Արցախյան 44-օրյա պատերազմը, ի թիվս այլ գործոնների, իսկ գուցե առավելապես Հայաստանի դիվանագիտության տապալման հետևանքն էր։
Նոր սկսված 2022 թվականը ծանր, չափազանց ծանր տարի է լինելու Հայաստանի ու Արցախի համար, և իրատեսությունը պահանջում է դուրս գալ ամանորյա կենացների տրամաբանությունից ու ազնվորեն խոսել այդ մասին հասարակության հետ։
Երևանի քաղաքապետ Հայկ Մարությանը մայրաքաղաքի առաջին քաղաքապետը դարձավ, որը հեռացավ իմպիչմենթով, իսկ քաղաքապետի պաշտոնի համար քարոզարշավը սկսեց հանրությունը սևերի ու սպիտակների բաժանելով։ Ավելի ուշ՝ Երևանի քաղաքապետ ընտրվելուց հետո, իր կողմից սևերի ու սպիտակների բաժանված ժողովրդին բաժանեց չար ու բարի ուժերի։
Բանակի լինելիության մասով Փաշինյանի վտանգավոր և կործանարար մյուս գործողություններին առանձին կանդրադառնանք, իսկ եթե մեկ բառով՝ Փաշինյանը փորձում է իրագործել Ադրբեջանի և Թուրքիայի ծրագիրը՝ «հայկական բանակ չկա և չպետք է լինի»: Բանակ, որը սպառնալիք հանդիսանա թուրք-ադրբեջանական տանդեմի համար:
«Ճիշտ է, նրանք որևէ տոն նշելու տրամադրություն չունեն, բայց ոչ էլ ցանկություն ունեն իրենց գյուղը լքել, ամուր կանգնած են իրենց հողին։ Նոր տարվա շունչ, եռուզեռ առհասարակ չկա։ Ժողովուրդը մի տեսակ կոտրված են»,- նշեց Օնիկ Ավագյանը։
Դեկտեմբերի 31-ին, երբ իմ ընկերներն ասացին՝ գնանք Եռաբլուր, ես վեր կացա մի պահ, բայց հետո հասկացա, որ չէ, ես չեմ կարող, ես չեմ կարող հերթական պրոտոկոլային այցը լինեմ, և այդ լալահառաչ բառերը՝ «կներեք մեզ, տղաներ», ինձ ուղղակի զզվեցրել է, ոչինչ չանելու փոխարեն՝ այդ Էմոցիոնալ ստատուսները, երբ ամսի 31-ին բոլորն իրենց էջերում դրեցին՝ «կներեք մեզ, տղերք», չէ՛, կներեք մեզ տղերքով չի՛, գործ անելով է։ Այսօր գերության մեջ քանի՞ տղաներ ունենք, կներեք մեզ տղերքով հարցը լուծեցի՞նք։
Կովկասի և Թուրքիայի հարցերով փորձագետ, Թեհրանի Հայ Դատի hանձնախմբի նախագահ Իսակ Յունանեսյանի կարծիքով՝ 2020թ. արցախյան պատերազմից հետո Իրանը փոխեց իր քաղաքականությունը Կովկասի, և հատկապես՝ Հայաստանի հանդեպ:
Տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարարությունը դեկտեմբերի 24-ին մեկ անձից 8 միլիարդ 149 միլիոն դրամի գնում է կատարել ասֆալտապատում իրականացնող սահմանափակ պատասխանատվությամբ երկու ընկերությունից՝ Ա.Ա.Բ. «Պրոեկտ» և «Քարավան»։
Սոցիոլոգիայի, հոգեբանության ու կառավարման տեսություններում ներկայացվում է ռեֆերենտ խումբ հասկացությունը, որով բնութագրվում է այն խումբը, որը դրան պատկանող անձի վարքագծի, արժեքների ու նորմերի կողմնորոշման վրա ունի վճռորոշ ազդեցություն, և անձը հետևում է այդ խմբի ուղենիշներին։
Ռազմական փորձագետ Դավիթ Ջամալյանը 2021թ. միակ ձեռքբերումն է համարում հասարակության հարաճուն տեմպերով սթափվելը, «նիկոլական թմբիրից» դուրս գալը:
Լավ բաներ չեմ կարող առաջադրել։ Մեր պետությունն անիշխան պետություն է այսօր, մեզ աշխարհի որևէ պետություն չի կարողանում որպես իշխանություն ունեցող պետության վերաբերմունք ունենալ։ Մենք կորցրել ենք ամեն ինչ և մենք կարծում ենք, որ Հայաստանն ինքնիշխան պետություն պետք է լինի, և մեր ամբողջ պայքարն այդ ճանապարհով է գնում։
Բյուրականի Սուրբ Հովհաննես եկեղեցու հոգևոր հովիվ Տեր Վրթանես Բաղալյանը 168.am-ի հետ զրույցում ասաց, որ 2021 թվականը Հայ Առաքելական եկեղեցու ու հոգևոր կյանքն արժևորելու տարի էր։
Անցած 2021 թվականը պե՛տք էր և կարո՛ղ էր դառնալ ողբերգական 2020-ից համազգային հետևություններ կատարելու և սեփական սխալներն ընդունելու ու ուղղելու տարի։ Բայց մենք անհատապես ու հավաքականորեն ոչ միայն դա չարեցինք, այլև է՛լ ավելի խորացրեցինք մեր մոլորությունը՝ թույլ տալով, որ դրա շահառուներն Արցախի հարցն արդեն փակված համարեն, Հայաստանն էլ դարձնեն աշխարհաքաղաքական սակարկությունների առարկա ու մանրադրամ՝ սեփական իշխանությունը պահպանելու ճղճիմ նպատակներով։
«Հայ-իրանական հարաբերությունները հաջորդ տարի ավելի արդյունավետ են լինելու բազմակողմ ձևաչափերում, քան երկկողմ»,- այս մասին մեզ հետ զրույցում ասաց իրանցի վերլուծաբան Ալի Սալամին՝ անդրադառնալով հայ-իրանական հարաբերություններին և դրանց ներուժին հաջորդ տարի:
168TV-ի «Ռեվյու» հաղորդման շրջանակում զրուցել ենք Քանաքեռի Սուրբ Հակոբ եկեղեցու հոգևոր հովիվ Տեր Շմավոն Քահանա Ղևոնդյանի հետ
Շիրակի թեմի առաջնորդ Տ. Միքայել արքեպիսկոպոս Աջապահյանը, ինչպես նախորդ տարիներին, այս տարի ևս Ամանորը կդիմավորի եկեղեցում։ Ասում է՝ միայն նախորդ տարի եկեղեցի չի գնացել, քանի որ վարակված էր կորոնավիրուսով, իսկ այս տարի, փառք Աստծո՝ առողջ է և կշարունակի լավագույն ավանդույթը։
Ադրբեջանի հարցերով փորձագետ Արմինե Ադիբեկյանը 2021թ. հունվարից սկսած բացասական առումով ամենակարևոր իրադարձությունը համարում է այն, որ ընդդիմությունը չկարողացավ համախմբվել և մի ամուր ուժով դեմ դուրս գալ «կապիտուլյանտին և նրա հայատյաց քաղաքականությանը»:
Վերջին 2 տարին հայ հասարակության համար բավականին բարդ շրջան էր. Նախ՝ կորոնավիրուսը, ապա՝ 2020 թվականին վրա հասած պատերազմը, ինչի հետևանքով հազարավոր զոհեր, գերիներ, վիրավորներ և անհետ կորած տղաներ ունեցանք:
Մարդիկ կա՛մ իմաստ արտահայտողներ են, կա՛մ իմաստը վերացնողներ։ Այսինքն՝ մարդիկ երկու տեսակի են՝ կա՛մ իմաստաստեղծ, կա՛մ իմաստաքանդ։ Ինչպես և հասարակությունները։
Արցախի 44-օրյա պատերազմում զոհված զինվորների երեխաներն իրենց նամակներում Ձմեռ պապիկից խնդրում են խաղաղություն, կան երեխաներ, որոնք խնդրում են, որ Ձմեռ պապին իրենց նվեր անի ու վերադարձնի իրենց հայրերին, հորեղբայրներին։ Շատ ծանր է կարդալ այդ նամակներն ու դիմանալ ցավին, սակայն մենք բոլորս պետք է գիտակցենք, որ ցավ զգալուց զատ՝ պատասխանատվություն ունենք այդ երեխաներից յուրաքանչյուրի առաջ, ու այն խաղալիքները, որոնք այդ երեխաներին չհասցրեցին գնել նրանց հայրերը, պետք է գնենք մենք։
«Պրեսսինգ» հաղորդաշարում Սաթիկ Սեյրանյանի հյուրը Հելսինկյան կոմիտեի նախագահ, իրավապաշտպան Ավետիք Իշխանյանն է:
Տեղեկություններ կան, որ Փաշինյանի՝ Վարդենիս պլանավորած այցն առաջացրել է համայնքի բնակիչներից շատերի դժգոհությունը և հնարավոր է, որ քաղաքացիները ճանապարհը փակեն՝ այդ կերպ արտահայտելով իրենց դժգոհությունը Փաշինյանին և նրա թիմին:
Ադրբեջանի ժողովրդի շահերը պաշտպանող Նիկոլ Փաշինյանի արտահայտություններին Արցախի նախագահ Արայիկ Հարությունյանն արձագանքել է հարկադրված, որովհետև նա նախ կոլաբորացիոնիստ գործարար է, որը պատրաստ է համագործակցել ցանկացած իշխանության հետ, բայց քանի որ Արցախում ստեղծվեց մի վիճակ, որին պետք էր ընդդեմ քայլ անել ու կանխել Փաշինյանի իշխանության համար վտանգավոր հաջորդ հայտարարությունն ու դրան հաջորդող գործողությունը, Արայիկ Հարությունյանը գնաց ճարահատյալ հայտարարության։
«Ըստ էության, կողմերին տանում են դեպի Խաղաղության համաձայնագրի կնքման, սա այդ ճանապարհն է: Ռուսաստանն իր հետպատերազմյան դերը խորացնում է, շարունակում է, բայց Բրյուսելը երկար անորոշության փուլից հետո ևս ունի հաջողություններ և կարողացավ Բրյուսելում մաս ստանալ սահմանազատման հարցում՝ փորձագիտական խումբ ուղարկելու շուրջ պայմանավորվածությամբ: Միևնույն ժամանակ ինտենսիվ շփումները չեն նշանակում, թե կա առաջընթաց, կարող են շատ շփվել և տարբեր ձևաչափերի շրջանակում, սակայն չգալ կոնսենսուսի:
2021 թվականի մայիս ամսից Ադրբեջանն առանց որևէ հստակ բացատրության հայկական կողմին արգելել է Դադիվանք ուխտավորներ ուղարկել, թեև նոյեմբերի 25-ին Արցախի Քարվաճառի շրջանը հանձնելուց հետո, Ադրբեջանի հետ համաձայնություն էր ձեռք բերվել, որ Դադիվանքում մնալու են հայ հոգևորականները, և յուրաքանչյուր կիրակի հայ ուխտավորները հնարավորություն կունենան այցելել եկեղեցի՝ մասնակցելու պատարագներին։ Մի քանի ամիս պատարագներին մասնակցելուց հետո, ուխտավորներին զրկեցին այդ հնարավորությունից։
«Ազգային անվտանգություն» կուսակցության նախագահ Գառնիկ Իսագուլյանին Վարդաշեն ՔԿՀ-ից տեղափոխել են Նուբարաշեն ՔԿՀ: Այս մասին ահազանգում է Գառնիկ Իսագուլյանի փաստաբան Աննա Ծառուկյանը:
«Տոնական Տռամբլյոռ». սա Հայաստանում «Գելլափ Ինթերնեյշնլ» ասոցիացիայի պաշտոնական ներկայացուցիչ Էմ Փի Ջի ՍՊԸ-ի նախատոնական հետազոտության անվանումն է:
Դեկտեմբերի 24-ին առցանց ասուլիսի ժամանակ Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարել էր, թե բանակցային գործընթացում ոչ մի իշխանության ու բանակցողի կողմից երբեք չի վիճարկվել ԼՂՀ-ում ապրած ադրբեջանցիների իրավունքների հարցը։
168.am-ի հետ զրույցում ՍԴ աշխատակազմի նախկին ղեկավար, Լեհաստանում ՀՀ նախկին դեսպան Էդգար Ղազարյանն անդրադառնալով հարցին, նախ հիշեցրեց, որ գերիների վերադարձից առաջ տեղեկություն տարածվեց, որ Հունգարիան ՀՀ կառավարությանը տրամադրել էր 100.000 դեղաչափ «ԱստրաԶենեկա» պատվաստանյութ, որն օդանավակայանում դիմավորել էր ՀՀ փոխարտգործնախարարը։
«Ոչ ոք չի արգելում, որ պարոն Սինանյանը կապ հաստատի որևէ մեկի հետ, ում հետ ցանկանում է՝ որևէ անհատի, կազմակերպության, բայց նկատեմ, որ իր դարդն այն չէ, թե մենաշնորհ կա կամ չկա. որոշ քաղաքական կուսակցություններ խիստ քննադատում են իշխանություններին, ինչը, ըստ իս, ճիշտ է, որովհետև մեկ անգամ ևս ասեմ՝ այս կացության մեջ լռելը հայրենիքի շահերին հակառակ է, որովհետև մենք ամեն օր կորցնում ենք մեր հայրենիքը»,- ասաց ամերիկահայ գործիչը:
