«Պրեսսինգ» հաղորդաշարում Սաթիկ Սեյրանյանի հյուրը պատմական գիտությունների թեկնածու Միհրան Հակոբյանն է։
Շուրջ 17 օր է, ինչ հարևան Իրանի Իսլամական Հանրապետությունը պատերազմում է Միացյալ Նահանգների ու Իսրայելի հետ՝ վերջիններիս կողմից չհայտարարված պատերազմի մեկնարկից ի վեր:
Մինչ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփն ու Պենտագոնի ղեկավար Փիթ Հեգսեթը ռազմատենչ հայտարարություններ են անում՝ ամեն հայտարարությունում հերթական անգամ փորձելով ապացուցել, որ վերացրել են Իրանի ռազմական ներուժը, հաստատվում են օրերս լիբանանյան մամուլում տեղ գտած տեղեկությունները, որ Իրանը բանակցությունների վերսկսման համար նախապայմաններ է առաջ քաշում։
Մինչ Մերձավոր Արևելքում շարունակվում է Իրան-ԱՄՆ-Իսրայել պատերազմը, խոսակցությունների ֆոնին, որ պատերազմը չի ընթանում ամերիկյան պլանի համաձայն, ԱՄՆ նախագահը շարունակում է հաղթական հայտարարություններով հանդես գալ։ Վերջին ժամերի ընթացքում նա հայտարարել է, որ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից ի վեր ոչ մի երկիր այնպիսի հարվածների չի ենթարկվել, ինչպես այժմ Իրանը։
Քաղաքական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր Վահե Դավթյանի զրույցը Հայաստանում Իրանի արտակարգ և լիազոր դեսպան Խալիլ Շիրղոլամիի հետ:
Քաղաքագետ Վազգեն Հովհաննիսյանն այն կարծիքին է, որ տարածաշրջանային պատերազմը կարող է աղետալի հետևանքներ ունենալ Հայաստանի համար:
Աֆղանա-պակիստանյան կոնֆլիկտային հարաբերությունները բրիտանական գաղութարարների կողմից մինչև վերջ անորոշ թողնված սահմանի պատճառով, ինչպես տարածաշրջանում շատ այլ կռիվներ, ունեն երկարատև պատմություն։
ԱՄՆ Սթենֆորդի համալսարանի քաղաքագիտության դոկտոր Արթուր Խաչիկյանը զրուցել է ԱՄՆ բանակի նախկին գնդապետ, ռազմական վերլուծաբան, ԱՄՆ պետքարտուղար Քոլին Փաուելի նախկին օգնական Լոուրենս Ուիլկերսոնի հետ:
Ընդունված է համարել, որ կրոնական պատերազմները վաղուց արդեն բնորոշ են անցած դարերին։ Պատմության դասագրքերում նշվում է՝ միջնադարում Եվրոպայում անընդհատ բռնկվել են պատերազմներ և կրոնական հողի վրա զինված հակամարտություններ։
168TV-ի՝ «Զառան հարց ունի» հաղորդաշարի հյուրը փաստաբան, իրավապաշտպան Հովհաննես Խուդոյանն է։
«Միասնության թևեր» քաղաքական նախաձեռնության անդամներն ակցիա իրականացրին ՊՆ-ի մոտ, որի ընթացքում նախատեսվել էր նաև հիմնավորված փաստաթուղթ-նամակ ներկայացնել Պաշտպանության նախարարին՝ ՀՀ ինքնիշխան տարածքում Ադրբեջանի նոր ներխուժումների, դիրքային բարելավումների ու ամրացումների վերաբերյալ։
Իրանը նոր հոգևոր առաջնորդ ունի․ Փորձագետների խորհրդի կողմից Այաթոլլա Մոջթաբա Խամենեին ընտրվել է որպես Իրանի Իսլամական Հանրապետության երրորդ առաջնորդ: Նա նահատակված առաջնորդ Այաթոլլա Սեյեդ Ալի Խամենեիի որդին է:
Չնայած վերջերս տեղի ունեցած ձախողմանը, Իրանի դեմ ենթադրյալ ցամաքային գործողությունում քրդական մարտական ջոկատների օգտագործման պլաններն ամենևին էլ չեն նետվել արխիվ: Այսպես, համենայնդեպս, հետևում է Իրաքի հյուսիսում գտնվող քրդական շրջանում տեղակայված «Հաբաթ» (պայքար) ազգայնական կազմակերպության առաջնորդ Բաբաշեյխ Հոսեյնիի վերջերս տված հարցազրույցից։
«Իրանի մշակույթը բազմաշերտ է ու այնքան սիրուն, որ իրենք կարողանում են ժամանակի հետ առաջ տանել։ Այնտեղ առաջին տեղում ավանդական, դասական երաժշտությունն է։ Համերգների տոմսերը մի քանի ժամվա ընթացքում վաճառվում են։ Վերջին տարիներին մշակութային զարթոնք տեղի ունեցավ. իրանցի երիտասարդները սկսեցին քամանչա, թառ նվագել ու դրանք համադրել ռոք երաժշտության հետ։ Շատ եմ ուզում, որ շփումների ընթացքում սովորենք իրարից, հատկապես այն, թե ինչպես են իրենց ինքնությունը պահում։ Եվ դրա համար է Իրանը շատ հետաքրքիր աշխարհի համար։ Նրանք հպարտանում են իրենց ծեսերով»:
Մեկ շաբաթ է` Մերձավոր Արևելքն ապրում է նոր լայնամասշտաբ պատերազմի պայմաններում․ ԱՄՆ-ը, Իսրայելը և Իրանը ներգրավվել են ուղիղ ռազմական բախման մեջ։ Տասնամյակներ շարունակ կուտակված հակասությունները, որոնք երկար ժամանակ դրսևորվում էին «ստվերային պատերազմի», միջնորդավորված բախումների և փոխադարձ սպառնալիքների տեսքով, վերածվել են բաց ռազմական հակամարտության։ Իրանի տարածքում իրականացված հարվածները, պատասխան հրթիռային ու անօդաչու թռչող սարքերի գրոհները, ինչպես նաև տարածաշրջանի տարբեր երկրներում գտնվող ամերիկյան ռազմաբազաների թիրախավորումը ցույց են տալիս, որ հակամարտությունը դուրս է եկել սահմանափակ գործողությունների շրջանակից և վերածվում է լայն տարածաշրջանային ճգնաժամի, որի ելքը գրեթե տեսանելի չէ։
«Այդ թվերն այնքան էլ արժանահավատ չեն թվում, կարծում եմ` ուղղորդում եղել է՝ հաշվի առնելով նաև հենց նույն ԱՄՆ Հանրապետական կուսակցության դիրքորոշումը Նիկոլ Փաշինյանի հանդեպ (հիշենք Վենսիկ հայտարարությունները և այլն), իսկ IRI-ը, այսպես ասած, նրանց տակ գտնվող սոցիոլոգիական ծառայությունն է։
Էմիրաթցի միլիարդատեր Խալաֆ ալ-Հաբթուրը մեղադրել է ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփին՝ էներգետիկ պաշարներով հարուստ Ծոցի դաշնակիցներին «վտանգի» մեջ ներքաշելու համար։ Ըստ գործարարի՝ Թրամփը սանձազերծել է մի պատերազմ Իրանի դեմ, որը դաշնակիցները չէին ցանկանում, և դավաճանել է ամերիկացի ժողովրդին՝ պատերազմը դասելով իր «առաջնահերթությունների շարքում»։
«Խաղաղության մոդելներ. Երաշխավորված խաղաղությո՞ւն, թե՞ Արևմտյան Ադրբջան» թեմայով քննարկման ժամանակ քաղաքագետ, վերլուծաբան Սուրեն Սուրենյանցն անդրադարձավ նախընտրական պրոցեսին ու հետընտրական հեռանկարներին։
Իրանի դեմ ԱՄՆ-ի և Իսրայելի սանձազերծած ագրեսիան արդիականացրել է տարածաշրջանային շատ խնդիրներ։ Թերևս դրանցից գլխավորը վերաբերում է տարածաշրջանում Թուրքիայի և Ադրբեջանի հեռանկարներին ու դրությանը. որքանով նրանք կարող են վստահորեն նայել գոնե վաղվա օրվան, էլ չասած՝ ավելի լայն հեռանկարի մասին:
Այսօր առավոտյան ադրբեջանական ու իրանական ԶԼՄ-ները հաղորդեցին՝ իրանական երկու ԱԹՍ-ներ թիրախավորել են Նախիջևանի օդանավակայանի տերմինալի շենքը և Շեքերաբադ գյուղի դպրոցի հարևանությամբ։
Կովկասագետ Կարեն Իգիթյանն այն կարծիքին է, որ Իրանի նկատմամբ ԱՄՆ-ի և Իսրայելի հարձակումից հետո տարածաշրջանային բախման հանգուցալուծումը շուտ չի լինելու, որովհետև ըստ նրա՝ պատերազմը պետք է հաղթող ունենա։
Հաքան Ֆիդանը խոսում է բանակցային գործընթացը պահպանելու և հակամարտության ընդլայնումը թույլ չտալու փորձերի մասին:
Հարցին, թե ինչքանո՞վ մեր շուրջը տեղի ունեցողը կազդի ներքաղաքական պրոցեսների վրա․ հակամարտության հենց մեկնարկի օրերին Հայաստանում նաև ոչ պաշտոնապես իշխանությունները մեկնարկեցին նախընտրական ակտիվ քարոզարշավը, քաղաքագետն ի պատասխան՝ նկատեց, որ ուղիղ փոխկապակցված են արտաքին ու ներքին պրոցեսները։
Ժնևում ԱՄՆ-Իրան բանակցություններից ժամեր անց՝ շաբաթ առավոտյան, Իսրայելն ու ԱՄՆ-ը համատեղ ռազմական գործողություն սկսեցին Իրանի Իսլամական Հանրապետության դեմ։ Ու թեև ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը մեկնարկից հետո հայտարարեց, թե պատերազմը կարող է տևել շուրջ չորս շաբաթ, սակայն իրանական կողմի հակադարձումներից պարզ դարձավ՝ ռեգիոնը մտնում է երկարատև տուրբուլենտության գոտի։
Իրան–ԱՄՆ–Իսրայել լարվածության կտրուկ սրման երկրորդ օրը տարածաշրջանը շարունակում է մնալ բարձր ռիսկային և անկայուն։
Նա շեշտեց, որ Իրանը Հայաստանի համար կենսականորեն կարևոր ճանապարհներից մեկն է՝ հատկապես այն պատճառով, որ Հայաստանի սահմանները Թուրքիայի և Ադրբեջանի հետ փակ են․
Տարածաշրջանը եռում է․ Իրան-Իսրայել-ԱՄՆ պատերազմի մասին արդեն պաշտոնական հայտարարություններ են, իսկ Հայաստանում իշխանությունները նախընտրական աժիոտաժի մեջ են։
Առավել ռացիոնալ է թվում 1-ին եւ 2-րդ վարկածների համադրությունը՝ իմիջային բեռնաթափում գումարած իրավական զգուշավորություն։ Սա նշանակում է, որ վարչապետը գիտակցում է իր
«Պրեսսինգ» հաղորդաշարում Սաթիկ Սեյրանյանի հյուրը «Հայկական քվե» կուսակցության վարչության անդամ, 2018-2020թթ․ Ռազմարդյունաբերական կոմիտեի նախագահ Ավետիք Քերոբյանն է:
Ժնևում կայացած ԱՄՆ-Իրան վերջին բանակցությունները հերթական փորձն էին վերակենդանացնել դիվանագիտական գործընթացը, որը տարիներ շարունակ տատանվում է լարվածության և բանակցային փորձերի միջև։ Այս փուլը, թեև պաշտոնապես բնութագրվեց «կառուցողական» և «առաջընթացային», իրականում առավելապես փորձարկում էր կողմերի ռազմավարական համբերությունն ու փոխզիջման պատրաստակամությունը, քան վերջնական համաձայնության հասնելու հնարավորությունը։
