Քաղաքի տարբեր հատվածներից հազարավոր քաղաքացիներ շարժվում են Ազատության հրապարակ: ՀՅԴ կուսակցության բազմաթիվ անդամներն իրենց քայլերթը սկսել են Հյուսիսային պողոտայից, քաղաքացիներ են հավաքվել նաև Սուրբ Աննա եկեղեցու մոտ, Սարյանի պուրակում:
ՈՒՂԻՂ ՄԻԱՑՈՒՄ. Անհնազանդության ակցիաներ՝ Երևանի փողոցներում
ՄԽ համանախագահների միջև տիրող համաձայնության փաստը հաստատում էր նաև համանախագահ պետությունների` ՌԴ, ԱՄՆ-ի ու Ֆրանսիայի նախագահների համատեղ Հայտարարությունը` ջիհադականների ներգրավմամբ և Արցախի ու Հայաստանի հայ բնակչության նկատմամբ ցեղասպանական ռազմական հանցագործություններով ուղեկցվող 2020 թ. սանձազերծված թուրք-ադրբեջանական պատերազմը դադարեցնելու մասին[5]: ՌԴ-ի, ԱՄՆ-ի ու Ֆրանսիայի միջև սույն համաձայնության պահպանման վկայությունն էր նաև մարտական գործողությունների ավարտական շրջանում ՌԴ, ԱՄՆ-ի ու ՖՀ իշխանությունների հովանու ներքո երեք անգամ հայտարարված զինադադարը[6]:
Ինքս միշտ էլ նշել եմ, որ այս քաղաքականությունը և քայլերը, որոնք իրականացվել են, նաև բխում են ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի՝ որպես եռանախագահ, կարգավիճակից և այլ պարտավորություններից։ Ինչը նշանակում է, որ Մինսկի խումբը և Մինսկի խմբի եռանախագահությունը, նրա անդամ երկրները շարունակում են իրենց առաքելությունը, այդ թվում՝ որպես այդ եռանախագահության ներկայացուցիչներ։ Հետևաբար՝ Մինսկի խումբը երբեք դուրս չի մնացել բանակցային գործընթացից։
Իրավապաշտպան Ռուբեն Մելիքյանը ֆեյսբուքյան իր էջում տեսանյութ էր հրապարակել և վերնագրել՝ «Հենց նոր ոստիկան ներկայացած ադրբեջանցիները առևանգեցին Մալյանին»: Ոստիկան ներկայացած անձիք եղել են քաղաքացիական հագուստով:
Միքայել Մինասյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրում է․ «Նիկոլն ու Աննան երեկ հրամայեցին ձերբակալել մարդկանց, ովքեր ավելի շատ բան են արել Հայաստանի ու Արցախի համար, քան անգամ իրենց անափ չարությունն է։ Երեկ ձերբակալված Բեքարյանն ու Սաղաթելյանը Ադրբեջանի իշխանությունների հայադավ գործին օր ու արև չտվողներն էին տարիներ ի վեր, ամենամեծ գլխացավանքն ու Բաքվի համար միշտ պրոբլեմներ ստեղծողները։ Արծրուն ու Արայիկ կերտողները բռնել են տվել ապրիլյանի միջազգային տեղեկատվական հաղթանակը կերտողներին։ Բա հո չէին ասելու՝ կսովորեցնե՞ք. մանր ուղեղի համար ապուշ թեմայով բռնելն է ելքը։
Այսօր Ազատության հրապարակում կայանալու է ընդդիմության միասնական հանրահավաքը, որի մասին ազդարարվում է մեկ ամսից ավելի։ Այդ ընթացքում այսօրվա հանրահավաքի հետ կապված՝ գեներացվել է հանրային բավական մեծ սպասում՝ այն իմաստով, որ բոլորը հայտարարել են՝ հանրահավաքը լինելու է ամենամեծը, ամենավճռականը, ամենաբեկումնայինը։ Ընդդիմությունն այսօրվա հանրահավաքի հետ կապված՝ սահմանել է շատ բարձր նշաձող, ինչը նշանակում է, որ եթե հանրահավաքի բովանդակությունն այդ նշաձողից ցածր եղավ, կարող է մեծ հիասթափություն առաջացնել հասարակության շրջանում։
Արա Սաղաթելյանն ու Կարեն Բեքարյանը ձերբակալվեցին. նրանց առաջադրվել է միանգամից 3 հոդված: Այս մասին լրագրողների հետ զրույցում ասաց իրավապաշտպան Ռուբեն Մելիքյանը:
ՀՀ նախագահ Արմեն Սարգսյանն անցյալ շաբաթվա վերջից արդեն Երևանում է: Նախագահի գրասենյակի տարածած հաղորդագրության համաձայն՝ բժիշկների հորդորով նախագահը բուժումը շարունակում է նաև Երևանում:
Արդեն տեղեկացրել ենք, որ այս րոպեներին փորձագետ Կարեն Բեքարյանը գտնվում է Ազգային անվտանգության ծառայությունում։
«Մարտական ոգին պահելն այլ բան է, սուտը՝ բոլորովին այլ բան: Ստով ոգի պահել չէր կարելի: Մենք այնտեղ էինք, տեսնում էինք, որ Ջաբրայիլը հանձնված է, Արա լեռը, 9-րդ կիլոմետրը հանձնված են, բայց մեզ ասում էին՝ Ջաբրայիլի համար մարտերը շարունակվում են: Արդեն մենք ինքներս սկսում էինք չհավատալ՝ ինչի՞ համար է այս ամենն արվում: Այնտեղ գտնվողներն ասում էին՝ սա ի՞նչ խաղ է»,- ասաց ռազմական բժիշկը:
Կարեն Բեքարյանը բերման է ենթարկվել ԱԱԾ. ՈՒՂԻՂ
Ավելի ուշ այդ ժամանակահատվածում պաշտպանության նախարար Սեյրան Օհանյանն այցելել էր Նախիջևանի սահմանի նոր դիրքերը և ցուցումներ տվել պաշտպանական նոր բնագծերի կոմունիկացիոն ենթակառուցվածքի ստեղծման վերաբերյալ։
Սուրբ Աթոռում ՀՀ նախկին դեսպան Միքայել Մինասյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրել է:
«Իհարկե, նա՝ Փաշինյանը, ինքնակամ չի հեռանալու, բայց նրան հասցնելու են այն վիճակին, որ կանգնի դատարանի առաջ։ Փաշինյանին պետք է խեղդի այդ 5000 զոհի արյունը, իսկ Շիրակի մարզի այն խեղճ մարդկանց հետ կատարվածի համար, երբ տեքստեր էին տվել ու կանգնեցրել նրանց Փաշինյանի առաջ, ներում չի լինելու Փաշինյանին»,- ասաց Եսայանը։
Հայաստանի իշխանությունները Ղարաբաղի առումով իրենց պահեցին այնպես, ինչպես Սադամ Հուսեյնի գեներալները, որոնք դավաճանեցին նրան։ Պատերազմի պարտության պատճառը Հայաստանի քաղաքական ղեկավարության գործողություններն էին։ Կոնֆլիկտի ժամանակ իշխանությունն ամբողջովին ապակազմակերպեց կառավարումը։ Հայաստանի ղեկավարությունն իրեն պահեց ոչ թե՝ որպես Լեռնային Ղարաբաղի, այլ՝ Ադրբեջանի դաշնակից։
Երբ ես ասում եմ, որ Նիկոլն արդեն չկա, բավականին խելոք մարդիկ ինձ հակադարձում են՝ ո՞նց թե, կա։ Ես պատասխանում եմ՝ ինչո՞վ է դա արտահայտվում, ինչո՞վ է Նիկոլը իշխանություն, ի՞նչ ազդեցություն ունի։ Պատասխանն այսպիսին է. մի կողմից՝ նա իրոք չկա, պետության հետ նրա առնչությունը նվազագույն է, բայց մյուս կողմից էլ՝ դեռ կա։ Դեռ նա´ է իշխանություն համարվում։
«Գոնե քարոզչական մակարդակում ռուսական կողմը որոշակի ճնշում գործադրում է Ադրբեջանի վրա՝ ԵԱՏՄ-ին անդամակցելու համար։ Այլ խնդիր է, թե որքանով այդ ջանքերն արդյունավետ կլինեն, և որքանով ադրբեջանական կողմը պատրաստ կլինի նման անդամակցության։ Կարծում եմ՝ Բաքվի բռնապետին ձեռնտու չի լինի իր իշխանությունը սահմանափակելը։
Արցախյան վերջին պատերազմից հետո հայտնի դարձավ, որ Ադրբեջանը քրեական հետապնդում է սկսել ՀՀ պաշտպանության նախկին նախարար Սեյրան Օհանյանի նկատմամբ՝ նրան մեղադրելով ցեղասպանության հանցակազմով նախատեսված արարքի մեջ: Ադրբեջանական իրավապահ մարմինների թիրախում էին հայտնվել նաև Արցախի Պաշտպանության բանակի նախկին հրամանատար Ջալալ Հարությունյանը, Արցախի ներկայիս արտաքին գործերի նախարար Դավիթ Բաբայանը, այլ անձինք: Որոշ տվյալներով՝ նրանց թիվն անցնում է 140-ից:
Այսօր Հայաստանի աշխատուժի շուկայում ձևավորվել է կառուցվածքային լրջագույն դիսբալանս (անհավասարակշռություն) կամ կառուցվածքային գործազրկության խնդիր: Շատերն ունեն ինչ-որ մասնագիտություններ, որոնք, սակայն, պետք չեն կամ պահանջված չեն աշխատուժի շուկայում: Միևնույն ժամանակ, կան մասնագիտություններ, որոնք պահանջված են, բայց այդ մասնագիտությամբ ու պահանջվող որակավորումով աշխատողներ չկան:
«Այս գործն ու իշխանություններին քննադատելն իրար հետ ի՞նչ կապ ունեն։ Ես իշխանություններին քննադատել եմ՝ տեսնելով, որ նրանց գործունեությունը մեր ազգին դեպի անդունդ է տանում։ Ես այդ գործունեությունն եմ քննադատում»,- եզրափակեց Մխիթար Զաքարյանը։
ՀՀ երրորդ նախագահ Սերժ Սարգսյանի ծավալուն հարցազրույցից հետո, բազմաթիվ պատասխանների հետ, նաև նորանոր հարցեր ի հայտ եկան: Թեմաները, որոնց անդրադարձավ նախագահը, պետության ու հասարակության համար կենսական նշանակություն ունեին՝ ԼՂ հակամարտության կարգավորման բանակցային գործընթաց, արցախյան վերջին պատերազմում ՀՀ դիվանագիտական և ռազմաքաղաքական ձախողումների՝ կապիտուլյացիայի պատճառների և հետևանքների վերհանում, ստեղծված իրավիճակից ելքեր ու ապագային միտված ծրագրեր:
«Մարդիկ այս ամենը հասկանում են, բայց ինչ անեն, ճիշտ է՝ կա թուրք, անհանգստություն, բայց մենք մեզ դրսևորում ենք շատ հանգիստ, փորձում ապրել այնպես, ինչպես մինչև պատերազմը։ Սրաշենը սահամանամերձ է եղել 1990-ականներին, այդ ժամանակ թուրքերը գյուղ են մտել, ավերել, տները վառել են, խաղաղ բնակիչներին սպանել են։ Երբ այդ ամենը կարգավորվեց, մի քանի տարի Սրաշենը սահմանամերձ չէր, սակայն Սյունիքում տեղի ունեցած վերջին իրադարձություններից հետո թուրքը նորից տեղակայվել է այն նույն դիրքերում, ինչ 90-ականներին։ Արդյունքում՝ գյուղը նորից դարձավ սահմանամերձ»,- հավելեց Անահիտ Բաղդասարյանը։
Թեև «ֆեյք» հասկացությունը՝ բառի ժամանակակից իմաստով, գոյություն ուներ նաև անցյալում, սակայն լայն տարածում ստացավ հատկապես 2018 թվականի թավշյա հեղափոխության ընթացքում ու դրանից հետո։ Ֆեյք սիմվոլները հասարակությանը մատուցվում էին հենց հեղափոխական հրապարակներից, իսկ արդեն իշխանության գալուց հետո ֆեյք ինդուստրիան դարձավ Նիկոլ Փաշինյանի հիմնական, եթե ոչ՝ ամենաառանցքային հենարանը։ Բայց տվյալ դեպքում խնդիրը սոցիալական ցանցերում գրանցված հազարավոր կամ տասնյակ-հազարավոր կեղծ օգտատերերը չեն։
«Հանդիպման վերջում Տաթևիկ Ռևազյանն ասաց՝ գնացեք և մրցակցեք «Աերոֆլոտ»-ի հետ, ես էլ պատասխանեցի՝ դա նույնն է, որ ասեք՝ «Փյունիկ»-ը գնա՝ «Մանչեսթեր-Յունայթեդ»-ի հետ ֆուտբոլ խաղա, արդյունքը պարզ չէ՞ ձեզ համար: Ասաց՝ ես նշանակված եմ այս պաշտոնին նրա համար, որպեսզի պետության շահերը պաշտպանեմ, և այդ շահերն ասում են, որ ավիացիան կոմերցիոն ոլորտ է»,- ասաց ավիացիոն փորձագետը:
Հակաճգնաժամային միջոցառումների շրջանակներում անցած տարի կառավարությունը հսկայական գումարներ է ծախսել բյուջեից՝ սուբսիդավորելու գյուղվարկերի տոկոսները։ Արդյունքում՝ ստացել ենք ընդամենը 1,4 տոկոս աճ։ Այն էլ դեռ հարց է՝ իրականում ա՞ճ է, թե՞ ոչ։ Հայտնի է, թե ինչպես են գյուղատնտեսության մեջ ցուցանիշներ նկարվում։
«Մեր գեներալները մոռանում են, որ հայ ժողովուրդն այս 5000 զինվորին վստահել է իրենց, մեդալներն են հիմա շատացրել, աստղերն են շատացրել։ Արցախյան առաջին պատերազմի ժամանակ, երբ այդ տարածքներն ազատագրեցինք՝ այդքան հերոսներ չունեցանք, որքան հիմա, երբ այդ տարածքները տվեցին։ Գեներալների այդ աստղերի տակ պետք է լինեն սպայի բարոյական կերպար ունեցողներ, ինչը, ցավոք սրտի, չկա։ Ինչո՞ւ են լռում հիմա, որովհետև շատ-շատերը թռիչքով գեներալական ուսադիրներ ստացան, ու շատ բան նրանց համար փոխվեց»,- ասաց նա։
Որպեսզի նման բլոկ հիմնադրվի, հարկավոր է ոչ միայն նախաձեռնություն, այլ լուրջ աջակցություն Վաշինգտոնի կողմից: Կարծում եմ՝ ներկայիս պայմաններում դա քիչ հավանական է, որպես արդյունավետ գործիք, թեև որպես գաղափար՝ այն պետք է քննարկվի, հետաքրքիր է, և այլն, բայց կարծում եմ՝ դա հեռավոր ապագայի հարց է: Դա չի կարող փոխարինել ՆԱՏՕ-ին, ՆԱՏՕ-ին կարող է փոխարինել միայն ոչ բլոկային գործընկերությունն ԱՄՆ-ի հետ, բայց սա այլ հարց է և այլ նպատակ է հետապնդում՝ ԱՄՆ-ը լուրջ խնդիրներ ունի Սևծովյան ավազանի անվտանգության հետ:
ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի աշխատանքի հարցում Մոսկվայի և Բաքվի մոտեցումները նույնական են, Բաքուն ևս սկսել է աշխատել ՄԽ-ի հետ, սակայն Բաքուն համարում է, որ հակամարտությունը կարգավորված է, բոլոր պայմանավորվածություններն ամրագրված են եռակողմ ձևաչափում, և բոլոր հարցերը պետք է լուծվեն հենց այդ ձևաչափում, այդ թվում՝ Արցախի կարգավիճակի թեման, որի քննարկումը ԵԱՀԿ ՄԽ ձևաչափում ակտուալ չէ՝ ինչպես Մոսկվայի, այնպես էլ՝ Բաքվի համար: Սակայն հետաքրքրականն այն է, որ ԵԱՀԿ ՄԽ-ն հարկավոր է թե Մոսկվային, թե Բաքվին:
Հիմա իրենք թող ինձ ասեն՝ աղքատությունը մի քանի տարի առա՞ջ էր ավելի ծայրահեղ վիճակում, թե՞ հիմա: Ես կարծում եմ, որ հիմա ավելի ծայրահեղ աղքատ վիճակ է: Իհարկե, կարող ենք պատճառաբանել համաճարակով, պատերազմով, բայց իրենք էլ կարող էին այդպես ասել, որ՝ «գիտե՞ք, մենք չկարողացանք շոշափելի գործ անել Գյումրիում՝ էս, էս պատճառներով, որովհետև մինչև ծրագիր կազմեցինք, չգիտեմ ինչ արեցինք, համաճարակը եկավ, համաճարակից հետո՝ պատերազմը»:
