Նոյեմբերի 8-ի Բաքվի զորահանդեսին ռազմատեխնիկական համատեքստում կարճ անդրադարձել ենք, սակայն հիմա, երբ զորահանդեսից հետո հայտնի է Ադրբեջանի զինված ուժերի զինանոցի, այսպես ասած, ամբողջական պատկերը, հարկ ենք համարում առավել ծավալուն անդրադառնալ, թե ի՞նչ է ցուցադրվել, ռազմական այդ տեխնիկայից ո՞րն է Բաքուն ունեցել նախքան 2020 թվականի պատերազմը և կիրառել դրա ժամանակ, և ո՞րն է հետո ձեռք բերել:
Այս տարվա սեպտեմբերին ՆԱՏՕ-ի խորհրդարանական վեհաժողովի 108-րդ «Ռոուզ-Ռոթ» երկօրյա սեմինարի շրջանակում Երևան ժամանած ադրբեջանցի փորձագետ, Թոփչուբաշովի անվան վերլուծական կենտրոնի փոխտնօրեն Մուրադ Մուրադովը լրագրողների հետ զրույցում ասել էր, թե Ադրբեջանի և Հայաստանի միջև պետք է տեղի ունենա անկլավների և տարածքների փոխանակում։ Իսկ օրերս էլ Ադրբեջանի ԱԳՆ խոսնակ Այխան Հաջիզադեն է հայտարարել, որ չորս «անկլավների» վերադարձը գտնվում է իրենց մշտական ուշադրության կենտրոնում:
Բաքվի այսօրվա մեծամասշտաբ զորահանդեսը, դրան Պակիստանի և Թուրքիայի զինված ուժերի մասնակցությունը հերթական անգամ հաստատեց այն, ինչի մասին 5 տարի է՝ գրում ենք. 2020 թվականի 44-օրյա պատերազմում Ադրբեջանը չէր կարող հաղթել, կամ առնվազն այն ելքով, ինչպես հաղթեց, եթե չլիներ հատկապես Թուրքիայի ուղիղ մասնակցությունը:
Մենք ոչ թե թմբկահարում էինք այդպիսի ձեռքբերումները, այլ հանգիստ, սուսուփուս, որովհետև մեզ համար կարևորը շփման գիծն ունենալն էր մեր պաշտպանության համար շատ ավելի բարենպաստ
2020 թ. 44-օրյա պատերազմում ադրբեջանական հաղթանակի 5-ամյակին նվիրված մեծամասշտաբ զորահանդես է անցկացվելու Բաքվում նոյեմբերի 8-ին, որտեղ Ադրբեջանը ցուցադրելու է իր ամբողջ զինանոցը, այդ թվում՝ 44-օրյա պատերազմից հետո ձեռք բերված սպառազինությունը, որոնք հիմնականում հարձակողական են:
168.am-ն անդրադարձել է նոյեմբերի 8-ին 44-օրյա պատերազմում ադրբեջանական հաղթանակի 5-ամյակին նվիրված Բաքվի զորահանդեսին և այդ օրը ցուցադրվելիք սպառազինությանը, մասնավորապես, չինական զենիթահրթիռային հեռահար HQ-9BE համալիրներին, որոնք առաջին անգամ են ներկայացվելու նման միջոցառմանը:
Նոյեմբերի 5-ին Նիկոլ Փաշինյանը ֆեյսբուքյան եթերում հայտարարել էր, թե «2025 թվականի Հայաստանում շարքային-պայմանագրային զինծառայողը կարող է ստանալ ավելի քան 700.000 դրամ աշխատավարձ»:
Նոյեմբերի 8-ին Բաքվում տեղի է ունենալու 2020 թվականի 44-օրյա պատերազմում ադրբեջանական հաղթանակի 5-ամյակին նվիրված մեծամասշտաբ զորահանդես: Բնականաբար, Պակիստանի և Թուրքիայի ղեկավարությունը ներկա է գտնվելու այդ միջոցառմանը, առանց այս երկրների և Իսրայելի՝ Ադրբեջանը չէր կարող հաղթել:
Նոյեմբերի 3-ին Ադրբեջանի գիտությունների ազգային ակադեմիայի հիմնադրման 80-ամյակին նվիրված միջոցառմանն Իլհամ Ալիևը հայտարարել է, որ «ցարական Ռուսաստանի քարտեզներում չկա Սևանա լիճ, կա Գյոյչա», որ դրանք իբր արտացոլում են «պատմական ճշմարտությունը», ինչն իրենք «պիտի ուսումնասիրեն և հանրահռչակեն»: Եվ սա «իրավունք» է տվել Ադրբեջանի ղեկավարին պնդելու, որ իրենք ոչ թե տանկերով, այլ մեքենաներով պետք է վերադառնան իրենց «պատմական տարածքներ», և, որ այս առումով հիմնական խնդրի լուծողը պետությունը պիտի լինի:
««Լելե Թեփե» օպերացիայի հետ կապված շատ «աննշան» ձևակերպումներ կան: Եվ այն մարդիկ, որոնք առհասարակ տեղյակ չեն այդ օպերացիայից, զեկույցի այդ հատվածը կարդալու դեպքում ոչ միայն որևէ բան չեն հասկանա, այլև չեն էլ իմանա, որ այս օպերացիան բավականին ծանր ազդեցություն է ունեցել պատերազմի հետագա ընթացքի վրա, որովհետև մեծ հարված են ստացել ՊԲ ռեզերվային ուժերը, ինչը նաև զորքի բարոյահոգեբանության վրա է հետք թողել»:
Օրերս հայտնի դարձավ, որ 2026 թվականի համար ՀՀ պաշտպանական բյուջեն կնվազի 101 միլիարդ դրամով: Իսկ այն, որ ունենալու ենք ռազմական բյուջեի կրճատում և ոչ թե ավելացում, ավելի վաղ էր հայտարարվել:
Վիտալի Մանգասարյանը չբացառեց նաև, որ պարտադիր ժամկետային զինծառայության ժամկետի կրճատումն ազդեցություն է ունենալու նաև «Պաշտպան հայրենյաց» ծրագրի շահառուների թվի վրա:
Հոկտեմբերի 30-ին Բաքվի «դատական» նիստին անդրադարձ է կատարվել 2020թ․ օգոստոսի 28-ին Սարդարապատում հուլիսյան մարտերի մասնակիցների պարգևատրման արարողությանը, որին մասնակցել են նաև Արցախի իշխանությունները, մասնավորապես, Արցախի այդ ժամանակվա նախագահ Արայիկ Հարությունյանը:
168.am-ի աղբյուրները հաստատեցին զորամաս մտնելու տեղեկությունը: Մեզ հաջողվեց պարզել, որ համապատասխան հաղորդումն ուղարկվել է Հակակոռուպցիոն կոմիտե, ինչը կառույցից հաստատեցին:
News.am-ին տված հարցազրույցում 44-օրյա պատերազմի ժամանակահատվածում ԱԱԾ տնօրենի նախկին պաշտոնակատար Միքայել Համբարձումյանը նշել է, որ պատերազմի ժամանակ իր տեսածն ու գնահատածը հանգեցրել են մտածելու, որ ԱԱԾ-ն արմատական բարեփոխումների պիտի ենթարկվի: Թե կոնկրետ ինչ նկատի ունի ԱԱԾ նախկին պաշտոնյան, չի գաղտնազերծել:
ՀՀ արտաքին գործերի նախարար Արարատ Միրզոյանն օրերս լրագրողների հետ ճեպազրույցում նշել է՝ խաղաղության պայմանագրի ստորագրման համար չկա ֆիքսված ամիս, ամսաթիվ, վայր: Եվ այս համատեքստում նա հերթական անգամ շեշտել է՝ Հայաստանը պատրաստ է օր առաջ ստորագրել խաղաղության պայմանագիրը:
Հոկտեմբերի 26-ին Հովհաննավանքում կարգալույծ հոգևորականի մատուցած «պատարագին» մասնակցել է նաև ՀՀ պաշտպանության նախարար Սուրեն Պապիկյանը:
Արդյո՞ք ինչ-որ հաշվարկ արվել է, այդ ի՞նչ վիճակագրություն, թվային կամ իրավիճակային պատկեր է փոխվել մեկ ամսում, հատկապես, երբ Սուրեն Պապիկյանը պնդում է, որ այստեղ նախընտրական շահեր չկան:
ՀՀ նախկին գլխավոր դատախազ Արթուր Դավթյանը, ում պաշտոնավարման սահմանադրական ժամկետն ավարտվել էր 2022 թվականի սեպտեմբերի կեսերին, հարցազրույց է տվել 24News-ին և գործարար Սամվել Կարապետյանի նկատմամբ քրեական հետապնդման համատեքստում անդրադարձել 2021 թվականի փետրվարի 25-ին ՀՀ զինված ուժերի գլխավոր շտաբի հայտարարությանը, որի միջոցով Օնիկ Գասպարյանի գլխավորությամբ զինվորականությունը պահանջում էր Նիկոլ Փաշինյանի ու նրա կառավարության հրաժարականը, ինչը Փաշինյանը դիտարկել էր ռազմական հեղաշրջման փորձ:
Ալիևյան քարոզչամեքենայի ներկայացուցիչները բացառիկ կարևորություն են տվել «Ադրբեջանական ավիաուղիներին» պատկանող ինքնաթիռի վայրէջքի փաստին Երևանում՝ այն համարելով տարածաշրջանում նոր իրողությունների սիմվոլ, և ոչ թե՝ զուտ տեխնիկական-դիվանագիտական քայլ:
Հոկտեմբերի 15-ին 168.am-ը գրավոր հարցում էր ուղարկել ԱԺ պաշտպանության և անվտանգության մշտական հանձնաժողովի նախագահ Անդրանիկ Քոչարյանին՝ պարզելու՝
ՀՀ պաշտպանության նախարար Սուրեն Պապիկյանը հոկտեմբերի 22-ին ԱԺ-Կառավարություն հարցուպատասխանի ժամանակ պնդել է, որ պարտադիր զինծառայության ժամկետի կրճատումը հապճեպ որոշում չէ:
Մոտ 20 օր առաջ Ղազախստանում անցկացված «Նոր մետաքսի ճանապարհ» բիզնես ֆորումի ժամանակ Ղազախստանի, Ադրբեջանի և Վրաստանի երկաթուղային ընկերությունների ղեկավարները ստորագրել էին համատեղ գործողությունների ծրագիր:
ԱԺ-Կառավարություն հարցուպատասխանի ժամանակ ՀՀ պաշտպանության նախարար Սուրեն Պապիկյանն անդրադարձել է պարտադիր ժամկետային ծառայության ժամկետի կրճատմանը և դրա համատեքստում ընդդիմախոսների քննադատությանը:
Աստանայում Ղազախստանի նախագահ Կասիմ-Ժոմարտ Տոկաևի հետ մամուլի համար համատեղ հայտարարության ժամանակ Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը հայտարարել է Ադրբեջանի տարածքով Հայաստան ապրանքների տարանցման սահմանափակումների վերացման մասին:
2025 թվականի սեպտեմբերի 10-ին ՀՀ պաշտպանության նախարարությունը հանրային քննարկման էր դրել «Զինվորական ծառայության և զինծառայողի կարգավիճակի մասին» ՀՀ օրենքում փոփոխություն կատարելու մասին օրինագիծ, որով առաջարկվում է «շարքային կազմի 24-ամսյա պարտադիր զինվորական ծառայության ժամկետը 2026 թվականի ամառային զորակոչից սկսած կրճատել 6 ամսով՝ սահմանելով 18-ամսյա ժամկետով պարտադիր զինվորական ծառայություն»:
2020 թվականի 44-օրյա պատերազմին առնչվող քննիչ հանձնաժողովի զեկույցի շուրջ խոսակցությունների ֆոնին ՊԲ նախկին հրամանատար, պատերազմի ժամանակ Արցախի ԱԽ քարտուղար Սամվել Բաբայանը հարցազրույց է տվել «Ա1+»-ին:
Վերջին օրերին մամուլում քննարկվում է, թե «Ադրբեջանը Պակիստանից կործանիչների առաջին խմբաքանակն է ստացել»:
Վաղը հոկտեմբերի 19-ին է, իսկ 5 տարի առաջ այդ օրն է նաև Նիկոլ Փաշինյանին առաջարկվել մտածել 44-օրյա պատերազմը կանգնեցնելու մասին, ինչի մասին հայտարարել էր ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինը:
Գաղտնիք չէ, որ Ադրբեջանն ուշադրությամբ հետևում է Նիկոլ Փաշինյան-Եկեղեցի կոնֆլիկտին, կամ՝ փաշինյանական քարոզչական-տեղեկատվական արշավին և գործնական քայլերին Մայր աթոռի դեմ, և անգամ «բարեկամական հուշումներ» անում հետագա քայլերի հետ կապված: