Նոյեմբերի 25-ին Արցախի Քարվաճառի շրջանը հանձնելուց հետո, Ադրբեջանի հետ համաձայնություն ձեռք բերվեց, որ Դադիվանքում մնալու են հայ հոգևորականները և յուրաքանչյուր կիրակի հայ ուխտավորները հնարավորություն կունենան այցելելու այնտեղ՝ մասնակցելու պատարագներին։ Մի քանի ամիս ուխտավորները կարողանում էին գնալ Դադիվանք, սակայն մայիսից սկսած թշնամին արգելել է նրանց մուտքն այնտեղ՝ չտալով որևէ բացատրություն։
Քրեակատարողական համակարգում հետաքրքիր իրավիճակ է ստեղծվել. Ընտրություններից հետո քավության նոխազ են փնտրում, քանի որ հունիսի 20-ին կայացած արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններում պարտություն է կրել Նիկոլ Փաշինյանի «Քաղաքացիական պայմանագիրը» և հաղթանակ է տարել Ռոբերտ Քոչարյանի գլխավորած «Հայաստան» դաշինքը:
Սկսվել է ԵՄ բարձրաստիճան այցը Հարավային Կովկաս: Ռումինիայի արտաքին գործերի նախարար Բոգդան Աուրեսկուն, Լիտվայի Արտաքին գործերի նախարար Գաբրիելիուս Լանդսբերգիսը, Ավստրիայի Եվրոպական և միջազգային հարցերով դաշնային նախարար Ալեքսանդր Շալլենբերգը, ինչպես նաև ԱԳԵԾ՝ Ռուսաստանի, Արևելյան գործընկերության, Կենտրոնական Ասիայի, Տարածաշրջանային համագործակցության և ԵԱՀԿ հարցերով կառավարող տնօրեն Միխայել Զիբերթը և Հվ․ Կովկասի և Վրաստանում ճգնաժամի հարցերով ԵՄ հատուկ ներկայացուցիչ Տոյվո Կլաարը արդեն տարածաշրջանում են:
Արտահերթ խորհրդարանական ընտրությունների արդյունքները, ի թիվս բազմաթիվ այլ սարսափելի իրողությունների, արձանագրեցին նաև, որ 5000 հայորդիներ զոհվեցին հանուն Նիկոլ Փաշինյանի իշխանության պահպանման։ Նրանցից յուրաքանչյուրն իր կյանքը զոհել է հայրենիքին՝ այդպես էլ չիմանալով, որ հայրենիքի առնվազն մի մասն այլևս չկա։ Փոխարենը՝ կա իշխանությունը, որն անգամ քաղաքական պատասխանատվություն չկրեց այդ տղաների հավատամքը՝ հանուն հայրենիքի զոհվելու պատրաստակամությունը, իմաստից զրկելու համար։
«Հույս ունեմ, որ ՍԴ-ն ընտրության արդյունքները կճանաչի անվավեր և կսահմանի մանդատների բաշխման նոր կարգ, որի համար լիազորված է «ՍԴ մասին» սահմանադրական օրենքով: Ե՛վ ԿԸՀ ներկայացված, և՛ ՍԴ ներկայացվելիք դիմումների հիմքում դրված են հստակ փաստեր: ՍԴ ներկայացվելիք դիմումում փաստերն ավելի շատ են լինելու, որովհետև մինչև այս պահը մենք շարունակում ենք ստանալ տարբեր դիտորդական կազմակերպությունների, անձ-դիտորդների և վստահված անձանց կողմից մի շարք աղաղակող խախտումներ:
Բոլոր նրանք, ովքեր մտադիր են Հայաստանում զբաղվել ընդդիմադիր գործունեությամբ, պետք է աչքի առաջ ունենան այս հեռանկարը և ընտրություն կատարեն Արցախի հարցը վերջնականապես փակելու պոպուլյար մոտեցման ու Արցախը քաղաքական օրակարգ վերադարձնելու ոչ ընտրահաճո, սակայն ազգային խնդրի միջև։ Այդ ընտրության արդյունքները գուցե ավելի կարևոր են, քան հունիսի 20-ի ընտրությունների արդյունքները, որոնք ամբողջությամբ իդենտիկ էին ադրբեջանական նպատակներին։
Այս տարվա ապրիլին Սամվել Բաբայանը լրագրողների հետ զրույցում ասել էր, որ անձամբ նախաձեռնել և ծրագրել է Չանախչի-Սղնախ գյուղերի մոտ, որպեսզի հակառակորդը չկարողանա Շուշի մտնել, բայց գիշերվա երկուսին տվյալ զորամասերը հրաժարվում են մասնակցել ինչ-ինչ պատճառներով, որի տեսագրությունը կա:
«Նրանց ընդունած որևէ օրենք որևէ պտուղ չի տվել և ուղղված է միայն քանդելուն։ Երեք տարիների իմ տեսածն ինձ թույլ է տալիս եզրակացնելու, որ նրանք չեն ձգտում կառուցել։ Փաշինյանը մի մարդ է, որը դուրս է մնացել ԵՊՀ-ից, և համալսարանականների մեծ մասը գիտի՝ ինչի համար։ Իհա՛րկե, կրթական նրա մակարդակը չի էլ հերիքել, բայց այն պատճառները, որի համար ինքը դուրս է մնացել ԵՊՀ-ից, ժամանակը կգա, կխոսեն դրա մասին, ուստի, հիմա ինքը չարացած է ԵՊՀ-ի վրա։ Գիտական հանրությանը անվանում է միմոսներ, մտքում ունի կրթական հաստատությունների շենքերը վաճառելը։ Այն մարդը, որը համալսարանը չի ավարտել, չի կարող խոսել կրթության կազմակերպումից ու որևէ քայլ անել կրթության մակարդակը բարելավելու համար»,- ասաց Դավիթ Ափոյանը։
Օրերս ՀՀ Զինված ուժերի ԳՇ պետ Արտակ Դավթյանը լրագրողների հետ զրույցում հայտնեց, թե պաշտպանության նախարարի հրամանով՝ պատերազմի ընթացքը, հանգամանքները քննող հանձնաժողովն արդեն ստեղծված է, և, որ այն ակտիվ աշխատում է:
«Վահան Քերոբյանն ի՞նչ է արել գյուղատնտեսության համար, որ հիմա ցուցանիշներ է հայտարարում. թող գնա Շիրակի գոտով զբաղվի, որտեղ աղետ է. հենց այսօր երաշտ է Շիրակի գոտում, ջրամբարներն էլ կիսով չափ դատարկ են: Գյուղացիները երեկ ճանապարհը փակել են, Ավինյանն այնտեղ է եղել, մինչև հիմա ոչինչ չեն արել»:
168.am-ի աղբյուրների հավաստմամբ՝ Նիկոլ Փաշինյանը մտադիր է ազատվել փոխվարչապետ Տիգրան Ավինյանից: Այդ պաշտոնի հավակնություն ունի օլիգարխ, «Սիլ» կոնցեռնի հիմնադիր, «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության ընտրացուցակով պատգամավոր դարձած Խաչատուր Սուքիասյանը։
Այս ամենը հանգեցրել է նրան, որ հասարակության մի մասի կողմից իրողություններին անհամարժեք վարքագիծն իր անմիջական ազդեցությունն է թողել առաջին հերթին հասարակական հարաբերությունների վրա։ Տրամաբանական է, որ դրա հետևանքով ձևախեղվել են նաև համարյա բոլոր տեսակի մարդկային հարաբերությունները։
«Նրանք դեռևս կարծում են, որ բանակցությունների, հորդորների, կոչերի ճանապարհով հնարավոր է ներազդել Ադրբեջանի վրա։ Ես ասում եմ՝ ոչ, որովհետև իմ զրույցը Սեիդովի հետ ցույց տվեց, որ դրա հետ հույսեր կապել պետք չէ, իմ զրույցը ցույց տվեց, որ ադրբեջանական կողմը կոնստրուկտիվ չէ, նրանք կոնկրետ պահանջներ ու նախապայմաններ են դնում՝ ճանաչել Ադրբեջանի տարածքային ամբողջականությունը, Արցախով հանդերձ»,- եզրափակեց Նաիրա Զոհրաբյանը։
Բաքվում տևական ժամանակ է՝ սկսվել է Ադրբեջանում պահվող հայ ռազմագերիների դատավարությունը: Հայ գերիներին մեղադրում են իբր ահաբեկչություն, սադրանքներ ու այլ հանցագործություններ կատարելու համար։
168.am-ն օրերս հրապարակել էր Հաշվեքննիչ պալատի 2020թ. ընթացիկ եզրակացություններից մի քանի հատվածներ ՀՀ Բարձր տեխնոլոգիական արդյունաբերության (ԲՏԱ) նախարարության պահպանման ծախսերի, կապի և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ոլորտին առնչվող բյուջետային միջոցների օգտագործման, բյուջետային մուտքերի ապահովման և պետական սեփականության օգտագործման հաշվեքննության արդյունքների վերաբերյալ:
Արտահերթ խորհրդարանական ընտրությունների արդյունքները հրապարակելուց հետո, իշխանության շատ ներկայացուցիչներ սկսեցին բացահայտ հայտարարել, որ այն համայնքապետերը, որոնք ընտրությունների ժամանակ, այսպես ասած, իրենց համար չեն աշխատել, պետք է հրաժեշտ տան իրենց պաշտոններին։
Արտահերթ խորհրդարանական ընտրությունների արդյունքներով բավարարվեցին դրանցում հետաքրքրություն ունեցող գրեթե բոլոր արտաքին ուժերի ու կենտրոնների շահերը, այդ թվում՝ Ադրբեջանի ու Թուրքիայի։ Լայն իմաստով, ընտրությունների արդյունքներն ամենաքիչը համապատասխանում են հայկական շահին, ինչը, այո, նոնսենս է, սակայն, վիտրաժային ժողովրդավարության ջատագովների եզրաբանությամբ, լեգիտիմ նոնսենս է։
ՀՀ երրորդ նախագահ Սերժ Սարգսյանը հարցազրույց է տվել BBC-ի ռուսական ծառայությանը, որի ընթացքում նա անդրադարձել է ԱԺ արտահերթ ընտրություններին, Նիկոլ Փաշինյանի կողմից Արցախյան հիմնախնդրի բանակցային գործընթացի տապալմանը և պատերազմի հրահրմանը, 44-օրյա պատերազմի նվաստացուցիչ պարտությանը:
«Մենք այսօր ծնկաչոք ենք թշնամու առաջ, շատ անպատիվ վիճակում ենք, տեսնենք՝ ինչ զարգացումներ են լինելու: Ուղղակի պետք է վերականգնել արժանապատվությունը, պետք է արժեքները վերագնահատել: Այն աղետը, որը մեզ հետ տեղի ունեցավ, դրա պատճառն այն էր, որ սկսեցինք դավաճանել մեր արժեքներին, թույլ տվեցինք, որպեսզի մեր գեղագիտական մակարդակը իջնեցնեն: Թույլ տվեցինք, որպեսզի մեր կրթական մակարդակը իջեցնեն, և կամաց-կամաց եկանք-հասանք այս օրվան: Բանակի նկատմամբ էն ի՜նչ հարձակումներ էին, սպաներին վիրավորում էին, վարկաբեկում: Մենք սա թույլ ենք տվել: Եկեղեցու նկատմամբ էլ ենք թույլ տվել ոտնձգություններ և մենք ճաշակում ենք շատ դառը պտուղները: Պետք է այս ամենը վերականգնել: Սա թող վերացական չթվա: Մենք կորցրել ենք մեր արժեքները, պետք է դրանք վերագտնել, սա շատ կարևոր բան է»:
168 TV-ի «Ռեվյու» հաղորդաշարի հյուրն է բժիշկ, ՀՅԴ Հայաստանի Գերագույն մարմնի անդամ Տարոն Տոնոյանը։
Ինչպե՞ս եղավ, որ Արցախյան առաջին պատերազմում հաղթանակ տարանք և Արցախն ազատագրեցինք, իսկ 44-օրյա պատերազմում կորցրեցինք Արցախի 75 տոկոսը։ Պատասխանելով այս հարցին, Արզիկ Մխիթարյանը նախ նշեց, որ ականատեսն է եղել ոչ միայն Արցախի առաջին գոյապայքարին, այլև արցախյան շարժման ակտիվիստներից է եղել, մարդ, որը ամբողջ մի տարի հանրահավաք է ղեկավարել, ամբիոնից խոսք է հղել ժողովրդին և իր հետևից մարդիկ է տարել։
«Ինտելեկտուալ ապուշներին հայ ժողովուրդը ծնկի բերեց և այսուհետ միշտ ծնկի է բերելու»,- պալատական ներքինիներից մեկի շուրթերով տարածված այս հայտարարությամբ Նիկոլ Փաշինյանը խոստովանեց, որ իրեն ընտրել են անինտելեկտ մուրճասերները կամ անմիտ ասֆալտատենչները։
Հունիսի 21-ի ընտրություններում, ինչպես արդեն գրել ենք, բանակային գրեթե բոլոր կորպուսները մոտ 80 տոկոսով ձայն են տվել Նիկոլ Փաշինյանին, ավելին, զորամասեր են եղել, որ ամբողջությամբ են նրան ընտրել:
«Թող իրենք լավ իմանան, որ հայ հոգևորականներն իրենց քարկոծումից չեն վախենում, պատրաստ ենք Աստծու և մեր ժողովրդի համար գնալ անգամ նահատակության, և մեզ սպառնալիքներով որևէ մեկը չի կարող վախեցնել, որ մենք հրաժարվենք Աստծուն և ժողովրդին ծառայելուց»,- եզրափակեց տեր Վրթանես քահանա Բաղալյանը։
Նախորդ տարեվերջին՝ դեկտեմբերի 11-ին, Վատիկանում ՀՀ նախկին դեսպան Միքայել Մինասյանը ֆեյսբուքյան իր էջում հրապարակել էր «Requiem-2»-ը, որը վերնագրված էր «Հերոսության, ստի ու դավաճանության 44 օրը»։
ՀՀ-ում ԵՄ պատվիրակությունը, ինչպես ընդհանուր առմամբ ՀՀ-ում աշխատող այլ երկրների դիվանագիտական ներկայացուցչությունները, որևէ կերպ չեն արձագանքում ՀՀ-ում կայացած խորհրդարանական ընտրություններում գրանցված խախտումներին, մասնավորապես՝ հռետորաբանությանը, կիրառված վարչական ռեսուրսներին ու ընտրական չարաշահումներին:
«Վարչապետն ասաց, որ ինչ-որ փաստաթուղթ պետք է ստորագրի: Այդքան բան գիտենք: Որ դա մեզ վնաս է, դա հաստատ է, ի վնաս Հայաստանի, իմ կարծիքով: Որովհետև զրջումների, հատկապես՝ ռազմագերիների չլուծված խնդիրը, Բաքվի կեղծ դատավարությունը մեզ ցույց է տալիս, որ իրավիճակը նորմալ չի: Նախիջանում տեղի ունեցող թուրք-ադրբեջանական զորավարժությունները ցույց են տալիս, որ նրանք ուղղակիորեն ճնշում են գործադրում մեզ վրա, ստիպում են ինչ-որ մի բան անել: Թե ինչ բան, մենք չգիտենք: Բայց ի վնաս մեզ, իհարկե, որովհետև այսքան արագ իրար հետևից մի քանի զորավարժություններ չեն անում»,- 168.am-ի հետ զրույցում ասաց պատմաբանը:
Ի դեպ, էկոնոմիկայի նախարարի պաշտոնակատարը նաև «կիսվեց շատ լավ նորությունով»՝ նշելով, որ այսօրվա դրությամբ Հայաստանից արտահանվել է արդեն 86 հազար տոննա թարմ գյուղմթերք, որը կրկնակի ավելի է, քան անցած տարի:
Երեկ դատավոր Արմինե Մելիքսեթյանը մասնակի բավարարեց նախաքննական մարմնի՝ պրոֆեսոր Արմեն Չարչյանի նկատմամբ կալանավորումը որպես խափանման միջոց ընտրելու միջնորդությունը, և բժիշկը կկալանավորվի մեկ ամսով:
Ցանկություն է առաջանում հարցեր ուղղել ամերիկյան կողմին՝ այս երևույթները չե՞ն խոչընդոտում արդյոք երկկողմ հարաբերությունների զարգացմանը, նման արատավոր նախընտրական մթնոլորտը, որն աննախադեպ էր անկախ Հայաստանի պատմության ընթացքում, ընտրախախտումների ուշագրավ գունապնակով ընդունելի՞ են ամերիկյան կողմի համար, Հայաստանի դեպքում ամերիկյան կողմը հարաբերությունները դիտարկում է հիմնված շահի՞, թե՞ արժեքային համակարգի վրա: Պատասխանները, թերևս, ակնհայտ են:
