդր Իսկանդարյանն անդրադառնալով կոնֆլիկտների աշխարհաքաղաքականացման խնդիրներին՝ նշել է, որ, օրինակ, այն, ինչ այսօր տեղի է ունենում Հայաստանում, արդյունք է 2020, 2022, 2023 և 2024 թվականների իրադարձությունների, և դրանք փոխկապակցված են:
