Երեք տարի առաջ այս օրը՝ 2022 թվականի սեպտեմբերի 13-ին, ադրբեջանական կողմից հարձակում եղավ Սյունիքի, Գեղարքունիքի, Վայոց ձորի մարզերի ուղղությամբ, այդ հատվածներում ադրբեջանական կողմն օկուպացրել է մոտավորապես 200 քկմ։
«Եթե ժողովուրդը պետք է որոշում կայացնի, որ չպետք է փակվի, այս կամ այն բանը ժողովրդի պահանջով լինի, որևէ իշխանություն չի կարող ժողովրդից խլել իր պատմական հիշողությունը»,- ընդգծեց Կարեն Արիստակեսյանը։
ԱԺ «Պատիվ ունեմ» խմբակցության քարտուղար Տիգրան Աբրահամյանի խոսքով՝ այն հանգամանքը, որ ադրբեջանցիները կարողացան 44-օրյա պատերազմից հետո մխրճումներ իրականացնել ՀՀ ինքնիշխան տարածքում, հետագայում դառնալու է իրավական գործընթացների հիմք, որովհետև դա տեղի ունեցավ այն պայմաններում, երբ ՀՀ իշխանությունը նոյեմբերի 9-ի հայտնի հայտարարությամբ հանձնեց Քաշաթաղի, Քարվաճառի շրջանը։
«Իրական մայրերն առհասարակ կապ չունեն «Իրական Հայաստան» գաղափարախոսության հետ, թեև նա նկատի ունի այն կանանց, որոնք այսօր իր կնոջ կողքով են քայլում։ Գուցե նկատի ունի այն մայրերին, որոնք իրենց որդու արյունն ուրացե՞լ են։ Հայ մայր ասվածը վեհ իմաստ ունի, դրա համար իրենց գաղափարների հատ կապ չունի։
Սեպտեմբերի 3-ին Ադրբեջանի իշխանությունների պահանջով Բաքվում փակվեց Կարմիր խաչի միջազգային կոմիտեի գրասենյակը, որի ներկայացուցիչները միակն էին, որ կարող էին այցելել Բաքվի բանտերում պահվող հայ գերիներին ու պատանդներին, ապահովել նրանց և Հայաստանում գտնվող հարազատների միջև կապը։
Հիշեցնենք նաև, որ հայ-թուրքական սահմանը փակվել է 1993 թվականից՝ Թուրքիայի կողմից, Արցախյան ազատամարտի ժամանակ, երբ Հայաստանն ազատագրում էր Արցախի տարածքներն ադրբեջանական օկուպացիայից։
Օգոստոսի 28-ին Գեղարքունիքի մարզի Վարդենիս համայնքում տեղի ունեցած ողբերգական միջադեպը ցնցել է տեղի ողջ բնակչությանը։
«Սա իրենց խաղաղության օրակարգն է և այն խաղաղության օրակարգը, որն իրենք բերեցին Արցախի գլխին, նույն օրակարգն իրենք այսօր բերում են Հայաստան։ Այո այսօր Արցախում խաղաղություն է, այնտեղ չկա պատերազմ, կրակոցներ չկան, բայց առանց հայերի է»:
«Նիկոլ Փաշինյանն իր քայլերով համաշխարհային ամբողջ պատերազմը բերում է Հայաստանի վրա, համաշխարհային «մուտիլովշիկ» է, էլի։ 5 տարի առաջ եմ ասել՝ այս մարդիկ երկիրը տանում են կործանման, չկա երկիր, չկա պատասխանատու՝ վերջ»,- ընդգծեց Աշոտ Սևյանը։
«Միասնական Վարդենիս» դաշինքի ղեկավար Դավիթ Շահնազարյանը, ով գրեթե ամեն օր շփվում է վարդենիսցիների հետ՝ վստահեցնում է, որ գրեթե բոլորի մոտ անորոշություն է՝ օգոստոսի 8-ին Վաշինգտոնում նախաստորագրված «Խաղաղության պայմանագրի» և առհասարակ դրան առնչվող գործընթացների շուրջ։
ԱԺ «Պատիվ ունեմ» խմբակցության քարտուղար Տիգրան Աբրահամյանի խոսքով՝ իշխանության տարբեր ներկայացուցիչներ, այդ թվում՝ Արտաքին գործերի նախարարը, նշում էին, որ նույնիսկ «Խաղաղության պայմանագրի» ստորագրումը դեռևս ամբողջական խաղաղություն չի ապահովում։
ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Գեղամ Մանուկյանի խոսքով՝ ՀՀ օրվա իշխանություններն անցնող տարիներին որևէ գործնական քայլ չեն արել՝ ՀՀ զինված ուժերը պրոֆեսիոնալ բանակի վերածելու համար։
Սեպտեմբերի 3-ին Ադրբեջանի իշխանությունների պահանջով Բաքվում փակվեց Կարմի խաչի միջազգային կոմիտեի գրասենյակը, որի ներկայացուցիչները միակն էին, որ կարող էին այցելել Բաքվի բանտերում պահվող հայ գերիներին ու պատանդներին, ապահովել նրանց և Հայաստանում գտնվող հարազատների միջև կապը։
«Գիտությամբ զբաղվելը չի նշանակում պարտադիր միջազգային հանդեսներում հոդված ունենալ, մենք գրում ենք հայ հասարակության համար, մեր թիրախը հայությունն է, մենք պետք է հայերեն գրենք։ Դրա համար մենք շարունակել ենք գրել հայերեն, բայց իրենց պահանջները հաշվի առնելով՝ մարդիկ սկսել են գրել նաև օտար լեզուներով։ Իհարկե, վատ չէ օտար հրապարակումներ ունենալը, միջազգային ասպարեզում հանդես գալը, բայց սա պետք է լինի ոչ թե իբրև պատժամիջոց, այլ նման երևույթը պետք է խրախուսվեր։ Սա ավելի լավ արդյունք կտա, քան պատժամիջոցներ կիրառելը»,- շեշտեց Վիկտոր Կատվալյանը։
իգրան Աբրհամյանը նաև ընդգծեց՝ Հայաստանի իշխանությանն անհրաժեշտ է հույսի, լավատեսության և խաբկանքի փաստաթուղթ, ինչը կիսատ-պռատ ստացել է ու փորձում է որպես խաղաղություն ծախել, իսկ Հայաստանի շահերը շոշափող, բովանդակություն ապահովող և երկարաժամկետ կայունության ու անվտանգության երաշխիքներ չկան, որովհետև իշխանությունն օրվա քաղաքական կուրսով է շարժվում և առաջնայինը իր վերարտադրության ապահովումն է:
«Պարտությունից հետո ցավ, կորուստ, հիասթափություն, խեղճություն, անորոշություն, այս ամենն անդադար կրկնվող շրջապտույտ է, որի մեջ գցել են մեզ ու մեր երկիրը և կոնկրետ միտումնավոր քայլերով ստեղծում են անկարողության զգացողություն»,- այս մասին ԱԺ-ում հայտարարությունների ժամին նշեց «Պատիվ ունեմ» խմբակցության պատգամավոր Աննա Մկրտչյանը։
Այսօր ԱԺ հայտարարությունների ժամին «Պատիվ ունեմ» խմբակցության ղեկավար Հայկ Մամիջանյանն ասաց, որ այսօր և առաջիկայում շատ է խոսվելու վաշինգտոնյան գործընթացների մասին, ուստի իր ելույթն այսօր կվերաբերի մեկ այլ կարևոր թեմայի։
Թուրքագետ Մհեր Աբրահամյանի խոսքով՝ թուրք դիվանագետի այցը Հայաստան, ՀՀ օրվա իշխանությունների կողմից, այսպես կոչված, «դիվանագիտական» քայլ է, հայ հասարակությանը ցույց տալու, թե՝ «տեսեք, բարձրաստիճան թուրք դիվանագետ է այցելում Հայաստան, նաև Հայաստանում են տեղի ունենում բանակցություններ»։
Այսօր ավագանու նիստի ժամանակ «Մայր Հայաստան» խմբակցության անդամ Մեսրոպ Մանուկյանը հայտարարեց, որ ցանկանում էր Երևանի քաղաքապետարանի դրական կերպարներին գովել, որոնցից մեկը Հայկ Կոստանյանն է, բայց ուզում է Ավինյանի ներկայությամբ գովեստի խոսքեր հնչեցնել, որ քաղաքապետը չասի, միայն «թուք ու մուր» է տալիս քաղաքային իշխանությանը։
Օրերս Նիկոլ Փաշինյանն աշխատանքային այցով գտնվում էր Ճապոնիայում։ Նա Տոկիոյի փողոցներից ֆեյսբուքյան ուղիղ եթե էր մտել և պատմում էր, որ այդ քաղաքում որևէ տեղ աղբամանի չի հանդիպել, ոչ էլ աղբի։
«Ես պատճառ չեմ տեսնում, թե ինչու Թուրքիան պետք է այս հարցում հապաղի, համենայնդեպս հայկական կողմից հապաղման որևէ խնդիր չկա։ Մենք պատրաստ ենք հենց վաղն էլ ունենալ բաց սահմաններ և հաստատված դիվանագիտական հարաբերություններ»,- այս մասին խորհրդարանում լրագրողների հետ ճեպազրույցում ասաց ԱԺ փոխնախագահ, հայ-թուրքական երկխոսության գործընթացում Հայաստանի բանագնաց Ռուբեն Ռուբինյանը՝ անդրադառնալով հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորման գործընթացին։
ԱԺ փոխնախագահ, հայ-թուրքական երկխոսության գործընթացում Հայաստանի բանագնաց Ռուբեն Ռուբինյանն այսօր խորհրդարանում լրագրողների հետ զրույցում ասաց, որ Թուրքիայի կողմից հատուկ բանագնաց Սեդար Քըլըչի հետ հանդիպումը տեղի կունենա մոտ օրերս Հայաստանում, երբ ժամանակը գա, հանդիպման վերաբերյալ հավելյալ տեղեկություններ կհայտնեն։
Պատմաբանը նկատեց՝ պատմական բոլոր հրապարակումները ենթակա են վերաիմաստավորման, որովհետև ընդհանուր պատմությունը՝ անկախ նրանից, թե որ ժամանակահատվածում է գրված, հայությանն ինքնուրույն պայքարելու գաղափարից զրկում են։
Անշարժ գույքի գործակալությունների ասոցիացիայի խորհրդի անդամ Անդրանիկ Հարությունովի խոսքով՝ այս պահին անշարժ գույքի շուկայում էական փոփոխություններ չկան. փոփոխություններ լինում են այն ժամանակ, երբ ինչ-որ իրադարձություններ են կատարվում, օրինակ, պատերազմ, միգրացիոն հոսքեր դեպի երկիր և այլն։
«Ալեն Սիմոնյանը, Անդրանիկ Քոչարյանը, Արարատ Միրզոյանը որ այդպես խոսում են, ինչի իրենք տեսե՞լ են մեր տղաների խոշտանգված մարմինները, իհարկե չեն տեսել։ Այդ դաժանությունը մենք ծնողներով ենք տեսել։ Ես դեռ զարմացած եմ, որ այս ազգի մեջ կան մարդիկ, որոնց համար Նիկոլ Փաշինյանն ընդունելի է»,- հավելեց Անահիտ Ադոյանը՝ հավելելով, թե այս ամենը տեսնելուց հետո ինչպե՞ս կարող է համակերպվել, ինչպե՞ս կարող է հավատալ «Խաղաղության պայմանագրին»։
Արցախի մշակութային ժառանգության օմբուդսմեն, կովկասագետ Հովիկ Ավանեսովը 168.am-ի հետ զրույցում ասաց, որ այս պահին փորձում են տարբեր աղբյուրներից տեղեկանալ, թե ո՞ր հուշարձաններն են մասամբ վնասվել, որո՞նք են ոչնչացվել, և առհասարակ հրդեհից հետո Արցախում որևէ հուշարձան կանգուն մնացե՞լ է, թե՞ ոչ։
«Ի՞նչ կասեր Հայկոն, եթե հիմա այստեղ լիներ։ Երևի կհարցներ՝ տխրո՞ւմ եք, որ ինձնից հեռու եք։ Իսկ մենք կպատասխանեինք՝ այո՛, տխրում և կարոտում ենք։ Իսկ ինքը կասեր՝ ես ձեզ հետ եմ ամեն անգամ, երբ լսում եք իմ երգերից մեկը, երբ ինչ-որ մեկն ինչ-որ տեղ հիշում է ինձ։ Ու պատկերացրեք, որ այս երեկո Հայկոյի հրավերով գտնվում ենք մի հեքիաթում»,- համերգի բացման ժամանակ ասաց դերասան Խորեն Լևոնյանը։
«Այդ ընթացքում կբերեն ադրբեջանցիների ու այդ տարածքներում տներ «կդզեն-կփչեն» ու կբնակեցնեն, ավտոմատ մի քանի տարի հետո ամեն ինչ կավարտվի, էլ ի՞նչ Մեղրի, ամբողջ Սյունիքը կկորցնենք։ Արցախում հիշո՞ւմ եք՝ ինչ արեցին, անունը դրեցին «բնապահպանական բողոք» ու Բերձորի ճանապարհը փակեցին ու մեկ տարի հետո հայաթափեցին, նույնն էլ Սյունիքում է լինելու։
Ցանցային հետազոտությունների ինստիտուտի տնօրեն, քաղաքագետ Գագիկ Հարությունյանի խոսքով՝ քաղաքական, տնտեսական և բոլոր առումներով Հայաստանի համար շահավետ է մնալ ԵԱՏՄ-ում, քանի որ տասնյակ պետություններ տարիներով սպասում են ԵՄ մտնելու համար և այնպես էլ չեն հասնում, և այնպես չէ, որ Եվրոպայում նստած՝ սպասում են Հայաստանին։
Դեռևս հուլիսի 15-ին Գլխավոր դատախազությունը Կադաստրի կոմիտեի դեմ հայց էր ներկայացրել Վարչական դատարան՝ պահանջելով անվավեր ճանաչել Երևանում գտնվող Արցախի ներկայացուցչության շենքի նկատմամբ Արցախի Հանրապետության կառավարության սեփականության իրավունքի պետական գրանցումը։
