«Իրանը խփելու է այն տեղերին, որտեղ, ըստ Թեհրանի, կենտրոնացած է սպառնալիք Իսլամական հանրապետության համար»,- այս մասին այսօր 168TV-ի «Դիպլոմատ» հաղորդման եթերում նշել է ռուս լրագրող, քաղաքական մեկնաբան Աբբաս Ջուման՝ անդրադառնալով Իրանի դեմ պատերազմին ու դրա հետևանքներին Հարավային Կովկասում:
21-րդ դարում ապրում ենք հետճշմարտության կամ մետամոդեռնիզմի դարաշրջանում, և պատերազմներն ու հաղթանակներն էլ տեղավորվում են այս կոնտեքստում: Մինչ այս պատերազմն էլ բանակցությունները նորմալ ընթանում էին, փակուղի չէին մտել, բայց սկսվեց պատերազմ:
Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիբ Էրդողանը ողջունել է Հարավային Կովկասում, այսպես կոչված, խաղաղության հաստատմանն ուղղված ջանքերը և միջազգային հանրությանը կոչ արել այդ գործընթացները դիտարկել՝ որպես օրինակելի մոդել: Այս մասին Թուրքիայի նախագահը հայտարարել է Ստամբուլի Դոլմաբահչե պալատում ընթացող Միջխորհրդարանական միության 152-րդ վեհաժողովի մասնակիցների առջև իր ելույթում:
Իսլամաբադում օրերս տեղի ունեցած Իրան-ԱՄՆ անուղղակի բանակցությունները միջազգային հանրության ուշադրության կենտրոնում էին՝ որպես հնարավոր դեէսկալացիայի նախերգանք, սակայն հանդիպումից հետո ստեղծված իրավիճակը փաստում է խորը դիվանագիտական լճացման մասին։ Չնայած Պակիստանի միջնորդական ջանքերին՝ կողմերին չհաջողվեց դուրս գալ փոխադարձ անվստահության շրջանակից։
«Պրեսսինգ» հաղորդաշարում Սաթիկ Սեյրանյանի հյուրն ԱՄՆ Լիհայի համալսարանի պրոֆեսոր, քաղաքագետ Արման Գրիգորյանն է։
«Պրեսսինգ» հաղորդաշարում Սաթիկ Սեյրանյանի հյուրը թուրքագետ, պատմական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր Ռուբեն Մելքոնյանն է:
Իրանի հետ հակամարտությունում անսպասելի շրջադարձ է տեղի ունեցել։ New York Times-ը հաղորդում է՝ նախօրեի երեկոյան ԱՄՆ-ը և Իրանը համաձայնության են եկել երկշաբաթյա հրադադարի շուրջ: Դա տեղի է ունեցել մի քանի ժամ անց այն բանից հետո, երբ Թրամփը սպառնացել է ոչնչացնել Իրանի «ամբողջ քաղաքակրթությունը», եթե վերջինս չապահովի առևտրային նավերի անվտանգ անցումը Հորմուզի նեղուցով:
168TV-ի «Դիպլոմատ» հաղորդաշարի զրուցակիցը աշխարհահռչակ տնտեսագետ, կայուն զարգացման ոլորտի համաշխարհային առաջնորդ և Կոլումբիայի համալսարանի «Երկրի ինստիտուտի» (Earth Institute) տնօրեն, պրոֆեսոր ՋԵՖՐԻ ՍԱՔՍՆ է:
«Պրեսսինգ» հաղորդաշարում Սաթիկ Սեյրանյանի հյուրը Ստենֆորդի համալսարանի քաղաքագիտության դոկտոր Արթուր Խաչիկյանն է։
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, որ Միացյալ Նահանգները կարող է դադարեցնել արդեն հինգ շաբաթ ձգվող Իրանի վրա ռազմական հարձակումները երկու-երեք շաբաթվա ընթացքում: ԱՄՆ նախագահի խոսքով՝ Թեհրանի հետ գործարքի կնքումը հակամարտության դադարեցման նախապայման չէ։
Արդեն մեկ ամսից ավելի է՝ Իրան-Իսրայել-Միացյալ Նահանգներ ռազմական գործողությունները շարունակվում են։ Իսրայելի վարչապետն այսօր հայտարարել է, թե Իրանի դեմ պատերազմում իրենց նպատակների կեսն են իրականացրել, այդպես էլ չբացահայտելով, թե երբ կդադարեցնեն ռազմական գործողությունները։
168.am-ի հետ զրույցում ռուս վերլուծաբան Ալեքսանդր Խրամչիխինն ասաց, որ վերջին շրջանում ԱՄՆ արտաքին քաղաքական հռետորաբանությունը՝ սպառնալիքն ու բանակցությունների կոչը, ոչ թե լրացնում, այլ հակասում են միմյանց։ Նրա խոսքով, հայտարարությունները, ըստ որոնց՝ Վաշինգտոնը պատրաստ է հարվածներ հասցնել Իրանին, եթե վերջինս չապահովի Հորմուզի նեղուցի բացումը, միաժամանակ ուղեկցվում են բանակցելու պատրաստակամության ազդակներով, սակայն այս «երկակի ուղերձը» ստեղծում է ռազմավարական փակուղի, քան ճնշման արդյունավետ մեխանիզմ։
Նախօրեին հայտնի դարձավ՝ ՀՀ ԱԳ նախարար Արարատ Միրզոյանը հեռախոսազրույց է ունեցել Ադրբեջանի Հանրապետության ԱԳ նախարար Ջեյհուն Բայրամովի հետ: ՀՀ ԱԳՆ տարածած հաղորդագրության համաձայն՝ նախարարները գոհունակությամբ նշել են Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև հետագա կարգավորման գործընթացում առկա դրական զարգացումները:
Մինչ շարունակվում է ԱՄՆ-ի ու Իսրայելի պատերազմն Իրանի դեմ, ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը, խոսելով Իրանի հետ, այսպես կոչված, բանակցություններից, նախարարների կաբինետի նիստի ժամանակ մի շարք կոշտ հայտարարություններ է արել Իրանի, բանակցությունների և դաշնակիցների վերաբերյալ։
«Պրեսսինգ» հաղորդաշարում Սաթիկ Սեյրանյանի հյուրը «Հայացք» վերլուծական կենտրոնի խորհրդի նախագահ, քաղաքագետ Կարեն Բեքարյանն է։
Խրամչիխինը գտնում է, որ Իրանի և Արևմուտքի միջև լարվածության աճն ուղղակիորեն պրոյեկտվում է Հարավային Կովկասի վրա։
Մի քանի օր է՝ միջազգային հանրությունը փորձում է հասկանալ, թե ի՞նչ բանակցություններ են տեղի ունենում ԱՄՆ-ի ու Իրանի միջև, ի՞նչ ձևաչափով, կամ ընդհանրապես բանակցություններ տեղի ունենո՞ւմ են, թե՞ ոչ:
Նահանջելով Իրանի էներգետիկ ենթակառուցվածքները ոչնչացնելու իր վերջնագրից՝ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարում է, որ Իրանի հետ բանակցություններ են ընթանում, ինչպես նաև նախատեսվում են բանակցություններ։ Ժամեր առաջ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել էր, որ Միացյալ Նահանգներն ակտիվ բանակցություններ է վարել Իրանի հետ, և երկու կողմերն էլ հասել են «կարևոր համաձայնության կետերի»։
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը, ով 24 ժամ առաջ Իրանի Իսլամական Հանրապետությանը Հորմուզի նեղուցն ապաարգելափակելու համար 48 ժամ էր տվել, կարծես նահանջեց իր վերջնագրից:
«Պատերազմն Իրանի դեմ դեռ կշարունակվի մի քանի շաբաթ, ԱՄՆ-ը կփորձի ելքեր գտնել պատերազմի ընթացքն ի օգուտ ԱՄՆ-ի ու Իսրայելի շրջելու համար, որի համար պետք է ջանան ցամաքային գործողության համար հնարավորություն գտնել ռեգիոնում»
Չնայած Իրանը շարունակում է սգալ Իրանի Գերագույն անվտանգության խորհրդի քարտուղար Ալի Լարիջանիի մահը, որը վերլուծաբաններից ոմանք կանխատեսում էին՝ որպես Իրանի դեմ պատերազմն ի օգուտ Իսրայելի ու ԱՄՆ-ի բեկելու հանգրվան, Իրանի վերջին հարվածներն աշխարհի խոշորագույն նավթագազային համալիրներից մեկին Քաթարում կարծես լուրջ մարտահրավեր է դառնում Արևմուտքի համար:
Մերձավորարևելյան ճգնաժամը թևակոխել է լարվածության նոր և անկանխատեսելի փուլ։ Իսրայելի Պաշտպանության նախարար Իսրայել Կացի սենսացիոն հայտարարությունն այն մասին, թե ՑԱԽԱԼ-ի վերջին հարվածների արդյունքում սպանվել է Իրանի Ազգային անվտանգության գերագույն խորհրդի նախկին քարտուղար և երկրի հոգևոր առաջնորդի հատուկ խորհրդական Ալի Լարիջանին, ցնցել է միջազգային հանրությունը։
Շուրջ 17 օր է, ինչ հարևան Իրանի Իսլամական Հանրապետությունը պատերազմում է Միացյալ Նահանգների ու Իսրայելի հետ՝ վերջիններիս կողմից չհայտարարված պատերազմի մեկնարկից ի վեր:
Զրույցի առանցքում Իրանի դեմ ամերիկա-իսրայելական հարձակման առանձնահատկությունները, նպատակներն ու հեռանկարներն էին: Այդ համատեքստում խոսվեց նաև այն մասին, որ ԱՄՆ-ը ունի զենքի հետ կապված խնդիրներ:
Մինչ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփն ու Պենտագոնի ղեկավար Փիթ Հեգսեթը ռազմատենչ հայտարարություններ են անում՝ ամեն հայտարարությունում հերթական անգամ փորձելով ապացուցել, որ վերացրել են Իրանի ռազմական ներուժը, հաստատվում են օրերս լիբանանյան մամուլում տեղ գտած տեղեկությունները, որ Իրանը բանակցությունների վերսկսման համար նախապայմաններ է առաջ քաշում։
Նախօրեին Եվրոպական խորհրդարանի ամբիոնից Նիկոլ Փաշինյանն անդրադարձավ հարևանությամբ՝ Իրանի Իսլամական Հանրապետության դեմ ծավալվող պատերազմին։
«Պրեսսինգ» հաղորդաշարում Սաթիկ Սեյրանյանի հյուրը քաղաքագետ, «Դեմոկրատական այլընտրանք» կուսակցության նախագահ Սուրեն Սուրենյանցն է։
Իրանը նոր հոգևոր առաջնորդ ունի․ Փորձագետների խորհրդի կողմից Այաթոլլա Մոջթաբա Խամենեին ընտրվել է որպես Իրանի Իսլամական Հանրապետության երրորդ առաջնորդ: Նա նահատակված առաջնորդ Այաթոլլա Սեյեդ Ալի Խամենեիի որդին է:
Մեկ շաբաթ է` Մերձավոր Արևելքն ապրում է նոր լայնամասշտաբ պատերազմի պայմաններում․ ԱՄՆ-ը, Իսրայելը և Իրանը ներգրավվել են ուղիղ ռազմական բախման մեջ։ Տասնամյակներ շարունակ կուտակված հակասությունները, որոնք երկար ժամանակ դրսևորվում էին «ստվերային պատերազմի», միջնորդավորված բախումների և փոխադարձ սպառնալիքների տեսքով, վերածվել են բաց ռազմական հակամարտության։ Իրանի տարածքում իրականացված հարվածները, պատասխան հրթիռային ու անօդաչու թռչող սարքերի գրոհները, ինչպես նաև տարածաշրջանի տարբեր երկրներում գտնվող ամերիկյան ռազմաբազաների թիրախավորումը ցույց են տալիս, որ հակամարտությունը դուրս է եկել սահմանափակ գործողությունների շրջանակից և վերածվում է լայն տարածաշրջանային ճգնաժամի, որի ելքը գրեթե տեսանելի չէ։
«Պրեսսինգ» հաղորդաշարում Սաթիկ Սեյրանյանի հյուրը քաղաքագետ, ԱՄՆ Լիհայի համալսարանի պրոֆեսոր Արման Գրիգորյանն է։
