«Իրանի համար Հայաստանի ներկայիս զարգացումների հետ կապված՝ կարևոր է երկու բան»,- 168․am-ի հետ զրույցում այս մասին ասաց Իրան-Եվրասիա հետազոտությունների ինստիտուտի (IRAS) փոխտնօրեն, իրանցի վերլուծաբան Արմինա Արմը` անդրադառնալով Իրանի դեմ ԱՄՆ-Իսրայել պատերազմի ֆոնին հայ-իրանական հարաբերություններին։
Հայկական տարազը մեր դարավոր պատմության ու մշակույթի լուռ վկան է։ Ինչպիսի՞ն է եղել, ի՞նչ փոփոխությունների է ենթարկվել. այս մասին զրուցել ենք ազգագրագետ, դիզայներ Վահե Քոթանյանի հետ։
Արածի ու չարածի, ձախողումների ու բերած աղետների համար պատասխան տալու, հաշվետու լինելու փոխարեն՝ Նիկոլ Փաշինյանը կրկին սպառնում է ժողովրդին։ Ինչպես ժամանակին սպառնում էր, որ եթե ինքը չլինի վարչապետ, Հայաստանը վարչապետ չի ունենա, այնպես էլ հիմա է սպառնում, որ եթե ՔՊ-ն չլինի իշխանություն, պատերազմ է լինելու։
«Պրեսսինգ» հաղորդաշարում Սաթիկ Սեյրանյանի հյուրը Հայաստանի հանրապետական կուսակցության (ՀՀԿ) Գործադիր մարմնի (ԳՄ) անդամ, Ազգային ժողովի (ԱԺ) նախկին փոխխոսնակ Էդուարդ Շարմազանովն է:
Հայ ժողովուրդն իր արժանապատվությունը հողին է հավասարեցրել արցախյան պատերազմի հազարավոր զոհերի մարմինների հետ։ Գործող իշխանությունը, այո, հայկական անարժանապատվության քայլող, ավելի ճիշտ՝ ավտոշարասյուներով շրջող մոնումենտ է։
«Պրեսսինգ» հաղորդաշարում Սաթիկ Սեյրանյանի հյուրն ամերիկահայ կոնֆլիկտաբան, միջազգային հակամարտությունների կարգավորման և բանակցությունների մասնագետ (Conflict Resolution, International Law, Mediation), իրավագիտության դոկտոր Հրայր Բալյանն է։
«Պրեսսինգ» հաղորդաշարում Սաթիկ Սեյրանյանի հյուրը քաղաքագիտության դոկտոր, ՀՀ Ազգային ժողովի նախկին նախագահ Տիգրան Թորոսյանն է:
«Իրանը խփելու է այն տեղերին, որտեղ, ըստ Թեհրանի, կենտրոնացած է սպառնալիք Իսլամական հանրապետության համար»,- այս մասին այսօր 168TV-ի «Դիպլոմատ» հաղորդման եթերում նշել է ռուս լրագրող, քաղաքական մեկնաբան Աբբաս Ջուման՝ անդրադառնալով Իրանի դեմ պատերազմին ու դրա հետևանքներին Հարավային Կովկասում:
Իսլամաբադում օրերս տեղի ունեցած Իրան-ԱՄՆ անուղղակի բանակցությունները միջազգային հանրության ուշադրության կենտրոնում էին՝ որպես հնարավոր դեէսկալացիայի նախերգանք, սակայն հանդիպումից հետո ստեղծված իրավիճակը փաստում է խորը դիվանագիտական լճացման մասին։ Չնայած Պակիստանի միջնորդական ջանքերին՝ կողմերին չհաջողվեց դուրս գալ փոխադարձ անվստահության շրջանակից։
«Դասեր» հաղորդաշարում տնտեսագետ, պետական կառավարման մասնագետ Հովհաննես Ավետիսյանը խոսեց նաև սեփական պետության շահի գիտակցումն ունեցող պետությունների ղեկավարների պահվածքի մասին պատերազմների ժամանակ, երբ, օրինակ, հերոսության անգամ եզակի դեպքերը տիրաժավորվում ու հանրային տրամադրություններ էին ստեղծում:
Միջազգային հանրությունը սպասում է այսօր Պակիստանում սպասվող Իրան-ԱՄՆ բանակցությունների արդյունքներին։ ԱՄՆ փոխնախագահ Ջեյ Դի Վենսն արդեն Պակիստանի մայրաքաղաք Իսլամաբադում է, ավելի վաղ Պակիստանի մայրաքաղաքում վայրէջք էր կատարել Թրամփի հատուկ բանագնացներ Սթիվ Ուիթքոֆի և Ջարեդ Քուշների ինքնաթիռը: Ի դեպ, ըստ մի շարք հրապարակումների, Պակիստանը խնդրել է Վաշինգտոնին Իրանի հետ բանակցություններում ներգրավել ԱՄՆ փոխնախագահ Ջ.Դ. Վենսին, քանի որ հակամարտության նկատմամբ նրա նախկին առարկությունները նրան ավելի ընդունելի են դարձրել Իսլամաբադի համար։
ԱՄՆ-Իսրայել-Իրան երկշաբաթյա հրադադարից հետո Իսրայելի ռազմաօդային ուժերն ակտիվորեն սկսեցին հարվածել Լիբանանին, որի հետևանքով արդեն կան բազմաթիվ զոհեր։ Չնայած իսրայելական կողմը նշում է, որ իր թիրախում «Հեզբոլլահ»-ն է, սակայն հարվածների հետևանքով զոհվում են հարյուրավոր խաղաղ բնակիչներ։
«Պրեսսինգ» հաղորդաշարում Սաթիկ Սեյրանյանի հյուրն ԱՄՆ Լիհայի համալսարանի պրոֆեսոր, քաղաքագետ Արման Գրիգորյանն է։
«Մենք՝ որպես պետություն, պետք է շահագրգիռ լինենք, որ Իրանում պատերազմն արագ կերպով ավարտվի։ Ցավոք, դիվանագիտությունը և ռազմական փաստացի գործողությունները միշտ չէ, որ համընկնում են, թեպետ հայտարարվել էր հրադադար, բայց Լիբանանի հետ կապված հրետակոծությունները խնդիրը հարցականի տակ են դնում»,- այս մասին դատարանի բակում լրագրողների հետ զրույցում ասաց ՀՀԿ փոխնախագահ Արմեն Աշոտյանը՝ խոսելով Իրանում և տարածաշրջանում տեղի ունեցող գործընթացների ու դրանով պայմանավորված՝ Հայաստանի մասին։
Առանց որևէ կասկածի, հենց Միացյալ Նահանգներն են վախենում Իրանից։ Թրամփն ընդունել է Իրանի՝ որպես աշխարհի չորրորդ գերտերություն ի հայտ գալու փաստը: Թրամփն Իրանին առաջարկեց 15 կետից բաղկացած ծրագիր. Իրանը մերժեց այն և փոխարենը՝ ներկայացրեց իր սեփական 10 կետանոց ծրագիրը, և նա ընդունեց դա։ Քանի որ նա վախենում էր Ամերիկայում պատերազմի հասցրած վնասներից, բենզինի գների բարձրացումից, հարյուրավոր ամերիկյան զոհերից, Իրանի դեմ ցամաքային ներխուժման դավադրության ձախողումից և Հորմուզի նեղուցը վերաբացելու անկարողությունից։
168TV-ի՝ «Զառան հարց ունի» հաղորդաշարի հյուրը ԱԺ «Պատիվ ունեմ» խմբակցության քարտուղար, ՀՀԿ ԳՄ անդամ Տիգրան Աբրահամյանն է։
Իրանի Իսլամական Հանրապետության (ԻԻՀ) դեմ ԱՄՆ-ի և Իսրայելի պատերազմը շարունակվում է ավելի քան մեկ ամիս: Այս ոչ լեգիտիմ ռազմական գործողությունը ևս մեկ անգամ ցույց տվեց, որ վերջին տարիներին աշխարհում արտաքին քաղաքականության փիլիսոփայությունը չափազանց փոխվել է: Եթե համեմատաբար վերջերս աշխարհը, այնուամենայնիվ, հենվում էր միջազգային պայմանագրերի և միջազգային կանոնների վրա, ապա վերջին տարիներին ամեն ինչ շրջվել է։ Ուժը դարձավ օրենք։
168TV-ի «Դիպլոմատ» հաղորդաշարի զրուցակիցը աշխարհահռչակ տնտեսագետ, կայուն զարգացման ոլորտի համաշխարհային առաջնորդ և Կոլումբիայի համալսարանի «Երկրի ինստիտուտի» (Earth Institute) տնօրեն, պրոֆեսոր ՋԵՖՐԻ ՍԱՔՍՆ է:
«Պրեսսինգ» հաղորդաշարում Սաթիկ Սեյրանյանի հյուրը կրոնագետ, սոցիոլոգ և փիլիսոփա Վարդան Խաչատրյանն է:
Իրանի դեմ ԱՄՆ-Իսրայել պատերազմի և Հարավային Կովկասի վրա դրա ազդեցության շուրջ քննարկմանն «Ապրի Արմենիա» (APRI Armenia) վերլուծական կենտրոնի ավագ գիտաշխատող, պատմական գիտությունների թեկնածու Բենիամին Պողոսյանը նշեց, որ Թուրքիան ամեն ինչ ուզում է անել, որ չներգրավվի այս պատերազմում, չնայած Իրանի կողմից իր օդային տարածքի ուղղությամբ հրթիռների արձակման դեպքերին, որոնք, իհարկե, դեռ պետք է քննվեն:
168TV-ի՝ «Զառան հարց ունի» հաղորդաշարի հյուրը «Միասնության թևեր» քաղաքական նախաձեռնության հիմնադիր անդամ, ՀՀ Պետական եկամուտների կոմիտեի (ՊԵԿ) նախկին ղեկավար, տնտեսագետ Դավիթ Անանյանն է։
168.am-ի հետ զրույցում ռուս վերլուծաբան Ալեքսանդր Խրամչիխինն ասաց, որ վերջին շրջանում ԱՄՆ արտաքին քաղաքական հռետորաբանությունը՝ սպառնալիքն ու բանակցությունների կոչը, ոչ թե լրացնում, այլ հակասում են միմյանց։ Նրա խոսքով, հայտարարությունները, ըստ որոնց՝ Վաշինգտոնը պատրաստ է հարվածներ հասցնել Իրանին, եթե վերջինս չապահովի Հորմուզի նեղուցի բացումը, միաժամանակ ուղեկցվում են բանակցելու պատրաստակամության ազդակներով, սակայն այս «երկակի ուղերձը» ստեղծում է ռազմավարական փակուղի, քան ճնշման արդյունավետ մեխանիզմ։
Մարտի 18-ին Իրաքի իշխանությունները հայտարարել են Քիրքուքի հանքավայրերից օրական 250 հազար բարել հում նավթի արտահանման վերսկսման մասին՝ երկրի քրդական հյուսիսով անցնող խողովակաշարով դեպի Միջերկրական ծովի հարավային ափի բեռնման տերմինալներ:
«Սա սեփական ժողովրդի նկատմամբ ամենանվաստացուցիչ վերաբերմունքն է, որ կարելի է պատկերացնել: Սա մարդկանց էշի տեղ դնել է»:
«Պրեսսինգ» հաղորդաշարում Սաթիկ Սեյրանյանի հյուրը «Հայացք» վերլուծական կենտրոնի խորհրդի նախագահ, քաղաքագետ Կարեն Բեքարյանն է։
Ալիևն իսկական «գանգստեր» է, իսկ Էրդողանը բոլոր ուղղություններով խաղացող» դերակատար։ Ադրբեջանի և Թուրքիայի դաշինքը շատ բարդ միություն է։
168TV-ի «Թրիգեր» հաղորդաշարի հյուրը ՀՀ նախկին վարչապետ (1992-93թթ.), ՀՀ Ազգային ժողովի (ԱԺ) նախկին նախագահ Խոսրով Հարությունյանն է:
Խրամչիխինը գտնում է, որ Իրանի և Արևմուտքի միջև լարվածության աճն ուղղակիորեն պրոյեկտվում է Հարավային Կովկասի վրա։
Բրիտանացի փորձագետը նշել է, որ Իրանն ի պատասխան՝ հարվածներ է հասցրել Ծոցի երկրների էներգետիկ ենթակառուցվածքներին՝ լուրջ վնասներ հասցնելով Քաթարի գազի հեղուկացման ենթակառուցվածքին։
Մի քանի օր է՝ միջազգային հանրությունը փորձում է հասկանալ, թե ի՞նչ բանակցություններ են տեղի ունենում ԱՄՆ-ի ու Իրանի միջև, ի՞նչ ձևաչափով, կամ ընդհանրապես բանակցություններ տեղի ունենո՞ւմ են, թե՞ ոչ:
