Ավարտվեց Եվրահանձնաժողովի նախագահ Ուրսուլա ֆոն դեր Լայենի հարավկովկասյան տուրնեն։ Հուլիսի 1-2-ին Բաքու և Երևան կատարած այցերը փաստացի ամրագրեցին՝ Եվրամիությունը Հարավային Կովկասում անցնում է շատ ավելի պրակտիկ ու գործնական քաղաքականության՝ որդեգրելով տարածաշրջանի տնտեսական և ենթակառուցվածքային ինտեգրման ռազմավարություն։
Հայ-ռուսական հարաբերությունները գտնվում են իրենց հետխորհրդային պատմության ամենաճգնաժամային փուլում, որտեղ դիվանագիտական սառնությունը կարող է վերածվել դիմակայության։
«Վիզային ազատականացման համար պարզապես անհրաժեշտ է բարեփոխումների որոշ քայլեր, եթե դա ավարտվի, Դուք կընտրեք finish-ի գիծը»,- այս մասին այսօր ՀՀ Կառավարությունում Փաշինյանի հետ համատեղ ասուլիսի ընթացքում, անդրադառնալով վիզային ազատականացման գործընթացի ժամկետներին, ասաց Եվրոպական հանձնաժողովի նախագահ Ուրսուլա Ֆոն դեր Լայենը։
«Էներգակիրների հարցում Հայաստանին անհրաժեշտ է ռազմավարական բազմաշերտ և համապարփակ մոտեցում»:
Իսրայելի կառավարությունն օրերս միաձայն հավանություն տվեց արտաքին գործերի նախարար Գիդեոն Սաարի ներկայացրած բանաձևին, որով երկիրը պաշտոնապես ճանաչում է Օսմանյան կայսրությունում իրականացված Հայոց ցեղասպանությունը: Այս քայլը, որն այժմ ուղարկվել է Քնեսեթի (խորհրդարանի) վերջնական վավերացմանը, տասնամյակներ տևած զգուշավոր հաշվարկների ավարտն է։
2026 թվականի գարնանից ուկրաինական պատերազմը թևակոխել է անորոշության և էսկալացիայի նոր փուլ․ Ուկրաինան ինտենսիվացրել է հարվածները, թիրախավորել Ռուսաստանի նավթավերամշակման գործարանները, նավթային տերմինալներն ու վառելիքի փոխադրման ենթակառուցվածքները, այդ թվում՝ Ղրիմում։
Իսրայելը և Հայոց ցեղասպանության ճանաչումը․ Realpolitik-ի և բարոյական նկատառումների միջև» վերտառությամբ գրառմամբ ռուս վերլուծաբան Սերգեյ Մարկեդոնովն անդրադարձել է վերջին օրերին մամուլում ու համացանցում ակտիվորեն քննարկվող՝ Իսրայելի կողմից Հայոց ցեղասպանության ճանաչման թեմային։
ԱՄՆ-Իրան օրերս ստորագրված փոխըմբռնման հուշագիրը խախտվեց ստորագրումից հետո առաջին անգամ։ ԱՄՆ Զինված ուժերի կենտրոնական հրամանատարությունը (CENTCOM) հայտնել է, որ հունիսի 26-ին ամերիկյան ուժերը հարվածներ են հասցրել իրանական հրթիռների և անօդաչու թռչող սարքերի պահեստավորման օբյեկտներին, ինչպես նաև ափամերձ ռադիոլոկացիոն կայաններին:
Եվրամիությունից այսօր հաստատեցին՝ Եվրահանձնաժողովի նախագահ Ուրսուլա ֆոն դեր Լայենը հաջորդ շաբաթ կժամանի Հայաստան՝ Ռուսաստանի կողմից քաղաքական ճնշման ֆոնին ընդգծելու Բրյուսելի աջակցությունը Հայաստանին: Հաղորդվում է, որ Եվրահանձնաժողովի նախագահը կայցելի նաև Ադրբեջան:
Եվրամիությունը Հարավային Կովկասում գործարկում է ազդեցության նոր հարթակներ՝ «Կապակցվածության օրակարգի» միջոցով խորացնելով իր մասնակցությունը տարածաշրջանային լոգիստիկ նախագծերին։
Իրան-ԱՄՆ հուշագրի ստորագրումից ու Շվեյցարիայում ԱՄՆ-Իրան բանակցություններից օրեր անց Իրանի խորհրդարանի նախագահ Մոհամմադ Բաղեր Ղալիբաֆը մեկնել է Ադրբեջան։
Հայաստանի ընտրություններից հետո ռուսական քաղաքական և փորձագիտական շրջանակներից հնչող հայտարարությունները, առևտրատնտեսական սահմանափակումները գնալով ավելի համակարգված ու կոշտ բնույթ են ստանում։
Հունիսի 24-ին Վաշինգտոնում՝ ԱՄՆ Կոնգրեսի շենքում, տեղի կունենա միջազգային համաժողով՝ «Վերադարձի և ինքնորոշման իրավունք. երկակի ստանդարտներ և ընտրողական մոտեցումներ» խորագրով, որը կազմակերպվել է «Բաքվի նախաձեռնողական խմբի» կողմից։ Միջազգային համաժողովը նվիրված է իբրև թե ադրբեջանցիների էթնիկ զտմանը Հայաստանի կողմից։ Այս մասին հաղորդում է ԱՊԱ գործակալությունը։
Կատարը և Պակիստանը, որոնք միջնորդում են ԱՄՆ-Իրան տեխնիկական բանակցությունները, արձանագրում են՝ Միացյալ Նահանգներն ու Իրանը համաձայնության են եկել «60 օրվա ընթացքում վերջնական համաձայնագրի հասնելու ճանապարհային քարտեզի» շուրջ՝ Շվեյցարիայում կայացած բարձր մակարդակի բանակցությունների առաջին օրվա ընթացքում արձանագրված առաջընթացից հետո։
ԱՄՆ նախագահի հատուկ բանագնաց Սթիվեն Ուիթքոֆը մեկնել է Շվեյցարիա՝ Իրանի պատվիրակության հետ միջուկային գործարքի շուրջ բանակցությունների առաջին փուլին մասնակցելու համար։ Այս մասին հայտնել է ամերիկյան Axios լրատվական պորտալը՝ հղում անելով ԱՄՆ-ում իր աղբյուրին։ Նրա խոսքով՝ Սպիտակ տան ևս մեկ ներկայացուցիչ՝ երկրի նախագահ Դոնալդ Թրամփի փեսա Ջարեդ Քուշները, արդեն գտնվում է Շվեյցարիայում։
Թեև Հայաստանի Հանրապետությունում տեղի ունեցած հունիսի 7-ի ընտրություններից անցել է արդեն 12 օր, Ռուսաստանի Դաշնության բարձրագույն իշխանությունները չեն շտապում շնորհավորել Նիկոլ Փաշինյանին՝ ընտրություններում արձանագրած արդյունքների կապակցությամբ։ Այս երկարաձգվող լռությունը հայ-ռուսական հարաբերություններում աննախադեպ ազդակ է, որը վկայում է այն մասին, որ երկկողմ հարաբերություններում առկա ճգնաժամում կայունացման միտումներ չեն նկատվում:
Մինչ Հայաստանի Հանրապետությունում ներքաղաքական կյանքը հունիսյոթյան ընտրություններից հետո «եռում է», Հայաստանի անմիջական հարևանությամբ աննախադեպ աշխարհաքաղաքական համաձայնություն գրանցվեց։ Թեև այն, ըստ վերլուծաբանների, դեռ փխրուն է, խոցելի, այնուամենայնիվ ԱՄՆ-Իրան շրջանակային համաձայնագրի ստորագրման փաստը վերջին տասնամյակների աշխարհաքաղաքական առանցքային իրադարձություններից մեկն է հավակնում դառնալ։
Գլոբալ բևեռացման ու բազմաբևեռ աշխարհակարգի ձևավորման ներկայիս փուլում Թուրքիայի արտգործնախարար Հաքան Ֆիդանի աշխատանքային այցը Ռուսաստան վերստին ընդգծեց Անկարայի՝ ՆԱՏՕ-ի անդամակցությունն ու արևելյան վեկտորը համադրելու բարդ ռազմավարությունը։
Մինչ հայաստանյան իշխանությունները սպասում են հունիսի 7-ի ընտրություններից հետո բարձրաստիճան շնորհավորանքի ու հրավերքի Մոսկվայից, Եվրոպական միությունը չի հապաղում, և հուլիսի 5-ին սպասվում է ԵՄ ընդլայնման հարցերով հանձնակատար Մարթա Կոսի այցը Հայաստանի Հանրապետություն։
ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարել է, որ Վաշինգտոնն ու Թեհրանը շրջանակային համաձայնագիր են ձեռք բերել, որը կդադարեցնի Մերձավոր Արևելքում ռազմական գործողությունները, կվերաբացի Հորմուզի նեղուցը և կվերացնի իրանական նավահանգիստների ամերիկյան շրջափակումը։
168.am-ի հետ զրույցում ռուս թուրքագետ Վիկտոր Նադեին-Ռաևսկին ասաց, որ հանդիպման պաշտոնական հայտարարություններից հերթական անգամ պարզ է դառնում, որ Թուրքիան ամրապնդվում է Հարավային Կովկասում՝ որպես տարածաշրջանային առաջնորդ։
Հունիսի 7-ին Հայաստանում տեղի ունեցած խորհրդարանական ընտրություններից անցել է մի քանի օր, սակայն Կրեմլից դեռևս չի հնչել ավանդական շնորհավորական ուղերձը «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության և անձամբ Նիկոլ Փաշինյանի հասցեին։ Սա՝ այն դեպքում, երբ նախնական տվյալներով Փաշինյանի քաղաքական ուժը ստացել է ձայների գրեթե կեսը (49,81%), թեև հայաստանյան ընդդիմությունը, քաղաքական գործիչները, հանրային գործիչներն ըստ էության չեն ընդունում ընտրությունների արդյունքները, խոսում վարչական ռեսուրսի, անհավասար նախընտրական քարոզարշավի և այլ խախտումների մասին։
Վերջին տասնօրյակը Մերձավոր Արևելքում նշանավորվեց ապրիլյան փխրուն հրադադարի դեգրադացիայով և ռազմական էսկալացիայի նոր, առավել վտանգավոր փուլով։
Հայաստանում կայացած և ներքաղաքական բուռն կրքեր բորբոքած աղմկոտ ընտրություններից հետո երկրի արտաքին քաղաքական վեկտորի հստակեցումը մնում է ամենահրատապ խնդիրներից մեկը։ Այս համատեքստում, Ռուսաստանի հետ հարաբերությունների ապագա տեսլականը և ռազմավարական դաշնակցության վերանայման կամ ԵԱՏՄ-ում ՀՀ անդամակցության դադարեցման հեռանկարները շարունակում են մնալ հանրային ու քաղաքագիտական քննարկումների առանցքային և ամենաառաջնային թեման։
«Երբ հրավեր լինի՝ կգնամ, չեմ մերժի»,- այս մասին այսօր ՀՀ կառավարությունում կազմակերպված ճեպազրույցում հայտարարեց Նիկոլ Փաշինյանը՝ անդրադառնալով նախընտրական քարոզարշավի ընթացքում իր հայտնած տեղեկությանը, թե ընտրություններից հետո հանդիպելու է ՌԴ նախագահի հետ։
Այսօր ՌԴ ԱԳ նախարար Սերգեյ Լավրովն ակնարկել է՝ ՀԱՊԿ-ում Հայաստանի հանդեպ կանոնադրական հոդվածներ են կիրառելու։ Անդրադառնալով ՀԱՊԿ-ին ՀՀ անդամակցության սառեցմանը, նա նշել է, որ ՀԱՊԿ-ի հարցում ոչ ոք հանրաքվեի հարց չի բարձրաձայնում, սակայն, ըստ նրա, ՀՀ-ն չի մասնակցում ՀԱՊԿ-ի աշխատանքներին ավելի քան երկու տարի՝ ֆորմալ առումով մնալով անդամ։
«Քարոզարշավը եղել է աշխույժ և մեծ մասամբ խաղաղ, սակայն խիստ բևեռացված և պառակտող՝ բորբոքիչ հռետորաբանության պարբերական կիրառմամբ, այդ թվում՝ իշխող կուսակցության առաջատար թեկնածուի կողմից»,- այս մասին նշվում է ԵԱՀԿ/ ԺՀՄԻԳ Հայաստանի խորհրդարանական ընտրությունների միջազգային դիտորդական առաքելության նախնական զեկույցում, որը հրապարակվել է քիչ առաջ։
«Ապօրինությունները շարունակվում են, անպայման առավոտյան վերջնական արյունքներն ունենալուց հետո հայտարարութամբ հանդես կգանք»,- քիչ առաջ ՀՀ-ում հունիսի 7-ի անցկացված համապետական ընտրություններից հետո արված հատուկ ուղերձում հայտարարեց «Ուժեղ Հայաստան» դաշինքի առաջնորդ Սամվել Կարապետյանը։
Չնայած հայ-ռուսական հարաբերությունները հրապարակային դաշտում գտնվում են ամենալարված փուլում, Ռուսաստանը շարունակում է հայտարարել՝ պատրաստ է հարթակ տրամադրել Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև խաղաղության պայմանագրի ստորագրման համար։ Այս մասին նախօրեին հավաստիացրել է ՌԴ արտաքին գործերի նախարարի տեղակալ Միխայիլ Գալուզինը։
Չնայած Մոսկվան կոշտացրել է հռետորաբանությունը պաշտոնական Երևանի նկատմամբ, զուգահեռաբար տնտեսական սահմանափակումներ կիրառելով, Ռուսաստանը հույս ունի, որ Հարավային Կովկասի «3+3» ձևաչափի (Ադրբեջան, Հայաստան, Վրաստան և նրանց երեք հարևանները՝ Ռուսաստան, Թուրքիա, Իրան) արտգործնախարարների մակարդակով հաջորդ հանդիպումը կանցկացվի Բաքվում կամ Երևանում: Սանկտ Պետերբուրգի միջազգային տնտեսական համաժողովում հայտարարել է փոխարտգործնախարար Միխայիլ Գալուզինը։ «Ինչպես հասկանում ենք, այդ հարցի շուրջ բանակցությունները շարունակվում են մեր ադրբեջանցի և հայ գործընկերների միջև»,- ասել է նա։
