GPS համակարգն աշխարհում ընդունված համակարգ է, և հենց սա է, որ պիտի օգտագործվի սահմանազատման աշխատանքների դեպքում: Այլ հարց է, որ Ադրբեջանն առաջ է քաշում ԽՍՀՄ քարտեզը Հայաստան-Ադրբեջան սահմանի մասով, որը 1987-88 թվականի է, իսկ 1994-ի հրադադարից հետո սահմանների հաստատում տեղի չի ունեցել: Այս մասին 168.am-ի հետ զրույցում ասաց քարտեզագետ, «Արար» հիմնադրամի տնօրեն Ջորջ Տաբակյանը՝ հավելելով, որ արցախյան առաջին պատերազմից հետո ՀՀ-ն եղել է այն դիրքերում, որն առկա էր մինչև երրորդ պատերազմը կամ նախքան եռակողմ հայտարարության ընդունումը: Իսկ այսօր ունենք մոտ 500 կմ հավելյալ սահման՝ Հայաստան-Ադրբեջան:
Mediaport ալիքը գրել է, որ Պաշտպանության նախարար Վաղարշակ Հարությունյանը վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հրահանգով երեկ գաղտնի պայմանագիր է ստորագրել ռուսական կողմի հետ՝ Սյունիքի դիրքերի պաշտպանությունը հանձնելով ռուս սահմանապահներին։
«Դուք ճիշտ եք մանևրելու պահով, ես էլ եմ այդտեղով անցել: Ինչ վերաբերում է բանակի՝ երկրի ղեկավարին դեմ գնալու հնարավորությանը, ամեն ինչ էլ ունի: Բայց ես չգիտեմ՝ այդ բանակը եթե ղեկավարի դեմ դուրս գար, երկու ամիս առաջ դուրս կգար, և այսքան պատմություններ չէին լինի: Ուրեմն՝ չի կարողանում: Չգիտեմ, սա կարող ենք տարբեր բառերով ասել՝ դավաճանություն է, անողնաշարություն է: Այսինքն՝ «տղամարդ» չկա բանակում»,- եզրափակեց մեր զրուցակիցը:
Վաղարշակ Հարությունյանը պատրաստ է հանուն Փաշինյանի իրավական սահմաններ հատել:
Արցախի նախագահ Արայիկ Հարությունյանն իր ուղերձի տեքստում լրացում է կատարել: «Ողջամիտ ժամկետում Արցախում կազմակերպվելու են արտահերթ համապետական ընտրություններ, որի ժամանակ ես չեմ առաջադրվելու և դուրս եմ գալու քաղաքականությունից»,- վստահեցրել է նա:
168.am-ը կապ է հաստատել ՀՀ պաշտպանության նախկին նախարար, գեներալ-գնդապետ Միքայել Հարությունյանի հետ և փորձել պարզել՝ ի՞նչ է նա մտածում պատերազմի ելքի մասին, դրա հետևանքների, և թե ինչ միջոցներ է նա ձեռնարկել Արցախ մեկնելու և անհրաժեշտ օգնություն ցուցաբերելու համար:
168.am-ն ԱՀ էկոնոմիկայի և արտադրական ենթակառուցվածքների նախարարի պաշտոնակատար Արմեն Թովմասյանից փորձել է պարզել, թե պատերազմի արդյունքում տարածքների կորստի հետևանքով տնտեսական ի՞նչ ճյուղեր են անցել Ադրբեջանի վերահսկողության տակ:
Արցախի նախագահ Արայիկ Հարությունյանի և Երևան ժամանած ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահների ծրագրված հանդիպումը չեղարկվել է։
«Իրենց ԱԳ նախարարն էր այստեղ, նախատեսվում է Իրանի ԱԳ նախարար Մոհամմադ Զարիֆի այցը Բաքու: Փորձ է արվում ապահովել տնտեսական և քաղաքական ներկայություն Ադրբեջանում, ինչը Իրանի փորձագետների մի մասի կարծիքով՝ սխալ քաղաքականություն է, հեռուն տանող չէ»,- նշեց նա:
Ես այդ բացահայտումը դրական ընթացք եմ համարում։ Դրան նպաստել է նաև ՌԱԿ-ի աշխատանքը, քանի որ դրա մասին առաջին անգամ բարձրաձայնեցի ես: Կարծում եմ, որ կլինեն նաև նման այլ բացահայտումներ, քանի որ նախկինում նման գործերի համար տրվել էին կանխավճարներ և դրանցից մի մասը պետք էր վաղուց վերջացրած լինեին, որը չի կատարվել։ Նաև կան հարցեր գին-արդյունք-հետագա կիրառում շղթայում։
«Ապշած եմ: Սիրելի ժողովուրդ, ի՞նչ է, հացի գինը 50 դրամով պիտի թանկանա, որ բազմապատկվի՞ մեր ձայնը: Մենք հայրենիք ենք կորցրել: Արթնացե՛ք թմբիրից: Եվ շարունակում ենք այդ հայրենիքը կորցնել: Ցավալին սա է: Այսօր երկրում բացարձակ անիշխանություն է: Երկիրն այսօր անտեր է: Այսօր վարչապետը միայն ու միայն զբաղված է սեփական աթոռն ամեն գնով պահելով: Բայց ժամանակ չունի սահմաններով, բանակով զբաղվելու, բանակը համալրելու, որ հայ ժողովուրդը պաշտպանվի»,- նշեց Տոնոյանը:
ՀՀ քաղաքացիները ցույց էին տալիս դեղին քարտ՝ զգուշացնելով, որ նրանք մոտենում են կարմիր գծերին: ԱԺ-ի մոտ ընթացող հանրահավաք ի ժամանակ հայտարարեց ՀՅԴ անդամ Գեղամ Մանուկյանը:
Նիկոլ Փաշինյանը դավաճան է, և բոլոր այն անձինք, ովքեր պաշտպանում են դավաճանին, կրկնակի դավաճան են: ԱԺ-ի մոտ ընթացող հանրահավաքի ժամանակ հայտարարեց ՀՅԴ անդամ Արծվիկ Մինասյանը:
«Ինքն ԱԺ կարող է գալ միայն մեկ նպատակով՝ գա և կարդա իր հրաժարականի տեքստը: Ուրիշ գալիս է՝ ի՞նչ անի, գալիս է՝ էլի խաբի՞ ժողովրդին, սուտ ասի գնա տո՞ւն»,- շարունակեց դեպի ԱԺ շարժվող ՀՅԴ ԳՄ ներկայացուցիչը՝ նկատելով, որ քաղաքական մեծամասնության մեջ կան մարդիկ, որոնք կունենան համապատասխան գիտակցում, կհասկանան իրենց պատասխանատվության չափը, չեն դառնա Նիկոլ Փաշինյանի ձեռքի գործիքը և կմիանան ժողովրդին:
1988-ից սկսած ես չեմ հիշում որևէ դեպք, որ հոգևոր առաջնորդները միաժամանակ օրվա ղեկավարին անվստահություն հայտնեն և պահանջեն հրաժարական: Այստեղ կա հոգևոր կոնսենսուս, նրանք կատարում են իրենց միսիան և հանդես են գալիս կոնկրետ հայտարարությամբ: Չեմ բացառում, որ կսկսվեն տարբեր շահարկումներ՝ քաղաքական, անձնավորված, սև փիառ: Մենք այս 2.5 տարվա ընթացքում տեսել ենք իշխանական որոշ թևերի, ճյուղերի վերաբերմունքը Հայ Առաքելական եկեղեցու նկատմամբ, որը ոչ միշտ է, մեղմ ասած, բարեկամական եղել:
Անհրաժեշտ է խորը ուսումնասիրություններ իրականացնել՝ ինչպես ռազմական գործողությունների ընթացքի, դրանում կողմերի գործադրած միջոցների, այնպես էլ՝ բացթողումների, թերացումների մասով։ Միայն դրանից հետո հնարավոր կլինի հասկանալ, թե ինչպես պետք է վերակառուցել զինված ուժերը, որ հնարավորություն ունենանք դիմակայելու Հայաստանի և Արցախի առաջ ծառացած առկա սպառնալիքներին։
Այսօր Ազգային ժողովում հայտարարությունների ժամին «Լուսավոր Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Անի Սամսոնյանը հայտնեց, որ ԱԺ-ն ընդունել է ուղերձ ռազմագերիների վերաբերյալ, սակայն հարկ է համարում տեղեկացնել, որ քննարկումը նախաձեռնվել էր երկու ընդդիմադիր խմբակցությունների կողմից, որը «Իմ քայլը» իշխանական խմբակցությունը փորձել է տապալել:
ԱԺ հայտարարությունների ժամին իր ելույթի սկզբում ԱԺ Պաշտպանության և անվտանգության հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահ Անդրանիկ Քոչարյանը նախազգուշացրեց՝ չի անդրադառնալու պատերազմին, դրա պատճառներին և մեղավորներին:
Բողոքի ակցիա էր կազմակերպվել նաև ԱԱԾ-ի դիմաց: Եվ հաշվի առնելով փաստը, որ Արցախի կապիտուլյացիոն ակտի ստորագրումից հետո առաջին բանը, ինչի համար Փաշինյանը, այսպես ասած, դարդ էր արել, օծանելիքն ու ժամացույցն էին, քաղաքացիներն օծանելիք և ժամացույց են բերել ԱԱԾ-ի դիմաց:
«Նիկոլ Փաշինյանն ականջալուր չեղավ քաղաքական ուժերի և հանրության կոչին և ինքնակամ հրաժարական չտվեց մինչև ժամը 12:00-ն: Նա այլևս քաղաքական դիակ է, սպառված, և ժամ առաջ պետք է հրաժարական տա: Հայաստանը չի հանդուրժելու պարտված, թուրքի առջև «կզած» ղեկավար»,- նշեց նա՝ հավելելով, որ Նիկոլ Փաշինյանի հրաժարականի պահանջին միացել են համայնքների ղեկավարներ, ավագանիներ, ավելին, վարչապետի հրաժարականն է պահանջել նաև Մեծի Տանն Կիլիկիո կաթողիկոս Արամ Առաջինը:
Ադրբեջանի պաշտպանության նախարարությունը հաստատել է` դեկտեմբերի 10-ին Բաքվում կանցկացվի զորահանդես` «Հաղթանակ հայրենական պատերազմում» կարգախոսի ներքո:
Կան կարգին մտավորականներ, որոնց խոսքը, իհարկե, տեղ չի հասնում: Լիքը տենց տղերք կան, իսկ սրանք արտիստ են: Նախորդ դարում Ռուսաստանում քաղաքացիական պատերազմի ժամանակ Կոլչակն էր ասել՝ արտիստներին, կառապաններին, մարմնավաճառներին ձեռք մի տվեք, որովհետև իրենք բոլոր իշխանություններին ծառայում են: Երևի կա հասարակության մի հատված, որն իրականում սպասում է այդ մտավորականների խոսքին, բայց իրական մտավորականները չեն երևում, իրենք լուսանցքում են, որովհետև երբ անհրաժեշտ բաներ են ասում, դա սբռոդի քիմքին հաճելի չէ: Ի
«Mediaport» տելեգրամյան ալիքը գրել էր, թե լուրեր են ստացվում, որ Վազգեն Սարգսյանի անվան ռազմական համալսարանի կուրսանտներին ոստիկանական համազգեստներ են բաժանում՝ Փաշինյանի հրաժարականը պահանջող ժողովրդի դեմ փողոց հանելու համար, և որ գործընթացը համակարգում է Արծրուն Հովհաննիսյանը։
Արարատի մարզի մի շարք համայնքապետեր միացել են Նիկոլ Փաշինյանի հրաժարականի պահանջին: Հանրահավաքում հայտարարեց ՀՅԴ անդամ Գեղամ Մանուկյանը:
Ոչ ոք ինձնից չի ուզել այդ կադրերը, բայց դրանք այս պահին յութուբում են, և բոլորը տեսնում են: Այդ ամբողջ փախնող զորքին մարդիկ տեսնում են, գիտեն: Այդ նկարահանումը կատարվել է մեր կողմից: Ֆիզուլիում են եղել դեպքերը, երբ «Սիսական» գնդի հրամանատար կոչեցյալը՝ Վազգեն Հակոբյանը, փախել է զորքի առջևից, և ամբողջ զորքը: Յութուբում հստակ երևում է, հարցնում ենք՝ բա ո՞ւր է ձեր հրամանատարը, զորքն ասում է՝ առջևից ինքն է գնում: Այսինքն, փախնող հրամանատարն ինքն է, և նման հրամանատարին նշանակում են պաշտոնի:
«Ես, լինելով երեք պատերազմի մասնակից, իմ տեսակով ասպետ եմ և Նիկոլ Փաշինյանը որքան էլ փորձի իր համախոհներով գործ կարել ինձ վրա, դա չի ստացվելու»։ Լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ նշեց «Սիսական» ջոկատի հրամանատար Աշոտ Մինասյանը:
«Պատերազմը սկսվեց նաև այն պատճառով, որ մեր պետության ղեկավար կոչեցյալը, չկայացած գերագույն գլխավոր հրամանատարը պաշտոնների նշանակեց մարդկանց, որոնք ունակ չէին ղեկավարելու համապատասխան ոլորտները՝ ռազմական, տնտեսական, քաղաքական: Ինչ վերաբերում է պարտությանը, կասեմ հետևյալը. երբ հրամանատարական կետերից հանում են քո վաստակած հրամանատարներին, հեռացնում են պաշտոններից գեներալիտետին, որոնք կռել էին երկու հաղթանակ, և ասպարեզ են բերում մարդկանց, ովքեր ունակ չէին պատերազմ վարելու, չգիտեին՝ ինչ է պատերազմը, կամ աճել էին ինչ-որ շտաբներում, տաքուկ անկյուններում, բարձր զինվորական կոչումներ էին ստացել և նշանակվել հավասարազոր պաշտոնների, բնականաբար, իրենք պետք է պարտություն կրեին: Երբ սկսում է հերոսների կոչում շնորհել մարդկանց, որոնք ոչինչ չէին կատարել»,- նշեց նա՝ շեշտելով, որ պետություն գոյություն ունի, կա չկայացած իշխանություն:
168 am-ն ահազանգեր է ստացել, որ դեռ հարցականի տակ է՝ Սյունիքի մարզի Շուռնուխ, Որոտան, Բազմավան գյուղերը հայկական կողմի՞ն են մնալու, թե՞ ոչ, թեպետ Շուռնուխի գյուղապետն արդեն հավաքել է իրերը, շարքային գյուղացիների շրջանում ևս նման միտում նկատվում է՝ առկա անորոշության պատճառով:
«Սամվել Բաբայանն իր հայտնի հայտարարությամբ փորձեց խուսափել ստանձնած քաղաքական պատասխանատվությունից: Մինչդեռ նա պատերազմի ամբողջ ընթացքում եղել է Արցախում, Արցախի նախագահի կողքին: Սակայն, պատերազմի ցավալի ելքով պայմանավորված, որոշել է հրաժարվել իր բաժին պատասխանատվությունից, ինչն առնվազն բարոյական չէ»,- շեշտեց Պողոսյանը:
«Ստեփանակերտը մտնում է Ադրբեջանի արդարադատության նախարարության ենթակայությամբ ստեղծված Ղարաբաղի տարածաշրջանային արդարադատության վարչության յուրիսդիկցիայի մեջ»:
