Այս ամառ ԱՄԷ-ից բարձրաստիճան դիվանագետ Լաննա Նուսեյբեն խորհրդակցություններ է անցկացրել Եվրոպայում ամերիկյան դաշնակցի հետ: Հանդիպումը բավականին տեղեկատվական էր՝ տպավորելով ԱՄՆ-ի և ԵՄ-ի ներկայացուցիչներին, պատմում է Middle East Eye-ը:
Օգոստոսի 18-ին, Իրանի արտգործնախարար Աբբաս Արաղչին Էրբիլի իշխանություններին կոչ է արել զգուշություն պահպանել և թույլ չտալ Իրաքյան Քուրդիստանում տեղի ունեցած վերջին հարձակումն օգտագործել Թեհրանի հետ հարաբերությունների վատթարացման համար: Նրա խոսքով՝ միջադեպը կարող էր կազմակերպվել հարևանների միջև կոնֆլիկտ հրահրելու հաշվարկով:
Հնդկաստանում կայանալիք BRICS-ի առաջնորդների գագաթնաժողովից ընդամենը մի քանի շաբաթ առաջ օրակարգի ամենակարևոր, բայց միևնույն ժամանակ ամենաբարդ առաջարկներից մեկն է դարձել անդամ երկրների արագ վճարային համակարգերի և կենտրոնական բանկերի թվային արժույթների (CBDC) փոխկապակցումը։
Իրանի արտգործնախարար Աբբաս Արաղչին հայտարարել է, որ Իրանն ԱՄՆ-ի հետ բանակցությունները վերսկսելու մասին որոշում դեռ չի կայացրել։ Նա նշել է, որ միջնորդները՝ ինչպես Կատարը, այնպես էլ՝ Պակիստանը, հաղորդագրություններ են փոխանակում և կապ պահպանում Թեհրանի հետ։
Իրաքյան Քուրդիստանի նախագահ Նեչիրվան Բարզանիի հանդիպումը Սիրիայի նախագահ Ահմեդ աշ-Շարաայի հետ տարածաշրջանային քաղաքականության նշանակալի իրադարձություն էր, որն արտացոլում էր Էրբիլի աճող դերը տարածաշրջանի գործերում:
Թրամփի վարչակազմը շարունակում է պատերազմն Իրանի դեմ, մինչդեռ Իսլամական Հանրապետությունն ի պատասխան՝ հարձակվում է Պարսից ծոցում և նրա սահմաններից դուրս գտնվող ամերիկյան օբյեկտների վրա: Հուլիսին և, հավանաբար, օգոստոսի սկզբին իրանական ուժերը կամ նրանց հետ կապված խմբավորումները գնդակոծել են Իրաքի հյուսիսում քուրդ ընդդիմադիրների ջոկատների բազաները:
Եթե Իրանը ձգտում է Հորմուզի անվտանգային համակարգում ձևավորել անփոխարինելի դերակատարի դիրք, ապա նույնքան կարևոր է գնահատել, թե ինչ սահմանափակումների և արտաքին մարտահրավերների կարող է բախվել այդ ռազմավարությունը։
Հորմուզի նեղուցում ճգնաժամի սկսվելուց ի վեր Ֆրանսիան ուսումնասիրում է այլընտրանքային ուղիներ, այդ թվում՝ քննարկվող նախագծեր, որոնք ներառում են նավթի տեղափոխում Սիրիայի և Լիբանանի միջով դեպի Եվրոպա և դրանից այն կողմ:
22 տարի անց թուրքական հողում կրկին տեղի կունենա ՆԱՏՕ-ի գագաթնաժողովը, որը նախատեսված է հուլիսի 7-8-ը: Այդ հանդիպման նախաշեմին արդիականացվել է Թուրքիայի ռազմական ներուժի հարցը, որը երկրորդ ուժն է Հյուսիսատլանտյան դաշինքում և ավանդաբար կրիտիկական դեր է խաղում դաշինքի հարավային սահմաններին:
Իրան-ԱՄՆ հուշագրի ստորագրումից ու Շվեյցարիայում ԱՄՆ-Իրան բանակցություններից օրեր անց Իրանի խորհրդարանի նախագահ Մոհամմադ Բաղեր Ղալիբաֆը մեկնել է Ադրբեջան։
Սպիտակ տան և Նեթանյահուի ռեժիմի՝ Հորդանանի Հաշիմյան Թագավորությանը Երուսաղեմում Ալ-Աքսա մզկիթի համալիրի նկատմամբ խնամակալության պատմական իրավունքից զրկելու ծրագիրը կհանգեցնի Մերձավոր արևելքում «բռնության բռնկման», վստահ է իսրայելա-ամերիկացի փաստաբան Դենիել Զայդեմանը՝ Terrestrial Jerusalem ոչ կառավարական կազմակերպության հիմնադիրը, որը հետևում է Արևելյան Երուսաղեմում իսրայելական բնակավայրերի զարգացմանը։
Հորմուզի նեղուցի հնարավոր ապաշրջափակման և ավելի վաղ հայտարարված 60-օրյա հրադադարի երկարաձգման շուրջ ընթացող բանակցությունների խորապատկերին Սպիտակ տան ղեկավարը շարունակում է «իրանական հարցի» վերաբերյալ հանդես գալ հակասական հայտարարություններով:
Էրդողանի կառավարությունը փաստորեն ճանապարհ է բացել արմատական քրդական իսլամիստական ցանցի վերածննդի համար, որը ձգտում է ստեղծել անկախ քրդական պետություն, որը հիմնված է շարիաթի վրա և ընդգրկում է քրդերի ավանդական բնակության տարածքները Թուրքիայում, Սիրիայում, Իրաքում և Իրանում, գրում է Nordic Monitor-ը:
«Իրանի համար Հայաստանի ներկայիս զարգացումների հետ կապված՝ կարևոր է երկու բան»,- 168․am-ի հետ զրույցում այս մասին ասաց Իրան-Եվրասիա հետազոտությունների ինստիտուտի (IRAS) փոխտնօրեն, իրանցի վերլուծաբան Արմինա Արմը` անդրադառնալով Իրանի դեմ ԱՄՆ-Իսրայել պատերազմի ֆոնին հայ-իրանական հարաբերություններին։
«Պրեսսինգ» հաղորդաշարում Սաթիկ Սեյրանյանի հյուրը «Միասնության թևեր» կուսակցության կառավարման խորհրդի անդամ, նախընտրական ցուցակի ներկայացուցիչ, «Դի-ԷՍ-ԷՅ Խորհրդատվական խումբ» ընկերության գլխավոր տնօրեն, ՀՀ Պետական եկամուտների կոմիտեի (ՊԵԿ) նախկին ղեկավար, տնտեսական գիտությունների թեկնածու Դավիթ Անանյանն է:
Թուրքական իշխանությունները ներկայացրել են 10-ամյա մասշտաբային ջրային ազգային ռազմավարություն՝ ձգտելով կրճատել ջրի ներքին սպառումը և ուժեղացնել վերահսկողությունը երկրի տարածքում սկիզբ առնող ջրային ռեսուրսների նկատմամբ:
Իսլամաբադում օրերս տեղի ունեցած Իրան-ԱՄՆ անուղղակի բանակցությունները միջազգային հանրության ուշադրության կենտրոնում էին՝ որպես հնարավոր դեէսկալացիայի նախերգանք, սակայն հանդիպումից հետո ստեղծված իրավիճակը փաստում է խորը դիվանագիտական լճացման մասին։ Չնայած Պակիստանի միջնորդական ջանքերին՝ կողմերին չհաջողվեց դուրս գալ փոխադարձ անվստահության շրջանակից։
Ապրիլի 3-ին ՀՀ ԱԺ արտաքին հարաբերությունների հանձնաժողովի նախագահ Սարգիս Խանդանյանը հանդիպել է Երևանում Իրաքի Հանրապետության դեսպանության գործերի ժամանակավոր հավատարմատար Մոհամմեդ Ալ-Շեյխլիի հետ:
Առանց որևէ կասկածի, հենց Միացյալ Նահանգներն են վախենում Իրանից։ Թրամփն ընդունել է Իրանի՝ որպես աշխարհի չորրորդ գերտերություն ի հայտ գալու փաստը: Թրամփն Իրանին առաջարկեց 15 կետից բաղկացած ծրագիր. Իրանը մերժեց այն և փոխարենը՝ ներկայացրեց իր սեփական 10 կետանոց ծրագիրը, և նա ընդունեց դա։ Քանի որ նա վախենում էր Ամերիկայում պատերազմի հասցրած վնասներից, բենզինի գների բարձրացումից, հարյուրավոր ամերիկյան զոհերից, Իրանի դեմ ցամաքային ներխուժման դավադրության ձախողումից և Հորմուզի նեղուցը վերաբացելու անկարողությունից։
«Պրեսսինգ» հաղորդաշարում Սաթիկ Սեյրանյանի հյուրը թուրքագետ, պատմական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր Ռուբեն Մելքոնյանն է:
168TV-ի «Դիպլոմատ» հաղորդաշարի զրուցակիցը աշխարհահռչակ տնտեսագետ, կայուն զարգացման ոլորտի համաշխարհային առաջնորդ և Կոլումբիայի համալսարանի «Երկրի ինստիտուտի» (Earth Institute) տնօրեն, պրոֆեսոր ՋԵՖՐԻ ՍԱՔՍՆ է:
«Պրեսսինգ» հաղորդաշարում Սաթիկ Սեյրանյանի հյուրը Ստենֆորդի համալսարանի քաղաքագիտության դոկտոր Արթուր Խաչիկյանն է։
Մարտի 11-ին, Մերձավոր Արևելքում բռնկվող ռազմական դիմակայության խորապատկերին, Եվրոպական խորհրդի նախագահ Անտոնիո Կոշտան այցելել էր Բաքու՝ բանակցելու Ալիևի հետ։ Բանակցությունների արդյունքում զրուցակիցները վերահաստատել են համագործակցության ամրապնդման հանձնառությունը հարցերի լայն շրջանակի շուրջ՝ էներգետիկայից և հաղորդակցություններից՝ մինչև անվտանգություն և տնտեսական զարգացում:
Թե դեռ որքան կտևեն ռազմական գործողությունները, հաստատ պարզ չէ, բայց, դատելով լրացուցիչ ֆինանսավորման և լրացուցիչ զորքերի տեղափոխման խնդրանքներից, Վաշինգտոնը պլանավորում է երկարատև արշավ:
168.am-ի հետ զրույցում ռուս վերլուծաբան Ալեքսանդր Խրամչիխինն ասաց, որ վերջին շրջանում ԱՄՆ արտաքին քաղաքական հռետորաբանությունը՝ սպառնալիքն ու բանակցությունների կոչը, ոչ թե լրացնում, այլ հակասում են միմյանց։ Նրա խոսքով, հայտարարությունները, ըստ որոնց՝ Վաշինգտոնը պատրաստ է հարվածներ հասցնել Իրանին, եթե վերջինս չապահովի Հորմուզի նեղուցի բացումը, միաժամանակ ուղեկցվում են բանակցելու պատրաստակամության ազդակներով, սակայն այս «երկակի ուղերձը» ստեղծում է ռազմավարական փակուղի, քան ճնշման արդյունավետ մեխանիզմ։
«Դասեր» հաղորդաշարում Սաթիկ Սեյրանյանի հյուրը քաղաքական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր, էներգետիկ անվտանգության մասնագետ Վահե Դավթյանն է։
Մինչ շարունակվում է ԱՄՆ-ի ու Իսրայելի պատերազմն Իրանի դեմ, ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը, խոսելով Իրանի հետ, այսպես կոչված, բանակցություններից, նախարարների կաբինետի նիստի ժամանակ մի շարք կոշտ հայտարարություններ է արել Իրանի, բանակցությունների և դաշնակիցների վերաբերյալ։
Իրանի դեմ ԱՄՆ-ի և Իսրայելի պատերազմի սկիզբը լուրջ աշխարհաքաղաքական փորձություն էր Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետության (ՉԺՀ) համար, գրում է Նյու Յորքի Soufan Center-ը, որը մասնագիտանում է Ազգային անվտանգության արդիական հարցերում (հասկանալի է՝ ում):
Արդեն չորս տարի չդադարող ուկրաինական հակամարտության և փետրվարի վերջից Իրանի դեմ ԱՄՆ-ի և Իսրայելի ռազմական գործողության լույսի ներքո հատկապես արդիական է դառնում զենքի համաշխարհային առևտրի վիճակագրությունը։
«Պրեսսինգ» հաղորդաշարում Սաթիկ Սեյրանյանի հյուրը պատմական գիտությունների թեկնածու Միհրան Հակոբյանն է։
