Տպագիր թերթի վերջին համարը

Ամառային և քաղաքական հանգստի պայմաններում Հայաստանում տեղի են ունենում առաջին հայացքից իրար հետ կապ չունեցող, բայց իրականում դիալեկտիկորեն կապված գործընթացներ: «Ժողովրդավարական բաստիոնի» պիտակով ավտորիտար երկրում մեծ թափով ընթանում է մասնավոր սեփականության պետականացման գործընթաց:

Մերձավոր Արևելքում իրավիճակը թևակոխել է սրացման վտանգավոր փուլ, որտեղ անցած օրերի իրադարձությունները սպառնում են վերջնականապես տապալել հունիսի 17-ին ձեռք բերված դիվանագիտական պայմանավորվածությունները։

Խորհրդարանական ընտրությունների ավարտից հետո, ինչպես և սպասվում էր, կրկին օրակարգ է բերվել, այսպես կոչված, «անկլավների» փոխանակման թեման:

Միջազգային վարկանշային Fitch գործակալության կանխատեսումներով, այս տարի Հայաստանի տնտեսության աճը զգալիորեն կդանդաղի։ Նախորդ տարվա 7.1-ի փոխարեն, ակնկալվում է 5.2 տոկոս տնտեսական աճ։

Չնայած այն բանին, որ Հանրային ծառայությունները կարգավորող հանձնաժողովը որոշել է սեփական նախաձեռնությամբ վերանայել բնակչությանը վաճառվող գազի սակագինը և այն թողնել անփոփոխ, դա դեռ չի նշանակում, որ հաջորդ տարվանից այն չի թանկանա։ Հանձնաժողովը հաստատել է սակագներ, լավ իմանալով, որ դրանք գործելու են հաշված ամիսների համար։

Պատգամավորական մանդատը գործիք է՝ փողոցի քաղաքական օրակարգն արդյունքի վերածելու համար։ Մինչ այս պահը, ընդդիմությունը ոչ ուղղակի, սակայն ակնարկում է, որ որպես գործիքի է վերաբերվում փողոցին։

Երբ պետական կառավարման համակարգը, ուժային կառույցները դառնում են մեկ հոգու անձնական ճղճիմությամբ պայմանավորված հաշվեհարդարի իրականացման գործիքներ, պետությունը՝ որպես այդպիսին, ԱՎԱՐՏՎՈՒՄ Է։

Հուլիսի առաջին օրերին Իրանի ու ԱՄՆ-ի միջև ծավալվող ուղղակի ու անուղղակի ռազմական հարվածները, կտրուկ հռետորաբանության բռնկումը ցույց տվեցին, որ Վաշինգտոնի և Թեհրանի միջև առկա ժամանակավոր պայմանավորվածություններն ու փոխըմբռնման հուշագիրն ի զորու չեն ապահովել լիակատար կայունություն: Հետևաբար, տարածաշրջանում ցանկացած պահի իրավիճակը կարող է դուրս գալ վերահսկողությունից։ Կողմերը փաստացի վերադառնում են կառավարվող ճգնաժամի տրամաբանությանը, որտեղ ռազմական ճնշումն […]

Բիզնեսին 1 շաբաթ ժամանակ կտան հարկերը վճարելու համար։ Մեկ շաբաթվա ընթացքում հարկերը չվճարելու պարագայում հարկայինը կալանք կդնի բիզնեսի հաշիվների, շարժական ու անշարժ գույքերի վրա։

Վերջին օրերին շատերին վրդովվեցրել է տեղեկությունը, որ հուլիսի 1-ից սկսած մի քանի տասնյակ հազար քաղաքացիներ այլևս սոցիալական նպաստ չեն ստանալու: Դրանց թվին են պատկանում նաև կենսաթոշակառուների շատ խավեր, որոնց թոշակն իշխանությունը բարձրացրել է 10 հազար դրամով, և որոնք դարձել են նաև առողջապահական ապահովագրության համակարգի շահառուներ:

Հայ-ռուսական հարաբերությունները գտնվում են իրենց հետխորհրդային պատմության ամենաճգնաժամային փուլում, որտեղ դիվանագիտական սառնությունը կարող է վերածվել   դիմակայության։

Այս պահին որպես լուծման նախադրյալ՝ կարելի է առանձնացնել գոնե այն իրողության գիտակցումը, որ ավտորիտար իշխանության դեմ նոմինալ ժողովրդավարական գործիքներով, ինչպիսին ընտրություններն են, պայքարել հնարավոր չէ:

Գործող գնով ռուսական գազի ներմուծման պայմանագրի ժամկետն ավարտվում է հաջորդ տարվա ապրիլին։ Դրանից հետո նույն գնով գազ ստանալու հեռանկարներ այսօր չեն երևում։ Ամենայն հավանականությամբ՝ հաջորդ տարվա սկզբից ներմուծվող ռուսական գազը կթանկանա։

Նա առաջնորդվում է «ով ինձ չի ընտրել, իմ թշնամին է» սկզբունքով՝ այդպես երևի վրեժ լուծելով բոլոր այն քաղաքացիներից, որոնք, ոչ առանց հիմքի՝ իրեն են համարում Հայաստանի թշնամի՝ պետությունը քայքայելու ու ադրբեջանական սատրապության վերածելու համար:

Եվրամիությունը Հարավային Կովկասում գործարկում է ազդեցության նոր հարթակներ՝ «Կապակցվածության օրակարգի» միջոցով խորացնելով իր մասնակցությունը տարածաշրջանային լոգիստիկ նախագծերին։

Եվրոպական մամուլի համաձայն, այս այցը դիտարկվում է՝ որպես բարձր մակարդակի աջակցության ազդակ ՀՀ իշխանություններին՝ հունիսին կայացած խորհրդարանական ընտրություններում տարած հաղթանակից հետո։

Այսպիսի պայմաններում մեծանալու է անշարժ գույքի շուկայի ու այդ հատվածից ֆինանսական համակարգի վրա թելադրված ռիսկի գործոնը։ Որքան էլ Կենտրոնական բանկում համարում են, որ բանկային համակարգի կայունությունն ու ռիսկերը կլանելու կարողությունը բավական բարձր է, այնուհանդերձ հազիվ թե այն կարողանա դիմակայել անշարժ գույքի շուկայից ասոցացվող հնարավոր համակարգային ճգնաժամին, եթե առկա ռիսկերը շարունակեն խորանալ ու առարկայանալ։

Երկրորդ տարին անընդմեջ արտահանումը Հայաստանից նվազում է։ Անցած տարվա առաջին 4 ամիսներին նվազել էր ավելի քան 60 տոկոսով, այս տարի, նման կտրուկ նվազումից հետո, ևս 3.3 տոկոսով։ Անցած տարվա նվազումը կազմել էր 3.7 միլիարդ, այս տարվանը՝ 79 մլն դոլար։

Ողջ ողբերգականությամբ հանդերձ, սա օրինաչափ և ինչ-որ իմաստով անխուսափելի ընթացք է, որը պատահում է այն ժողովուրդների հետ, որոնք իրենց աղետներ բերած ուժին առնվազն քաղաքական իմաստով աղբանոց ուղարկելու փոխարեն՝ թույլ են տալիս աշխարհաքաղաքական բրոկերներին հանձնել պետությունն այս կամ այն կողմ տանելու մանդատը:

Գլոբալ բևեռացման ու բազմաբևեռ աշխարհակարգի ձևավորման ներկայիս փուլում Թուրքիայի արտգործնախարար Հաքան Ֆիդանի աշխատանքային այցը Ռուսաստան վերստին ընդգծեց Անկարայի՝ ՆԱՏՕ-ի անդամակցությունն ու արևելյան վեկտորը համադրելու բարդ ռազմավարությունը։

Հունիսի 7-ի ընտրությունների արդյունքներն ընդդիմությունը չի ճանաչում, ուժերի մի մասը պատրաստվում է դրանք բողոքարկել Սահմանադրական դատարանում: Սրանով Հայաստանի հետընտրական իրականության հարաբերական նորմալությունն ավարտվում է և սկսվում է իշխանության դեգրադացիան, որը որպես հետևանք՝ հանգեցրել է նաև պետության դեգրադացիային:

Վարկային շուկան վերջին տարիներին Հայաստանում բարձր ակտիվություն է ցուցաբերել։ Ֆինանսական կառույցները մեծ քանակությամբ վարկեր են տրամադրել։ Վարկերի ծավալները՝ ինչպես տարեցտարի, այնպես էլ՝ ամսեամիս ավելացել են, երբեմն՝ բավական կտրուկ։ Եղել են, իհարկե, առանձին ամիսներ, որ որոշակի պասիվություն է դրսևորվել, պորտֆելի նվազում է եղել, բայց կտրուկ ու էական փոփոխություններ այդ առումով չեն եղել։ Այն, ինչ արձանագրվել է այս տարվա ապրիլին, ոչ մի կերպ չի տեղավորվում նախորդ շրջանի տրամաբանության մեջ։

Իրավիճակի ողջ նրբությունն այն է, սակայն, որ սա տեխնիկական հաղթանակ էր: Այն պարզ պատճառով, որ ոչ թե ղալմաղալը հաղթեց քաղաքական մտքին՝ վերջինիս թուլության, նվազ լինելու, այլ տոտալ բացակայության պատճառով: Ինչպես սպորտային հանդիպումներում թիմերից մեկի օգտին է հաղթանակ գրանցվում՝ մրցակցի չներկայանալու բերումով:

Հայաստանում կայացած և ներքաղաքական բուռն կրքեր բորբոքած աղմկոտ ընտրություններից հետո երկրի արտաքին քաղաքական վեկտորի հստակեցումը մնում է ամենահրատապ խնդիրներից մեկը։ Այս համատեքստում, Ռուսաստանի հետ հարաբերությունների ապագա տեսլականը և ռազմավարական դաշնակցության վերանայման կամ  ԵԱՏՄ-ում ՀՀ անդամակցության դադարեցման հեռանկարները շարունակում են մնալ հանրային ու քաղաքագիտական քննարկումների առանցքային և ամենաառաջնային թեման։

Ահա այս գերպառակտվածությունը հանգեցրեց ՔՊ-ի ու Նիկոլ Փաշինյանի վերարտադրությանը, որը տեղի ունեցավ իրենց իսկ կողմից համախմբման դրական կամ բացասական ուղղությամբ կառավարման շնորհիվ:

Ոչ մի խնդիր էլ չեն լուծել ու ընտրություններից հետո, եթե ՔՊ-ն շարունակեց մնալ իշխանության, այդ խնդիրներն ավելի են սրվելու։ Այսօր դեռ ընդամենը գյուղմթերքի իրացման շուկան է փակվելը։ Վաղը, երբ գազը թանկանա, ինչպե՞ս են դրա տակի դուրս գալու ջերմոցային տնտեսությունները։ Գյուղմթերքների ինքնարժեքը կտրուկ բարձրանալու է՝ իրացման նվազագույն հնարավորություններն էլ, որն այսօր որոշ շուկաներում ունի հայկական գյուղատնտեսության արտադրանքը, կորցնելու է։

168.am-ի հետ զրույցում ռուս թուրքագետ Վիկտոր Նադեին-Ռաևսկին ասաց, որ Թուրքիայի նախագահի կողմից Նիկոլ Փաշինյանին անձամբ շնորհավորելը ոչ միայն սովորական դիվանագիտական էթիկետի դրսևորում է, այլև Անկարայի կողմից ՀՀ իշխանությանն ուղղված քաղաքական աջակցություն։

Հաշվի առնելով քաղաքական հետևանքները՝ ընտրություններից առաջ իշխանություններն ամեն ինչ արեցին խուսափելու էլեկտրաէներգիայի թանկացումից։ Սակայն այն, ինչ այս պահին տեղի է ունենում էներգահամակարգում՝ մոտ ժամանակներս անխուսափելիորեն տանելու է հոսանքի սակագների բարձրացման, ու դրանից խուսափել անհնարին է լինելու։  

Մինչ Նիկոլ Փաշինյանը պարբերաբար հայտարարում է, թե արևային կայաններով Հայաստանում «2 ատոմակայան» է կառուցել, հավանաբար թաքուն հույսեր փայփայելով, որ դրանք կարող են փոխարինել ատոմակայանին, հատկապես որ, իր հովանավոր եվրոպաշտոնյաները պարտադրում են փակել ատոմակայանը, արևային կայաններն իսկական փորձանք են դարձել էներգահամակարգի գլխին։

Պաշտոնական դիրքը չարաշահելով՝ Նիկոլ Փաշինյանն ընտրողներին ոչ միայն համատարած ընտրակաշառք, այլև խոստումներ է բաժանում։ Հիմա էլ որոշել է վարորդական իրավունքից զրկված քաղաքացիներին, ընտրություններից հաշված օրեր առաջ, խոստանալ, թե՝ առանց քննությունների վերականգնելու ենք ձեր վարորդական իրավունքը։