Միացյալ Նահանգներն ավարտում է Մերձավոր Արևելքում խմբավորման տեղակայումը, որը կարող է օգտագործվել Իրանին կրկին հարվածելու համար: Արդյո՞ք ԻԻՀ-ն ունի հարձակումը հետ մղելու որևէ շանս, և ի՞նչ է անհրաժեշտ դրա համար: 2025 թվականի ամռան իրադարձությունները, Իրանի և նրա վրա հարձակված իսրայելա-ամերիկյան դաշինքի միջև տեղի ունեցած «12-օրյա պատերազմը» հստակ ցույց տվեցին Իրանի Իսլամական Հանրապետության (ԻԻՀ) բոլոր ուժեղ և թույլ կողմերը:
«Իրանի վրա ցանկացած հարձակում կհամարվի լայնամասշտաբ պատերազմ, և Իրանի պատասխանը կլինի ավերիչ»,- այս մասին իր վերջին հարցազրույցներից մեկում նշում է Թեհրանի համալսարանի պրոֆեսոր, միջուկային բանակցությունների հարցով Թեհրանի պատվիրակության նախկին խորհրդական, վերլուծաբան Սեյեդ Մոհամմադ Մարանդին՝ անդրադառնալով Իրանի դեմ ԱՄՆ հարվածի աշխարհաքաղաքական կոնտեքստին:
«Ի տարբերություն մեզ, Իսրայելն իր ազգային շահերով առաջնորդվող պրագմատիկ քաղաքականության պետություն է, կարող է մեկ օրվա մեջ բարեկամություն սկսել, կես ժամվա մեջ՝ թշնամանալ։ Կան պետություններ, որոնց համար թիվ մեկ խնդիրն իրենց պետության անվտանգությունն է, ու խաղաղության մասին հեքիաթներին չեն հավատում, հստակ գիտեն՝ որտեղ են իրենց կարմիր գծերը։ Իսրայելում ապրելու բանաձև հետևյալն է՝ եթե ուզում ես ապրել խաղաղ, միշտ պատրաստ եղիր պատերազմի»։
«Պրեսսինգ» հաղորդաշարում Սաթիկ Սեյրանյանի հյուրն «Ապրի Արմենիա» (APRI Armenia) վերլուծական կենտրոնի ավագ գիտաշխատող, պատմական գիտությունների թեկնածու Բենիամին Պողոսյանն է։
ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանն այսօրվա ասուլիսի ժամանակ նշեց, որ ԹՐԻՓՓ-ը հայ-ամերիկյան պրոյեկտ է՝ Ադրբեջանի և Թուրքիայի համար։
«Պրեսսինգ» հաղորդաշարում Սաթիկ Սեյրանյանի հյուրը Հայաստանի հանրապետական կուսակցության (ՀՀԿ) Գործադիր մարմնի (ԳՄ) անդամ, ՀՀ պաշտպանության նախարարի նախկին առաջին տեղակալ Արտակ Զաքարյանն է։
«Պրեսսինգ» հաղորդաշարում Սաթիկ Սեյրանյանի հյուրն ԱՄՆ Սթենֆորդի համալսարանի քաղաքագիտության դոկտոր Արթուր Խաչիկյանն է։
«Պրեսսինգ» հաղորդաշարում Սաթիկ Սեյրանյանի հյուրն էներգետիկայի հարցերով ՄԱԿ-ի ազգային փորձագետ Արա Մարջանյանն է։
«ԱՄՆ Ռազմածովային ուժերի հարվածային խումբը՝ USS Abraham Lincoln միջուկային ավիակրի գլխավորությամբ, ժամանել է Մերձավոր Արևելք և գտնվում է Իրանի մոտակայքում»,- հաղորդում է իսրայելական Channel 13-ը։
Ոչ միայն Սփյուռքն է խենթանում՝ այդ վիճակը տեսնելով, այլև Հայաստանում իրավաբանները չեն հասկանում՝ ինչպե՞ս կարելի է հրաժարվել միջազգային հայցերից։
Վարձկանը որևէ օրենքով չի կարող պաշտպանվել։ Դա վարձկան է, ով ուրիշ երկիր է եկել սպանելու նպատակով։ Ոչ մի միջազգային օրենք նրանց չի պաշտպանում։ Եթե այսօր նրանց հետ ենք տալիս, վաղը նրանք
Քրդական գերակշռող բնակչություն ունեցող նահանգներում (Էլամ և Քերմանշահ) բողոքների արագ տարածումը հանգեցրել է Իրաքում տեղակայված իրանական քրդերի զինված խմբավորումների զինյալների ակտիվացմանը: Հունվարի 8-ին Իրանի քրդական յոթ կուսակցություններ հայտարարել են
Այս և այլ անվտանգային հարցերի շուրջ 168.am-ը զրույցել է «Հենակետ» վերլուծական կենտրոնի հիմնադիր Վիտալի Մանգասարյանի հետ:
Իրանցի լրագրողը հիշեցրեց անկարգությունների ֆոնին ԻԻՀ Գերագույն առաջնորդ Այաթոլլահ Խամենեիի հայտարարությունը, այն է՝ «Թրամփը պատասխան կտա Իրանում թափված արյան համար: Նա չի խուսափի հանցագործության համար հատուցումից»:
ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհուրդն ԱՄՆ-ի խնդրանքով հունվարի 15-ին նիստ է անցկացնելու Իրանում վերջին օրերի իրադրության վերաբերյալ, թեպետ այս օրերին տեղեկություններ են ստացվում, որ իրավիճակն ամբողջությամբ երկրի իշխանությունների վերահսկողության ներքո է: Սրան զուգահեռ՝ համացանցում շրջանառվում են Իրանի փողոցներում «թափած» դիակների տեսակադրեր, ինչն իբր իրանական իշխանությունների ձեռքի գործն է: Իրանական իշխանություններից էլ պնդում են, որ ցուցարարները 3500 դոլար են ստացել մարդկանց սպանության դիմաց:
«Պրեսսինգ» հաղորդաշարում Սաթիկ Սեյրանյանի հյուրը «APRI-Հայաստան» գիտահետազոտական կենտրոնի փորձագետ, պատմական գիտությունների թեկնածու, միջազգայնագետ, իսրայելագետ Սերգեյ Մելքոնյանն է։
Իրանում արդեն ավելի քան երկու շաբաթ է, ինչ ընթանում են լայնածավալ բողոքի ցույցեր, որոնք սկսվել են Իսլամական Հանրապետությունում խորը տնտեսական ճգնաժամի խորապատկերին: Տարեվերջին գնաճը հասել է տարեկան 42,2 տոկոսի, ազգային արժույթը՝ իրանական ռիալը, թուլացել է մինչև ռեկորդային ցածր մակարդակ՝ 1 դոլարի դիմաց՝ 1,42 մլն դոլար:
«Մենք ամենադժվար պահերին կանգնել ենք հայ ժողովրդի և ՀՀ կառավարության կողքին, օրինակները շատ են, մենք այսօր շատ ծանր իրավիճակի մեջ ենք, և այն իրադարձությունը, որն այսօր տեղի է ունենում Իրանի դեսպանատան դիմաց, կմնա Իրանի ժողովրդի պատմական հիշողության մեջ։ Կարծում եմ՝ ես ամեն ինչ հստակ ասացի»,- նշել է Շիրղոլամին՝ ըստ էության հանդես գալով աղմկահարույց հայտարարությամբ, ինչն առաջին անգամ է հայ-իրանական դիվանագիտական հայտարարությունների պրակտիկայում։
Տիկին Գաբրիելյանի խոսքով, տրամադրությունները, բնականաբար, անկում ապրեցին… «Հալեպի ողջ ժողովուրդը շատ ծանր տարավ ճգնաժամը, հատկապես հիշելով պատերազմի դաժան օրերը… Սակայն այսօրվա լուրերը փոքր-ինչ մեղմեցին տխրությունը։ Անցնող տասնհինգ տարիները ցույց տվեցին, որ հալեպահայը երկու հիմնական հատկանիշ ունի՝ դիմանալու գերազանց կարողություն և հուսադրություն։ Այս պայմաններում նա հրաժարվում է հուսալքվել և հանձնվել տխրությանը։ Հուսամ, այս վերջին տագնապը կլինի վերջինը, և գալիք օրերը կրկին կջերմացնեն խանդավառությամբ ու կենսունակությամբ լի հալեպահայի հոգին»,- ասաց նա։
168.am-ի իրանական աղբյուրները հայտնել են, որ հունվարի 8-ի ուշ երեկոյան և ամբողջ գիշերը խիստ ճգնաժամային իրավիճակ է եղել Իրանում՝ վերջին 12 օրերի բողոքի և անհնազանդության ակցիաների պիկն է եղել:
2026 թվականի հունվարի 5-ին Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը հարցազրույց է տվել տեղական լրատվամիջոցներին, որի ժամանակ անդրադարձել է նաև տարածաշրջանային ու տրանսպորտային ենթակառուցվածքների ապաշրջափակմանը:
Անցնող ամիսների ընթացքում Իրանի համար ամենադրամատիկ իրադարձությունն ԱՄՆ-ի մասնակցությամբ 12-օրյա պատերազմն էր Իրանի և Իսրայելի միջև, որը դարձավ ամենակենսական փորձությունը Թեհրանի համար։ Այսպես ամփոփեց անցնող ամիսներն իրանցի վերլուծաբան Կայհան Բարզեգարը՝ շեշտելով, որ դա առաջին անգամն էր, երբ հակամարտությունը դուրս եկավ «ստվերային պատերազմի» տրամաբանությունից և մոտեցավ բաց բախման փուլին։
«Միջազգային իրավիճակը շատ լարված է, շատ վտանգավոր է, մոտավորապես նույն իրավիճակն է՝ ինչ Առաջին և Երկրորդ համաշխարհային պատերազմներից առաջ»,- 168TV-ի «Ռեվյու» հաղորդման ընթացքում, ամփոփելով 2025 թվականի աշխարհաքաղաքական զարգացումները, ասաց քաղաքագիտության դոկտոր Արթուր Խաչիկյանը՝ շեշտելով, որ այլևս չկա որևէ միջազգային օրենք, կազմակերպություն, տիրում է ուժը։
«Մենք տեսնում ենք մեր ազգային խայտառակության սերիալի հաջորդ սերիան ամեն օր։ Ես ասել եմ՝ սա ինչ-որ սարսափի գնացք է․ ամեն անգամ հասնում ես նոր կայարան, դուրս ես գալիս, ու ինչ-որ սարսափելի բան է կատարվում»։
Նոյեմբերի վերջին Բաքու էր այցելել Իսրայելի պաշտպանության նախարարության Պաշտպանական հետազոտությունների և մշակումների վարչության պետ, պահեստազորի բրիգադի գեներալ Դանիել Գոլդը:
Մերձավոր Արևելքի մի շարք պետությունների ԶԼՄ-ները գրում են Պարսից ծոցի Արաբական պետությունների համագործակցության խորհրդի (ՊԾԱՊՀԽ) մասնակիցների կողմից մինչև 2030-ի վերջ արագընթաց երկաթուղու գործարկման մասին:
Օրեր առաջ գրել էինք, որ Ադրբեջանի պաշտպանության նախարար Զաքիր Հասանովն ընդունել է Իսրայելից Բաքու ժամանած պատվիրակությանը՝ Պաշտպանական հետազոտությունների և մշակումների վարչության պետ, պահեստազորի բրիգադի գեներալ Դանիել Գոլդի գլխավորությամբ:
Տարածաշրջանում կարող է նոր պատերազմ լինել՝ Իրանի և Իսրայելի ներգրավմամբ, և մոլորության մեջ է նա, ով պնդում է, թե Թրամփի միջնորդությամբ Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև կնքված համաձայնագրի շնորհիվ խաղաղության ու բարօրության նախաշեմին եք։
«Պրեսսինգ» հաղորդաշարում Սաթիկ Սեյրանյանի հյուրը քաղաքագիտության դոկտոր, ԱՄՆ Լիհայի համալսարանի պրոֆեսոր Արման Գրիգորյանն է։
Գերմանահայոց Կենտրոնական խորհրդի նախագահ, Free Armenian hostages (Ազատություն հայ գերիներին) շարժման մասնակից Ջոնաթան Շփանգենբերգը վստահ է՝ հնարավոր է Նոբելյան մրցանակ ստանալու Թրամփի ցանկությունը օգտագործել՝ Բաքվում պահվող հայ պատանդների վերադարձի ուղղությամբ։
