Մարտի 25-ի ԱԺ-Կառավարություն հարցուպատասխանին և մարտի 26-ին Կառավարության նիստից հետո լրագրողների հետ ճեպազրույցում Նիկոլ Փաշինյանը դարձյալ կասկածի տակ է դրել արցախցիների կռվել-չկռվելը, Արցախի ռազմաքաղաքական էլիտային, գեներալներին անվանել է փախնող և դավաճան, ինչին փորձենք մի քանի դրվագով և հարցադրումներով անդրադառնալ:
Իհարկե, նայած մարդ, բայց հիմնականում, երբ ինքդ քեզ հետ մենակ ես մնում, քեզ կարող է տիրել ապատիան և ինքնախաբեությունը, մանավանդ այս օրերին։
Այսօր ԱԺ-ում լրագրողներն ԱԺ նախագահ Ալեն Սիմոնյանից հետաքրքրվել են, թե ի՞նչ է սպասվում այն արցախցիներին, որոնք երեկ գնացել են Կոռնիձոր, լուսանկարվել Արցախի ֆոնին, իսկ վերադարձի ճանապարհին ԱԱԾ-ն նրանց հեռախոսներն առգրավել է: Ի պատասխան՝ նա նախ հարկ է համարել հարցադրում-«դիտողություն» անել՝ նշելով.
Մարտի 21-ին 168.am-ը՝ «Սեպտեմբերյան պատերազմներից առաջ և հետո. Ի՞նչ է այսօր փոխվել, և ի՞նչ չի փոխվել, իրավաբանորեն ինչպե՞ս է կոչվում հանրության հիշողության վրա «խաղալը»» վերտառությամբ հոդված է հրապարակել՝ որպես արձագանք սեպտեմբերյան նոր աղետաբեր պատերազմի մասին փաշինյանական զգուշացման կամ սպառնալիքի, ինչը շարունակվում է:
Մարտի 19-ին կառավարության նիստից հետո Նիկոլ Փաշինյանը լրագրողների հետ ճեպազրույցում ընդդիմադիր ուժերին դարձյալ մեղադրել է պատերազմ հրահրելու մեջ և անգամ հստակ ժամկետ է նշել. «Այդ բոլոր ուժերը հանդես են գալիս խաղաղության ռևիզիայի դիրքերից, ինչն այդ փաստի բերումով նշանակում է անխուսափելի պատերազմ, ընդ որում, ընտրություններից շատ չանցած, մաքսիմալ՝ աշնանը: Ես վերլուծում եմ, չէ՞, տեքստերը: Իրենք պատրաստում են պատերազմ՝ ծանր հետևանքներով»:
Նշենք՝ երբ Անդրանիկ Քոչարյանը նշում էր 200 էջի մասին, դարձյալ հիշատակվում էին ձայնագրությունները, տեսագրությունները, 16.000 փաստաթղթային նյութերը:
Փետրվարի 11-ին «Ռեֆորմիստներ» կուսակցության նախագահ, ԱԺ նախկին պատգամավոր Վահան Բաբայանը հայտնել էր, որ ՀՀ պաշտպանության նախկին նախարար Վաղարշակ Հարությունյանին առաջարկել է գլխավորել կուսակցության նախընտրական ցուցակը։
2023 թվականի հուլիսի 10-ին «Փաշինյանի՝ պատերազմի հրձիգի փնտրտուքի հետքերով. Պատերազմից առաջ և հետո» վերտառությամբ վերլուծություն էինք հրապարակել, որտեղ ըստ ժամանակագրության և քաղաքական պահի՝ ներկայացրել ենք, թե Նիկոլ Փաշինյանն ինչն է համարել պատերազմի հրձիգ: Իհարկե, այս ընթացքում Փաշինյանի կողմից արդեն հնչեցված պատերազմական պատճառների թիվն ավելացվել է:
Իրանի դեմ ամերիկաիսրայելական ռազմական օպերացիայի օրերին, և հատկապես՝ Ադրբեջան-Իրան հարաբերությունների հերթական սրացման հերթական փուլի համատեքստում, փորձագիտական և քաղաքական շրջանակներից հիշում են 2020 թվականի 44-օրյա պատերազմը, այսօր օկուպացված Արցախի հարավային ուղղությամբ հայկական տարածքային կորուստները, Իրանի արածն ու չարածը, և այլն:
Խորհրդարանական ընտրությունների շեմին կանգնած ՔՊ-ի պարագլուխը փորձում է բացատրել իրեն ուղղված ամենատարածված մեղադրանքին՝ խոսքի և գործի, խոսքի և խոսքի անհամապատասխանությունը։ Մարդիկ նրան անվանում են ստախոս՝ հիշեցնելով 2018-ից առաջ և հետո հնչեցրած բազմաթիվ խոստումներ, որոնք կա՛մ չեն կատարվել, կա՛մ հնչեցրել է նախկինում ասածին հակառակ խոսք։ Պատին դեմ տված ստախոսին թվում է, թե գտել է իրեն արդարացնող բանաձևը՝ աշխարհը փոխվում է, և քաղաքական գործիչն էլ պետք է փոխվի, այլապես կոչնչանա («կարժանանա դինոզավրի ճակատագրին»)։
Հայաստանի համար ի՞նչ ռիսկեր է պարունակում Իրանի շուրջ ներկա իրավիճակը, և եթե ԱՄՆ-ը որոշի ցամաքային գործողություններ սկսել, արդյո՞ք Ադրբեջանը քննության առաջ չի հայտնվի իր տարածքը տրամադրելու առումով, ինչը մեր երկրին նոր սպառնալիքների առաջ կկանգնեցնի։
Առավել ռացիոնալ է թվում 1-ին եւ 2-րդ վարկածների համադրությունը՝ իմիջային բեռնաթափում գումարած իրավական զգուշավորություն։ Սա նշանակում է, որ վարչապետը գիտակցում է իր
«Մեր մոտ» ասելով` Հայաստանը նկատի ունեն, կռիվն էլ, որի մասին խոսում են, 44-օրյա պատերազմն է»:
Դիվանագետի խոսքով՝ Ադրբեջանի համար Հայաստանի խնդիրներն ավարտված չեն, և Բաքվի ռեժիմը շարունակելու է իր գործողությունները Հայաստանի դեմ։
Երևանում հրավիրված քննարկմանը Կովկասի ինստիտուտի տնօրեն, քաղաքագետ Ալեքսանդր Իսկանդարյանն անդրադառնալով կոնֆլիկտների աշխարհաքաղաքականացման խնդիրներին՝ նշել է, որ, օրինակ, այն, ինչ այսօր տեղի է ունենում Հայաստանում, արդյունք է 2020, 2022, 2023 և 2024 թվականների իրադարձությունների, և դրանք փոխկապակցված են:
Փետրվարի 23-ից ՀՀ պաշտպանության նախարար Սուրեն Պապիկյանը պաշտոնական այցով Իրանում է: Այս օրերին նա հանդիպել է Իրանի Իսլամական Հանրապետության նախագահ Մասուդ Փեզեշքիանի, Պաշտպանության և զինված ուժերի աջակցման նախարար, բրիգադի գեներալ Ազիզ Նասիրզադեի, Զինված ուժերի գլխավոր շտաբի պետ, գեներալ-մայոր Աբդոլրահիմ Մուսավիի հետ, ինչպես նաև՝ Իրանի Ազգային անվտանգության բարձրագույն խորհրդի քարտուղար Ալի Լարիջանիի:
Իրանի դեմ լայնածավալ պատերազմ չի լինի։ Թրամփին դա հաստատ պետք չէ։ Սակայն չի բացառվում, որ լինի ռազմական ինչ-որ գործողություն, օրինակ՝ հրթիռային հարվածներ Իրանի օբյեկտներին։ Այս մասին 168TV-ի «Ռեվյու» հաղորդաշարի եթերում նշեց Կովկասի ինստիտուտի տնօրեն, քաղաքագետ Ալեքսանդր Իսկանդարյանը՝ խոսելով Իրանի շուրջ ստեղծված իրավիճակի և Իրանին ԱՄՆ ռազմական հարված հասցնելու հավանականության թեմայի շուրջ։
«Նորից եմ կրկնում՝ Վենսը չի եկել որևէ բան քննարկելու, այդ ամենն արդեն քննարկված, արված է վաղուց, և երբ Ադրբեջանին հանձնեցին Արցախն այդ տարօրինակ պատերազմի միջոցով, ռուսներն էլ տեսան, որ տարօրինակ պատերազմ է, զորք մտցրեցին ու կանգնեցրեցին, բայց այդ պատերազմն ահավոր մի երևույթ էր, այսինքն՝ նախօրոք ծրագրած՝ ինչպես հանգիստ հանձնել ամբողջ Արցախը, և հանձնեցին՝ ինչպես նվազեցնել դիմակայությունն Ադրբեջանին, ինչպես զորքերը դասավորել այնպես, ռազմավարական կամ տակտիկական տեղաշարժեր անել, որ մարդիկ հանգիստ, զբոսնելով եկան, մտան Շուշի»։
Վերջերս France 24-ին տված հարցազրույցում Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը հայտարարել է, որ մինչև 2020 թվականի 44-օրյա պատերազմը՝ Ադրբեջանը և Ֆրանսիան բարեկամական հարաբերություններ են ունեցել, ակտիվ համագործակցություն տարբեր ուղղություններով: Բայց հենց պատերազմի սկզբից, ըստ նրա, Ֆրանսիայի դիրքորոշումն իր համար անհասկանալի էր, քանի որ այն պաշտպանում էր «սեպարատիստներին», այդ թվում՝ ընդունված բանաձևերի միջոցով:
22 տարի առաջ այս օրը՝ 2004 թվականի փետրվարի 19-ին, Բուդապեշտում ՆԱՏՕ-ի «Գործընկերություն հանուն խաղաղության» ուսումնական դասընթացներին մասնակցող ադրբեջանցի սպա Ռամիլ Սաֆարովը քնած ժամանակ կացնահարել էր ՀՀ ԶՈՒ սպա Գուրգեն Մարգարյանին:
Նիկոլ Փաշինյանի հակաեկեղեցական արշավը, մեծ հաշվով, չհասավ իր նպատակին։ Նույնիսկ Փաշինյանի կողմնակիցները պատրաստ չեն մասնակցել հակաեկեղեցական արշավին։ Այս մասին 168TV-ի «Ռեվյու» հաղորդաշարի եթերում նշեց «Առավոտ» օրաթերթի գլխավոր խմբագիր Արամ Աբրահամյանը:
Երևի ակնկալում էին, որ ընդդիմությունը կնեղվի, և դա կօգտագործեն ընդդիմության դեմ իրենց տեղեկատվական գործողություններում: Կրկնում եմ՝ ես ինքս իմ համաձայնությունը տվել էի, և երևի քարոզչական մասով տապալվեց սցենարը, և հետո ՊՆ-ն հարկ չհամարեց այդ մասով որևէ քայլ անելու: Առհասարակ, վերջին մեկ տարվա ընթացքում ՀՀ պաշտպանության նախարարության գործունեությունը, այդ թվում՝ հաղորդակցության տեսանկյունից, վատագույնն է եղել: Պաշտպանության նախարարությունն իր առջև դրել է մեկ նպատակ՝ ողջ համակարգն օգտագործել ընտրական գործընթացներին ծառայեցնելու համար:
Հունվարի 10-ին՝ «ՔՊ ցուցակով պատգամավոր դառնալ պատրաստվող 44-օրյա պատերազմի մասնակցի խաղաղության տեսլականի ռևոլյուցիան. Ինչու 44-օրյան չավարտվեց Գանձակի պայմանագրով» վերտառությամբ հոդվածում անդրադարձել էինք կամավորական Միքայել Միքայելյանին, ով պատերազմի օրերին ժամանակ առ ժամանակ ակտիվություն էր դրսևորում Ֆեյսբուքում և տարաբնույթ գրառումներ կատարում (այդ թվում՝ իշխանամետ, իշխանապաշտպան): Օրինակ, որ «ստում են նրանք, ովքեր ասում են, թե Նիկոլ Փաշինյանը հողերը ծախել է»:
Ադրբեջանն ընտրվել է որպես տարածք՝ Իրանի դեմ հնարավոր ռազմական գործողություններ սկսելու նպատակով։ Այսպիսի կարծիք հայտնեց 168 TV-ի «Ռեվյու» հաղորդաշարի եթերում ՀՀ ԶՈՒ պահեստազորի գնդապետ, ռազմական փորձագետ Հայկ Նահապետյանը՝ խոսելով ԱՄՆ-Իրան լարված հարաբերությունների և Միացյալ Նահանգների կամ Իսրայելի կողմից Իրանին հարված հասցնելու հնարավորության մասին։
Փետրվարի 13-ին «Հայկական բանակին «հանցագործ» հռչակած, նախկին նախագահներին «Խոջալուի ցեղասպանության» մեջ մեղադրած ու «արևմտյան Ադրբեջան» պահանջող Ալիևի վստահելիները՝ Երևանում» վերտառությամբ հոդված ենք հրապարակել, որտեղ անդրադարձել ենք «Խաղաղության կամուրջ» նախաձեռնության շրջանակում ադրբեջանական «քաղհասարակության» ներկայացուցիչների հերթական այցին: Մենք ներկայացրել էինք ադրբեջանական պատվիրակության որոշ անդամների ով լինելը, նրանց հայատյացության աստիճանը:
168TV-ի «Ռանդևու» հաղորդման հյուրն է հասարակական-քաղաքական գործիչ Նաիրա Զոհրաբյանը:
«Մեր առաջին արտադրամասը հիմնեցինք Շուշիում և նպատակ ունեինք այլ շրջաններում էլ բացել, ընդգրկել կանանց։ Մեր հազարամյա ավանդն ու մշակույթը, Արցախի գորգագործության համբավը խլել էին մեր ձեռքից, և Արցախը պետք է տեր կանգներ իր հազարամյա մշակույթին, ու կարճ ժամանակահատվածում 5 արտադրամաս հիմնեցինք»,- 168TV-ի հետ զրույցում ասաց «Արցախ կարպետ» ընկերության տնօրեն Սևակ Խաչատրյանը։
2026 թվականի հունվարի 14-ին Արդարադատության նախարարությունը հաղորդագրություն էր տարածել, որ Հայաստանի իշխանությունները Թուրքիայի միջոցով Սիրիային են հանձնել 44-օրյա պատերազմին մասնակցած և ցմահ դատապարտված երկու սիրիացի քաղաքացիների՝ Յուսեֆ Ալաաբեթ ալ-Հաջին և Մուհրաբ Մուհամմադ ալ-Շխերին՝ դա բացատրելով նրանց հետագա պատիժը հայրենիքում կրելով:
ՀՀ արտաքին հետախուզության ծառայությունը մոտ մեկ ամիս առաջ ներկայացրել է 2026 թվականին առնչվող ՀՀ արտաքին ռիսկերի վերաբերյալ տարեկան զեկույցը, որտեղ, ինչպես նախորդ զեկույցի դեպքում, բավարար տեղ է հատկացվել Հայաստանի դեմ հիբրիդային պատերազմին:
ՀՀ ԶՈՒ ԳՇ պետի նախկին տեղակալ Տիրան Խաչատրյանի՝ դատարանում գտնվող և 44-օրյա պատերազմին առնչվող քրեական գործը դեռ վկաների հարցաքննության փուլում է: Ավելի վաղ գրել էինք, որ վկաների թիվը 23 է, որոնց թվում է ՀՀ ԶՈՒ ԳՇ նախկին պետ Օնիկ Գասպարյանը: