Միացյալ Նահանգներն ավարտում է Մերձավոր Արևելքում խմբավորման տեղակայումը, որը կարող է օգտագործվել Իրանին կրկին հարվածելու համար: Արդյո՞ք ԻԻՀ-ն ունի հարձակումը հետ մղելու որևէ շանս, և ի՞նչ է անհրաժեշտ դրա համար: 2025 թվականի ամռան իրադարձությունները, Իրանի և նրա վրա հարձակված իսրայելա-ամերիկյան դաշինքի միջև տեղի ունեցած «12-օրյա պատերազմը» հստակ ցույց տվեցին Իրանի Իսլամական Հանրապետության (ԻԻՀ) բոլոր ուժեղ և թույլ կողմերը:
168TV-ի «Ռեվյու» հաղորդաշարի հյուրն է ԵՊՀ Հայագիտական հետազոտությունների ինստիտուտի տնօրեն, միջազգայնագետ Վահրամ Պետրոսյանը։
«ԱՄՆ Ռազմածովային ուժերի հարվածային խումբը՝ USS Abraham Lincoln միջուկային ավիակրի գլխավորությամբ, ժամանել է Մերձավոր Արևելք և գտնվում է Իրանի մոտակայքում»,- հաղորդում է իսրայելական Channel 13-ը։
ԱՄՆ Նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, որ նավատորմ է շարժվում դեպի Իրան, սակայն հույս ունի, որ ստիպված չի լինի օգտագործել այն:
Քրդական գերակշռող բնակչություն ունեցող նահանգներում (Էլամ և Քերմանշահ) բողոքների արագ տարածումը հանգեցրել է Իրաքում տեղակայված իրանական քրդերի զինված խմբավորումների զինյալների ակտիվացմանը: Հունվարի 8-ին Իրանի քրդական յոթ կուսակցություններ հայտարարել են
Այս և այլ անվտանգային հարցերի շուրջ 168.am-ը զրույցել է «Հենակետ» վերլուծական կենտրոնի հիմնադիր Վիտալի Մանգասարյանի հետ:
Թուրքիան ակտիվորեն առաջ է տանում պատմական ցամաքային երթուղու վերականգնումը, որը Սիրիայի տարածքով կրկին կկապի իր տարածքը Հորդանանի և Պարսից ծոցի պետությունների հետ: Առևտրի նախարար Օմեր Բոլաթի խոսքով՝ միջանցքի գործարկումը նախատեսված է 2026 թվականին:
Նոյեմբերի 30-ից դեկտեմբերի 1-ը Թուրքիայի արտաքին գործերի նախարար Հաքան Ֆիդանն աշխատանքային այցով եղել է Իրանի Իսլամական Հանրապետությունում: Նախագահ Մասուդ Փեզեշքիանի, արտաքին գործերի նախարար Աբբաս Արաղչիի, ազգային անվտանգության բարձրագույն խորհրդի գլխավոր քարտուղար Ալի Լարիջանիի և խորհրդարանի ղեկավար Մոհամմադ Ղալիբաֆի հետ հանդիպումների և բանակցությունների ընթացքում քնննարկվել է երկկողմ հարաբերություններին և տարածաշրջանային անվտանգությանը վերաբերող հարցերի լայն շրջանակ:
«Թրամփի ճանապարհը դեպի միջազգային խաղաղություն և բարգավաճում» (TRIPP) նախագծի իրականացման շրջանակներում Երևանն ու Վաշինգտոնը համատեղ կոնսորցիում կստեղծեն, որտեղ Հայաստանը որոշիչ ձայնի իրավունք կունենա, վերջերս ասել է ՀՀ վարչապետը։
«Դասեր» հաղորդաշարում Սաթիկ Սեյրանյանի հյուրերը քաղաքագետ, «Դեմոկրատական այլընտրանք» կուսակցության նախագահ Սուրեն Սուրենյանցն ու հասարակական-քաղաքական գործիչ, Լեհաստանում ՀՀ նախկին դեսպան, Վայոց ձորի նախկին մարզպետ Էդգար Ղազարյանն են։
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփն, օրերս շնորհակալություն հայտնելով Նիկոլ Փաշինյանին ու Իլհամ Ալիևին Նոբելյան խաղաղության մրցանակին իր թեկնածությունն առաջադրելու համար, Ուկրաինայի պատերազմն ավարտելու դեռևս ապարդյուն ջանքերին զուգահեռ՝ միջնորդական ջանքեր ներդրեց նաև Թաիլանդ-Կամբոջա ռազմական բախումները դադարեցնելու և հոկտեմբերին ԱՄՆ մասնակցությամբ ստորագրված խաղաղության համաձայնագրին վերադառնալու համար։
Մերձավոր Արևելքի մի շարք պետությունների ԶԼՄ-ները գրում են Պարսից ծոցի Արաբական պետությունների համագործակցության խորհրդի (ՊԾԱՊՀԽ) մասնակիցների կողմից մինչև 2030-ի վերջ արագընթաց երկաթուղու գործարկման մասին:
Մեկնարկել է Իրանի արտաքին գործերի նախարար Աբբաս Արաղչիի այցն Ադրբեջան, որի մասին վերջին օրերին անընդհատ գրում էին իրանական ԶԼՄ-ները։ Այցի օրակարգում ռեգիոնալ բազմակողմ համագործակցությունը խորացնելուն ուղղված ծրագրերն են։
Օրերս հայտնի դարձավ՝ ՀՀ ԱԳ նախարար Արարատ Միրզոյանը հեռախոսազրույց է ունեցել Սիրիայի Արաբական Հանրապետության ԱԳ նախարար Ասադ Ալ-Շայբանիի հետ։ ՀՀ ԱԳՆ տարածած հաղորդագրության համաձայն, զրուցակիցները քննարկել են Հայաստանի և Սիրիայի միջև երկկողմ հարաբերությունների զարգացման հարցեր: Պայմանավորվածություն է ձեռք բերվել համատեղ ջանքերով, այդ թվում՝ փոխայցելությունների միջոցով, ակտիվացնել քաղաքական երկխոսությունն ու փոխադարձ հետաքրքրություն ներկայացնող ոլորտներում համագործակցությունը: Ընդգծվել […]
«Պրեսսինգ» հաղորդաշարում Սաթիկ Սեյրանյանի հյուրն «APRI-Հայաստան» գիտահետազոտական կենտրոնի փորձագետ, պատմական գիտությունների թեկնածու, միջազգայնագետ, իսրայելագետ Սերգեյ Մելքոնյանն է։
Չէ՞ որ, չնայած Նիկոլ Փաշինյանն ու Իլհամ Ալիևը հայտարարում են, թե ռեգիոնում խաղաղություն է հաստատվել, ադրբեջանական կողմը շարունակում է Սյունիքով անցնող երթուղին, որը համաձայնեցված է՝ որպես TRIPP, կոչել «Զանգեզուրի միջանցք», հայաստանյան հասարակությանն էլ անվանելով հիվանդ հասարակություն։
«Պրեսսինգ» հաղորդաշարում Սաթիկ Սեյրանյանի հյուրը քաղաքական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, էներգետիկ անվտանգության փորձագետ Վահե Դավթյանն է։
«ԼԱԲՈՐԱՏՈՐԻԱ» հաղորդաշարի հյուրն է բանակցային գործի մասնագետ, ամերիկյան CM & Partners ընկերության ավագ խորհրդատու Արթուր Մարտիրոսյանը։
168.am-ի հետ զրույցում ռուս վերլուծաբան Վլադիմիր Եվսեևն ասաց, որ Իրանի ու Իսրայելի միջև ավարտվեց 12-օրյա հրթիռային պատերազմը, սակայն սա հակամարտության վերջը չէ։ Ըստ նրա, այս հերթական բռնկումը ցույց տվեց, որ ներկայիս աշխարհակարգը կամ անցնող աշխարհակարգի իրավական կարգավորումները չեն գործում, երկրները դրանք հեշտորեն խախտում են, ինչպես արեց ԱՄՆ-ը՝ թիրախավորելով Իրանի միջուկային օբյեկտները։
«Պրեսսինգ» հաղորդաշարում Սաթիկ Սեյրանյանի հյուրն APRI-Հայաստան գիտահետազոտական կենտրոնի փորձագետ, պատմական գիտությունների թեկնածու, միջազգայնագետ, իսրայելագետ Սերգեյ Մելքոնյանն է։
«Դասեր» հաղորդաշարում Սաթիկ Սեյրանյանի հյուրերը քաղաքական վերլուծաբան, «Կամուրջ» հասարակական նախաձեռնության համահիմնադիր Արման Աբովյանն ու քաղաքագետ Հրանտ Միքայելյանն են։
«Ուշադրություն դարձնենք, որ Իսրայելը մեծացրել է հարվածների աշխարհագրությունը, իսկ Իրանը զգուշացրել է ԱՄՆ-ին ու Ֆրանսիային, Մեծ Բրիտանիային, որ Իսրայելին աջակցության դեպքում թիրախավորելու է Մերձավոր Արևելքում այդ երկրների ռազմական օբյեկտները, Իրանը սպառնում է նաև միջուկային փորձարկում իրականացնել, Հորմուզի նեղուցը գուցե փակվի, այդ մասին ևս խոսվում է, սա լայնամասշտաբ ու բավականին ծանր բախում է, որը դեռ կշարունակի լուրջ հետևանքներ ունենալ»,- ասաց վերլուծաբանը։
Եթե պետական տեսանկյունից ենք դիտարկում, այն, ինչ կատարվում է Եկեղեցու շուրջ, մեղմ ասած՝ չի կարող նորմալ համարվել։ Բայց եթե նախընտրական տեսանկյունից ենք նայում, Փաշինյանը, քանի որ նվազագույն խնդիր ունի վերարտադրվելու, գիտի, որ իր էլեկտորատը սպասում է ընդդիմադիր Փաշինյանին, ու նա իր տարերքի մեջ է։
Ռուսաստանը Հայաստանի դեմ հիբրիդային պատերազմ վարելու անհրաժեշտություն չունի։ Բավական է միայն, որ Ռուսաստանն օգտագործի իր սոցիալական գործիքներից երկուսը՝ գազի գին ու Լարսի անցակետ, օգտագործի, ևՀայաստանում այնպիսի սոցիալական լարվածություն կառաջանա, որ ոչ մի բանի կարիք չի լինի։
Այս ամենին զուգահեռ՝ բանակցություններ են սկսել նաև Իրանն ու ԱՄՆ-ը, այստեղ ևս ամեն բան հարթ չէ, քանի որ պատերազմի կողմնակիցները քիչ չեն, ուստի, եթե Իրանը կոշտ դիրքավորվի, ապա այստեղ ևս վտանգները կմեծանան։ Աշխարհը մեծ ու բարդ վերադասավորումների փուլ է ապրում, որը վերաբերում է գրեթե բոլոր երկրներին, սակայն կան ռեգիոններ, որոնք ավելի են ազդվում այս ամենից, որոնցից մեկը հենց Հարավային Կովկասն է։
Թուրքագետ Տիրան Լոքմագյոզյանի գնահատմամբ, սակայն, այս ցույցերի հետևանքով տարածաշրջանում և Հայաստանում լուրջ ազդեցություն չպետք է սպասել, բայց աշխարհաքաղաքական իրողությունները նոր զարգացումներ կբերեն տարածաշրջան։
«Պրեսսինգ» հաղորդաշարում Սաթիկ Սեյրանյանի հյուրն ակադեմիկոս, պատմական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, թուրքագետ Ռուբեն Սաֆրաստյանն է։
168.am-ի հետ զրույցում ռուս արևելագետ Ստանիսլավ Տարասովն ասաց, որ ալավիների հետ կապված վերջին իրադարձությունները հստակ ցույց տվեցին, որ Սիրիայի ժամանակավոր կառավարության և նրա աջակիցների համար իրավիճակն ամենևին էլ կառավարելի չէ։ Թեև, ըստ նրա, կառավարական ներկայացուցիչները հայտարարում են, թե սա սպասելի էր, այնուամենայնիվ, բախումներ նման պատկերով սպասելի չէին, ինչպես նաև սպասելի չէր նման արձագանքը, ինչը թույլ է տալիս ենթադրել, որ Թուրքիան, որը ցանկանում է լուծել Սիրիայում քրդերի հարցը, խնդիրներ ունի Սիրիայում։
Նիկոլ Փաշինյանի «միջանցքային» հոդվածը, որը շաղկապված էր նաև իրանական պետական հեռուստաընկերությանը տրված իր վերջին հարցազրույցի հետ, իհարկե, պատահական չէր։ Իրանի գլխի տակ փափուկ բարձ դնելու փորձը զուգակցված էր ոչ այնքան Ալիևի, որքան նրա և Նիկոլի համատեղ պատրոնների աչքերի համար նախատեսված հոդվածով։
Երեքուկես ամսվա դադարից հետո Ադրբեջանն արձագանքել է, այսպես կոչված, Խաղաղության համաձայնագրի հետ կապված ՀՀ իշխանությունների առաջարկներին։
