Տպագիր թերթի վերջին համարը

«Ամեն դեպքում, այսօր Հայաստանի քաղաքական դաշտը, մասնավորապես` ընդդիմադիր, վերարժևորման, վերաիմաստավորման փուլ է ապրում, և կարծում եմ` «Բարգավաճի» համագումարից հետո որոշ շեշտադրումներ ավելի կհստականան»:

Դաստիարակությունը մեծ նշանակություն ունի: Բայց ինձ չեն ասել, թե` սա կարելի է, սա` ոչ: Պարզապես ինձ տվել են ազատություն և հնարավորություն` իմ կարողություններն իրագործելու համար: Չի եղել ճանապարհ հարթելու, թաթիկը բռնած առաջ տանելու սկզբունք: Եղել է զուտ ընտրության հնարավորությունը: Եվ դա ազատությունն է: Իսկ կյանքի ընթացքում համառություն դրսևորելուց առաջ շատ կարևոր է նախ` ինքդ քեզ ճանաչելը, որպեսզի ճիշտ պատկերացնես քո ուժերի սահմանագիծը:

Բուդաղյանների փաստաբան Հայկ Ալումյանը հարցումով դիմել էր ՀՀ նախագահի աշխատակազմի ղեկավարին, արդարադատության նախարարին և կառավարության աշխատակազմի ղեկավար նախարարին՝ խնդրելով հաստատել կամ հերքել այդ տեղեկությունը:

Ո՞ւմ մտքով կանցներ, որ անցած շաբաթվա ամենահետաքրքիր տնտեսական տեղեկատվությունն ադրբեջանական էր լինելու: Արդեն մի շաբաթ է՝ մեր ԶԼՄ-ներն անդադրում տարածում են ադրբեջանական մանաթի գահավիժմանն առնչվող լուրերը: Տնտեսությամբ հետաքրքրվող ու չհետաքրքրվող ամեն մարդ գիտի, որ անցած շաբաթ ադրբեջանական վճարամիջոցն արժեզրկվեց:

Պաշտոնական վիճակագրությանը ծանոթանալով` մարդ երբեմն լուրջ տարակուսանքների մեջ կարող է ընկնել։ Ներկայացված պատկերն իրականությունից կարող է այնքան տարբերվել, որ չհասկանա` ի՞նքը Հայաստանում չի ապրում, թե՞ տվյալները կազմողներն ու ներկայացնողները։

Միանշանակ է, որ այս օրինագիծը չի ընդունվում լոկ այն հույսով, որ կհայտնվի մի բարի փերի-գործարար, որ մեծ գումարներ կներդնի, Հայաստանում արտադրություն կհիմնի ու 50 մլրդ դրամ արտահանում կիրականացնի: Ու որքան էլ պաշտոնյաները միանշանակ պնդեն, թե ամեն ինչ անում են միայն հայրենի տնտեսությունը զարգացնելու նպատակով, հստակ է, որ նրանք այսքան ջանք ու եռանդ են ներդնում որևէ հատուկ, կոնկրետ նպատակով, բայց առայժմ չեն բացում իրենց խաղաքարտերը: Իսկ երբ ի վերջո «լույս աշխարհ» գա այդ եզակին, ով կապահովի 50 մլրդ դրամի արտահանում, նրան կներկայացնեն` որպես կառավարության հաղթանակ, տքնաջան աշխատանքների արդյունք:

168.am-ի տեղեկություններով՝ ՀՀ իշխանությունները պայմանավորվածություն են ձեռք բերել ռուսաստանցի մի խոշոր գործարարի հետ՝ շինանյութերի բնագավառում ուժերը համախմբելու և 50 մլրդ դրամի արտահանում իրականացնելու շուրջ: Հենց այդ նպատակի համար էլ մշակվել են «Շահութահարկի մասին» օրենքում փոփոխությունները, որոնցով 50 մլրդ դրամ արտահանման դեպքում շահութահարկը 20%-ից նվազեցվում է 2%-ի:

«Հայաստանի համար ես տեսնում եմ որոշ ձեռնտու հանգամանքներ: Այդ շահերն ակնհայտ են Հայաստանի դեպքում»,- ասում է ՌԴ «Ազգային էներգետիկ անվտանգության հիմնադրամի» հիմնադիր և գլխավոր տնօրեն, տնտեսական և քաղաքական վերլուծաբան Կոնստանտին Սիմոնովը:

Դատելով ՀՀԿ-ականների վերջին օրերի հայտարարություններից, իշխանությունը հույս ունի կամ ցանկանում է ԲՀԿ-ն վերածել ամբողջությամբ վերահսկելի կուսակցության՝ գուցե անգամ ֆորմալ ընդդիմադիր դերը պահպանելով:

«Եթե ելնենք նախաքննության այն վարկածից, որ այս պահին Պերմյակովն է Ավետիսյանների սպանության մեջ հիմնական մեղադրյալը կամ կասկածյալը, ապա մարմնի տարբեր մասերի փորձանմուշներ պետք է վերցվեին՝ կրակոցների արգասիքների առկայությունը պարզելու համար: Ցավոք սրտի, մենք լսում ենք, որ այդ փորձանմուշները չեն վերցվել: Դա արդեն իսկ բավական լուրջ խոչընդոտ է այս պահին արդեն նախաքննության օբյեկտիվության ապահովման տեսակետից»:

Մի խոսքով, ծանր ժամանակներ են սպասվում։ Սակայն կառավարությունը դեռ խուսափում է մինչև վերջ անկեղծ գտնվել և ասել, որ լուրջ դժվարություններ ենք ունենալու։

ՀՀԿ խմբակցության ղեկավար Վահրամ Բաղդասարյանի բնորոշմամբ` Սերժ Սարգսյանի որոշումներն ու գնահատականները եղել են քաղաքական: «Մարդիկ հասկացան և գնահատեցին, թե ինչ կարող է կատարվել, ինչ հետևանքներ կարող են ունենալ: Ճնշումներ չեն եղել»,- ասաց Բաղդասարյանը: Մեր դիտարկմանը, որ ըստ լուրերի՝ 12 պայմաններ են առաջադրվել Գագիկ Ծառուկյանին Սերժ Սարգսյանի կողմից, Բաղդասարյանն ասաց. «Բա ո՞ւր են այդ պայմանները, նման պայմաններ չկան: Առաջիններից մեկը ես տեղյակ կլինեի դրա մասին»:

Նիկոլ Փաշինյանը համաձայնելով իր երբեմնի համախոհների հետ, որ Հայաստանում կա կառավարման ճգնաժամ, կանխատեսեց, թե ՀՀ-ում ևս 20 տարի չի լինի իշխանափոխություն, քանի դեռ երկրում չի ձևավորվել ինստիտուցիոնալ ընդդիմություն: Փաշինյանը վերջինիս բնորոշող 3 կետ նշեց. «Ինստիտուցիոնալ ընդդիմությունն ապագայի ծրագիր պետք է ունենա, որ կարողանա ներկայացնել, թե այսօրվա ծայրահեղ վատ վիճակն ինչպես է պատրաստվում փոխել, ինչ քայլերով և ինչ արդյունք է ստանալու: Երկրորդ՝ սուպերլիդերների ինստիտուտը պետք է փոխել սուպերթիմով, որովհետև վճռական պահին սուպերլիդերի ծնկները ծալվել են: Դու ո՞վ ես ընդհանրապես, ցար ի բո՞գ ես, էսօր հանրահավաք անում ես, վաղը չես անո՞ւմ»:

Երաժշտական դպրոցից տունդարձի ճանապարհին, նա, տեսնելով բակում ֆուտբոլ խաղացող տղաներին, իմ գիրկն էր տալիս իր ծանր ջութակն ու տուն ուղարկում: Եվ ես ամեն անգամ կես ճանապարհից, քարշ էի տալիս մեր երկուսի ջութակները: Մի ջութակով գնում էի, երկուսով ետ գալիս տուն:

Առևտրի անկումն արդարացնելու համար էկոնոմիկայի նախարարության աչքից չի վրիպել նաև այնպիսի կարևոր հանգամանք, ինչպիսին հանգստյան օրերի թիվն է։

Եթե ՀԱԿ-ը հանկարծ կողմ քվեարկեր Սերժ Սարգսյանի պաշտոնանկությունն ԱԺ օրակարգում ընդգրկելու հարցին, հնարավոր է՝ ԲՀԿ-ն նոր, հավելյալ խնդիրներ ունենար: Իսկ ՀԱԿ-ը, ինչպես հայտնի է, ոչ միայն «ըմբռնումով է մոտենում» ԲՀԿ-ի քայլերին, այլ նաև ուժերի ներածի չափով զբաղվում է ԲՀԿ-ի պաշտպանությամբ:

Բնակարանի պահանջ ունեցող սոցիալական ոչ ապահովված խավը չի կարող իր պահանջներին համապատասխան՝ ընտրություն կատարել անշարժ գույքի երկրորդային շուկայից:

«Ծնողներն իրենք պիտի ուղղորդեն իրենց երեխաներին` ամուսնանալուց առաջ անցնել բժշկական հետազոտություն, տղայի մայրը` իր որդուն, աղջկա մայրը` իր դստերը։ Սա հարց է, որ պետք է լուծվի, ինչին պետք է նպաստեն նաև ընտանեկան բժիշկները։ Այդ դեպքում հնարավոր կլինի կանխել շատ ու շատ հիվանդություններ, այլ ոչ թե` հետագայում երկարատև պայքարել դրանց դեմ»:

Մեր հարցին՝ արդյոք փաստաբանը տեղեկություն ունի՞, թե իր պաշտպանյալն ի՞նչ հարաբերություններ է ունեցելՀայկազ Բարսեղյանի հետ, Հովիկ Արսենյանը պատասխանեց. «Իմ պաշտպանյալը կոնֆլիկտային անձնավորություն չէ: Դուք չեք կարող պատկերացնել. երբ ոչ կոնֆիդենցիալ զրույցներ եմ ունենում իր հետ, յուրաքանչյուր անգամ ոտքի է կանգնում ու ասում՝ ճիշտ այդպես, պարոն Արսենյան: Այնքան ճշտապահ անձնավորություն էգ ես այնքան ցավ եմ ապրում, որ թացն ու չորը խառնել են իրար, լույսն ու ստվերըգ այս պահին աղավաղել են ամեն ինչ, միայն թե բացահայտում ցույց տան՝ էլ նշանակություն չունի՝ մարդը մեղավո՞ր է, թե՞ անմեղ, կատարե՞լ է, թե՞ ոչ»:

«ԲՀԿ-ն չի կարող համարվել ընդդիմադիր կուսակցություն, և ընդհանրապես ԲՀԿ-ին չի կարելի համարել կուսակցություն: Նույնը կարող եմ ասել նաև ՀՀԿ-ի մասին: ՀՀԿ-ն փողատեր վերնախավի կողմից ձևավորված խմբակ է»,- ասում է Աղասի Թադևոսյանը:

«Մենք կառավարության հետ մեր քննարկումների ժամանակ էլ ընդգծում ենք, որ պետք է նկատի ունենալ մի հանգամանք` թե՛ խոշոր, թե՛ փոքր բիզնեսին առնչվող խթաններն ու ազդեցությունները մի շարք փոխկապակցված գործոնների արդյունք են։ Ինչ-որ առումով դա նման է բարդ կառուցվածք ունեցող մեքենայի, որի վրա եթե մի բան ես փոխում, կարող է ինչ-որ ուրիշ բան սխալ աշխատի»:

«Ամուլսարի ծրագիրը պահանջում է մեծ ներդրումներ: Շինարարության ծախսերը գնահատվում են մոտ 426 միլիոն դոլար: Կպահանջվեն նաև այլ չնախատեսված ծախսեր, որոնք, հավանաբար, 10-20%-ով կավելացնեն նախատեսված գումարը: Կարծում ենք՝ այս պահին Ամուլսարն ամենամեծ ներդրումային ծրագիրն է Հայաստանում, որը պահանջում է տարբեր աղբյուրներից օտարերկրյա ներդրումներ»:

Ն.Փաշինյանը մեզ հետ զրույցում` հարցին, թե ինչո՞ւ Գ.Ջհանգիրյանը պաշտպանեց իշխանական տեսակետը, նշեց, որ այդ հարցը շատ երկար պատասխան ունի և իր ու ՀԱԿ-ի հարաբերությունների տիրույթում է. «Ես իմ բոլոր ելույթների բոլոր կետերը ներառել եմ: Եթե Ջհանգիրյանը դա, կներեք, չի հասկացել, իր խնդիրն է: Եվ եթե վատ նախագիծ է գրվել, Ջհանգիրյանը 2012-ից ԱԺ-ում է, թող գրագետ գրի, բերի: Եվ ես չեմ քննարկի, թե էդ նախագծի մեջ տառասխալներ, իրավական կամ այլ սխալներ լինեն, կստորագրեմ: Իր արած որևէ բան հանձնաժողովից էն կողմ անցե՞լ է, ինչո՞ւ են անում:

Ակնհայտ է, որ անցած մեկ շաբաթվա իրադարձություններից հետո Հայաստանի քաղաքական կյանքում առաջացել է վակուում: Ո՞վ կամ ովքե՞ր են լցնելու այդ վակուումը: Հասկանալի է, փորձելու են բոլորը, այդ թվում՝ իշխանությունը՝ «կառուցողական ընդդիմությամբ» քաղաքական դաշտը լցնելու իր ցանկությամբ:

Խառնակ օրեր էին: Հասարակությանը միայն ներքաղաքական գործընթացների լրատվությունն էր հետաքրքրում: Ու ճիշտ այդ պահին տնտեսական երկու լուր հրապարակվեց: Երկու և մեկը մեկից հետաքրքիր:

« Ուրախ եմ, որ ՀՅԴ միջամտությամբ և այլոց հորդորներով երկու կողմերն արդեն հանդիպել են: Հույս ունեմ, որ այդ խոսակցություններում, ի վերջո, վճռական դեր են ունեցել լայնախոհությունն ու հեռատեսությունը: Ինչ վերաբերում է մեր կուսակցության դերակատարմանը, ապա քաղաքական բեմահարթակի բոլոր ուժերն էլ քաջ գիտեն, որ անկախ պետականության առաջին օրերից սկսած Դաշնակցության մտածողության առանցքը եղել է` մեկ համապարփակ ռազմավարությամբ դիմագրավել երկրի արտաքին և ներքին մարտահրավերներին»,- ասում է ՀՅԴ անդամ, Westinghous և Siemens միջազգային ընկերությունների Պետական ֆինանսների նախկին տնօրեն Կարո Արմենյանը:

«Ուսումնասիրել եմ նաև դեպի Բայանդուր գյուղ տանող երթուղիները, եղել այդ գյուղում, ուսումնասիրել սահմանին հարակից տարածքը, որտեղ հայտնաբերվել էր Ավետիսյանների ընտանիքի սպանության մեջ մեղադրվող Վալերի Պերմյակովը: Այդ բոլոր գործողությունների արդյունքում նոր մտքեր և վարկածներ, նախկինում առաջ քաշված վարկածները հերքող կամ հաստատող դատողություններ և ենթադրություններ են առաջացել»,- ասում է Երեմ Սարգսյանը:

Սերժ Սարգսյան-Գագիկ Ծառուկյան հանդիպման ժամանակ, փաստորեն, միջնորդների ջանքերն արդյունք են տվել, ու հաջողվել է բացատրել, թե որն է «այբը», որը` «բենը»: Ծառուկյանը վայր դրեց զենքերն ու հայտարարեց, թե ետ է կանգնում պատերազմի ուղուց, փետրվարի 20-ին համաժողովրդական շտապ հանրահավաքը չի կայանա:

«հայ-ռուսական միջպետական համաձայնագրով գազի գինը երկարաժամկետ տեսանկյունից կանխատեսելի է մեր շուկայի համար, ինչը ոչ միայն կարող է խթան հանդիսանալ էներգատար արտադրությունների համար, այլ նաև մրցակցային առավելություններ ընձեռել արտադրողներին»:

Ներկայիս փոխարժեքը արդեն զգալիորեն տարբերվում է սակագնայինից և մտահոգության տեղիք տալիս է: