«Եդինայա Ռոսիա» (Միասնական Ռուսաստան) կուսակցությունը Ռուսաստանում անցկացված եռօրյա խորհրդարանական ընտրությունների արդյունքում ապահովել է պատմականորեն ռեկորդային ներկայացվածություն՝ ՌԴ ԿԸՀ-ի վերջին տվյալներով զբաղեցնելով 355 տեղ 450-տեղանոց Պետդումայում (նախորդ գումարման 310-ի դիմաց)։
«Անկախություն առանց պատրանքների. Հայաստանի երեսնահինգամյա փորձը» վերտառությամբ գրառմամբ ռուս քաղաքական վերլուծաբան Սերգեյ Մարկեդոնովն իր տելեգրամյան ալիքում անդրադարձել է Հայաստանի Հանրապետության 35-ամյա անկախությանը։
Այսօր Արցախի հայաթափման երրորդ տարելիցն է՝ մի օրգանական վերք, որը ոչ թե սպիացել, այլ ժամանակի ընթացքում ստացել է նոր՝ ավելի տագնապալի ու անորոշ չափումներ։ Երեք տարի առաջ ագրեսիայի և բռնի տեղահանության հետևանքով հայաթափվեց հայկական հնագույն բնօրրաններից մեկը, բայց նույնիսկ Արցախի ողբերգական կորստից երեք տարի անց Հայաստանն ու Ադրբեջանը չեն ստորագրել խաղաղության համաձայնագիր։
Մինչ միջազգային հանրության ուշադրությունը սևեռված է աշխարհի թեժ կետերին՝ Մերձավոր Արևելքում և Ուկրաինայում ստեղծված լարված իրավիճակին, Ռուսաստանում այսօր պաշտոնապես մեկնարկել են Պետական դումայի ընտրությունները:
Օրերս ամերիկյան հեղինակավոր The Hill պարբերականում լրագրող Ռոբերտ Շերմանը հանդես է եկել ծավալուն հոդվածով, որտեղ վերլուծում է Հարավային Կովկասում տեղի ունեցող խորքային տեղաշարժերը։ Հեղինակն անդրադառնում է Հայաստանի ու Ադրբեջանի միջև խաղաղության գործընթացին, տարածաշրջանում Միացյալ Նահանգների ռազմավարական շահերին, ինչպես նաև Ռուսաստանի ու Իրանի հետ հարաբերությունների նրբություններին:
«Ռուսական ռազմաբազան Հայաստանին պետք չէ, ուզում են հանել՝ թող հանեն, վաղը կարող են հանել»,- այսօր լրագրողների հետ զրույցում Նիկոլ Փաշինյանի այս հայտարարությունը նոր շեշտադրում է հաղորդում վերջին շաբաթներին հայ-ռուսական հարաբերությունների օրակարգում հայտնված ամենազգայուն թեմաներից մեկին՝ Գյումրիում տեղակայված ռուսական 102-րդ ռազմաբազայի հետագա ճակատագրին։
168.am-ի հետ զրույցում ռուս վերլուծաբան Վիկտոր Նադեին-Ռաևսկին ասաց, որ խաղաղությունը միայն փաստաթղթի տեքստը չէ, այլ հարաբերությունների ընդհանուր մթնոլորտը, քարոզչական բաղադրիչը:
ԵՄ գնահատմամբ՝ այդ քայլերը սահմանափակել են Հայաստանի մուտքը ավանդական շուկաներ, խաթարել են ձևավորված մատակարարման շղթաները և բացասաբար ազդել հայկական արտադրողների ու արտահանողների, հատկապես փոքր և միջին ձեռնարկությունների ու գյուղատնտեսական արտադրողների վրա։
Թուրքիայի արտաքին գործերի նախարար Հաքան Ֆիդանը սեպտեմբերի 15-16-ը կայցելի Ադրբեջան։ Այս մասին հաղորդում է «Անադոլու» գործակալությունը՝ հղում անելով Թուրքիայի արտաքին գործերի նախարարության աղբյուրներին։
Տեղեկատվություն է տրամադրվել Հարավային Կովկասում խաղաղության և անվտանգության ապահովման, ինչպես նաև Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև հարաբերությունների կարգավորման և վստահության ամրապնդման ուղղությամբ ձեռնարկված քայլերի վերաբերյալ։
ՀՀ իշխանություններն ակտիվորեն պատրաստվում են ԵԱՏՄ-ում ՀՀ բողոքի քննմանը։ ԵԱՏՄ կանոնների համաձայն, ՀՀ-ի նկատմամբ ՌԴ-ի կիրառված սահմանափակումների հարցով ՀՀ բողոքի շուրջ անհրաժեշտ է լիարժեք կոնսենսուս։ Այնուամենայնիվ վերջնական որոշումը, ըստ նույնիսկ Էկոնոմիկայի նախարարի, վարչապետներինն է։
Նախօրեին Ելիսեյան պալատում կայացավ Նիկոլ Փաշինյանի հանդիպումը Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մակրոնի հետ: Հայ-ֆրանսիական հերթական բանակցությունները տեղի են ունենում հայ-ռուսական ճգնաժամային բանակցությունների ֆոնին, երբ Ռուսաստանը Հայաստանին կանգնեցրել է կոշտ ընտրության առջև՝ զուգահեռաբար տևական ժամանակ կիրառելով տնտեսական «ցավոտ» սահմանափակումներ հայ տնտեսվարողների նկատմամբ:
Տևական դադարից հետո տեղի ունեցավ Ռուսաստանի ու Միացյալ Նահանգների ղեկավարներ Պուտինի ու Թրամփի հերթական հեռախոսազրույցը։ Սա երկու առաջնորդների միջև 15-րդ հեռախոսազրույցն էր 2025 թվականի հունվարին Թրամփի` Սպիտակ տուն վերադառնալուց ի վեր։ ՌԴ նախագահի օգնական Յուրի Ուշակովը նշել է, որ մեկ ժամ տևած զրույցը «կառուցողական էր և անկեղծ»:
Ռուս քաղաքական վերլուծաբան Սերգեյ Մարկեդոնովն անդրադարձել է Նիկոլ Փաշինյանի Ֆրանսիա կատարած երկօրյա այցին:
Հայաստանի նկատմամբ Ռուսաստանի կիրառած տնտեսական սահմանափակումների ֆոնին Հայաստանը բողոքարկել է հայկական ապրանքների նկատմամբ Ռուսաստանի կողմից կիրառվող սահմանափակումները և ակնկալում է, որ ԵԱՏՄ շրջանակում գործող մեխանիզմների միջոցով դրանք կվերացվեն։
«Քվեարկել, թե չքվեարկել՝ ահա թե որն է հարցը» վերտառությամբ վերլուծությամբ ռուս քաղաքական մեկնաբան Սերգեյ Մարկեդոնովը շարունակել է վերլուծել հայ-ռուսական հարաբերությունների տրանսֆորմացիան:
Ռուսաստանի Դաշնության նախագահ Վլադիմիր Պուտինը, չնայած Փաշինյանի ու Ալիևի հետ կուտակված խնդիրներին, փորձում է հետևողականորեն պահպանել կառուցողական շփման խողովակները։ ՌԴ նախագահի մամուլի քարտուղար Դմիտրի Պեսկովւը երեկ լրագրողների հետ զրույցում ասել է, որ Վլադիմիր Պուտինը Բիշքեկում Նիկոլ Փաշինյանի հետ հանդիպման ընթացքում պայմանավորվել է, որ վերջինս առաջիկայում կայցելի Մոսկվա։
Երևանը հայտարարեց, որ պատրաստվում է թակել Եվրամիության դուռը, սակայն Բրյուսելը չշտապեց ողջունել Հայաստանի արդեն պաշտոնական հայտը ԵՄ անդամակցության ուղղությամբ։ Հայաստանի շուրջ բարդ աշխարհաքաղաքական միջավայրի ու հայ-ռուսական ներկայիս ճգնաժամի ֆոնին հենց այս զուսպ արձագանքն է, որ Հայաստանի եվրոպական ընտրության շուրջ ավելի հարցեր է առաջացնում, քան պատասխաններ տալիս։
Օրերս Բիշքեկում տեղի ունեցած ՇՀԿ գագաթնաժողովի կուլիսներում կայացան մի շարք աշխարհաքաղաքական նշանակության հանդիպումներ:
Բիշքեկում Նիկոլ Փաշինյան-Վլադիմիր Պուտին հանդիպումը ցույց տվեց, որ հայ-ռուսական հարաբերությունների ճգնաժամը մտել է նոր՝ ավելի կոնկրետ և գործնական փուլ։
Ամիսների դադարի ու հայ-ռուսական հարաբերություններում աննախադեպ լարվածության դրսևորումների ֆոնին սեպտեմբերի 1-ին Բիշքեկում կայացավ Նիկոլ Փաշինյանի և Վլադիմիր Պուտինի հանդիպումը: Այն ցույց տվեց, որ հայ-ռուսական հարաբերությունների գլխավոր խնդիրն այլևս պարզապես կուտակված տարաձայնությունների հաղթահարումը չէ, այլ հարաբերությունների ապագա մոդելի ձևավորումը։
«Բիշքեկի կուլիսներում. Այն մասին, թե ինչի շուրջ (չ)համաձայնության եկան Վլադիմիր Պուտինը և Նիկոլ Փաշինյանը» վերտառությամբ գրառմամբ ռուս վերլուծաբան Սերգեյ Մարկեդոնովն անդրադարձել է նախօրեին Բիշքեկում տեղի ունեցած Փաշինյան-Պուտին հանդիպման արդյունքներին:
Բիշքեկի «Ալա-Արչա» պետական նստավայրում, որտեղ այսօր տեղի ունեցան ՇՀԿ և ՇՀԿ+ գագաթնաժողովները, մեկնարկում է Ռուսաստանի Դաշնության նախագահ Վլադիմիր Պուտինի երկկողմ հանդիպումների հերթական փուլը: Ինչպես ավելի վաղ էր ազդարարվել, նախատեսվում է նաև Պուտինի հանդիպումը Փաշինյանի հետ։
Մինչ հայաստանյան քաղաքական, փորձագիտական շրջանակները սպասում են ՇՀԿ հարթակում՝ մասնավորապես, Ղրղըզստանի Բիշքեկ քաղաքում սպասվող Փաշինյան-Պուտին հանդիպմանն ու արդեն հայտարարված խնդրահարույց հարցերի քննարկմանը, ՌԴ նախագահը շնորհավորել է կալանքի տակ գտնվող ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի ծննդյան 72-րդ տարեդարձը:
Սեպտեմբերի 1-ին Բիշքեկում՝ Շանհայի համագործակցության կազմակերպության (ՇՀԿ) գագաթնաժողովի շրջանակում, Նիկոլ Փաշինյանը կհանդիպի Վլադիմիր Պուտինի հետ։ Այդ մասին օգոստոսի 28-ին հայտնել է Պուտինի օգնական Յուրի Ուշակովը։
Հայաստանի իշխանությունների առաջ մնում է շատ ավելի բարդ հարց, քան պարզապես արտաքին քաղաքական կողմնորոշման հայտարարությունը։
Օգոստոսի 25-ին ԱՄՆ ԿՀՎ տնօրեն Ջոն Ռետքլիֆն անսպասելի այցով այցելել է Մոսկվա, որտեղ հանդիպել է Ռուսաստանի արտաքին հետախուզության ծառայության ղեկավար Սերգեյ Նարիշկինի հետ:
Նիկոլ Փաշինյանի՝ առաջիկայում Հայաստանի՝ Եվրամիությանն անդամակցելու պաշտոնական հայտ ներկայացնելու գործընթացը սկսելու մասին հայտարարությունը Հայաստանի արտաքին քաղաքականության պարզապես հերթական եվրոպամետ հայտարարությունը չէ։ Եթե գործընթացն իսկապես մեկնարկի, Երևանը թևակոխում է մի ճանապարհ, որի վերջնակետը ոչ միայն տարիներով հեռու է, այլև այս պահին երաշխավորված չէ։
«Ինչպե՞ս չհիշել հայկական կառավարության՝ «Իրական Հայաստանի» առաջխաղացմանն ուղղված ներկայիս նախագծերը՝ ի հակադրություն «Պատմական» Հայաստանի։ Հարևան երկրում, ակնհայտորեն, շարժվում են հակառակ ուղղությամբ։ Հստակ գիտակցելով, որ «հեռավոր անցյալի կերպարները» կարող են նոր գույներով խաղալ նաև այսօր կամ լուսավորել ներկայի և ապագայի խնդիրները, նպատակներն ու խնդիրները»։
Ազգային ժողովի նիստում այսօր քննարկվում էր Հայաստանի կառավարության 2026-2031 թվականների գործունեության ծրագիրը։
