168TV-ի «Ռեվյու» հաղորդման ընթացքում Գագիկ Համբարյանը նշեց, որ հայցը դեռ չի ստացել, լրագրողներից է իմացել, որ Դավոյանն իրեն դատի է տվել:
«Վերջին շրջանում աշխարհասփյուռ հայությունը համախմբված իր ձայնն է բարձրացնում ի պաշտպանություն Հայ Առաքելական եկեղեցու և Վեհափառ հոր»,- 168TV-ի «Ռեվյու» հաղորդման ընթացքում ասաց Գերմանահայոց կենտրոնական խորհրդի անդամ Սամվել Լուլուկյանը։
«Եկեղեցու դեմ սկսված արշավը, սրացումները գնալով ավելի են աշխուժանալու նախընտրական փուլում, և թե՛ եկեղեցականները, թե՛ քաղաքական ուժերը դրան հակազդելու ձևեր պետք է գտնեին այս ընթացքում։ Ըստ էության, նրանք բավարարվում են միայն հայտարարություններով»,- 168TV-ի «Ռեվյու» հաղորդման ընթացքում ասաց հրապարակախոս Հարութ Ուլոյանը՝ շեշտելով, որ եկեղեցու հարցում Փաշինյանի քաղաքականությանը դեմ քաղաքական ուժերը պետք է միասին գործեն։
«Ի տարբերություն արևմտյան եկեղեցիների՝ արևելյան եկեղեցիներն ազգային բնույթ ունեն, և եթե այդտեղի ժողովուրդները պետք է հարվածվեն, պետք է հարված հասցվի ազգային ոգուն։ Ազգային ոգին բարձր պահելու կարևորագույն հաստատությունն արևելյան ժողովուրդներում եկեղեցին է։ Հենց այդ եկեղեցիները չեզոքացվեն, դյուրին կլինի ծնկի բերել այդ ժողովրդին»։
Բարձրավան գյուղի նախկին վարչական ղեկավար Օնիկ Ավագյանի խոսքով՝ Նիկոլ Փաշինյանի ասած խաղաղությունը շատ հարաբերական է՝ այսօր խաղաղ է, վաղը կարող է սահմանին Ադրբեջանը կրակել։
Հունվարի 31-ին Գերագույն Հոգևոր Խորհրդի հոգևորական անդամներին ծանուցագրեր են հղել և պահանջել որպես մեղադրյալ ներկայանալ Քննչական կոմիտե։ Քրեական հետապնդման շրջանակներում արգելափակվել է Գերագույն Հոգևոր Խորհրդի եպիսկոպոս անդամների ելքը երկրից։ Ակնհայտ է, որ այս ամենն արվում է ամեն կերպ թույլ չտալու Ավստրիայում եպիսկոպոսաց ժողովի անցկացումը։
Քաղաքագետ Վազգեն Հովհաննիսյան այն կարծիքին է, որ Հայաստանի գործող իշխանության քաղաքականությունը Հայ Առաքելական եկեղեցու հանդեպ «լիդերի ստվեր» տեսության տիրույթում է, երբ Փաշինյանը Հայաստանի՝ ընդդիմադիր հայացքների կոնսոլիդացիայի պոտենցիալ ունեցող ցանկացած ինստիտուտ փորձում է դեմոնտաժի ենթարկել և դարձնել իր ստվերի մի մասը։
«Բոլոր կողմերից են ինձ փորձում լռեցնել։ Բայց կարծում եմ, որ չպիտի վախենանք հարցեր տալուց և Հայրենիքի համար պայքարելուց»։
Այս օրերին տարբեր լրատվամիջոցներում տեղեկություններ են շրջանառվում, թե բարձրաստիճան զինվորականները փորձում են բանակում ծառայող հոգևորականներին՝ գնդերեցներին էլ բերել Նիկոլ Փաշինյանի և Վեհափառի հեռացումը պահանջող տասը տիրադավ եպիսկոպոսների, արքեպիսկոպոսների ու քահանաների շարքերը։
Թեոդոսիայի Սուրբ Սարգիս եկեղեցու հոգևոր հովիվ Տեր Զարեհ քահանա Աշուրյանը, ով մինչև Ռուսաստանի և Նոր Նախիջևանի թեմ տեղափոխվելը հոգևոր ծառայություն էր իրականացնում Մասյացոտնի թեմում, 168TV-ի «Ռեվյու» հաղորդման ընթացքում ուշագրավ բացահայտումներ արեց Գևորգ եպիսկոպոս Սարոյանի մասին։
«Երբ արքեպիսկոպոս Տերտերյանը մեղադրում է Վեհափառին՝ ասելով, որ, եթե նա չի հերքել իրեն ուղղված մեղադրանքները, ուրեմն դրանք ճիշտ են, ես իմ հոդվածում պատասխանեցի՝ չհերքելը չի նշանակում, որ ճիշտ է, բամբասանքը ճշմարտության հետ կապ չունի։ Երբ մի քանի տասնամյակ բամբասանքներ կան Վեհափառի մասին, ի՞նչն է պատճառը, որ երբ Փաշինյանը սկսեց պայքար մղել Վեհափառի և Եկեղեցու դեմ, առաջնորդը սկսեց այդ մասին խոսել, մինչև հիմա ոչ մի բառ չէր ասել։ Այստեղ ո՛չ կրոնական հարց կա, ո՛չ բարոյական, սա քաղաքական հարց է»:
Թուրքիայի ԱԳ նախարար Ֆիդանը հույս է հայտնել, որ «Զանգեզուրի միջանցք» կոչվածը կյանքի կկոչվի այնպես, ինչպես ցանկանում է Ադրբեջանը, շեշտելով, որ դա կարևոր է Միջին միջանցքի տեսանկյունից։ Նա նաև ընդգծել է, որ ներկայումս թե՛ Ադրբեջանում, թե՛ Հայաստանում և թե՛ Թուրքիայում քաղաքական ղեկավարության մակարդակով այս կամքը կա։
Քաղաքագիտության դոկտոր Արթուր Խաչիկյանն այն կարծիքին է, որ ամբողջ աշխարհը սրընթաց գնում է դեպի խոշոր միջազգային պատերազմ, բախում, և գուցե աշխարհի բաժանում ազդեցության գոտիների՝ գերտերությունների և ռեգիոնալ տերությունների միջև։
«Հայտնի փաստ է, որ Փաշինյանն իր ընտանիքով աղանդավոր է, և դա գրեթե չեն թաքցրել։ Ինչպես աղանդավորն այսպես՝ կախարդական փայտիկի շարժումով մեկ էլ դարձավ Հայ Առաքելական եկեղեցու հետևորդ, հանելուկ է։ Անգամ այստեղ նա ոչ միայն ստում է, այլև դավաճանում է իր կրոնը, որին դավանել է տարիներ շարունակ և որի աջակցությունը վայելում է նա առ այսօր։ Երկրորդ՝ երբ բարեփոխում բառը Փաշինյանի շուրթերից հնչում է, ես հասկանում եմ, որ քանդելու են և ապականեն»:
«Միջազգային իրավիճակը շատ լարված է, շատ վտանգավոր է, մոտավորապես նույն իրավիճակն է՝ ինչ Առաջին և Երկրորդ համաշխարհային պատերազմներից առաջ»,- 168TV-ի «Ռեվյու» հաղորդման ընթացքում, ամփոփելով 2025 թվականի աշխարհաքաղաքական զարգացումները, ասաց քաղաքագիտության դոկտոր Արթուր Խաչիկյանը՝ շեշտելով, որ այլևս չկա որևէ միջազգային օրենք, կազմակերպություն, տիրում է ուժը։
«Նիկոլի աշխատակազմի ղեկավար Արայիկ Հարությունյան կոչվածն անընդհատ գրում է՝ լրատվամիջոցները, լրագրողական դաշտը կործանվում են։ Ա՛յ կործանվածներ, դուք երկիր եք կործանում, դուք ձե՛ր մասին մտածեք։ Մի հրապարակումը լավը կլինի, մյուսը՝ վատը, մեկն անթերի կլինի, մյուսը թերություն կունենա, դա ի՞նչ կապ ունի։ Դուք ի՞նչ գործ ունեք մամուլի հրապարակումների հետ»:
«Կալիֆոռնիա Կուրիեր» թերթի գլխավոր խմբագիր, ամերիկահայ գործիչ Հարութ Սասունյանը խայտառակություն է համարում եկեղեցու դեմ գործող իշխանությունների արշավը։
Քաղաքագետ Գագիկ Համբարյանն այն կարծիքին է, որ հակաեկեղեցական շարժումն առաջնորդելով՝ Փաշինյանը երկու հետաքրքրություն ունի։
«Ներողություն, դուք ձեր մեղքերին չեք նայո՞ւմ։ Վեհափառի «կործանարար ընթացքը» ո՞րն է, ես 15 հատ կործանարար ընթացք կարող եմ տեսնել որևէ անձի գործունեության, խոսքերի մեջ, բայց ահավոր ցավալի է, որ այսպիսի բան տեղի է ունենում այսօր․․․ Ես՝ որպես քահանա, խորհուրդ կտայի իրենց վերադառնալ ճեմարան և զրոյից սովորել, թե ինչ է նշանակում քրիստոնեական խոնարհությունը»։
Ռազմավարական հետազոտությունների և նախաձեռնությունների վերլուծական կենտրոնի ղեկավար Հայկ Խալաթյանի կարծիքով՝ այն փաստը, որ ՀՀ իշխանություններն ընտրություններից առաջ աջակցության խնդրանքով դիմել են ԵՄ-ին, ցույց է տալիս, որ չնայած իշխանությունների հայտարարություններին, թե իրենց դիրքերն ամուր են, իրականությունն այլ է։
Թուրքական լրատվամիջոցները տարբեր հրապարակումներ են անում ՀՀ իշխանությունների կողմից Հայ Առաքելական եկեղեցու ու Վեհափառ հայրապետի դեմ սկսած արշավի վերաբերյալ։
«Մենք տեսնում ենք մեր ազգային խայտառակության սերիալի հաջորդ սերիան ամեն օր։ Ես ասել եմ՝ սա ինչ-որ սարսափի գնացք է․ ամեն անգամ հասնում ես նոր կայարան, դուրս ես գալիս, ու ինչ-որ սարսափելի բան է կատարվում»։
Գերմանահայոց Կենտրոնական խորհրդի վարչության անդամ Սամվել Լուլուկյանը շեշտում է՝ իշխանությունների կողմից եկեղեցու դեմ կատարվող քայլերը հակասահմանադրական են։
«Առանց ամաչելու հայտարարում են, թե ով դեմ է այդ ամենին, հակահայ է, երբ իրենք են, որ օտար պետության գործակալ են դարձել՝ հետևելով իրենց շեֆի՝ Փաշինյանին օրինակին»։
«Քանի դեռ մեր հայրենակիցները պատանդ են Բաքվում, հայ ժողովուրդը ոչ միայն խաղաղության, այլև ընդհանրապես արժանապատվության մասին խոսելու իրավունք չունի։ Քանի դեռ այս մարդիկ օր առաջ չեն ազատվել ադրբեջանական բանտերից, մենք հանգիստ ապրելու տարբերակ չունենք»,- 168TV-ի «Ռեվյու» հաղորդման ընթացքում ասաց հրապարակախոս Հարութ Ուլոյանը։
«Զարթոնք» օրաթերթի գլխավոր խմբագիր Սևակ Հակոբյանի համար դեռ 2018-ին Փաշինյանի Գյումրիից սկսած քայլերթից պարզ է եղել, որ լավ տեղ չի տանելու այդ ընթացքը, և այն ավելի շատ նման է գործուղման։
Քաղաքագետ Վազգեն Հովհաննիսյանն այն կարծիքին է, որ Հայ Առաքելական եկեղեցու դեմ իշխանությունների պայքարը պայքար է մի ինստիտուտի դեմ, որը հայ ժողովրդի հնարավոր կոնսոլիդացիա կարող է իրականացնել՝ քաղաքական կոնսոլիդացիայի սղության պայմաններում։
ՀՅԴ անդամ Նժդեհ Գարագավորյանը (Փարիզ) այն կարծիքին է, որ թեպետ Ֆրանսիայում իրենք ամեն ինչ արել են, որ տեղի իշխանություններն ունենան հայանպաստ դիրքորոշում, բայց ռազմավարական համագործակցության մասին խոսելը տեղին չէ։
«Սա նոր աղանդի հիմնում է, որը կպահի եկեղեցու արտաքին ատրիբուտիկան և բովանդակային առումով նույնն է, ինչ բողոքական եկեղեցին։ Բազմիցս ասել ենք՝ սա անգլիկան եկեղեցու նման մի կառույց է, որտեղ պահպանված են կաթոլիկ եկեղեցու արտաքին ամեն ինչը, բայց բովանդակային առումով բողոքական է»։
«Ո՛չ Նիկոլ Փաշինյանը, ո՛չ որևէ իշխանություն չի՛ կարող վախեցնել մեզ։ Նա ոչ մի իրավունք չունի եկեղեցու ներքին գործերի մեջ մտնելու, կաթողիկոս փոխելու, նոր կաթողիկոս նշանակելու․ դա իր գործը չէ՛։ Մենք նրան զգուշացնում ենք՝ թող զգույշ լինի, իր խոսքերն ու արարքները միայն մեր դեմ չեն, այլ Աստծո դեմ են։ Աստված համբերություն ունի, և կարող է մեկ անգամ այնպես անել, որ ընդհանրապես իր կործանումը և, դժբախտաբար, Հայաստանի կործանումը տեղի ունենա իր ձեռքերով։ Թող ուշադիր լինի»:
