ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի ամերիկացի համանախագահ, Հարավային Կովկասում բանակցությունների հարցերով ԱՄՆ Պետդեպարտամենտի ավագ խորհրդական Լուիս (Լու) Բոնոն, ով Երևանում է, և Հարավային Կովկասի հարցերով Եվրամիության հատուկ բանագնաց Տոյվո Կլաարը՝ Բաքվում, հարցազրույցներ են տվել՝ ըստ էության հստակորեն ուրվագծելով, թե ինչ «խաղաղության» օրակարգ են տեսնում ռեգիոնում:
168.am-ի մոսկովյան մերձդիվանագիտական տեղեկությունների համաձայն, Ռուսաստանի դիվանագիտական շրջանակները հասկանում են իրավիճակի աղետալի ռիսկերը Հարավային Կովկասում ՌԴ ներկայության համար՝ կանխատեսելով նույնիսկ, որ ԼՂ-ից ռուս խաղաղապահների հեռացումով կարող է սկսվել կամ պարզապես ավարտվել Հարավային Կովկասից Ռուսաստանին դուրս մղելու գործընթացը, որն էլ Արևմուտքն իր ճնշումներով ու ակտիվ քաղաքականությամբ ներկայումս առաջ է մղում:
Ամիսներ շարունակ փակ պահելով Հայաստանն Արցախին կապող միակ ճանապարհը՝ Լաչինի միջանցքը, ստեղծելով հումանիտար ճգնաժամ Արցախում՝ Ադրբեջանն անցել է ահաբեկչական գործողությունների` փորձելով հասնել իր առջև դրված առաջիկա նպատակներին:
ՌԴ ԱԳՆ-ն Երևանին ու Բաքվին կոչ է անում վերադառնալ բանակցային սեղան: Այս մասին հայտարարություն է տարածել ՌԴ ԱԳՆ պաշտոնական ներկայացուցիչ Մարիա Զախարովան՝ անդրադառնալով Ադրբեջանի նախօրեի ահաբեկչական գործողություններին Արցախում:
168․am-ի հետ զրույցում եվրոպացի քաղաքագետ Սյուզան Ստյուարտն ասաց, որ նման հարցերում դիրքորոշումը արտաքին գործընկերներին թելադրում է հենց այն կողմը, որը ներգրավված է որոշակի հակամարտությունում կամ հարաբերություններում։
Հարավային Կովկասում և հատկապես հայ-ադրբեջանական հարաբերությունների և Արցախյան հիմնահարցի շուրջ գլոբալ՝ Ռուսաստան-Արևմուտք առճակատումն անընդհատ նորանոր դրսևորումներ է ստանում:
168.am-ի հետ զրույցում ռուս արևելագետ Վիկտոր Նադեին-Ռաևսկին ասաց, որ «C5+1» ձևաչափը հիմնադրվել է 2015 թվականին, սակայն Միացյալ Նահանգներն այդ մասին սկսեց ակտիվորեն խոսել 2021 թվականից Բայդենի աշխատակազմի գործունեությունից սկսած:
Այսօր Բաքվում գտնվող ՌԴ ԱԳ նախարար Սերգեյ Լավրովը վերահաստատեց Ռուսաստանի պատրաստակամությունը՝ հնարավորություն ընձեռելու շարունակել եռակողմ բանակցությունները Ռուսաստանի Դաշնության, Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև՝ արտաքին գործերի նախարարների մակարդակով։
Ադրբեջանը բացահայտել է Հայաստան-Ադրբեջան Խաղաղության համաձայնագրի շուրջ առաջարկների փոխանակման ձևաչափը: Ադրբեջանի արտգործնախարար Ջեյհուն Բայրամովն ասել է՝ Հայաստանն ու Ադրբեջանն անցել են առցանց դիվանագիտության։
Մյունխենում անցյալ շաբաթ օրը կայացած Փաշինյան-Բլինքեն-Ալիև հանդիպումից ու ԵՄ խորհրդի նախագահ Միշելի՝ Փաշինյանի ու Ալիևի հետ առանձին հանդիպումներից հետո արդեն երկրորդ օրն է, ինչ Երևանում է Հարավային Կովկասի ու Վրաստանում ճգնաժամի հարցերով ԵՄ հատուկ ներկայացուցիչ Տոյվո Կլաարը։
168.am-ի հետ զրույցում ռուս քաղաքական վերլուծաբան Ալեքսանդր Սկակովն ասաց, որ կողմերից յուրաքանչյուրը հաղորդագրությունը ներկայացնում է այնպես, ինչպես պատկերացնում է այդ հարաբերությունները. ռուսական կողմը պատկերացնում է, որ ՀՀ ղեկավարությունը պետք է հաշվետվողական լինի իր դաշնակցի առջև, իսկ հայկականը մատնանշում է, որ Ռուսաստանից քայլեր են ակնկալվում:
«Մեծ ջանքեր ենք գործադրում մարդու իրավունքների խախտումների արձանագրման համար»,- «Արցախի Հանրապետության միջազգային ճանաչման հրամայականը» թեմայով գիտագործնական համաժողովի ժամանակ իր ելույթում ասաց իրավապաշտպան, միջազգային իրավունքի մասնագետ Սիրանուշ Սահակյանը:
«Ես միանգամից ասեմ, որ մերժում ու ժխտում եմ այս թեզը: Իշխանությունները փորձում են ներկայացնել՝ պատերազմ տեղի ունեցավ, որովհետև անխուսափելի էր, վատ ժառանգություն էինք ստացել, պարտվեցինք, որովհետև բանակ չունեինք, այսօր անխուսափելի է, Արցախը մնա Ադրբեջանի կազմում, որովհետև այլընտրանք չկա: Այս երեքն էլ սին ու սուտ թեզեր են: Այսօր դրանք անընդունելի կանխավարկածներ են, որոնց դեմ մենք իսկական պայքար պետք է մղենք, որպեսզի թույլ չտանք, որ դրանք վերջիվերջո գործի դրվեն»,- պնդեց ՀՀ ԱԳ նախկին նախարար Օսկանյանը:
168.am-ի հետ զրույցում ռուս քաղաքական վերլուծաբան Ֆյոդոր Լուկիանովն ասաց, որ այս ամենին չկա ավելի խորը բացատրություն, քան այն, որ հարավկովկասյան հակամարտությունները դարձել են աշխարհաքաղաքական առճակատման և քաշքշուկի առարկա:
Փետրվարի 20-ից Հայաստանի Հանրապետությունում պաշտոնապես իրենց առաքելությունը սկսեցին ԵՄ դիտորդները, որից ժամեր անց ապատեղեկատվություն և սադրանքներ արձանագրվեցին հայ-ադրբեջանական սահմանին և Արցախյան շփման գծում:
«Մյունխենում Հարավային Կովկասի նկատմամբ Բլինքենի և Մակրոնի վերաբերմունքը պարզապես հակառուսական քաղաքականության մի մասն էր»,- այս մասին 168.am-ի հետ զրույցում ասաց ռուս ռազմաքաղաքական վերլուծաբան Ալեքսանդր Խրամչիխինը՝ անդրադառնալով Մյունխենի 59-րդ Անվտանգության համաժողովում Փաշինյան-Բլինքեն-Ալիև բանակցություններին ու Փաշինյան-Ղարիբաշվիլի-Ալիև պանելային քննարկման արդյունքներին:
Եվրանեսթ խորհրդանական վեհաժողովի ադրբեջանական պատվիրակության ղեկավար Թայիր Միրկիշիլին հայաստանյան ընդդիմությանը ցանկանում է տեսնել միջազգային դատարաններում, ինչպիսին Հաագայի դատարանն է: Այս մասին Եվրանեսթ խորհրդարանական վեհաժողովի լիագումար նստաշրջանի ընթացքում, արձագանքելով հայաստանյան պատվիրակության անդամ Հայկ Մամիջանյանի ելույթին և հայաստանյան ընդդիմության փաստարկներին, ասաց Թայիր Միրկիշիլին:
«Ընդհանուր առմամբ Հարավային Կովկասում և Հարավային Կովկասի շուրջ բավականին բարդ պատկեր է ստեղծվում: Բայց Մոսկվան չի կորցրել տարածաշրջանային իր բոլոր լծակները, և նույնիսկ դժվար է ասել, թե ներկայիս «լռությունն» ինչ հաշվարկներով է պայմանավորված»,- նման կարծիք հայտնեց Տարասովը:
Նախօրեին ՌԴ ԱԳՆ պաշտոնական ներկայացուցիչ Մարիա Զախարովան որոշ մանրամասներ ներկայացրեց ՌԴ ԱԳ նախարարի ներկայացուցիչ Իգոր Խովաևի՝ Երևան ու Բաքու կատարած այցերից։ Զախարովան ասաց, որ Ռուսաստանը շարունակում է աջակցել երկրների միջև խաղաղության պայմանագրի կնքման գործընթացին։
Մյունխենում շարունակվող ամենամյա Անվտանգության համաժողովին հավաքված արևմտյան ղեկավարների ուշադրության կենտրոնում արդեն մեկ տարի շարունակվող պատերազմն է Ուկրաինայում, իսկ թիրախում՝ Ռուսաստանը և Ռուսաստանի քաղաքականությունը։
«Օրերս տեղի ունեցան օգտակար շփումներ, Երևանում և Բաքվում էր հայ-ադրբեջանական կարգավորման հարցով Սերգեյ Լավրովի հատուկ ներկայացուցիչ Իգոր Խովաևը»,- այս մասին այսօր ճեպազրույցի ընթացքում ասաց ՌԴ ԱԳՆ պաշտոնական ներկայացուցիչ Մարիա Զախարովան՝ անդրադառնալով Խաղաղության պայմանագրի բանակցություններին:
«ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի ձևաչափը պատմության աղբանոց է ուղարկվել դեռ անցյալ տարվա փետրվարին»,- այս մասին ամենշաբաթյա ճեպազրույցի ընթացքում ասել է ՌԴ ԱԳՆ պաշտոնական ներկայացուցիչ Մարիա Զախարովան։
Բավարիայի մայրաքաղաք Մյունխենում այսօր գումարվում է արևմտյան ամենակարևոր քաղաքական միջոցառումներից մեկը՝ Մյունխենի Անվտանգության համաժողովը:
168.am-ի հետ զրույցում ռուս քաղաքական վերլուծաբան Ալեքսանդր Սկակովն ասաց, որ հայ-ադրբեջանական ուղիղ շփումները, որոնց նպատակը խաղաղության համաձայնագրի ստորագրումն է, արագացվում են Արևմուտքի կողմից Ռուսաստանի պատճառով: Ի դեպ, նրա խոսքով, խթանվում են այն ձևաչափով, որ դրանցում հնարավորինս քիչ լինի ՌԴ մասնակցությունը:
Թուրքիայում և Սիրիայում տեղի ունեցած ավերիչ երկրաշարժերը ՀՀ իշխանություններին մղեցին աննախադեպ հումանիտար քայլերի Թուրքիայի հանդեպ: Այդ ժեստերի գագաթնակետը, թերևս, ՀՀ ԱԳ նախարարի որոշումն էր` անձամբ մեկնել Անկարա՝ ցավակցելու իր թուրք պաշտոնակից Չավուշօղլուին, ինչպես նաև այցելել աղետի գոտի, որտեղ դեռ շարունակում են իրենց աշխատանքները հայ փրկարարները, թեև, ըստ տարբեր աղբյուրներում տարածվող տեղեկությունների, շատ երկրներից Թուրքիա մեկնած փրկարարներն արդեն վերադարձել են իրենց հայրենիք: Սա Թուրքիայի հանդեպ այս օրերին ցուցաբերված առաջին նմանատիպ դիվանագիտական մոտեցումը չէ հակամարտող երկրի կողմից:
Մեկնարկել է ՀՀ ԱԳ նախարար Արարատ Միրզոյանի անակնկալ այցը Թուրքիա: Նախօրեին ՀՀ ԱԳՆ խոսնակ Վահան Հունանյանը տեղեկացրեց, որ այցի ընթացքում Միրզոյանը երկրաշարժից տուժած Ադիյաման քաղաքում կհանդիպի որոնողափրկարարական աշխատանքներ իրականացնող ՀՀ փրկարարական խմբին, ինչպես նաև Անկարայում տեղի կունենա Հայաստանի ԱԳ նախարար Արարատ Միրզոյանի և Թուրքիայի ԱԳ նախարար Մևլութ Չավուշօղլուի հանդիպումը: Թուրքիայի ԱԳ նախարարության փոխանցմամբ, Հայաստանի արտաքին […]
«Ի տարբերություն Ադրբեջանի՝ Հայաստանն անընդհատ փորձում է բոլոր գործընթացները, այդ թվում՝ բանակցությունները տեղափոխել Արևմուտք, կարևոր էլ չէ՝ Վաշինգտո՞ն, Բրյուսե՞լ, թե՞ Փարիզ: Սա ռեգիոնում լրջորեն խորացնում է աշխարհաքաղաքական հակամարտությունը, էլ ավելի խոցելի դարձնելով Հարավային Կովկասը և ռեգիոնի հակամարտությունները: Որ ռեգիոնը մտել է աշխարհաքաղաքական ուղիղ առճակատման փուլ, այդ ռեգիոնում անկայունություն է սկսվել՝ իր բոլոր հետևանքներով:
«ՀԱՊԿ զորավարժությունները Հայաստանի փոխարեն կանցկացվեն Ղրղըզստանում»,- այս մասին այսօր մամուլի ասուլիսի ընթացքում հայտարարեց ՀԱՊԿ միացյալ շտաբի պետ Անատոլի Սիդորովը՝ անդրադառնալով ՀՀ իշխանությունների կողմից Հայաստանում այս տարի նախատեսվող զորավարժությունների մերժման հանգամանքին:
Չնայած դիվանագիտական հարաբերությունների բացակայությանը, Թուրքիայի շարունակական հայատյաց քաղաքականությանը և Թուրքիայի իշխանությունների կողմից ամեն առիթով շեշտադրումներին, թե Թուրքիան աջակցել է Ադրբեջանին 44-օրյա պատերազմի ընթացքում, Թուրքիայում օրերս տեղի ունեցած ավերիչ երկրաշարժին ՀՀ իշխանություններն արձագանքեցին աննախադեպ հրատապությամբ ու քայլերի հաջորդականությամբ:
168.am-ի հետ զրույցում ռուս քաղաքական վերլուծաբան Ֆյոդոր Լուկիանովն ասաց, որ վերջին շրջանում բանակցային գործընթացն անորոշության մեջ է այն առումով, թե որտե՞ղ պետք է շարունակվի, աշխարհաքաղաքական ո՞ր կենտրոնի հովանու ներքո պետք է բանակցեն Երևանն ու Բաքուն։