Այսօր Գերմանիայում նշվում է երկրի Ազգային տոնը: Հոկտեմբերի 3-ը Գերմանիայում համարվում է Ազգային միասնության օր, քանի որ 1990 թ. հոկտեմբերի 3-ին Գերմանիայի Դեմոկրատական Հանրապետությունը վերամիավորվեց Գերմանիայի Դաշնային Հանրապետության հետ:
Քաղաքագետ Աղասի Ենոքյանը չունի հստակ կանխատեսում` հոկտեմբերի 10-ին կստորագրվի՞ Հայաստանի անդամակցության պայմանագիրը, թե՞ ոչ, բայց ավելի կարևոր է համարում մեկ այլ հարց. «Մեզ թվում էր, թե Մաքսային միության մեջ էություն չկա, և այդ Մաքսային միությունն ինչ-որ մի հեղհեղուկ, անիմաստ կառույց է, որով Ռուսաստանը փորձում է ցույց տալ աշխարհին, թե ինքը ևս ունի դաշնակիցներ, բայց հիմա տեսնում ենք, որ Ռուսաստանը սրանով փորձում է Ղարաբաղի հարցը լուծել իր օգտին»:
«Վերցնենք, թե Լիսկան հուրի-փերի է, բայց ժողովուրդը նրան համարում է մարդասպան, գող, ավազակ և այլն, և այլն: Ի՞նչն էր անհրաժեշտությունը հենց այս պահին նշանակելու: Այստեղ մի շարժառիթ է երևում` դու խրախուսում ես քաոսը, ապտակում ես, շանթահարում ես հասարակությանը, որպեսզի նա ավելի վրդովված լինի, կամ արդեն լրիվ ես կորցրել բանականությունդ և անում ես քայլեր, որոնք հարվածում են քեզ: Սրա պատասխանը պետք է տա նա, ով կատարել է այդ քայլը: Ես նկատի չունեմ Հովիկ Աբրահամյանին, ես նկատի ունեմ Սերժ Սարգսյանին»,- նշեց Աշոտ Մանուչարյանը:
«Ռուսաստանը կօգտագործի այս հանգամանքը` Ղարաբաղի սահմանի վրա` Լաչինում զորքեր տեղավորելու: Այո՛, Ռուսաստանը ռազմավարական խնդիր է լուծում»,- 168.am-ի հետ զրույցում ասաց Քաղաքական և միջազգային հարաբերությունների հայկական կենտրոնի ղեկավար, քաղաքագետ Աղասի Ենոքյանը` խոսելով ՀՀ-ԼՂՀ սահմանին մաքսակետ դնելու հարցի մասին:
«Չէի ցանկանա անդրադառնալ ելույթին ամբողջությամբ, բայց հատկապես այն հատվածը, որտեղ ՀՀ նախագահը մատնանշում է, որ Հայաստանում քննարկվում է հայ-թուրքական արձանագրությունները խորհրդարանից հետ կանչելու մասին հարցը, ըստ իս` արված է բացառապես Հայաստանի ներքին լսարանի համար, և, ցավոք սրտի, այն կարող է դառնալ քաղաքական առևտրի առարկա որոշ քաղաքական կազմակերպությունների հետ»,- ասում է Գառնիկ Իսագուլյանը:
«Հայաստանի անդամակցությունը նոր տնտեսական միավորմանը չի կարող անմիջականորեն անդրադառնալ ղարաբաղյան կարգավորման վրա: Վտանգ կծագի այն դեպքում, եթե Հայաստանն ու Ադրբեջանը մաս կազմեն նախկին ԽՍՀՄ-ի պես ինչ-որ նոր քաղաքական միության, և ինքնիշխանության մի մասը փոխանցվի նոր կենտրոնին կամ վերպետական մարմնին: Այդ ժամանակ կարգավորման գործընթացի վրա ներազդելու ՀՀ և ԼՂՀ հնարավորությունները սահմանափակվելու են, և մեզ կարող է պարտադրվել անընդունելի լուծում»,- ասում է Մասիս Մայիլյանը:
Հորտոնի կարծիքով` այդ «դժվար ժամանակների» պատճառն անորոշությունն է, որը վերաբերում է թե´ Ռուսաստանի տնտեսության անկմանը, թե´ Եվրասիական տնտեսական միությանը (ԵՏՄ) Հայաստանի միանալու հարցին:
«Այն, որ մեր իշխանությունները խաբելու վարպետ են, մեկ անգամ չէ, որ ապացուցել են»,- 168.am-ի հետ զրույցում ասաց «Ժառանգություն» կուսակցության փոխնախագահ Արմեն Մարտիրոսյանը` խոսելով Եվրասիական տնտեսական միությանը Հայաստանի անդամակցության մասին պայմանագրի նախագծի մասին:
Արմեն Մարտիրոսյանի կարծիքով` այսուհետ եթե ինչ-որ մեկը դուր չգա Սուրիկ Խաչատրյանին կամ նրա մերձավորներին, նրան կարող են սպանել և կրկին անպատիժ մնալ:
«Մենք հազվագյուտ ժողովուրդներից ենք, որ շատ հիմար մի ասացվածք ունենք` «ընկերովի մահը հարսանիք է»: Հիմա մենք ուզում ենք ընկերովի մահվան գնալ: Ավելի կնախընտրեի, որ հարսանիքի գնանք` առանց այդ ընկերների»:
Հայաստանի Հանրապետության և Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության միջև մաքսակետ դնելու հարցը արդիական է դառնում, չնայած այն հանգամանքին, որ Հայաստանի իշխանությունները մշտապես մեզ վստահեցնում էին, որ դա բացառվում է: Այսօրվա ասուլիսում այսպիսի հայտարարություն արեց ԱԺ պատգամավոր, Հայաստանի նախկին արտգործնախարար Ալեքսանդր Արզումանյանը:
Սերժ Սարգսյանի ելույթում նա նկատել է մեկ թերություն, որ շատ քիչ է խոսվել ՄԱԿ-ի ընդհանուր դերակատարության բարձրացման, ՄԱԿ-ի տեսլականի մասին, բայց ավելի կարևոր է համարում հարցը, թե արդյոք սպասարկե՞ց այդ ելույթը Հայաստանի արտաքին քաղաքական շահերը, թե՞ ոչ:
«Այս համակարգին արդեն պետք է վերաբերմունք ցուցաբերվի երկրում, թե սա ինչ է: Սա կաստա է, կաստայական համակարգ, որտեղ բոլորն ունեն իրենց հստակ կարգավիճակը: Այն իր մեջ ընդամենը խոսելով կարող է զբաղվել (արդեն բերեցի Հովիկ Աբրահամյանի օրինակը): Այս կաստան այն է, ինչ ոչնչացրել է այս պետությունը: Հիմա ինչո՞ւ են փոխում Սահմանադրությունը, փոխում են, որ օրինականացնեն այս կաստան, հանեն խանգարող էլեմենտները: Իսկ խանգարող էլեմենտը, ինչպես նշեցի, նախագահի համընդհանուր ընտրության մեխանիզմն է: Երբ դա հանում ես, կաստան մնում է հավերժ»,- ասում է Մանվել Սարգսյանը
Խեղճ ու կրակ, օրվա հացը վաստակող վաճառականի միջոցով խոշոր օլիգարխներին ստվերից հանելու և օրենքի դաշտ բերելու կառավարության մտադրությունից անգամ «մահացածի ծիծաղն է գալիս»: Այսօրվա ասուլիսում նման հայտարարություն արեց տնտեսագիտության դոկտոր, պրոֆեսոր Վարդան Բոստանջյանը` խոսելով հանրային դժգոհություն առաջացրած «Շրջանառության հարկի մասին» օրենքի շուրջ:
Որքա՞ն կարող է խորանալ Հայաստան-ՆԱՏՕ համագործակցությունը: Ի վերջո, ի՞նչ է ՆԱՏՕ-ն առաջարկում Հայաստանին, այն կարո՞ղ է հետագայում հավակնել դառնալու այլընտրանք ռուսական անվտանգության համակարգին:
Քեթի Լիչի խոսքով`բոլորն էլ հասկանում են, որ հանրաքվեն ոչ միայն ստատուս-քվոյի մասին էր. «Շոտլանդիան քվեարկեց ավելի հզոր խորհրդարան ունենալու համար, որին պիտի աջակցի ավելի հզոր և անվտանգ Միացյալ Թագավորությունը»:
Հովհաննես Ւգիթյանի համոզմամբ՝ երեկ Սերժ Սարգսյանը ոչ թե պետք է ասեր, որ մեր անդամակցությունը ԵՏՄ-ին չի սպառնում անկախությանը, այլ պետք է պատասխաներ այդ հարցին՝ ասելով, որ Հայաստանի և Լեռնային Ղարաբաղի միջև մաքսային սահմանն անհնար է:
Անկախությունն ամուսնության պես բան է. դու կարող ես ամուսնանալ, բայց սիրել պարտավոր ես ամեն օր: Իսկ մենք ամուսնացանք ու գնացինք կազինո, սիրուհիներ հավաքեցինք, խոպան գնացինք, ուրիշ ընտանիքներ կազմեցինք: Սեր չկա: Անկախությունը նույն բանն է: Մենք հռչակեցինք անկախություն և մոռացանք այդ մասին, սկսեցինք վատնել այն խոպաններում, կազինոներում, կաբարեներում, և ամեն ինչ վերջացավ: Իհարկե, անկախ չենք… Ավա՜ղ:
«Հայաստանում կուսակցությունները կամ մեկ անձի սեփականությունն են, կամ էլ սահմանափակ անձանց պատկանող փակ բաժնետիրական ընկերություններ են, որոնց նպատակը գործող իշխանության հետ լծակների և բիզնես արտոնությունների շուրջ պարբերաբար ընթացող առևտուրն է: Դրա համար երբեմն անհրաժեշտ է լինում ժողորդին ոտքի հանել, և որքան շատ մարդ մասնակցի նրանց ակցիաներին, այնքան ավելի մեծ պահանջներ կարելի է ներկայացնել գործող իշխանություններին: Հանրային ընդվզումն առաջնորդելու ունակությունը բարձրացնում է կուսակցությունների փայատերերի ակցիաներն ապագա սակարկությունների ժամանակ»,- ասում է Ստեփան Դանիելյանը:
«Ակնհայտ էր, որ հնարավոր չէ ունենալ չորս ուժերի կողմից համատեղ կազմակերպված մի հանրահավաք, որտեղ երեք ուժերը խոսելու են մեկ ուժի մոտեցումների դեմ կտրուկ հակադիր դիրքորոշումներով: Սա կոնֆերանս չէ, գիտաժողով չէ, ֆորում չէ, որտեղ նստես և տեսակետներ քննարկես: Սա հանրահավաք է, և նման բանն առաջին հերթին կհարվածեր քառյակին»:
ՆԱՏՕ-ի գագաթաժողովում ընդունված հռչակագրի` Հարավային Կոսվկասին վերաբերող կետերում ներառվել են ձևակերպումներ, որոնք ընդհանրացված կամ ընտրովի մոտեցում են արտահայտում Հարավային Կովկասի հակամարտությունների վերաբերյալ: Այսօրվա քննարկմանն այսպիսի հայտարարություն արեց Ազգային ժողովի պաշտպանության, ազգային անվտանգության և ներքին գործերի մշտական հանձնաժողովի նախագահ Կորյուն Նահապետյանը:
«Սերժ Սարգսյանի որոշումը` մասնակցել ՆԱՏՕ-ի գագաթաժողովին, տպավորիչ էր: Հինգ տարվա մեջ առաջին անգամ Հայաստանի ներկայացուցիչը մասնակցում էր ՆԱՏՕ-ի գագաթաժողովին: Հայաստանը ցույց տվեց, որ նա պարզապես անվտանգության սպառող չէ, նա իր ավանդն է բերում տարածաշրջանային և միջազգային անվտանգությանը: Ավելի քան 100 զինծառայողներից կազմված խաղաղապահ ուժերի մասնակցությունը ցույց է տալիս, որ փոքրիկ Հայաստանը ռազմավարական մեծ խնդիրներ է լուծում»,- նշեց Ռիչարդ Կիրակոսյանը:
Ռուսաստանի գործողություններն Ուկրաինայում սպառնալիք են բոլորի համար: Տարածաշրջանային հետազոտությունների կենտրոնի և Հայաստանում Մեծ Բրիտանիայի դեսպանատան կողմից «ՆԱՏՕ-ի գագաթաժողովի ազդեցությունը Հայաստանի և Հարավային Կովկասի վրա» թեմայով այսօր կազմակերպված քննարկմանը նման հայտարարություն արեց Վրաստանում ՆԱՏՕ-ի ներկայացուցչական գրասենյակի ղեկավար Ուիլիամ Լահյուն:
Ըստ Ա. Մուսինյանի՝ ՀՀ ոստիկանապետ Վլադիմիր Գասպարյանը շաբաթ օրվա իր հայտարարություններով փորձել է վախեցնել հասարակությանը և, ըստ էության, ասել, որ ինքն ունի քաղաքական կողմնորոշում:
Հայաստանի գործող Սահմանադրությունը թույլ չի տալիս գործող նախագահ Սերժ Սարգսյանին անձամբ վերարտադրվել, այդ իսկ պատճառով նա նախաձեռնել է սահմանադրական բարեփոխումներ, ինչը թույլ կտա Սերժ Սարգսյանին իշխանությունը կենտրոնացած պահել իր ձեռքում: Այսօրվա ասուլիսում այսպիսի հայտարարություն արեց Հայ ազգային կոնգրես կուսակցության մամուլի խոսնակ Արման Մուսինյանը:
«Ի վերջո, ոչ թե Մինսկի խումբն է պատասխանատու խնդրի լուծման համար, այլ Ադրբեջանը և Հայաստանը, և այսօր մենք ավելի հեռու ենք հաշտության պայմանագրից, քան քսան տարի առաջ»,- ասում է քաղաքական վերլուծաբան Ամանդա Փոլը:
Միքայել Մելքումյանի խոսքով` ԵՏՄ-ում գերիշխողը Ռուսաստանն է, և եթե Ռուսաստանը որոշել է, որ Հայաստանը պետք է միանա, ուրեմն անդամակցության հարցը սկզբունքորեն լուծված է:
Քաղաքական գործչի մեկնաբանությամբ` Հայաստանի ներքաղաքական իրադարձությունների զարգացման երկու ճանապարհ կա` «կա´մ գոյություն ունեցող աշխարհի տրամաբանությամբ մի խմբակը փորձելու է մյուսի ձեռքից ինչ-որ բան խլել և տանել իր գիծը, կա´մ կլինի որակյալ ուրիշ բան»:
Ա. Մանուչարյանի խոսքով` ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման գործընթացը զարգանալու է ընդհանուր աշխարհաքաղաքական զարգացումների տրամաբանության շրջանակներում, և եթե մոտ հեռանկարում չլինի այնպիսի արտառոց զարգացում, ինչպիսին, օրինակ, միջուկային պատերազմն է, ինչը քիչ հավանական է, ապա «սա լինելու է Ռուսաստանի ազդեցության տարածք, որտեղ մյուսները գործելու են մեծ զգուշությամբ և սահմանը պահելով»:
«Եթե մինչ այդ վերջին ակորդը եղել էր Ռուսաստանի միջնորդությամբ հանդիպումը, և Ռուսաստանը պնդել էր, որ ինքը պիտի լինի բանակցող, միջնորդ, ոչ թե Մինսկի խումբը, ապա այս հանդիպումը կարևոր էր նրանով, որ վերականգնվեց ստատուսը: Եվ ավելին` այդ գագաթաժողովին մասնակցում էին երկու համանախագահող երկրները, բայց ոչ Ռուսաստանը, և այդ առումով, իհարկե, Ռուսաստանի դիրքերը թուլացան, ինչը մեր դիվանագիտության համար շատ կարևոր է»,- ասում է Աղասի Ենոքյանը:
