Հայաստանի նախկին արտգործնախարար Ալեքսանդր Արզումանյանի կարծիքով`այս նոր աշխարհաքաղաքական իրավիճակում էլ ավելի աննպատակահարմար է Եվրասիական տնտեսական միությանը Հայաստանի անդամակցությունը
Ըստ Ստեփան Սաֆարյանի` Ռուսաստանը, զենք վաճառելով Ադրբեջանին, «խաղ էր անում» նրա հետ: Մոսկվային ձեռնտու էր այն, ինչ տեղի ունեցավ, քանի որ նա գիտեր, որ իր քայլերը կարող են նման հետևանքներ ունենալ:
«Ակնհայտ է, որ Մինսկում Հայաստանի վերաբերյալ քննարկում եղել է: Կարծում եմ` համաձայնություններ չեն եղել, այլապես մեկ նախագահ չէր անի այդպիսի հայտարարություն: Այն, որ միայն Ղազախստանի նախագահն է խոսում Հայաստանի հնարավոր անդամակցությունից` այն էլ շատ զգուշավոր լավատեսությամբ, նշանակում է, որ Հայաստանի անդամակցության հետ կապված հարցերն ամենևին չեն ստացել սպառիչ պատասխաններ, և այդքան էլ հավանական չէ, որ հոկտեմբերի 10-ին կհայտարարվի, թե Հայաստանը միանում է Եվրասիական տնտեսական միությանը»,- նշեց Ստեփան Սաֆարյանը:
«Այս օրերին թուրքագետների կողմից շատ է քննարկվում հարցը` արժե՞ր գնալ Թուրքիա, թե՞ ոչ կամ ի՞նչ մակարդակով արժեր գնալ: Ինձ համար մի փոքր տարօրինակ է ձևի քննարկումը: Շատ ավելի կարևոր եմ համարում, թե, ինչպես կասեր Սերժ Սարգսյանը` գնում ես, որ ի՞նչ անես: Այս իմաստով, կարծում եմ, թե´ պաշտոնական Երևանի ներկայացուցիչները, թե´ նաև փորձագետները առաջին հերթին պետք է խոսեն այն նպատակներից, որին ուզում է հասնել Հայաստանը, և արդյոք ներկա պայմաններում հնարավո՞ր է հասնել այդ այցելության նպատակներին: Հետևաբար, այս այցից շատ մեծ ակնկալիքներ ունենալ հնարավոր չէ»,- նշեց Սաֆարյանը` ավելացնելով, որ պաշտոնական Երևանը նույնիսկ չի կարողանում բացատրել, թե ինչ է ուզում անել այդ այցի միջոցով:
«Առաջընթաց չի կարող լինել, եթե ամեն ինչ թողնես նույն ձևով: Վերաբերմունք պիտի փոխվի բոլորի` թե՛ Հայաստանի, թե՛ Ադրբեջանի և թե՛ միջնորդների կողմից: Այսօր ԼՂՀ-ն ասում է` ոչ մի բան առանց ինձ չի ստացվելու, այսինքն` իրենք չեն ենթարկվի որևէ մեկի որոշմանը, միայն այն որոշմանը կենթարկվեն, որին իրենք մասնակցություն են ունեցել: Նրանք, ովքեր նպատակաուղղված գործունեություն են ծավալել, պետք է հասկանան` ինչո՞ւ մինչև հիմա հաջողության չեն հասել: Օրինակ, Ռուսաստանը, մի կողմից` ասում է` ես խաղաղասեր եմ, մյուս կողմից` զինում է հակամարտության կողմերին` այն էլ անհամաչափ ձևով: Սա իրական վերաբերմունք է»,- ասում է Մանվել Սարգսյանը:
Ոչ իշխանական չորս ուժերի` «քառյակի» կողմից նախապես հայտարարված սեպտեմբերյան հանրահավաքը ուժի մեջ է: Այսօրվա ասուլիսում հայտարարեց չորս ուժերից մեկի` «Ժառանգության» խորհրդարանական խմբակցության ղեկավար Ռոբիկ Հակոբյանը:
«Այսօր առաջացել են նոր քաղաքական իրողություններ. բոլորիդ հայտնի է, որ թե´ եվրոասոցացման, թե´ Մաքսային/Եվրասիական միության հետ կապված կա հստակ տարանջատում, որ ԼՂՀ-ն կապ չունի որևէ միության հետ, որի մաս կկազմի Հայաստանի Հանրապետությունը: Մենք այս առիթով կարծիքներ կփոխանակենք մեր գործընկերների հետ: Անշուշտ, այս հարցով կխոսենք նաև Լեռնային Ղարաբաղի իշխանությունների հետ»,- նշեց Ռուբիկ Հակոբյանը:
«Վերջապես, իշխանության աղբյուրը ժողովուրդն է, իշխանությունը պատկանում է ժողովրդին: Սերժ Սարգսյանը աշխարհում առաջին միապետը, բռնապետը, նախագահը չէ, ով ստիպված կլինի թողնել իշխանությունը: Այնպես որ, իշխանության ասածով չէ այդ ամենը կարգավորվում, այլ ժողովրդի ցանկությամբ»,- ասաց Արմեն Մարտիրոսյանը:
Հայ-վրացական հարաբերություններն ավելի զարգացած են հասարակությունների, քան պետական մակարդակով: 168.am-ի հետ զրույցում այսպիսի կարծիք հայտնեց Միջազգային և անվտանգության հարցերի հայկական ինտիտուտի ղեկավար, քաղաքական վերլուծաբան Ստեփան Սաֆարյանը` մեկնաբանելով Վրաստանի վարչապետ Իրակլի Ղարիբաշվիլիի այցը Հայաստան:
«Հակամարտությունը լուծում չունի: Որքան էլ միջնորդները և հակամարտող կողմերը խոսեն փոխզիջումների մասին, այն չունի փոխզիջումային լուծում: Որոշ մարդիկ կարծում են, որ այս ճգնաժամը ցույց տվեց, որ հարցը չունի ռազմական լուծում: Ես առայժմ այդքան լավատես չեմ»,- ասում է ռուս քաղաքական վերլուծաբան Վադիմ Դուբնովը:
ՀՀԿ-ական պատգամավորի կարծիքով` պետական մարմինները գործում են իրավիճակին համարժեք: Նա համաձայն չէ, որ ՀՀ արտգործնախարարությունն անգործության է մատնված. «Միշտ չէ, որ բոլոր արձագանքները կամ խոսքերը դրական ազդեցություն են ունենում: Ե´վ պաշտպանության նախարարության, և´ արտգործնախարարության մասով, կարծում եմ, բավարարը կատարվում է: ԱԳՆ-ի մասով` ամեն ինչը չէ, որ կարող է լինել հրապարակային: Իմ կարծիքով` այն, ինչ անհրաժեշտ է, կատարվում է: Միաժամանակ պետք է ասեմ, որ յուրաքանչյուր իրավիճակ թելադրում է որոշակի գործողություններ: Կարծում եմ` Ադրբեջանի գործողությունները ենթադրում են ոչ միայն ԱԳՆ-ի, այլև մնացած բոլոր պետական մարմինների շատ ավելի կոնկրետ և հստակ համապատասխան գործողություններ»:
«Մենք Արտաքին գործերի նախարարություն, որպես այդպիսին, չունենք: ԱԳՆ-ի լռությունը հանցագործություն է երկու հայկական պետությունների՝ Հայաստանի Հանրապետության և Լեռնային Ղարաբաղի հանդեպ»,- ասում է Դ. Սանասարյանը
Ադրբեջանական Haqqin.az լրատվական կայքի հոդվածագիր Յուսիֆ Ալիևը, իր խմբագրականում անդրադառնալով անցած գիշեր տեղի ունեցած հայ-ադրբեջանական միջադեպին՝ խիստ քննադատության է ենթարկել Ադրբեջանի պաշտպանության նախարարությանը
«Առայժմ Ռուսաստանի նախագահը, կարծես, պարտավորվել է ոչ թե լուծել, այլ սրել իրավիճակը և նույնիսկ ստեղծել նոր հակամարտություններ, ինչպես, օրինակ, արևելյան Ուկրաինայում»,- 168.am-ին տված հարցազրույցում ասաց Մեթյու Բրայզան:
«Հակամարտող երկու կողմերը սպասում են ամռան վերջին` որոշելու բանակցություններում իրենց հաջորդ քայլը և տեսնելու, թե ինչպես կզարգանան ԱՄՆ-Եվրոպա-Ռուսաստան հարաբերությունները` կապված Ուկրաինական ճգնաժամի հետ»,- ասաց Թոմաս դե Վաալը:
«Եթե Ալիևն այդպիսի սահմաններ չունենար, նա արդեն իսկ գնացած կլիներ պատերազմի վերսկսման քայլին»,- 168.am-ի հետ զրույցում այսպիսի կարծիք հայտնեց Միջազգային և անվտանգության հարցերի հայկական ինստիտուտի ղեկավար, քաղաքական վերլուծաբան Ստեփան Սաֆարյանը
«Մենք` հայերս, պիտի հասկանանք, որ ում հետույքն էլ գնանք պաչենք, դա մեզ չի փրկելու, և մեզ կոտորելու են` որտեղ էլ լինենք, թե´ Ռուսաստանում, թե´ Եվրոպայում: Այսինքն, Հայրենիքից փախչելը մեզ չի փրկում: Հայերը փրկվելու են միայն Հայրենիքում»,- ասում է Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության ինքնապաշտպանական ուժերի առաջին հրամանատար Արկադի Կարապետյանը:
«Իրանից դեպի Արևմուտք գազ տարանցելը, բնականաբար, Ռուսաստանի շահերին դեմ է: Նույն Իրանը կարող է դա անել Թուրքիայի տարածքով, սակայն ցանկանում է, որ Թուրքիայի ազդեցությունը որոշակիորեն հավասարակշռվի, և շահագրգռված է գազատարը Հայաստանի տարածքով անցկացնելու մեջ: Բայց այստեղ կա նաև մյուս տարբերակը` կարող է հակառակը տեղի ունենալ, այսինքն, գազը Ռուսաստանից Հայաստանի տարածքով արտահանվի դեպի արևելք` Հնդկաստան: Մենք այդ երկրորդ տարբերակը հաշվի չենք առնում: Ռուսաստանը կարող է շատ լուրջ կերպով շահագրգռված լինել այս տարբերակում»,- ասում է Ստեփան Դանիելյանը:
«Լևոնի համար սիրտս ցավում է, որ այդ մարդը բանտում է: Նա իրոք վատառողջ է, և չէի ուզենա, որ նա այդ վիճակում հայտնվեր»,- 168.am-ի հետ զրույցում ասաց Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության ինքնապաշտպանական ուժերի առաջին հրամանատար Արկադի Կարապետյանը (Ագո)` խոսելով Մոսկվայում արցախցի գործարար Լևոն Հայրապետյանի կալանավորման մասին:
Ստեփան Դանիելյանի խոսքով` Հայաստանը շատ փոքր երկիր է` նման աշխարհաքաղաքական ծրագրեր նախաձեռնելու համար, հետևաբար, Իրանն այդ հարցերը ցանկանում է քննարկել Ռուսաստանի հետ: Ըստ նրա` Իրանը կարող է գազը դեպի Եվրոպա տարանցել նաև Թուրքիայի տարածքով, սակայն, քանի որ ցանկանում է որոշակիորեն հավասարակշռել Թուրքիայի ազդեցությունը տարածաշրջանում, ավելի շատ շահագրգռված է, որ Հայաստանը դառնա տարանցիկ երկիր:
Քաղաքականության մեջ միշտ կա երկու նախաձեռնություն` դիվանագիտություն և պաշտպանություն: Պարզվեց, որ հայկական դիվանագիտությունը ոչ թե պարզապես պարտվել է կամ կայացած չէ, այլ միտումնավոր Հայաստանը տարել է դեպի Ռուսաստանի վասալի կարգավիճակի:
«Ցանկացած գործողություն նախապատրաստվում է: Կան հեղինակներ և կան կատարողներ: Այդ հեղինակները, ովքեր ստեղծել են այս իրավիճակը, կապված չեն Ռուսաստանի ղեկավարության հետ:
Մոսկվայում կալանավորված հայ բարերար Լևոն Հայրապետյանին տեղափոխել են Մոսկվայի այսպես կոչված` «Матросская тишина» քրեակատարողական հիմնարկ: Այս մասին ի պաշտպանություն Լևոն Հայրապետյանի կազմակերպված ասուլիսի ժամանակ տեղեկացրեց իրավաբան Արթուր Սաֆարյանը, ում հաջողվել է այցելել Լևոն Հայրապետյանին:
Լևոն Հայրապետյանի դեպքում շատ վտանգավոր է, նա շատ մեծ քանակությամբ դեղեր է ստանում և ժամերով: Եթե այդ ժամերը խախտվեն, դա ծանր հետևանքներ կունենա: Ես հույս ունեմ, որ դատարանի որոշումը լավ ելք կունենա, և միայն այդ դեպքում հնարավոր կլինի պահել այդպիսի մեծ մարդու, մեծ հայի»,- նշեց Հենրի Բակունցը:
Ուկրաինայի օդային տարածքում մալայզիական օդանավը կործանել են ռուսամետ անջատողականները, ովքեր վերահսկում են Դոնեցկի շրջանի տարածքը: Այսպիսի հայտարարություն արեց Հայաստանում Ուկրաինայի արտակարգ և լիազոր դեսպան Իվան Կուխտան:
«Պարզվեց, որ հայկական դիվանագիտությունը ոչ թե պարզապես պարտվել է կամ կայացած չէ, այլ միտումնավոր Հայաստանը տարել է դեպի Ռուսաստանի վասալի կարգավիճակի: Հայաստանի Արտաքին գործերի նախարար Էդվարդ Նալբանդյանն ազգային հանցագործ է, և նրան պետք է դատել ցուցադրական դատով»,- ասաց Մուրադյանը:
«Օրինաց Երկիր» կուսակցության (ՕԵԿ) մամուլի խոսնակ Արթուր Միսակյանը Ազատության հրապարակում երեկ կայացած հանրահավաքից առաջ հայտարարել էր, թե ՕԵԿ նախագահ Արթուր Բաղդասարյանի ելույթը «լինելու է բացառիկ Հայաստանի քաղաքական պատմության մեջ»: 168.am-ը հետաքրքրվեց Արթուր Միսակյանից` ի վերջո, ինչո՞վ էր բացառիկ այդ ելույթը, ինչո՞վ էր այն արտառոց:
Կարո՞ղ է Հայաստանի անդամակցությունը Եվրասիական տնտեսական միությանը խնդիրներ առաջացնել հայ-իրանական տնտեսական հարաբերությունների համար: Այսօրվա ասուլիսին պատասխանելով այս հարցին` Հայաստանում Իրանի Իսլամական Հանրապետության արտակարգ և լիազոր դեսպան Մոհամմադ Ռեյիսին նշեց հետևյալը. «Կարծում եմ` դա պայմանավորված է Հայաստանի շահերով և Հայաստանի կառավարության որոշմամբ: Վստահաբար Հայաստանի իշխանությունները հաշվի են առնում Հայաստանի շահերը և չեն անի այնպիսի քայլը, որը կվնասի երկրի շահերին:
«Մենք դեմ ենք ցանկացած բռնության և ծայրահեղականության: Մեր համոզմունքն է, որ ցանկացած հակամարտություն և տարաձայնություն պետք է լուծում ստանա խաղաղ բանակցային ճանապարհով, երկխոսության միջոցով: Եթե կա բանակցություն, ինչո՞ւ ձեռքը մեկնել զենքին»,- նշեց Մոհամմադ Ռեյիսին:
Ըստ ՀՀ-ում Իրանի դեսպանի՝ եթե կստեղծվի համապատասխան ենթակառուցվածք, այսինքն, համապատասխան տրամագծի խողովակաշար, որևէ խնդիր չկա Հայաստանի միջոցով գազ տարանցելու:
