Մինչ հայաստանյան իշխանությունները սպասում են հունիսի 7-ի ընտրություններից հետո բարձրաստիճան շնորհավորանքի ու հրավերքի Մոսկվայից, Եվրոպական միությունը չի հապաղում, և հուլիսի 5-ին սպասվում է ԵՄ ընդլայնման հարցերով հանձնակատար Մարթա Կոսի այցը Հայաստանի Հանրապետություն։
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, որ Վաշինգտոնն ու Թեհրանը շրջանակային համաձայնագիր են ձեռք բերել, որը կդադարեցնի Մերձավոր Արևելքում ռազմական գործողությունները, կվերաբացի Հորմուզի նեղուցը և կվերացնի իրանական նավահանգիստների ամերիկյան շրջափակումը։
168.am-ի հետ զրույցում ռուս թուրքագետ Վիկտոր Նադեին-Ռաևսկին ասաց, որ հանդիպման պաշտոնական հայտարարություններից հերթական անգամ պարզ է դառնում, որ Թուրքիան ամրապնդվում է Հարավային Կովկասում՝ որպես տարածաշրջանային առաջնորդ։
Հունիսի 7-ին Հայաստանում տեղի ունեցած խորհրդարանական ընտրություններից անցել է մի քանի օր, սակայն Կրեմլից դեռևս չի հնչել ավանդական շնորհավորական ուղերձը «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության և անձամբ Նիկոլ Փաշինյանի հասցեին։ Սա՝ այն դեպքում, երբ նախնական տվյալներով Փաշինյանի քաղաքական ուժը ստացել է ձայների գրեթե կեսը (49,81%), թեև հայաստանյան ընդդիմությունը, քաղաքական գործիչները, հանրային գործիչներն ըստ էության չեն ընդունում ընտրությունների արդյունքները, խոսում վարչական ռեսուրսի, անհավասար նախընտրական քարոզարշավի և այլ խախտումների մասին։
Վերջին տասնօրյակը Մերձավոր Արևելքում նշանավորվեց ապրիլյան փխրուն հրադադարի դեգրադացիայով և ռազմական էսկալացիայի նոր, առավել վտանգավոր փուլով։
Հայաստանում կայացած և ներքաղաքական բուռն կրքեր բորբոքած աղմկոտ ընտրություններից հետո երկրի արտաքին քաղաքական վեկտորի հստակեցումը մնում է ամենահրատապ խնդիրներից մեկը։ Այս համատեքստում, Ռուսաստանի հետ հարաբերությունների ապագա տեսլականը և ռազմավարական դաշնակցության վերանայման կամ ԵԱՏՄ-ում ՀՀ անդամակցության դադարեցման հեռանկարները շարունակում են մնալ հանրային ու քաղաքագիտական քննարկումների առանցքային և ամենաառաջնային թեման։
«Երբ հրավեր լինի՝ կգնամ, չեմ մերժի»,- այս մասին այսօր ՀՀ կառավարությունում կազմակերպված ճեպազրույցում հայտարարեց Նիկոլ Փաշինյանը՝ անդրադառնալով նախընտրական քարոզարշավի ընթացքում իր հայտնած տեղեկությանը, թե ընտրություններից հետո հանդիպելու է ՌԴ նախագահի հետ։
Այսօր ՌԴ ԱԳ նախարար Սերգեյ Լավրովն ակնարկել է՝ ՀԱՊԿ-ում Հայաստանի հանդեպ կանոնադրական հոդվածներ են կիրառելու։ Անդրադառնալով ՀԱՊԿ-ին ՀՀ անդամակցության սառեցմանը, նա նշել է, որ ՀԱՊԿ-ի հարցում ոչ ոք հանրաքվեի հարց չի բարձրաձայնում, սակայն, ըստ նրա, ՀՀ-ն չի մասնակցում ՀԱՊԿ-ի աշխատանքներին ավելի քան երկու տարի՝ ֆորմալ առումով մնալով անդամ։
«Քարոզարշավը եղել է աշխույժ և մեծ մասամբ խաղաղ, սակայն խիստ բևեռացված և պառակտող՝ բորբոքիչ հռետորաբանության պարբերական կիրառմամբ, այդ թվում՝ իշխող կուսակցության առաջատար թեկնածուի կողմից»,- այս մասին նշվում է ԵԱՀԿ/ ԺՀՄԻԳ Հայաստանի խորհրդարանական ընտրությունների միջազգային դիտորդական առաքելության նախնական զեկույցում, որը հրապարակվել է քիչ առաջ։
«Ապօրինությունները շարունակվում են, անպայման առավոտյան վերջնական արյունքներն ունենալուց հետո հայտարարութամբ հանդես կգանք»,- քիչ առաջ ՀՀ-ում հունիսի 7-ի անցկացված համապետական ընտրություններից հետո արված հատուկ ուղերձում հայտարարեց «Ուժեղ Հայաստան» դաշինքի առաջնորդ Սամվել Կարապետյանը։
Չնայած հայ-ռուսական հարաբերությունները հրապարակային դաշտում գտնվում են ամենալարված փուլում, Ռուսաստանը շարունակում է հայտարարել՝ պատրաստ է հարթակ տրամադրել Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև խաղաղության պայմանագրի ստորագրման համար։ Այս մասին նախօրեին հավաստիացրել է ՌԴ արտաքին գործերի նախարարի տեղակալ Միխայիլ Գալուզինը։
Չնայած Մոսկվան կոշտացրել է հռետորաբանությունը պաշտոնական Երևանի նկատմամբ, զուգահեռաբար տնտեսական սահմանափակումներ կիրառելով, Ռուսաստանը հույս ունի, որ Հարավային Կովկասի «3+3» ձևաչափի (Ադրբեջան, Հայաստան, Վրաստան և նրանց երեք հարևանները՝ Ռուսաստան, Թուրքիա, Իրան) արտգործնախարարների մակարդակով հաջորդ հանդիպումը կանցկացվի Բաքվում կամ Երևանում: Սանկտ Պետերբուրգի միջազգային տնտեսական համաժողովում հայտարարել է փոխարտգործնախարար Միխայիլ Գալուզինը։ «Ինչպես հասկանում ենք, այդ հարցի շուրջ բանակցությունները շարունակվում են մեր ադրբեջանցի և հայ գործընկերների միջև»,- ասել է նա։
Հունիսի 7-ի խորհրդարանական ընտրությունների նախաշեմին Հայաստանը վերածվել է Արևմուտքի և Ռուսաստանի միջև բացահայտ աշխարհաքաղաքական դիմակայության թատերաբեմի։ Մոսկվան այս քարոզարշավի ընթացքում հատկապես օր օրի խստացնում է քաղաքական հռետորաբանությունը Երևանի՝ դեպի ԵՄ ինտեգրման քաղաքականության վերաբերյալ։ Ռուսաստանը տարբեր մակարդակներով հայտարարում է, որ «Հայաստանը չի կարող պարել երկու հարսանիքում»։ ՌԴ փոխվարչապետ Ալեքսեյ Օվերչուկն էլ այսօր ասել է, թե պետք է տեսնել՝ ով կհաղթի ընտրություններում, և հետո միայն միջոցներ ձեռնարկել, որոշել։
168.am-ի հետ զրույցում ռուս թուրքագետ Վիկտոր Նադեին-Ռաևսկին ասաց, որ Թուրքիայի նախագահի կողմից Նիկոլ Փաշինյանին անձամբ շնորհավորելը ոչ միայն սովորական դիվանագիտական էթիկետի դրսևորում է, այլև Անկարայի կողմից ՀՀ իշխանությանն ուղղված քաղաքական աջակցություն։
Մինչ Հայաստանում նախընտրական քարոզարշավի վերջին շաբաթն ընթանում է ներքաղաքական ծայրահեղ շիկացած մթնոլորտում՝ զուգահեռվելով Ռուսաստանի կողմից տնտեսական պատժամիջոցների ու Մոսկվայի կոշտ հռետորաբանության հետ, Հայաստանի անմիջական հարևանությամբ ծավալվում են առանցքային աշխարհաքաղաքական գործընթացներ։
Հայ-ռուսական դաշնակցային հարաբերություններում ճգնաժամն անցնում է դիվանագիտական «արտակարգ» տեղաշարժերով։
Հայ-ռուսական հարաբերություններում ընթացող կտրուկ էսկալացիան և ՌԴ բարձրաստիճան պաշտոնյաների սուր հռետորաբանությունը վերջին օրերին ստացան արձանագրային նոր շրջադարձ։ Ռուսաստանի Դաշնության նախագահ Վլադիմիր Պուտինի հեռախոսազանգը Նիկոլ Փաշինյանին՝ ծննդյան տոնի առթիվ, տեղի է ունենում երկկողմ հարաբերությունների աննախադեպ սառեցման և Մոսկվայի կողմից կիրառվող ուղղակի տնտեսական սանկցիաների ֆոնին։
Հայ-ռուսական հարաբերություններն այս օրերին անցնում են աննախադեպ արագ ու դրամատիկ տրանսֆորմացիայի միջով։ Վերջին շաբաթվա ընթացքում Ռուսաստանը թե հայտարարություններով է զգուշացնում, թե պաշտոնական նամակով հաղորդել է էներգակիրների գնի հնարավոր հետագա փոփոխության մասին, խնդիրներ են առաջացել դեպի Ռուսաստան հայաստանյան ապրանքի արտահանման հարցում, մի շարք արտադրանքներ՝ մինչև անգամ՝արգելվել, նախօրեին ՀՀ-ի ԵԱՏՄ ապագայի վերաբերյալ միասնական դիրքորոշում հայտնեց նաև ԵԱՏՄ-ն, այսօր էլ հայտնի դարձավ՝ խորհրդակցությունների նպատակով ՌԴ է կանչվել ՀՀ-ում ՌԴ դեսպան Կոպիրկինը։
Այսօր Աստանայում կայացավ Եվրասիական տնտեսական բարձրագույն խորհրդի նիստը։ ԵԱՏՄ ղեկավարները նախ բանակցություններ վարեցին նեղ կազմով, ապա ընդլայնված կազմով ամփոփեցին աշխատանքներն իրենց ելույթներով, միմյանց շնորհավորելով միության 12-ամյակի կապակցությամբ։
Ռուսաստանցի կովկասագետ, քաղաքական վերլուծաբան Սերգեյ Մարկեդոնովն իր թելեգրամյան ալիքում անդրադարձել է հունիսի 7-ին սպասվող խորհրդարանական ընտրություններին ընդառաջ՝ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի հրապարակային աջակցությանը Նիկոլ Փաշինյանին»։
«Եվրասիական տնտեսական միության (ԵԱՏՄ) առաջնորդներն ուրբաթ օրը կքննարկեն միությանը Հայաստանի հետագա մասնակցության հարցը»,- «ՌԻԱ Նովոստի»-ի փոխանցմամբ, այս մասին հայտարարել է ՌԴ նախագահի օգնական Յուրի Ուշակովը։
Հայաստանում օր օրի թեժացող նախընտրական քարոզարշավն ուղեկցվում է արտաքին քաղաքական մեծ բաղադրիչով՝ ՀՀ իշխանությունների հասցեին Ռուսաստանից հնչող կոշտ քննադատությամբ, Արևմուտքից՝ անվերապահ աջակցության խոսքերով, այցերով, ժեստերով։
«Եթե, Աստված մի արասցե, Նիկոլն ինքնահռչակվեց վարչապետ հունիսի 7-ից հետո, ապա Հայաստանի անունից ԹՐԻՓՓ-ի որոշակի մասնաբաժին նվիրելու է Ադրբեջանին և Թուրքիային»,- այս մասին քիչ առաջ ասաց ՀՀԿ փոխնախագահ Արմեն Աշոտյանը՝ անդրադառնալով ԱՄՆ պետքարտուղար Մարկո Ռուբիոյի մեկժամանոց այցին Հայաստանի Հանրապետություն և այստեղ ստորագրված երկկողմ փաստաթղթերում առկախնդիրներին։
«Այս կետում էլ ամերիկյան վերլուծաբանները տեսնում են Վաշինգտոնի գլխավոր թեստը՝ կկարողանա՞ նա արդյոք խորհրդանշական հաջողությունը վերածել գործող տարածաշրջանային նախագծի»,- անդրադարձել է Մարկեդոնովը։
«Մենք այն հիմնարար աշխատանքներն ենք իրականացնում, որոնք հիմք կհանդիսանան, որպեսզի հայերը, ամերիկացիները կարողանան տնտեսական հիմքեր ունենալ միասին աշխատելու համար»,- այս մասին այսօր «Զվարթնոց» օդանավակայանում ՀՀ ԱԳ նախարարի հետ հանդիպումից հետո, փաստաթղթերի ստորագրումից հետո հայտարարեց ԱՄՆ պետքարտուղար Մարկո Ռուբիոն:
«Ուզում եմ մեկ անգամ ևս բարձր գնահատել նախագահ Թրամփի և նրա ամբողջ վարչակազմի՝ պետքարտուղար Ռուբիոյի, բոլոր մյուսների դերը և նվիրվածությունը Հարավային Կովկասում խաղաղության հաստատման գործընթացում և Հայաստանի համար ոչ միայն անվտանգային, այլև տնտեսական նոր հնարավորությունների ստեղծման հարցում»:
ԱՄՆ պետքարտուղար Մարկո Ռուբիոյի վաղը նախատեսված պաշտոնական այցը Երևան դուրս է սովորական դիվանագիտական արարողակարգի շրջանակներից և կրում է ընդգծված ներքաղաքական երանգավորում։
ՀՀ արտաքին քաղաքականության, այսպես կոչված, դիվերսիֆիկացումը և դեպի անորոշ եվրաինտեգրում միտված ռազմավարական շրջադարձը հանգեցրել են Երևանի և Մոսկվայի հարաբերությունների բացահայտ բևեռացման, որտեղ Կրեմլը տնտեսական գործիքակազմն ուղղակիորեն վերածում է քաղաքական ճնշման լծակի։
Մոսկվայից Երևանի հասցեին գրեթե ամենօրյա ռեժիմով հնչող քննադատական հայտարարություններին է միացել նաև ՌԴ Պետդումայի նախագահ Վյաչեսլավ Վոլոդինը: Վոլոդինը հայտարարել է, որ Նիկոլ Փաշինյանն օգտվում է Ռուսաստանի կողմից տրամադրված հնարավորություններից՝ միաժամանակ կայացնելով Ռուսաստանի նկատմամբ անբարյացակամ քաղաքական որոշումներ։
«Ինձ համար անկլավների հարց չկա, կա իմ երկրի անվտանգության, իմ ժողովրդի անվտանգության հարց»,- այս մասին այսօր լրագրողների հետ զրույցում ասաց «Միասնության թևեր» կուսակցության վարչապետի թեկնածու Արման Թաթոյանը՝ անդրադառնալով այս օրերին կրկին ակտիվորեն քննարկվող անկլավների հարցին:
