Օգոստոսի 8-ին Վաշինգտոնում ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի միջնորդությամբ Երևան-Բաքու պայմանավորվածություններն արևմտյան այլ դերակատարների համար ևս Հարավային Կովկասում հնարավորություններ են ստեղծել։ Մեծ Բրիտանիան ակտիվորեն խորացնում է Ադրբեջանի հետ պաշտպանական գործընկերությունը։
Մինչ մի շարք քաղաքական գործիչներ ու փորձագետներ հայտարարում են Իրանին ուղղված ԱՄՆ հարվածներին 48 կամ 24 ժամ մնալու մասին, օրերս Մոսկվա կատարած այցից ու այնտեղ ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինի հետ բանակցություններից հետո Իրանի Գերագույն ազգային անվտանգության խորհրդի քարտուղար Ալի Լարիջանին հայտարարել է՝ Իրանը պատրաստվում է բանակցությունների Միացյալ Նահանգների հետ։
«Իրանի վրա ցանկացած հարձակում կհամարվի լայնամասշտաբ պատերազմ, և Իրանի պատասխանը կլինի ավերիչ»,- այս մասին իր վերջին հարցազրույցներից մեկում նշում է Թեհրանի համալսարանի պրոֆեսոր, միջուկային բանակցությունների հարցով Թեհրանի պատվիրակության նախկին խորհրդական, վերլուծաբան Սեյեդ Մոհամմադ Մարանդին՝ անդրադառնալով Իրանի դեմ ԱՄՆ հարվածի աշխարհաքաղաքական կոնտեքստին:
Ռուսաստանը հերթական անգամ հայտարարում է TRIPP նախագծին մասնակցելու պատրաստակամության մասին:
«Պրեսսինգ» հաղորդաշարում Սաթիկ Սեյրանյանի հյուրն «Ապրի Արմենիա» (APRI Armenia) վերլուծական կենտրոնի ավագ գիտաշխատող, պատմական գիտությունների թեկնածու Բենիամին Պողոսյանն է։
Մինչ Նիկոլ Փաշինյանը պատրաստվում է թմբուկ խփել, համերգով հանդես գալ և ֆլեշ-մոբեր կազմակերպել, իսկ ՀՀ ԱԳ նախարարը եվրոպական մայրաքաղաքներում խոսում է ՀՀ արևմտյան ինտեգրացիայի ու այդ որոշման անշրջելիության մասին, Հայաստանի շուրջ ռեգիոնալ իրավիճակը «եռում» է։
Մինչ պաշտոնական Երևանը Վաշինգտոնի հետ Սյունիքում փորձում է ձևավորել Թրամփի անունը կրող ճանապարհը, թուրք-ադրբեջանական տանդեմը շարունակում է օգտագործել, այսպես կոչված, «Զանգեզուրի միջանցք» տերմինը՝ միջազգային լսարանի մոտ դաջելով հենց այդ անվանումը:
«Պրեսսինգ» հաղորդաշարում Սաթիկ Սեյրանյանի հյուրը հասարակական գործիչ, Վայոց Ձորի նախկին մարզպետ, արտակարգ դեսպանորդ և լիազոր նախարար, Լեհաստանում ՀՀ նախկին դեսպան Էդգար Ղազարյանն է։
ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանն այսօրվա ասուլիսում իր ներածական խոսքում նախ հարկ համարեց անդրադառնալ աշխարհաքաղաքական զարգացումներին, քանի որ, ինչպես նկատեց, չափազանց հետաքրքիր պրոցեսներ են ընթանում, հին աշխարհակարգը փլվել է, նորը ձևավորվում է:
«Պրեսսինգ» հաղորդաշարում Սաթիկ Սեյրանյանի հյուրն ԱՄՆ Սթենֆորդի համալսարանի քաղաքագիտության դոկտոր Արթուր Խաչիկյանն է։
«ԱՄՆ Ռազմածովային ուժերի հարվածային խումբը՝ USS Abraham Lincoln միջուկային ավիակրի գլխավորությամբ, ժամանել է Մերձավոր Արևելք և գտնվում է Իրանի մոտակայքում»,- հաղորդում է իսրայելական Channel 13-ը։
TRIPP-ի այս փաստաթուղթն իրավական ուժ չունի և չի էլ հավակնում ունենալ։ Սա քաղաքական բանակցությունների արդյունքում ի հայտ եկած հուշագիր է։
Ուստի, ընտրությունը միայն տեխնոլոգիական չէ. սա ընտրություն է տարածաշրջանում Հայաստանի տեղի համար, նրա էներգետիկ ինքնիշխանությունն ու ռազմավարական կայունությունը պահպանելու հարցում»,- հավելեց Վահե Դավթյանը՝ արձանագրմամբ, որ այսօր տեղի ունեցողը, խոշոր հաշվով, TRIPP-ի տրամաբանության մեջ է:
Քաղաքական ինֆանտիությունը Հայաստանում այն աստիճանի է, որ Փաշինյանը իր բացահայտ ու բաց օրակարգով հանդես է գալիս և ասում է՝ մեր գլխին ի՞նչ է բերելու, այսինքն՝ թուրքականացման ճանապարհը, բայց իրեն հակադրվող ուժերը այդպես էլ հստակ ու պարզ օրակարգով հանդես չեն գալիս, ասեն, թե էս ամեն ինչը ո՞նց ենք մենք
ԱՄՆ Նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, որ նավատորմ է շարժվում դեպի Իրան, սակայն հույս ունի, որ ստիպված չի լինի օգտագործել այն:
Ոչ միայն Սփյուռքն է խենթանում՝ այդ վիճակը տեսնելով, այլև Հայաստանում իրավաբանները չեն հասկանում՝ ինչպե՞ս կարելի է հրաժարվել միջազգային հայցերից։
Ռուս վերլուծաբան Կոնստանտին Սիմոնովը մեզ հետ զրույցում անդրադարձավ Թրամփի նախաձեռնությանը՝ նշելով, թե դեռևս չի հաջողվում շատ լուրջ վերաբերվել, ինչպես նաև շատ հեռանկարային գնահատել ձևավորվող հարթակն ու նրա ապագա գործունեությունը:
Վարձկանը որևէ օրենքով չի կարող պաշտպանվել։ Դա վարձկան է, ով ուրիշ երկիր է եկել սպանելու նպատակով։ Ոչ մի միջազգային օրենք նրանց չի պաշտպանում։ Եթե այսօր նրանց հետ ենք տալիս, վաղը նրանք
Կովկասագետ Կարեն Իգիթյանի կարծիքով՝ TRIPP-ի յուրահատկությունն այն է, որ միջազգային պայմանագրով ֆիքսվելու է Ադրբեջանի քաղաքացիների անցուդարձը ՀՀ տարածքով։
Օրերս Նիկոլ Փաշինյանը ստացել էր ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի հրավերը՝ Խաղաղության խորհրդին որպես հիմնադիր անդամ միանալու վերաբերյալ, և «սիրով» ընդունել այն: Ինչպես նշել էր Փաշինյանի խոսնակը՝ «վերահաստատելով Հայաստանի հանձնառությունը խաղաղության առաջմղմանը»:
Օրերս հայտնի էր դարձել, որ Հայաստանը կդառնա Գազայի Խաղաղության խորհրդի հիմնադիր անդամ, քանի որ Նիկոլ Փաշինյանն ընդունել է ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի հրավերը։ Իսկ հունվարի 22–ին Դավոսում՝ Համաշխարհային տնտեսական ֆորումի շրջանակում, որպես հիմնադիր անդամ՝ նա կմասնակցի «Խաղաղության խորհրդի» կանոնադրության ստորագրման հանդիսավոր արարողությանը։
Իրանցի լրագրողը հիշեցրեց անկարգությունների ֆոնին ԻԻՀ Գերագույն առաջնորդ Այաթոլլահ Խամենեիի հայտարարությունը, այն է՝ «Թրամփը պատասխան կտա Իրանում թափված արյան համար: Նա չի խուսափի հանցագործության համար հատուցումից»:
Թուրքիայի ԱԳ նախարար Ֆիդանը հույս է հայտնել, որ «Զանգեզուրի միջանցք» կոչվածը կյանքի կկոչվի այնպես, ինչպես ցանկանում է Ադրբեջանը, շեշտելով, որ դա կարևոր է Միջին միջանցքի տեսանկյունից։ Նա նաև ընդգծել է, որ ներկայումս թե՛ Ադրբեջանում, թե՛ Հայաստանում և թե՛ Թուրքիայում քաղաքական ղեկավարության մակարդակով այս կամքը կա։
168.am-ի հետ զրույցում ռուս վերլուծաբան Ալեքսանդր Խրամչիխինն ասաց, որ այս նախագծով ԱՄՆ-ը էական ներկայություն, ազդեցություն է ստանում ռեգիոնում. դա, բնականաբար, վերաբերում է նաև այն ուժերին, որոնք համագործակցում են ԱՄՆ-ի հետ:
Քաղաքագետ Գագիկ Համբարյանն այն կարծիքին է, որ Նիկոլ Փաշինյանն ինչպես նախկինում, այնպես էլ հիմա մանիպուլացնում է ժողովրդին, նշելով միայն գերիների վերադարձի հանգամանքը, բայց չնշելով, թե ինչի արդյունքում է դա տեղի ունեցել։
Հայ-իրանական հարաբերություններում վերջին տարիներին ՀՀ արտաքին քաղաքական վեկտորի փոփոխության փորձերով պայմանավորված տարաձայնությունների տարրերը դուրս են գալիս ջրի երես։
Իրանի Իսլամական Հանրապետությունը վստահում է Հայաստանին, սակայն չի վստահում ԱՄՆ-ին։ Այսօր Երևանում լրագրողների հետ հանդիպմանը նման հայտարարություն է արել ՀՀ-ում ԻԻՀ դեսպան Խալիլ Շիրղոլամին՝ անդրադառնալով ԱՄՆ նախագահի հայտարարած վերջին պատժամիջոցին ու ԹՐԻՓՓ նախագծին։
«Աշխարհը վտանգավոր նոր դարաշրջան էր մտնում Դոնալդ Թրամփի Սպիտակ տուն վերադառնալուց շատ առաջ։ Սակայն նրա երկրորդ ժամկետում ռիսկերը գնալով ավելի են շատանում, քան նվազում»,- այս մասին տարեսկզբի՝ «Տասը հակամարտություններ, որոնք պետք է դիտարկել 2026 թվականին» վերտառությամբ հաշվետվությունում արձանագրում է Միջազգային ճգնաժամային խումբը։
Թուրքիայի արտաքին գործերի նախարար Հաքան Ֆիդանն ամփոփել է 2025 թվականի աշխարհաքաղաքական ու ռեգիոնալ իրադարձություններն, անդրադառնալով նաև Հարավային Կովկասին ու ռեգիոնում թուրք-ամերիկյան համակարգմանը։ TRT Haber-ին տված հարցազրույցում Ֆիդանը հայտարարել է՝ 2025 թվականը դիվանագիտության համար չափազանց լարված տարի է եղել։
Քաղաքագիտության դոկտոր Արթուր Խաչիկյանն այն կարծիքին է, որ ամբողջ աշխարհը սրընթաց գնում է դեպի խոշոր միջազգային պատերազմ, բախում, և գուցե աշխարհի բաժանում ազդեցության գոտիների՝ գերտերությունների և ռեգիոնալ տերությունների միջև։
