#Թրիփփ

168TV-ի «Դիպլոմատ» հաղորդաշարի հյուրը «Հայացք» վերլուծական կենտրոնի խորհրդի նախագահ, նախկին պատգամավոր Կարեն Բեքարյանն է:

168TV-ի «Զառան հարց ունի» հաղորդաշարի հյուրը «Հայաստանը ես եմ» նախաձեռնության ղեկավար, տնտեսագետ Նաիրի Սարգսյանն է։

Հուլիսի 26-ին իրանական լրատվամիջոցները փոխանցելով Իրանական բանակի ներկայացուցիչ Մոհամմադ Աքրամինիայի հայտարարությունը, ասել էին, որ  Թեհրանը դադարեցրել է իր ռազմական գործողություններն այն բանից հետո, երբ ԱՄՆ-ը դադարեցրել է իր հարձակումները։

168TV-ի «Զառան հարց ունի» հաղորդաշարի հյուրը «Դեմոկրատական այլընտրանք» կուսակցության նախագահ, քաղաքագետ Սուրեն Սուրենյանցն է։

Իրան-ԱՄՆ ռազմական ակտիվ գործողությունների նոր փուլի ականատեսն ենք արդեն մոտ երկու շաբաթ: Ինչո՞վ է տարբերվում սա նախորդից, ԱՄՆ-ը կարծես թե գործողություններն ընդլայնելու ցանկություն ունի, ավելին, ամերիկյան զինված ուժերն Իրանի դեմ հարվածների վերսկսումից ի վեր առաջին անգամ կիրառել են B-1 Lancer ռազմավարական ռմբակոծիչ, ինչը վկայում է Վաշինգտոնի կողմից էական էսկալացիայի և գործողությունների ընդլայնման մասին։

168TV-ի «Դիպլոմատ» հաղորդաշարի հյուրն իրանցի քաղաքական վերլուծաբան Փույա Հոսեյնին է:

Իրանի և Միացյալ Նահանգների միջև նոր  ռազմական դիմակայության փուլը շարունակվում է շուրջ տասն օր՝ աստիճանաբար վերածվելով ոչ միայն ռազմական, այլև քաղաքական ու դիվանագիտական բազմաշերտ ճգնաժամի։

Մերձավոր Արևելքում իրավիճակը թևակոխել է սրացման վտանգավոր փուլ, որտեղ անցած օրերի իրադարձությունները սպառնում են վերջնականապես տապալել հունիսի 17-ին ձեռք բերված դիվանագիտական պայմանավորվածությունները։

«Հայ-իրանական հարաբերությունների օրակարգային հարցերից են TRIPP նախագծից ի հայտ եկող ռիսկերի կառավարումը և հնարավոր մարտահրավերների վերացումը»,- նախօրեին Երևանում հրավիրած ասուլիսում հայտարարեց Հայաստանում Իրանի դեսպան Խալիլ Շիրղոլամին:

ՀՀ-ում Իրանի Իսլամական Հանրապետության արտակարգ և լիազոր դեսպան Խալիլ Շիրղոլամին այսօր մամուլի ասուլիսի ժամանակ խոսելով Իրան-ԱՄՆ համաձայնագրի և այդ համատեքստում այսօր ԱՄՆ-ի կողմից Իրանի ուղղությամբ հարձակումների մասին, նկատեց՝ այս համաձայնագրի առաջմղման ճանապարհը բավականին բարդ է ու լի է խոչընդոտներով։

Օրերս Եվրամիության (ԵՄ) ընդլայնման հարցերով հանձնակատար Մարթա Կոսը խոսել է Միջին միջանցքում Թուրքիայի դերի մասին և հայտարարել, որ չի պատկերացնում ուժեղ «Միջին միջանցք», և սրա համատեքստում թվային, էներգետիկ և առևտրային հարաբերություններ՝ առանց Թուրքիայի ուժեղ մասնակցության:

ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, որ Վաշինգտոնն ու Թեհրանը շրջանակային համաձայնագիր են ձեռք բերել, որը կդադարեցնի Մերձավոր Արևելքում ռազմական գործողությունները, կվերաբացի Հորմուզի նեղուցը և կվերացնի իրանական նավահանգիստների ամերիկյան շրջափակումը։

Օրեր առաջ Իրանի դեմ ամերիկյան հարվածների մասին տեղեկություններ դարձյալ եղան, իսկ այսօր արդեն իրանական աղբյուրները գրել են, որ Իրանը հրապարակել է ԱՄՆ-ի հետ կարգավորման՝ 14 կետից բաղկացած հուշագիրը:

Կարճատև այց, 2 համաձայնագիր ու 2 աջակցության խոսք օրվա իշխանություններին․ ահա այսպես ամփոփվեց ԱՄՆ պետքարտուղար Մարկո Ռուբիոյի այցը։

«Ռազմավարական գործընկերության կանոնադրությունն ենք ստորագրում, դու մեր ռազմավարական գործընկերն ես, դե վճարի՛ր դրա համար քո հանածոներով, կոմունիկացիաներով և աշխարհաքաղաքական պոտենցիալով»։

«Ասել՝ TRIPP-ը Հայաստանի կամ Սյունիքի անվտանգության երաշխիքն է, նշանակում է՝ էշի տեղ դնել մեր ժողովրդին»,- ընդգծեց Դավիթ Ջամալյանը։

Ադրբեջանը փաստացի չի ճանաչում Հայաստանի տարածքային ամբողջականությունը՝ հետաքրքրված լինելով Հայաստանի հետ սահմանազատում իրականացնել միայն այն հատվածներում, որտեղ իրենք հավակնություններ ունեն ներխուժելու ՀՀ տարածք և վերահսկողություն հաստատելու ճանապարհների նկատմամբ։

Երևանում ընթացող «Երևանյան երկխոսություն» միջազգային համաժողովում Նիկոլ Փաշինյանը ներկայացրել է «Խաղաղության խաչմերուկ» նախագիծը և «Թրամփի ուղին»:

Ապրիլի 30-ին ԱԺ պաշտպանության և անվտանգության հարցերի մշտական հանձնաժողովն առաջին ընթերցմամբ քննարկել է «Արտաքին հետախուզական գործունեության և արտաքին հետախուզության ծառայության մասին» օրենքում փոփոխություններ ու լրացումներ կատարելու մասին» օրենքի նախագիծը՝ կից օրենսդրական փաթեթով, որը ներկայացրել է ՀՀ արտաքին հետախուզության ծառայության պետ Քրիստիննե Գրիգորյանը:

«1915թ. 2-րդ կամ 3-րդ շաբաթն էր, և Այնթափում բնակվող 12-ամյա մեծ հայրս տեսնում է, որ Մարաշից ընտանիքներ են գալիս. 100 ընտանիք, 200 ընտանիք, 1000 ընտանիք… Մեծ հորս հայրը կոշկակար էր, և կոշկակարներով միավորվում են ու սկսում ջրի համար կաշվից տոպրակներ սարքել ու բաժանել մարաշցի ընտանիքներին…

Մեզ հետ զրույցում ռուս վերլուծաբան Կոնստանտին Սիմոնովն ասաց, որ եթե Իրանի շուրջ պատերազմական իրավիճակը երկարաձգվի, ԹՐԻՓՓ-ի իրագործումը ևս կուշանա։

Միջազգայնագետ Գրիգոր Բալասանյանը համոզված է, որ Միացյալ Նահանգների և Իրանի միջև հայտարարված զինադադարը երկար չի տևելու, և ամերիկացիներն ու իսրայելցիները երկշաբաթյա հրադադարի միջոցով պարզապես ժամանակ են շահում՝ իրենց ուժերը վերադասավորելու, նախապատրաստվելու և նոր հարձակման անցնելու նպատակով։ 168 TV-ի «Ռեվյու» հաղորդաշարի եթերում Գրիգոր Բալասանյանը խոսեց ներկա պահին Իրանի շուրջ տիրող իրավիճակի մասին՝ կանխատեսելով, որ Միացյալ Նահանգների և Իսրայելի կոալիցիան ցամաքային հարձակման է անցնելու Իրանի դեմ։

Ապրիլի 2-ին ՏԱՍՍ-ին տված հարցազրույցում Ռուսաստանի փոխվարչապետ Ալեքսեյ Օվերչուկը հայտարարել է, որ «Թրամփի ուղի» նախագծի իրականացման համաձայնագրի ստորագրումը խախտել է Հարավային Կովկասի տարածաշրջանային հավասարակշռությունը։

«Պատերազմի ցանկացած ելքի պարագայում ԹՐԻՓՓ-ը կորցնում է իր ակտուալությունը, և եթե նույնիսկ չչեղարկվի, առնվազն որպես փաստաթուղթ՝ լուրջ խմբագրման կարիք է ունենալու։ Սպիտակ տան կողմից այն առաջնահերթություն չի համարվելու։ Սա Փաշինյանն էլ է գիտակցում։ Եթե չգիտակցեր, նախընտրական այս փուլում Պուտինից հանդիպում չէր խնդրի։ Նա շատ լավ հասկանում է, որ անկախ նրանից՝ ինչ է խոսում, իր բոլոր փուչիկները, այդ թվում՝ գլխավորը՝ խաղաղությունը, պայթել են։ Հիմա էլ փորձում է Պուտինի հետ հանդիպումով մի նոր լեգենդ հյուսել, բայց դա էլ իր մոտ առանձնապես չստացվեց»,- ասաց ընդդիմադիր գործիչը:

Իրան-ԱՄՆ հայտարարված հրադադարի ֆոնին տեղեկություններ շրջանառվեցին, մասնավորապես, Թուրքիայի դերակատարման մասին, հատկապես՝ երկրի Ազգային հետախուզական կազմակերպության (MIT): Թուրքական աղբյուրները հայտնել են, որ երկրի հետախուզական կառույցը դեռ նախքան պատերազմն է ինտենսիվ շփումներ ստեղծել հակամարտության բոլոր կողմերի հետ, իսկ պատերազմից հետո արդեն մշտական կապի մեջ է եղել և՛ ամերիկա-իսրայելական, և՛ իրանական կողմի հետ:

«Փաշինյանը փորձեց ասել, որ դուք եք Ղարաբաղը հանձնել, հիմա մեր մոտ խաղաղություն է, և այլն, բայց տեսեք, թե ինչ ուղերձ է անում Պուտինը՝ Արցախի շուրջ տեղի ունեցող զարգացումներով կապված է տարածաշրջանի անվտանգությունը»։

Իրանի դեմ ԱՄՆ-Իսրայել պատերազմի և Հարավային Կովկասում դրա հետևանքների շուրջ քննարկման ընթացքում «Ապրի Արմենիա» (APRI Armenia) վերլուծական կենտրոնի գիտաշխատողներն անդրադարձան TRIPP նախագծի վրա այս պատերազմի ազդեցությանը:

«Ցավալիորեն, ուժը՝ որպես գերակա գործիք և բանաձև, արցախյան 44-օրյա պատերազմից հետո շատ ավելի է տեղ գտնում միջազգային հարաբերություններում։ Իսկ եթե ուժի գործոնը դառնում է միջազգային իրավունքի շարժիչը, քաոսային իրավիճակ է ստեղծվում»։

Մարտի 19-ին կառավարության նիստից հետո Նիկոլ Փաշինյանը լրագրողների հետ ճեպազրույցում ընդդիմադիր ուժերին դարձյալ մեղադրել է պատերազմ հրահրելու մեջ և անգամ հստակ ժամկետ է նշել. «Այդ բոլոր ուժերը հանդես են գալիս խաղաղության ռևիզիայի դիրքերից, ինչն այդ փաստի բերումով նշանակում է անխուսափելի պատերազմ, ընդ որում, ընտրություններից շատ չանցած, մաքսիմալ՝ աշնանը: Ես վերլուծում եմ, չէ՞, տեքստերը: Իրենք պատրաստում են պատերազմ՝ ծանր հետևանքներով»:

Հայ-ադրբեջանական սահմանին ժամանակավոր անդորր է՝ մեծ փոթորկից առաջ։ Ադրբեջանական բոլոր առաջխաղացումներն ու դիրքային բարելավումները ՀՀ ինքնիշխան տարածքում, ըստ էության, ռազմական պլացդարմներ են Հայաստանի դեմ հետագա ագրեսիան զարգացնելու նպատակով։