«ՀՀ-ն ցույց է տալիս, որ Հայաստանը միացավ ԵՏՄ-ին, բայց երբեք չթողեց դեպի Եվրոպական միություն իր հայացքն ու քաղաքականությունը: Կարծում եմ, որ այս միջոցառումը նշան է, որ նախնական շոկը եվրոպացիների կողմից անցել է…»,- ասում է նա:
«Չեմ կարծում, թե մոտ ապագայում կտեսնենք Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության համապարփակ լուծում»,- 168.am-ի հետ զրույցում ասաց Մեծ Բրիտանիայի Jane’s Intelligence պաշտպանության և անվտանգության հարցերով հեղինակավոր վերլուծական կենտրոնի ԱՊՀ-ի և Ռուսաստանի հարցերով հեղինակավոր վերլուծաբան Լիլիթ Գևորգյանը:
«Նորը կամ լավ մոռացված հինն այն է, որ համանախագահները որոշել են շփվել ընդլայնված կազմով։ Մինսկի գործընթացի մեկնարկային փուլում բանակցություններն ընթանում էին ԼՂՀ-ի, ՀՀ-ի և Ադրբեջանի պաշտոնական պատվիրակությունների մասնակցությամբ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի 9 անդամ-երկրների ձևաչափով։ Այս փուլից հետո որպես միջազգային միջնորդներ` սկսեցին հանդես գալ միայն համանախագահները, իսկ մյուս երկրները` ժամանակ առ ժամանակ ստանալ հաշվետվություններ բանակցային գործընթացի վերաբերյալ»:
«Հայաստանի և Ադրբեջանի նախագահներից է միայն կախված ԼՂ հակամարտության կարգավորման բանակցությունների կառուցողականությունը: Մինսկը՝ որպես հարթակ, ունի բացառիկ նշանակություն ռուս-ուկրաինական երկխոսության համար, բայց չունի որևէ նշանակություն հայ-ադրբեջանական երկխոսության առումով»:
«Սահմանադրական բարեփոխումների թեման ունի այլևս միայն արտաքին սպառող»,- 168.am-ի հետ զրույցում այս մասին ասաց քաղաքական և ընտրական տեխնոլոգիաների փորձագետ, վերլուծաբան Արմեն Բադալյանը՝ անդրադառնալով սահմանադրական բարեփոխումների շուրջ քաղաքական քննարկումներին և գործընթացի արտաքին սպառողներին:
Չի բացառվում, որ Բունդեստագում պարզապես Ցեղասպանության 100-ամյա տարելիցի գլխավոր միջոցառումներից առաջ արձանագրվի այն նույն բանը, ինչ 2005թ.: Այսինքն` «ցեղասպանություն», «բռնատեղահանում», նորից չեն ասելու:
Ժամանակ առ ժամանակ Ռուսաստանը Վրաստանին հիշեցնում է Կովկասյան երկաթուղու Աբխազական հատվածի վերաշահագործման անհրաժեշտության մասին` զուգահեռաբար շարունակելով խորը քաղաքական և ռազմական ինտեգրացիան Հարավային Օսեթիայի և Աբխազիայի հետ, ինչը խոչընդոտում է Ռուսաստան-Վրաստան բանակցություններին: Չկարողանալով լուծել Հայաստան-ԵՏՄ տարածք ընդհանուր սահմանի հարցը, հերթական անգամ երեկ Ռուսաստանի արտգործնախարար Սերգեյ Լավրովն անդրադարձավ երկաթուղային ճանապարհին՝ նշելով, որ ռուսական կողմը պատրաստ է խորհրդակցությունների այս հարցով: «Սակայն հիմնական որոշումը պետք է կայացնեն գործընթացի անմիջական մասնակիցները, առաջին հերթին՝ Աբխազիան ու Վրաստանը:
Առաջիկայում ՕԵԿ-ը կհստակեցնի, թե ԲՀԿ անդամները, որոնք ի թիվս այլ մարդկանց հայտ են ներկայացրել անդամագրվելու ՕԵԿ-ին՝ կդառնա՞ն ՕԵԿ անդամ, թե՞ ոչ: Այս մասին 168.am-ի հետ զրույցում ասաց «Օրինաց երկիր» կուսակցության քաղխորհրդի անդամ, ԱԺ պատգամավոր Մհեր Շահգելդյանն՝ անդրադառնալով սոցիոլոգ Ահարոն Ադիբեկյանի հայտարարությանը, որ իր տեղեկություններով՝ ԲՀԿ-ից հեռացած պատգամավորներից մի քանիսը պատրաստվում են համալրել ՕԵԿ շարքերը:
«Չեմ կարծում, որ իրավիճակն անելանելի է, հաշվի առնելով այն, թե որքանով է հայաստանյան հասարակության շրջանում բավարար արտահայտված ցանկությունը՝ ԵՄ-ի հետ մերձենալու և չհրաժարվելու այդ ուղուց: Ասոցացման համաձայնագրի միայն քաղաքական բաղադրիչի վավերացման հնարավորությունները բացառել չեմ կարող»,- ասաց նախկին նախարարը:
«Մենք եվրոպական քաղաքակրթության հետ երբևիցե որևէ հակասություն չենք ունեցել»,- այսօր ՀՀ-ում Լեհաստանի Հանրապետության դեսպանատան աջակցությամբ Մամուլի ազգային ակումբում հրավիրված «Հայաստանը ԵՏՄ-ում. Ռիգայի խորհրդաժովին ընդառաջ. ո՞րն է լինելու Երևանի կարգախոսը» թեմայով հասարակական-քաղաքական քննարկման ընթացքում ասաց Հայաստանի Դեմոկրատական կուսակցության ղեկավար Արամ Գասպարի Սարգսյանը: Նա նշեց, որ այլևս հասկանալի է, որ Եվրոպական միության հետ հանրավոր չէ վավերացնել Ասոցացման համաձայնագիրը, հաշվի առնելով ՀՀ-ի անդամակցությունը ԵՏՄ-ին, ուստի կարևոր է հասկանալ, թե ինչ է առաջարկվում Հայաստանին այդ կառույցի կողմից:
«ՀՀ իշխանություններն իրենց գործողություններով եվրոպական չեն»,- այս մասին այսօր ՀՀ-ում Լեհաստանի Հանրապետության դեսպանատան աջակցությամբ Մամուլի ազգային ակումբում հրավիրված «Հայաստանը ԵՏՄ-ում. Ռիգայի խորհրդաժովին ընդառաջ. ո՞րն է լինելու Երևանի կարգախոսը» թեմայով հասարակական-քաղաքական քննարկման ընթացքում ասաց իրավապաշտպան Վարդան Հարությունյանը: Նա հիշեցրեց ՀՀ անկախության հռչակագիրը, որում, հստակ ամրագրված էր, որ Հայաստանն իրեն տեսնում է որպես մի երկիր, որն ընթանում է այն ուղիով, որ ընդունված է անվանել եվրոպական: Ըստ Հարությունյանի, եվրոպական զարացումն ի սկզբանե դրված եղել մեր պետության հիմքում:
«Վերջերս, կարծում եմ, որ շատերդ տեղյակ եք ցուցանիշներից: Միգրացիայի ոլորտում չփոխվեց ոչինչ ԵՏՄ անդամակցությունից հետո, արտահանման, ներկրման ծավալները տպավորիչ անկում ապրեցին, որևէ հեռանկար չստացանք այն ընտրության դիմաց, որը կատարվեց ճնշումերի և շանտաժների ներքո: Արդյոք մեզ թույլատրվելո՞ւ է սեփական ճակատագիրը որոշել և փաստաթութ ստորագրել Ռիգայում, ունենալո՞ւ ենք մեր հեռանկարն ինքներս ընտրելու հնարավորությունը: Առանց այն էլ մեր տնտեսական ցուցանիշները փառահեղ չէին»:
«Մենք կհարգենք և կաջակցենք ՀՀ կառավարության և ժողովրդի կայացրած ցանկացած որոշում»,- ասաց ՀՀ-ում Լեհաստանի արտակարգ և լիազոր դեսպան Եժի Նովակովսկին:
ՀՀ ներկայիս նախագահ Սերժ Սարգսյանը ստացել է սահմանադրական բարեփոխումներն առանց խոչընդոտների անցկացնելու համար բոլոր հնարավորությունները, որը նրան կտա հնարավորություն` պահպանել իր իշխանությունն անսահմանափակ կերպով։ Կա՞ր արդյոք այս ամենում Մոսկվայի գործոնը։
«Հաշվի առնելով այն փաստը, որ Հայաստանը չունի ընդհանուր սահման ԵՏՄ անդամ երկրների հետ, այդ խնդիրները Հայաստանին ամենաքիչն են առնչվում»,- ասում է Ռուսաստանի Դաշնությունում գործող «Հյուսիս-հարավ» քաղաքագիտական կենտրոնի գործադիր տնօրեն, քաղաքական վերլուծաբան Յուլյա Յակուշևան:
Հայաստանյան միգրանտները կարող են ՌԴ-ում գտնվել առանց գրանցման՝ 90 օրից մինչև 180 օր, և Դաշնային Միգրացիոն ծառայությունը նրանց չի անհանգստացնի գրանցման մասին պահանջներով:
Եվրոպայի խորհրդի Խորհրդարանական վեհաժողովի պատգամավոր, որպես Ալիևի պաշտպան` հայտնի Ռոբերտ Ուոլթերն առաջիկա օրերին կսկսի «Բռնության աճը Լեռնային Ղարաբաղում և ադրբեջանական այլ գրավյալ տարածքներում» վերտառությամբ աղմկահարույց զեկույցի նախապատրաստական աշխատանքները։
«Ծառուկյանի հրաժարականի և հայաստանյան ներքաղաքական զարգացումների հիմքում բացառապես ներքաղաքական պատճառներն են»,- այս մասին այսօր 168.am-ի հետ զրույցում ասաց Մոսկվայում գործող Կովկասագետների գիտական միության նախագահ, քաղաքագետ Ալեքսանդր Կռիլովը` անդրադառնալով հայաստանյան վերջին ներքաղաքական զարգացումներին:
«Միայն ներքին փոխհարաբերությունները հունի մեջ գցելուց հետո իմաստ կունենա խոսել արդյունավետ արտաքին քաղաքականություն իրականացնելու ծրագրերի մասին: Իսկ այժմ եկել է քաղաքական փուչիկները պայթեցնելու ժամանակը»,- համոզված է Արման Մելիքյանը:
«Հայաստանի դեպքում խոսել ընդդիմության մասին` որպես մեկ միասնական երևույթ, չի կարելի։ Ծառուկյանի և դաշնակների կամ Ծառուկյանի և Հովհաննիսյանի միջև տարբերությունն ավելի մեծ է, քան Ծառուկյանի և Սարգսյանի համեմատության դեպքում է»,- ասում է նա:
«Ռուսաստանը չի միջամտում իր գործընկեր երկրների ներքաղաքական գործընթացներին: Պարզապես փորձում են օգտագործել այն հնարավորությունները, սերտ կապերը, որոնք ունեն հայկական ծագմամբ ռուսական բիզնեսները»:
«Ես չեմ կարծում, որ Ծառուկյանն այն քաղաքական գործիչն էր, ում կարելի էր համարել աղքատների, խեղճերի, անպաշտպանների պաշտպանը, ուստի, իմ կարծիքով՝ տեղի ունեցածն առաջին հերթին վեճ էր էլիտաների միջև»,- ասում է ռուս փորձագետը:
«Պուտինը Ռուսաստանը վերածեց նոր ռեժիմի` ավելի խորամանկ և սարսափելի, քան սովետական ռեժիմը: ԽՍՀՄ-ը փակ ռեժիմ էր, բայց մարդիկ լսում էին, օրինակ, «Ամերիկայի ձայն» և հասկանում, որ կա այլ տեսակի երկիր, այլ մտածողություն, որին հասնելն այդքան էլ հեռավոր գաղափար չէր թվում: Բայց ներկայիս խորամանկությունն ու կեղծիքը կայանում է նրանում, որ ազատ մամուլ կա ամբողջ աշխարհում, իսկ ՌԴ-ն տարիների ընթացքում գնել է գումարով ԶԼՄ-ներ, որոնց միջոցով տեղեկատվական պատերազմ է մղում ողջ աշխարհի նկատմամբ՝ ընդդեմ խաղաղ և ազատ կյանքի: Հետսովետական յուրաքանչյուր երկրի հետ Պուտինն ունի իր ծրագիրը, այդ թվում՝ Հայաստանի, Ուկրաինայի հետ: Սա նոր վտանգ է աշխարհի համար ու շատ խորամանկ կազմակերպված, որի հիմքում կեղծիքն ու սուտն են»,- ասում է նա:
«Կարծում եմ, որ Եվրոպական միությունը հաշվի կառնի այն փաստը, որ Հայաստանը ԵՏՄ անդամ երկիր է և կարող է Ասոցացման համաձայնագիր ստորագրել` առանց առևտրային բաղադրիչի, առաջարկելով այդ տարբերակը` փորձելով դուրս բերել ՀՀ-ԵՄ հարաբերությունները փակուղուց»,- ասաց Կոնրադ Զաշտովտը։
«Մենք բազմիցս ենք ասել, որ ԵԱՀԿ ՄԽ-ն չի կարողանում օգնել կողմերին՝ լուծել ԼՂ հակամարտությունը, և գործում է հօգուտ Հայաստանի»,- ասում է Բաքվի Քաղաքական ինովացիաների և տեխնոլոգիաների կենտրոնի տնօրեն, ադրբեջանցի քաղաքական վերլուծաբան Մուբարիզ Ահմեդօղլուն
«Գագիկ Ծառուկյանի դուրս գալուց հետո ԲՀԿ-ն չի կարող լինել լիդերային կուսակցություն, քանի որ գաղտնիք չէ, որ ԲՀԿ նոր ղեկավարը չունի այն դրական աուրան, ինչ ուներ ԲՀԿ նախկին ղեկավարը, այդ իսկ պատճառով ԲՀԿ-ն պետք է իր իմիջային փոփոխության գործընթացն իրականացնի, իսկ դա բավականին բարդ և մասնագիտական գործունեություն է: Համարենք, որ կա նյութ, որից պետք է ձևավորել նոր մարմին, որը նախկինի հետ ոչ մի առնչություն չի ունենալու, բացի անունից»,- մեկնաբանեց Արմեն Բադալյանը:
«Ուկրաինական ճգնաժամով պայմանավորված` ԵՄ-ն սկսել է վերանայել իր հարևանության քաղաքականությունը»,- այս մասին երեկ հայտարարել է Եվրամիության արտաքին հարցերով բարձր ներկայացուցիչ Ֆեդերիկա Մոգերինին` ներկայացնելով այն առաջնահերթությունները, որոնք ընդգրկվել են Եվրոպական հարևանության ծրագրի նորացված տարբերակում։ Մոգերինին հայտարարել է, որ ԱլԳ-ն հիմնվելու է տարբերակված քաղաքականության վրա։ 168.am-ի հետ զրույցում Միջազգային հարաբերությունների լեհական ինստիտուտի (Վարշավա) ավագ քաղաքական վերլուծաբան Կոնրադ Զաշտովտը նշել է, որ Մոգերինին դեռ զգուշանում է, քանի որ ԱլԳ վերջնական տեսքը կախված է ուկրաինական հակամարտության հանգուցալուծումից։
«Ղարաբաղյան հակամարտությունում, բացի միջնորդական առաքելությունից, Ֆրանսիան այլ նախաձեռնություններով է հանդես գալու»,- այս մասին 168.am-ի հետ զրույցում ասաց Ֆրանսիայի հայկական կազմակերպությունների (CCAF) համակարգող խորհրդի նախագահ Մուրադ Փափազյանը:
«Հայաստանյան ներքաղաքական վերջին զարգացումների` ՀՀԿ-ԲՀԿ կարճատև փոխհրաձգության ընթացքում հայաստանյան իշխանությունն իրեն դրսևորեց` որպես ամուր և կոշտ ուժ»,- 168.am-ի հետ զրույցում ասաց ռուսաստանցի հեղինակավոր քաղաքական վերլուծաբան Վադիմ Դուբնովը` անդրադառնալով ՀՀ առաջին նախագահ Լևոն Տեր-Պետրոսյանի մարտիմեկյան ելույթի ուղերձներին:
Թեև փետրվարի սկզբին Վրաստանի արդարադատության նախարար Տեյա Ցուլուկիանին հանդիպեց Սամցխե-Ջավախքը ներկայացնող պատգամավորներ հետ՝ շրջանի բնակիչների երկքաղաքացիության հետ կապված խնդիրները լուծելու նպատակով, ջավախահայերի բողոքները շարունակվում են. Նրանք զրկված լինելով երկքաղաքացիության իրավունքից՝ շարունակում են ժամանակավոր կացության իրավունք ստանալ անձնագրային բաժանմունքներից, քանի որ Վրաստանն արգելում է օտարերկրյա քաղաքացիներին Վրաստանում լինել 90 օրից ավելի: Իսկ ջավախահայերը մեծամասնությամբ նախընտրում են ռուսական և հայկական քաղաքացիությունից չհրաժարվել՝ արտագնա աշխատանքի մեկնելու հետ կապված դժվարություններից խուսափելու համար: