Փետրվարին սպասվում է ԱՄՆ փոխնախագահ Ջեյ Դի Վենսի այցը Հարավային Կովկաս։ Օրերս Truth Social-ում ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը գրել էր, որ ԱՄՆ փոխնախագահ Ջեյ Դի Վենսը փետրվարին կայցելի Հայաստան և Ադրբեջան՝ առաջ մղելու Թրամփի ուղին միջազգային խաղաղության և բարգավաճման համար։ Թրամփը շնորհակալություն էր հայտնել Իլհամ Ալիևին և Նիկոլ Փաշինյանին՝ անցյալ օգոստոսի 8-ին ստորագրված խաղաղության համաձայնագիրը պահպանելու համար։
Հնդկաստանը և Եվրամիությունը ստորագրել են փաստաթուղթ անվտանգության և պաշտպանության ոլորտում համագործակցության մասին։ «Նյու Դելիում ակնկալում են, որ դա թույլ կտա ընդլայնել համատեղ պաշտպանական արտադրությունը»,- հայտնել է Հնդկաստանի վարչապետ Նարենդրա Մոդին։
Գերմանիայի Բունդեսթագի նախկին պատգամավոր, Քրիստոնեադեմոկրատական կուսակցության (CDU) անդամ Աքսել Ֆիշերը Մյունխենի Վերին երկրամասային դատարանի կողմից դատապարտվել է կոռուպցիայի համար։ Դատարանը հաստատել է, որ նա 2011-2016 թվականներին Ադրբեջանից ստացել է ավելի քան 100 հազար եվրո և դրա դիմաց Եվրոպայի խորհրդում գործել է Բաքվի շահերին համապատասխան։ Այս մասին գրում է գերմանական «Spiegel» պարբերականը։
«ԱՄՆ Ռազմածովային ուժերի հարվածային խումբը՝ USS Abraham Lincoln միջուկային ավիակրի գլխավորությամբ, ժամանել է Մերձավոր Արևելք և գտնվում է Իրանի մոտակայքում»,- հաղորդում է իսրայելական Channel 13-ը։
«ԱՄՆ փոխնախագահ Ջեյ Դի Վենսը փետրվարին կայցելի Հայաստան և Ադրբեջան՝ առաջ մղելու Թրամփի ուղին միջազգային խաղաղության և բարգավաճման համար»,- այս մասին Truth Social-ում գրել է ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը՝ հաստատելով ավելի վաղ հայաստանյան փորձագիտական համայնքի տարածած այս տեղեկությունը։
ԱՄՆ Նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, որ նավատորմ է շարժվում դեպի Իրան, սակայն հույս ունի, որ ստիպված չի լինի օգտագործել այն:
Ռուս վերլուծաբան Կոնստանտին Սիմոնովը մեզ հետ զրույցում անդրադարձավ Թրամփի նախաձեռնությանը՝ նշելով, թե դեռևս չի հաջողվում շատ լուրջ վերաբերվել, ինչպես նաև շատ հեռանկարային գնահատել ձևավորվող հարթակն ու նրա ապագա գործունեությունը:
Միջազգային հարաբերություններում իր ոչ ավանդական հայտարարություններով ու էքսցենտրիկ քայլերով հայտնի ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփն աշխարհին նոր առաջարկ ունի՝ «Խաղաղության խորհուրդ» (Peace Council)։ Այսօր շվեյցարական Դավոսում ընթացող ամենամյա Համաշխարհային տնտեսական ֆորումի շրջանակում ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը մեծ շուքով հիմնադրեց «Խաղաղության խորհուրդը»՝ հռչակելով այն՝ որպես միջազգային կազմակերպություն։ Թրամփն ու խորհրդին միացած գործիչները ստորագրեցին «Խաղաղության խորհրդի» կանոնադրությունը։
Վարդան Ղուկասյանի գործն աբսուրդային է. ԵՄ անդամակցությունն է ենթադրում ինքնիշխանության մասնակի կորուստ, ՌԴ-ն միշտ եղել է ՀՀ անկախության կողմնակիցը. Զախարովա
Իրանցի լրագրողը հիշեցրեց անկարգությունների ֆոնին ԻԻՀ Գերագույն առաջնորդ Այաթոլլահ Խամենեիի հայտարարությունը, այն է՝ «Թրամփը պատասխան կտա Իրանում թափված արյան համար: Նա չի խուսափի հանցագործության համար հատուցումից»:
Հունվարի 15-ին Վաշինգտոնում Միրզոյան-Ռուբիո հանդիպումից հետո ԹՐԻՓՓ իրականացման շրջանակի մասին փաստաթղթի հրապարակումից հետո Ադրբեջանի ԱԳ նախարար Ջեյհուն Բայրամովն ակտիվ խորհրդակցություններ է սկսել Թուրքիայի ու Միացյալ Նահանգների գործընկերների հետ։
«Մենք, իհարկե, ցավով ենք հետևում Հայ Առաքելական Եկեղեցու շուրջ իրավիճակին»,- այս մասին այսօր ամենամյա մամուլի ասուլիսի ընթացքում ասաց ՌԴ ԱԳ նախարար Սերգեյ Լավրովը՝ անդրադառնալով, այսպես կոչված, հիբրիդային պատերազմի թեմային ու Կայա Կալասի հայտարարությանը, թե ՀՀ-ում կիրառելու են մոլդովական սցենարը։
Եթե որոշվի լքել ԵԱՏՄ-ն, դա հայ ժողովրդի որոշումն է, ԵՄ անդամակցությունն անհամատեղելի է ԵԱՏՄ-ին, բայց ցուցանիշները բարդ է անտեսել․ Լավրով
Օրերս հայտնի դարձավ, որ հայ-թուրքական սահմանին գտնվող Թուրքիայի Ալիջան սահմանային անցակետում իրականացվող աշխատանքների 90%-ն ավարտված է: Թուրքիայի պետական «Anadolu» լրատվական գործակալությունը գրել էր, որ մաքսային և այլ ընթացակարգերի համար նախատեսված շենքերի կառուցմանը զուգընթաց, տեղադրվում են նաև գովազդային վահանակներ և ցուցանակներ:
«Հայաստանը ԵԱՏՄ-ում կմնա այնքան ժամանակ, որքան դա հնարավոր կլինի, իսկ երբ դա անհնար կդառնա՝ Հայաստանի ժողովուրդը որոշում կկայացնի»,- օրերս նման հայտարարություն էր արել Նիկոլ Փաշինյանը։
Թուրքիայի իշխանություններն ուշադրությամբ հետևում են Հայաստանում ծավալվող նախընտրական գործընթացներին, ավելին՝ մեկնաբանում դրանք։ Թուրքիայի արտգործնախարար Հաքան Ֆիդանն օրերս, ի թիվս մի շարք այլ հարցերի, անդրադարձել էր նաև ներհայաստանյան թեմատիկային։ Դրանից առաջ նա հույս էր հայտնել, որ «Զանգեզուրի միջանցքը» կյանքի կկոչվի այնպես, ինչպես ցանկանում է նաև Ադրբեջանը, քանի որ դա կարևոր է Միջին միջանցքի տեսանկյունից։
168.am-ի հետ զրույցում ռուս վերլուծաբան Ալեքսանդր Խրամչիխինն ասաց, որ այս նախագծով ԱՄՆ-ը էական ներկայություն, ազդեցություն է ստանում ռեգիոնում. դա, բնականաբար, վերաբերում է նաև այն ուժերին, որոնք համագործակցում են ԱՄՆ-ի հետ:
Հայ-իրանական հարաբերություններում վերջին տարիներին ՀՀ արտաքին քաղաքական վեկտորի փոփոխության փորձերով պայմանավորված տարաձայնությունների տարրերը դուրս են գալիս ջրի երես։
Իրանի Իսլամական Հանրապետությունը վստահում է Հայաստանին, սակայն չի վստահում ԱՄՆ-ին։ Այսօր Երևանում լրագրողների հետ հանդիպմանը նման հայտարարություն է արել ՀՀ-ում ԻԻՀ դեսպան Խալիլ Շիրղոլամին՝ անդրադառնալով ԱՄՆ նախագահի հայտարարած վերջին պատժամիջոցին ու ԹՐԻՓՓ նախագծին։
«Մենք ամենադժվար պահերին կանգնել ենք հայ ժողովրդի և ՀՀ կառավարության կողքին, օրինակները շատ են, մենք այսօր շատ ծանր իրավիճակի մեջ ենք, և այն իրադարձությունը, որն այսօր տեղի է ունենում Իրանի դեսպանատան դիմաց, կմնա Իրանի ժողովրդի պատմական հիշողության մեջ։ Կարծում եմ՝ ես ամեն ինչ հստակ ասացի»,- նշել է Շիրղոլամին՝ ըստ էության հանդես գալով աղմկահարույց հայտարարությամբ, ինչն առաջին անգամ է հայ-իրանական դիվանագիտական հայտարարությունների պրակտիկայում։
«Աշխարհը վտանգավոր նոր դարաշրջան էր մտնում Դոնալդ Թրամփի Սպիտակ տուն վերադառնալուց շատ առաջ։ Սակայն նրա երկրորդ ժամկետում ռիսկերը գնալով ավելի են շատանում, քան նվազում»,- այս մասին տարեսկզբի՝ «Տասը հակամարտություններ, որոնք պետք է դիտարկել 2026 թվականին» վերտառությամբ հաշվետվությունում արձանագրում է Միջազգային ճգնաժամային խումբը։
Թուրքիայի արտաքին գործերի նախարար Հաքան Ֆիդանն ամփոփել է 2025 թվականի աշխարհաքաղաքական ու ռեգիոնալ իրադարձություններն, անդրադառնալով նաև Հարավային Կովկասին ու ռեգիոնում թուրք-ամերիկյան համակարգմանը։ TRT Haber-ին տված հարցազրույցում Ֆիդանը հայտարարել է՝ 2025 թվականը դիվանագիտության համար չափազանց լարված տարի է եղել։
Տիկին Գաբրիելյանի խոսքով, տրամադրությունները, բնականաբար, անկում ապրեցին… «Հալեպի ողջ ժողովուրդը շատ ծանր տարավ ճգնաժամը, հատկապես հիշելով պատերազմի դաժան օրերը… Սակայն այսօրվա լուրերը փոքր-ինչ մեղմեցին տխրությունը։ Անցնող տասնհինգ տարիները ցույց տվեցին, որ հալեպահայը երկու հիմնական հատկանիշ ունի՝ դիմանալու գերազանց կարողություն և հուսադրություն։ Այս պայմաններում նա հրաժարվում է հուսալքվել և հանձնվել տխրությանը։ Հուսամ, այս վերջին տագնապը կլինի վերջինը, և գալիք օրերը կրկին կջերմացնեն խանդավառությամբ ու կենսունակությամբ լի հալեպահայի հոգին»,- ասաց նա։
11-րդ օրն է, ինչ Իրանում շարունակվում է տնտեսական ճգնաժամի բարձրացրած բողոքի ալիքը, որն իրանական մի շարք քաղաքներում ժամանակ առ ժամանակ վերածվում է անկարգությունների՝ դուրս գալով բողոքի բացառապես խաղաղ հունից:
Դեկտեմբերի 28-ից Իրանի Իսլամական Հանրապետությունում բռնկված բողոքի մասշտաբային ակցիաները շարունակվում են։ Դժգոհության հիմնական պատճառները փոխարժեքի տատանումներն են ու գների բարձրացումը։ Իրանի ԿԲ-ի տվյալներով՝ գնաճի տարեկան ցուցանիշը հասել է 38,9 տոկոսի, ազգային արժույթը կտրուկ արժեզրկվել է։ Մի շարք քաղաքներում բողոքի ակցիաները վերածվել են ոստիկանության հետ բախումների։
«Ի՞նչ կապ կա Ալիևի հարցազրույցի և Վենեսուելայի նախագահի գերեվարման օպերացիայի միջև: Կարծում եմ՝ ուղղակի կապ չկա: Բայց անուղղակի կապն ակնհայտ է»,- այս մասին տելեգրամյան իր ալիքում գրել է ռուս քաղաքական վերլուծաբան, Մոսկվայի միջազգային հարաբերությունների պետական ինստիտուտի (МГИМО) առաջատար գիտաշխատող Սերգեյ Մարկեդոնովը՝ անդրադառնալով Իլհամ Ալիևի՝ տարվա առաջին հարցազրույցին, որը լայնորեն լուսաբանվեց նաև հայկական ԶԼՄ-ներում:
«Առանց Իրանի մասնակցության՝ ռեգիոնում որևէ քաղաքական հարց չի կարող լուծվել: Ժամանակակից Իրանը, չնայած տարբեր կարծիքներին, ցուցադրում է կայունություն, հասունություն, արտաքին ազդեցություններին դիմակայելու ունակություն: Իրանն այն քիչ ուժերից է, որը կարող է զսպել Արևմուտքի էքսպանսիոն քաղաքականությունը՝ պահպանելով Եվրասիայի հավասարակշռությունը»,- ասաց նա:
2025 թվականն աշխարհաքաղաքական տեսանկյունից բարդ տարի էր թե՛ Հայաստանի, թե՛ Ռուսաստանի համար։ 168.am-ի հետ զրույցում նման կարծիք հայտնեց ռուս վերլուծաբան Կոնստանտին Սիմոնովը՝ ամփոփելով անցնող 2025 թվականի աշխարհաքաղաքական ու ռեգիոնալ միտումները։
Անցնող ամիսների ընթացքում Իրանի համար ամենադրամատիկ իրադարձությունն ԱՄՆ-ի մասնակցությամբ 12-օրյա պատերազմն էր Իրանի և Իսրայելի միջև, որը դարձավ ամենակենսական փորձությունը Թեհրանի համար։ Այսպես ամփոփեց անցնող ամիսներն իրանցի վերլուծաբան Կայհան Բարզեգարը՝ շեշտելով, որ դա առաջին անգամն էր, երբ հակամարտությունը դուրս եկավ «ստվերային պատերազմի» տրամաբանությունից և մոտեցավ բաց բախման փուլին։
«Նախորդ տարիների համեմատ՝ հայ-ռուսական հարաբերությունները 2025 թվականին կարելի է որակել հարաբերական կայուն»,- այս մասին 168․am-ի հետ զրույցում ասաց ռուս վերլուծաբան Վլադիմիր Եվսեևը՝ գնահատելով անցնող տարվա ընթացքում հայ-ռուսական հարաբերություններն ու դրանց հեռանկարները։
