«Ես կարծում եմ, որ մաքսային սահման, այնուամենայնին, չի լինի, որովհետև, իմ կարծիքով, Հայաստանը լիարժեքորեն չի միանա այդ կառույցին, այլ կմիանա, այսպես ասած, կրտսեր եղբոր կարգավիճակով` ինչ-որ մի աղճատված պայմանագրով: Տնային առաջադրանքը, որ Աստանայում տվել էին Հայաստանի ղեկավարությանը` մինչև հուլիս մշակել նոր պայմանագիր, այդպիսի մի տարբերակ կգտնեն: Բայց, փաստորեն, ի՞նչ է ստացվում, որ, առաջինը, եթե անգամ այդ կառույցը կարող էր ինչ-որ ենթադրական օգուտներ տալ Հայաստանին, դրանից չենք օգտվելու, քանի որ լիարժեք անդամ չենք լինելու, և ամենակարևորը` թեկուզ այդ ձևով այդ կառույցին անդամակցելը մեր առջև փակելու է դեպի Եվրոպա ինտեգրացիոն ճանապարհը»,- ասում է Աղասի Ենոքյանը:
«Ես երբեք չեմ ընդունել Հայաստանի իշխանությանը, որովհետև միշտ սխալ են կառավարել, երկրի «հերն անիծել են», բայց կան բաներ, որ մարդկային առումով էլ չեմ ընդունում: Հիմա բոլոր դրել քննարկում են Սերժ Սարգսյանի նստած տեսքը և այլն, և այլն` այն իմաստով, որ «Սերժ Սարգսյանը խեղճ ա, մեղք ա, այսպես է արել, այնպես է արել…եկեք փոխենք»: Եվ ովքե՞ր են սա ասում, բոլոր նրանք, ովքեր ուզում են Ռոբերտ Քոչարյանին հետ բերել: Ի՞նչ պիտի աներ Սերժ Սարգսյանը: ԱՊՀ-ի անդամ պետության նախագահ Ալիևը նամակ է գրել երեք նախագահներին…»,- ասաց Արամ Կարապետյանը:
168.am-ը գրավոր հարցում էր ուղարկել ՀՀ Նախագահի մամուլի քարտուղար Արման Սաղաթելյանին` մասնավորապես հետաքրքրվելով, թե ինչո՞ւ Սերժ Սարգսյանը Աստանայի նիստի ժամանակ չի արձագանքել Ղազախստանի նախագահ Նազարբաևի դիտարկմանը:
«Նազարբաևն ինքը, փաստորեն, իր ասածի մեջ նաև տալիս է պատասխանը. ինչպես Հայաստանն Առևտրի համաշխարհային կազմակերպությանն (ԱՀԿ) է անդամակցել` առանց Արցախի հետ հարաբերությունները քաղաքականացնելու, առանց ինչ-որ հիստերիկ դրսևորումների, որոնք չգիտես` ինչու այսօր տեսնում ենք այդ հարցերի շուրջ, այս հարցը նույնպես նորմալ ձևով անցնելու է»,- 168.am-ի հետ զրույցում ասաց Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության նախագահի մամուլի խոսնակ Դավիթ Բաբայանը` մեկնաբանելով Աստանայում Ղազախաստանի նախագահի հայտնի հայտարարությունները:
Ես շատ կցանկանայի, որ Հայաստանը օգտագործեր գոնե այս առիթը և դուրս գար այս ավանտյուրիստական գործընթացից, որովհետև այստեղ միայն Ղարաբաղի հարցը չէ:
«Ըստ երևույթին, այդ նախագծին Հայաստանի մասնակցության հարցում կա ինչ-որ բանաձև, և հիմա անհրաժեշտ է ինչ-որ կերպ համոզել Լուկաշենկոյին և Նազարբաևին, որպեսզի համաձայնություն տան այդ բանաձին: Լուկաշենկոն երեկ իր գինը սահմանեց, այսինքն` բարձրացրեց խաղադրույքները: Ինձ թվում է` Նազարբաևն էլ ինչ-որ պայմաններ կդնի, բայց դրանք շատ սկզբունքային բնույթ չեն ունենա: Այնպես որ, հարցն առաջին հերթին կապված է Լուկաշենկոյի հետ, և չի բացառվում, որ այժմ ինչ-որ աշխատանքներ են տարվում Բաքվի հետ: Կարծում եմ` խնդիրը գլխավորապես կապված է Լեռնային Ղարաբաղի հետ»,- ասաց Վադիմ Դուբնովը:
«Հայաստանին որպես հավասար գործընկեր չեն ընդունում, այդ պատճառով էլ նա հիմնադիրների մեջ չէ»,- 168.am-ի հետ զրույցում ասաց «Ժառանգություն» կուսակցության փոխնախագահ Արմեն Մարտիրոսյանը` մեկնաբանելով ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանի այսօրվա հայտարարությունը:
«Այստեղ որևիցե անակնկալ չկա, և գլոբալ առումով արտաքին քաղաքականության կուրսի փոփոխություն չկա»,- 168.am-ին ասաց ԱԺ «Հանրապետական» խմբակցության անդամ Սամվել Նիկոյանը:
Այսօր Ղազախստանի մայրաքաղաք Աստանայում կկայանա Եվրասիական բարձրագույն տնտեսական խորհրդի հերթական նիստը, որի ընթացքում Ռուսաստանի, Բելառուսի և Ղազախստանի առաջնորդները պատրաստվում են ստորագրել Եվրասիական տնտեսական միության մասին պայմանագիրը: Այս մասին օրերս հաղորդել է Կրեմլի մամուլի ծառայությունը, իսկ պայմանագիրը, ինչպես նախատեսվում է, ուժի մեջ կմտնի 2015 թվականի հունվարի 1-ին: Հայտնի է, որ ստորագրման արարողությանը մասնակցելու են նաև Հայաստանի Նախագահ Սերժ Սարգսյանը, և, ի թիվս այլ հարցերի, Աստանայում կողմերը քննարկելու են Եվրասիական տնտեսական միությանը Հայաստանի անդամակցման հարցը:
Պատասխանելով 168.am-ի հարցին` ինչո՞վ են մայիսյան հերոսամարտերը, հատկապես Սարդարապատի ճակատամարտը արդիական այսօրվա համար, Արմեն Ռուստամյանն ասաց. «Սա օդ ու ջուր է: Ինչպես ազգն առանց դրա չի կարող իրական առաջընթաց ապահովել, այնպես էլ անկախությունն այն օդն է, սնունդն ու աղբյուրը, որից ազգը պետք է սնվի, որպեսզի կարողանա առաջ գնալ: Մենք ստեղծեցինք մեր պետությունը, որն ազգի կազմավորման բարձրագույն ձևերից մեկն է»:
«Մի օր, երբ դասի ժամանակ ուսանողներին պատմում էի Առաջին Հանրապետության մասին, ես ինձ բռնեցի մի բանում, որ ինչքան էլ սխալներ եղած լինեին, վերջապես հռչակվեց հայոց պետություն, 600-700 տարի հետո այս հողի վրա պետականության խնդիր դրվեց, և փառք ու պատիվ մեր մեծերին: Ես կարծում եմ, որ ոչ թե պետք է դատենք, այլ պետք է հպարտանանք մեր անցած պատմությամբ, մեր մեծերով ու մտածենք, թե ինչպես կերտենք այսօրվա պետությունը, որ անցյալի սխալները չկրկնենք»:
168.am-ի հարցին, թե, իր կարծիքով, այսօր կա՞ սպառնալիք Հայաստանի Հանրապետության անկախությանը, Մանվել Գրիգորյանը պատասխանեց. «Դե որ սենց վերցնենք, Նոստրադամուսն էլ չի կարա պատասխանի: Ուկրաինայի պես երկիրն իրա սաղ տեխնիկան ծախեց սրան-նրան, մանավանդ Ադրբեջանին, բայց էսօր ընկել ա կռվի մեջ, տեխնիկա չունի: Էս մոլորակի վրա ոչ մեկ գարանտիա չունի, թե կռիվ կլինի, թե չի լինի: Մեզնից է կախված: Եթե մենք լավ լինենք, հզոր, միասնական լինենք, անկախությունը կպահենք: Եթե պառակտվեցինք, թուլացանք, իրար չհարգեցինք, միշտ վատը տեսանք, վատից խոսեցինք, հնարավոր է` վտանգներ լինեն: Մանվանդ այսօր մեր տարածաշրջանում չորս կողմից վտանգավոր հարևաններ են»:
Եթե որևէ բան ստորագրելու լինեինք, մենք կհայտարարեինք այդ մասին։ Այսօր Սարդարապատի հուշահամալիրում լրագրողների հետ զրույցում ասաց Արտաքին գործերի նախարար Էդվարդ Նալբանդյանը՝ պատասխանելով հարցին, թե արդյոք մայիսի 29-ին Աստանայում Հայաստանը ստորագրելո՞ւ է Մաքսային միությանն անդամակցելու պայմանագիրը
«Ճիշտն ասած` Սերժ Սարգսյանի ելույթը, որպես այդպիսին, ինձ չի հետաքրքրում»,- 168.am-ի հետ զրույցում ասաց քաղաքական վերլուծաբան Ստեփան Դանիելյանը, երբ հետաքրքրվեցինք, թե ինչ կարծիք ունի մասնավորապես ՀՀ նախագահի` Հայաստանում երկբևեռ քաղաքական դաշտ կայացնելու վերաբերյալ հայտարարության մասին:
Ուկրաինան շարունակում է մնալ ներքաղաքական անկայուն վիճակում, սակայն հարավ-արևլյան շրջաններում բանակի և զինյալների միջև շարունակվող արյունալի բախումները չխոչընդոտեցին մայիսի 25-ին ոչ միայն արտահերթ նախագահական, այլև մայրաքաղաք Կիևի և երկրի մի քանի այլ քաղաքների քաղաքապետի ընտրությունների անցկացմանը:
Մայիսի 24-ին Մարզահամերգային համալիրի` հանրապետականներով լեփ-լեցուն դահլիճում կայացավ իշխող Հայաստանի Հանրապետական կուսակցության (ՀՀԿ) հերթական համագումարը, որի արդյունքներով կուսակցության նախագահի պաշտոնում վերընտրվեց ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանը:
«Սերժ Սարգսյանը կա´մ իսկապես չգիտի` ինչ է տեղի ունենում, կա´մ չտեսնելու է տալիս, կա´մ ուղղակի չգիտի` ինչ անի, դրա համար էլ չտեսնելու է տալիս: Դրանցից ոչ մեկն արդարացում չէ»,- 168.am-ի հետ զրույցում ասաց Հայ ազգային կոնգրես կուսակցության (ՀԱԿԿ) փոխնախագահ, ԱԺ «ՀԱԿ» խմբակցության քարտուղար Արամ Մանուկյանը` անդրադառնալով Հանրապետական կուսակցության 15-րդ համագումարում ՀՀԿ նախագահ Սերժ Սարգսյանի ելույթին:
«Իմ սերտած քաղաքագիտության որակի վրա չկասկածեք երբեք»,- իր ֆեյբուքյան էջում այսպես է հանրապետական պատգամավոր Սամվել Ֆարմանյանին պատասխանել «Ժառանգություն» կուսակցության վարչության գլխավոր քարտուղար, քաղաքական վերլուծաբան Ստեփան Սաֆարյանը:
Ինչո՞ւ կամ ինչպե՞ս հավատալ ՀՀ նոր կառավարության ներկայացրած ծրագրին: Եվ ընդհանրապես, տեղի՞ն է արդյոք այս հարցը: Հաշվի առնելով իշխանության և նրա ձևավորած կառավարությունների հանդեպ հասարակական անվստահությունը, ինչը, ի դեպ, չեն հերքում նույն իշխանությունները, կարելի է այդպես էլ ձևակերպել:
«Շատ վտանգավոր եմ համարում այն, որ նախագահը, ըստ էության, չի թաքցնում կուսակցապետություն ստեղծելու իր ցանկությունը: Համաձայն եմ, որ մենք դա ունենք, բայց ի՞նչ է նշանակում` սողանքի հետ կապված խնդիրը լուծելու համար բնակիչը պիտի փնտրի Հանրապետական կուսակցության ներկայացուցչին: Սա ուղղակի նոնսենս է ժամանակակից պետականագիտության մասին: Եվ այս մտքի կողքին ժողովրդավարության, քաղաքացիական հասարակության, իրավական պետության մասին մնացած երկարաշունչ դասախոսություններն ուղղակի որևէ արժեք չունեն»,- ասաց Ս. Սաֆարյանը:
«Մենք արդեն տեսնում ենք այդ հաստավիզ և լկտի պահվածքով երիտասարդներին, ովքեր շուտ կողմնորոշվեցին և արդեն երիտասարդ տարիքից մտածում են ոչ թե ուսմունքի, ժողովրդին և երկրին ծառայելու, այլ սեփական գործերը «դզել-փչելու» մասին, և դիտում են պետությունը` որպես անձնական հարստացման միջոց: Դրանք խորհրդային տարիներին էլ եղել են. մենք հիշում ենք այդ կոմերիտականներին, որոնք հետո գնում էին կա´մ «КГБ», կա´մ կուսակցական աշխտանքի: Այժմ, փաստորեն, վերարտադրությունն արդեն անցել է մյուս սերնդին»,- ասում է Տիգրան Խզմալյանը:
«Դեսպան Ուորլիքի խոսքում հիշատակված բոլոր 6 կետերն էլ հավասարապես կարևոր են: Այդ կետերից որևէ մեկը մյուսի համեմատ առանձնակի չի շեշտադրվում: Եթե այս կետերի վրա հիմնված համաձայնություն կայանա, ապա առավել անվտանգ ու բարեկեցիկ իրավիճակից կշահեն բոլոր կողմերը»:
Ե՞րբ է Հայաստանի Հանրապետությունը ստորագրելու Մաքսային միությանն անդամակցելու մասին պայմանագիրը: Արդյոք այն կարո՞ղ է ստորագրվել մայիսի 29-ին Աստանայում, եթե ոչ, ապա որո՞նք են պայմանագրի ստորագրման գոնե մոտավոր ժամկետները: Եվ երկրորդը, արդյոք ընդհանրապես ավարտվե՞լ է Մաքսային միությանը և Միասնական տնտեսական տարածքին Հայաստանի անդամակցման բանակցային գործընթացը:
«Այս ամենը ներկայացրեցի, որպեսզի ցույց տամ, թե որքան դժվար է գուշակել, թե ինչ կլինի Ղարաբաղում,- ասում է Ա. Մանուչարյանը: -Եթե հիշում եք, վերջին 3-4 տարիներին երբ ինձ հարցրել են` պատերազմ հնարավո՞ր է, ես պատասխնել եմ` հավանականությունը զրո է: Բայց վերջերս` կապված ուկրաինական իրադարձությունների հետ, ասում եմ` հնարավոր է, բայց հնարավոր է ոչ թե այն իմաստով, որ Ադրբեջանը մեզ վրա հարձակվի (այդպիսի հավանականություն չկա), հավանական է, որ մենք հարձակվենք Ադրբեջանի վրա»:
«Մեր հասարակությունը հիմարացված է, նրա իդեալը արդեն ցույց է տրված Կոնչիտայով»,- այսօր լրագրողների հետ հանդիպմանը հայտարարեց «Ղարաբաղ» կոմիտեի անդամ, քաղաքական-հասարակական գործիչ Աշոտ Մանուչարյանը` ղարաբաղյան հիմնախնդրի և աշխարհաքաղաքական իրադարձությունների համատեքստում իր կարծիքը հայտնելով նաև համաշխարհային քաղաքակրթության մասին:
«Ըստ իս` Հայաստանը, ի դեմս իր նախագահ Սերժ Սարգսյանի, արդեն լուծել է իր խնդիրները, որովհետև սեպտեմբերի 3-ից հետո Սերժ Սարգսյանը կարողացավ իրականացնել ներքաղաքական հատուկ գործողություն, որի շնորհիվ նա բացարձակապես ամրապնդեց իր իշխանությունը և լուծեց իր բոլոր անձնական ներքաղաքական խնդիրները: Եվ այդ իմաստով, կարծում եմ, Հայաստանը Մաքսային/Եվրասիական ինտեգրումից արդեն ստացել է իր բոլոր բոնուսները»,- ասում է Վադիմ Դուբնովը:
«Եթե հետադարձ հայացք ենք գցում անցյալին, Ռոբերտ Քոչարյանի առաջին կառավարությունն իրեն «արհեստավարժների» կառավարություն էր անվանում, չէ՞: Վարչապետն ասում էր` եթե խավիարի համը չեն տեսել, ուրեմն՝ իրավունք չունեն պաշտոն զբաղեցնել կառավարման համակարգում: Հիմա այս կառավարությունը կարելի է բնութագրել մոտավորապես այս սկզբունքով` եթե օլիգարխ չեմ, ուրեմն՝ իրավունք չունեմ կառավարության անդամ լինել: Ի՞նչ պետք է լինի այս կառավարության ծրագիրը, կարծում եմ` ընդամենը պետք է լինի օլիգարխների շահերը սպասարկող ծրագիր»,- նշեց Պետրոս Մակեյանը:
Ե՞րբ է Հայաստանը, ի վերջո, դառնալու Մաքսային միության անդամ: Չնայած ամենաբարձր մակարդակով (այն էլ` Մոսկվայում) 2013 թ. սեպտեմբերի 3-ին ՀՀ նախագահ Սերժ Սարգսյանի հայտարարությանը` Մաքսային միությանը միանալու, իսկ հետագայում` Եվրասիական տնտեսական միության ձևավորմանը մասնակցելու որոշման մասին, այս հարցն անորոշ է այնքան, որքան Մաքսային միության հիմքի վրա ստեղծվելիք Եվրասիական տնտեսական միության հիմնադրման ժամկետները:
«Սրա (խոսքը կառավարության ծրագրի մասին է:- Ա.Ս.) ծրագրային միակ դրական կողմն այն է, որ, իմ տպավորությամբ, սա կյանքի մարդ է գրել, մարդ, ով շփվում է կյանքի հետ: Մարդը գրել է` նախատեսում է 5 տոկոս տնտեսական աճ, այսինքն ասում է` կարող է այսքան կարողանամ անել: Այսինքն՝ գրել է հասկանալով»,- ասում է Արամ Կարապետյանը:
«Ես այս տարածաշրջանում չեմ տեսնում այնպիսի օբյեկտ, որը կարող էր խաղալ Ղրիմի դերը, և ես չեմ տեսնում նաև նմանություն Ուկրաինայի հարավ-արևելքի հետ, ուստի այս թեմայով զուգահեռներն այնքան էլ ճիշտ չեն»,- 168.am-ի հետ զրույցում կարծիք է հայտնեց ռուսաստանցի հայտնի վերլուծաբան Վադիմ Դուբնովը` անդրադառնալով Լեռնային Ղարաբաղի և Ղրիմի միջև անցկացվող զուգահեռներին:
