Ըստ փորձագետների և քաղաքական գործիչների՝Ադրբեջանի առաջարկած 5 կետերի հիմքով նախապատրաստվող «Խաղաղության պայմանագիրը»վտանգում է ՀՀ-ի և Արցախի անվտանգությունը և պետականության գոյությունը:
Անցած շաբաթ 168.am-ը տեղեկություն էր ստացել, որ Սամվել Բաբայանը որոշել է չմասնակցել 44-օրյա պատերազմի ԱԺ քննիչ հանձնաժողովի աշխատանքներին, որին, իր խոսքերով, մասնակցում էր ոչ թե՝ որպես փորձագետ, այլ՝ արտախորհրդարանական ուժերի ներկայացուցիչ: Մենք մի քանի օր շարունակ փորձեցինք կապ հաստատել Բաբայանի հետ և պարզաբանում ստանալ՝ հեռախոսազանգի, հաղորդագրության միջոցով, սակայն մեր ջանքերն ապարդյուն անցան: Այդ ընթացքում քննիչ հանձնաժողովից, ԱԺ-ից նաև իրար հակասող տեղեկություններ ստացանք:
Եթե ՀՀ վարչապետը «դիլեմայի» առջև է կանգնած, ապա ՀՀ պաշտպանության նախարարությունը ղեկավարելու նրա առաջարկի ընդունումն իմ կողմից եղել է հաստատակամ որոշում, որը կայացրել եմ տասնամյակների պետական ծառայության ընթացքում ձևավորված պարտքի զգացումի թելադրանքով, ինչպես նաև` բազմաթիվ ընկերներիս և ՀՀ զինված ուժերի զարգացման համար մտահոգ գործընկերների քաջալերման արդյունքում: Այդ որոշումը կայացնելիս քաջ գիտակցել եմ, որ «քաղաքական թիմի» անդամ երբեք չեմ լինի՝ հաշվի առնելով իմ հոգեկերտվածքը և անցած ճանապարհը:
«Գաղտնիքը դրա մեջ է: Պետք է մենք թելադրենք, ոչ թե մեզ պարտադրեն: Ինչ վերաբերում է խաղաղության պայմանագրին, բան չունեմ ասելու, այն պետք է ստորագրել, բայց դարձյալ ոչ թե պարտադրանքի տեսքով: Հաղթենք՝ ստորագրենք»,- շեշտել է նա՝ հավելելով, որ Թուրքիայից տեսնում է նույն վտանգները, ինչ Ադրբեջանից, նույնիսկ՝ մի քիչ ավելին:
ԳՇ պետի նախկին տեղակալ, գեներալ-լեյտենանտ Տիրան Խաչատրյանի դիտարկմամբ, ԳՇ պետի պաշտոնակատար և ԳՇ պետ ունենալը տարբեր բաներ են:
Ժողովուրդների պատմությունը բազմիցս ապացուցել է՝ կեղծ, շինծու և մանավանդ արտաքին աշխարհից թելադրված, պարտադրված խաղաղության պայմանագրերը դրական արդյունքի չեն հանգեցնում:
Նիկոլ Փաշինյանի հայտնի հայտարարությունից հետո ակտիվորեն քննարկվում է Արցախի կարգավիճակի «նշաձողի իջեցման» ռիսկերը, և, ինչո՞ւ չէ, այդ մասին Նիկոլ Փաշինյանի հայտարարության հավաստիությունը:
«Պրեսսինգ» հաղորդաշարի ընթացքում «Լուսավոր Հայաստան» կուսակցության նախագահ, հատուկ հանձնարարություններով դեսպան Էդմոն Մարուքյանն անդրադարձել է նաև Ապրիլյան պատերազմին: Նա, մասնավորապես, կասկածի տակ է դրել Գլխավոր շտաբի (ԳՇ) նախկին պետ Յուրի Խաչատուրովի պնդումը, թե Ադրբեջանն ինքն է 2016-ի ապրիլի 5-ին Ռուսաստանի Դաշնության միջնորդությամբ խնդրել մարտական գործողությունների դադարեցում։
Ի դեպ, նա նշել է` ԱԽ համապատասխան նիստին չի եղել, բայց հավատում է` ԳՇ նախկին պետ Օնիկ Գասպարյանին, որ պատերազմի 4-րդ օրը առաջարկել է կանգնեցնել մարտական գործողությունները:
Դա արդարանալու ձև է, դրա համար էլ Նիկոլ Փաշինյանն իր հետ ընկերություն է անում: Ինքը չի արել: Կարող էր անել և չի արել: Ոնց որ ժամանակին համառորեն, զոռով իր ձեռքն է ամեն ինչ վերցրել և իրականացրել է, նույն հաջողությամբ այդ վայրկյանին ամեն ինչ կարող էր իր ձեռքը վերցնել: Հավաստիացնում եմ՝ եթե ուզեր, կարող էր անել: Ինքն ամենաառաջին մարդկանցից մեկն է եղել, որ լսել է Նիկոլ Փաշինյանին: Դա զուտ իմ կարծիքն է:
Իշխանությունը՝ ի դեմս Նիկոլ Փաշինյանի, հայտարարում է՝ որքան հնարավոր է՝ շուտ պետք է հասնել խաղաղության պայմանագրին։
Ստվերային կառավարության բարեհաջող ձևավորումը Հայաստանում իշխանափոխություն իրականացնելու չորս առանցքային գործոններից մեկն է, և այսօրվանից այս գործընթացը կարող ենք համարել մեկնարկած: Հույս ունեմ՝ մեզ կհաջողվի ձևավորել վստահելի կառավարություն, որը կունենա Հայաստանը ստեղծված վիճակից հանելու իրականանալի և ժողովրդին հասկանալի ճանապարհային քարտեզ, չնայած հասկանում եմ, որ դա հեշտ լուծվող խնդիրներից չէ:
«Նիկոլ Փաշինյանի ասածը վերաբերում է կամավորականների ջոկատների` բանակ գնալուն, որոնց սաղավարտ և զրահաբաճկոն չի տրամադրվել»,- «Հրապարակի» հետ զրույցում ասել է ՀՀ ԶՈՒ ԳՇ նախկին պետ Մովսես Հակոբյանը՝ անդրադառնալով Նիկոլ Փաշինյանի հայտարարությանը, թե առաջին անգամ պատերազմից մի քանի օր անց է իմացել, որ բանակում կա սաղավարտի և զրահաբաճկոնի խնդիր, և Պաշտպանության նախկին նախարար Դավիթ Տոնոյանի արձագանքին, որ զրահաբաճկոնների պահանջարկը մանրամասն ներկայացված է «Սպառազինությունների եւ ռազմական տեխնիկայի զարգացման ծրագրում», որը վերահաստատվել է Նիկոլ Փաշինյանի պաշտոնավարման ժամանակ:
Մենք մեր հերթին փորձել էինք տեղական արտադրողներից պարզել՝ որքան կարող է պետության վրա նստել մեկ զրահաբաճկոնը՝ իր ամեն ինչով, ասել էին՝ հազիվ 400 դոլար: Բայց այդ օրերին հրաժարվեցին խոսել տեսախցիկի առաջ:
«Եթե մեզ մոտ ճիշտ կառավարումն աշխատեր այն պահին, երբ ադրբեջանցիների առաջնագիծը բավականին կտրվել էր հիմնական ուժերից, և նրանց կոմունիկացիոն ամբողջ ուղիները դեռևս գտնվում էին մեր վերահսկողության տակ, մենք կարող էինք նրանց կոմունիկացիայի օղակը փակել, չէին կարողանա Շուշին գրավել, որը չարվեց»:
Այս պահին Ազատության հրապարակում է Արցախյան առաջին պատերազմի հերոս Վիգեն Գրիգորյանի` Տողի Վիգենի թոռը, որը կրում է հերոս պապու անունը:
Ազատության հրապարակ է այցելել ԱԺ «Հայաստան» ընդդիմադիր խմբակցության ղեկավար Սեյրան Օհանյանը:
Ապրիլի 13-ին ԱԺ-ում Նիկոլ Փաշինյանը խոստովանեց՝ «կարող էին կանխել պատերազմը, որի արդյունքում կունենայինք նույն վիճակը՝ իհարկե, առանց զոհերի»:
«Արդյոք կա՞ մեկ հայ աշխարհի վրա, որ համաձայն է Արցախը վերադարձնել Ադրբեջանին: Կա՞ մեկ հայ, որ համաձայն է Նիկոլ Փաշինյանի այս որոշման հետ: Մենք խստորեն դատապարտում ենք Փաշինյանի այս որոշումը: Փաշինյանն իրավունք չունի Արցախին պարտադրել թշնամու լծի տակ ապրել: Հիշեցնենք, որ դա ինքն է որոշել Ալիևի հետ: Եվ այս որոշումը նշանակում է՝ Արցախի ժողովուրդը լուրջ վտանգի տակ է»,- 168.am-ի հետ զրույցում նշեց Ֆրանսիայի հայկական կազմակերպությունների համակարգող խորհրդի համանախագահ, ՀՅԴ Բյուրոյի անդամ Մուրադ Փափազյանը՝ հավելելով, որ Արցախի շուրջ միասնականությունը, ի վերջո, Հայաստանին ի նպաստ կեցվածք է, որովհետև Ադրբեջանի և Թուրքիայի նախագահներ Ալիևի և Էրդողանի նպատակն Արցախը չէ միայն, այլ Հայաստանը:
Ապրիլի 12-ին Արցախի Հանրապետության Մարտակերտ քաղաքում նախագահ Արայիկ Հարությունյանը, անդրադառնալով Արցախի կարգավիճակի խնդրին, հայտարարել է՝ ստատուս-քվոն պետք է պահպանվի: Այսինքն, հասկանում են, որ պետք է ապրեն Ադրբեջանի հարևանությամբ, բայց ենթակայություն հնարավոր չէ, անթույլատրելի է։
168.am-ի տեղեկություններով, ՀՀ պաշտպանության նախարար Սուրեն Պապիկյանի հրամանով ՀՀ ԶՈՒ ԳՇ պետի նախկին տեղակալ Արայիկ Հարությունյանը նշանակվել է Հատուկ հանձնարարություններով ավագ սպա:
ԱԺ-ում ՔՊ պատգամավոր Վահագն Ալեքսանյանի խնդրանքով Նիկոլ Փաշինյանն անդրադարձել է 2016-ի բանակցային գործընթացում տեղի ունեցածին, կամ ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման «Լավրովի պլանին», որի ողջ ողբերգությունը մեզ համար շատերը, ըստ պատգամավորի, լավ չեն հասկանում, մասնավորապես այն, որ այդտեղ կար հստակ շրջադարձ:
Ադրբեջանը փորձում է սահմանի երկայնքով ռազմական լարվածության իրավիճակը պահել՝ դեմարկացիայի գործընթացում Հայաստանի նկատմամբ թաքնված կամ անթաքույց տարածքային պահանջներ ներկայացնելու համար: ՔՊ-ական պատգամավոր Սերգեյ Բագրատյանի հարցին ի պատասխան ԱԺ-ում հայտարարել է Նիկոլ Փաշինյանը՝ նշելով, որ ՀՀ-ի դիրքորոշումը միջազգային հանրությունը ընկալել է:
Ադրբեջանական տելեգրամ ալիքները գրում են, որ Քարագլխի հատվածում ռուս խաղաղապահների և ադրբեջանցի զինծառայողների միջև վիճաբանություն է տեղի ունեցել:
ԱԺ ընդդիմադիր խմբակցությունները՝ «Հայաստան» և «Պատիվ ունեմ», այսօր ԱԺ-ում հայտարարեցին, որ բոյկոտում են ԱԺ նիստերը և մեկնում Արցախ: 168.am-ի տեղեկություններով՝ մոտ 1.5 ժամ է, ինչ պատգամավորները Աղավնոյի անցակետում են, և նրանց չի թույլատրվում մտնել Ստեփանակերտ: Հիշեցնենք, որ ընդդիմադիր խմբակցությունների՝ Արցախ մեկնելու մասին հայտարարություններից հետո ԱԺ իշխող «Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցության պատգամավոր Գուրգեն Արսենյանը կոչով հանդես եկավ. […]
168.am-ի տեղեկություններով՝ մոտ մեկ շաբաթ առաջ ՀՀ պաշտպանության նախարար Սուրեն Պապիկյանի օգնական է նշանակվել Վանիկ Չալոյանը:
168.am-ը դեռ փետրվարին գրել էր, որ Ադրբեջանը 2022 թվականի հուլիսին կավարտի Բերձորը շրջանցող այլընտրանքային ճանապարհի շինարարությունը, և, որ այն անցնելու է Հին Շեն, Մեծ Շեն գյուղերի տարածքով: Սրա արդյունքում Բերձոր քաղաքն անցնելու է Ադրբեջանի վերահսկողությանը, և ոչ միայն՝ հաշվի առնելով վերջին զարգացումները, Փաշինյանի՝ չգաղտնազերծված բանավոր պայմանավորվածությունները:
1992 թվականի ապրիլի 10-ին երեք ժամանոց հրետանային նախապատրաստությունից հետո Ադրբեջանի կանոնավոր բանակի ստորաբաժանումներն ադրբեջանական Միր-Բաշիր (այժմ՝ Թարթառ) բնակավայրից ներխուժեցին Մարաղա:
Ապրիլի 1-ին Արցախի Հանրապետության նախագահ Արայիկ Հարությունյանն Անվտանգության խորհրդի հերթական նիստում հայտարարել էր, որ Քարագլխի հիմնական բարձունքը, ամենաբարձր կետը հայկական վերահսկողության տակ է, սակայն որոշ կարևոր բարձունքներ գտնվում են Ադրբեջանի զինված ուժերի վերահսկողության տակ:
Մարտի 31-ին «ԱրմՀայԹեք 2022» պաշտպանական տեխնոլոգիաների 3-րդ միջազգային ցուցահանդեսի բացման արարողության ժամանակ հայտարարվել էր, թե նորագույն տեխնոլոգիաներով, ժամանակակից գիտահետազոտական և արտադրական կարողություններով հագեցած ռազմարդյունաբերական համալիրի առկայությունն ազգային անվտանգության, ինքնիշխանության, տարածքային ամբողջականության պաշտպանության, ինչպես նաև տնտեսական կայուն զարգացման հիմնական երաշխիքներից է:
