Օրերս հայտարարված ԱՄՆ-Իրան երկշաբաթյա հրադադարը, ԱՄՆ-Իրան Իսլամաբադում սպասվող բանակցությունները դեռևս չսկսված, կողմերի միջև լուրջ տարաձայնությունների պատճառ է դարձել՝ կասկածի տակ դնելով հրադադարն ու հետագա հնարավոր պայմանավորվածությունները։ Եվ այս ամենն այն պատճառով, որ Իրան-ԱՄՆ հրադադարի շուրջ պայմանավորվածության ձեռքբերումից անմիջապես հետո Իսրայելը սկսեց ուժեղ հարվածները Լիբանանին, հայտարարելով, թե Լիբանանը չի մտնում ԱՄՆ-Իրան պայմանավորվածությունների շրջանակ։
Աֆղանա-պակիստանյան կոնֆլիկտային հարաբերությունները բրիտանական գաղութարարների կողմից մինչև վերջ անորոշ թողնված սահմանի պատճառով, ինչպես տարածաշրջանում շատ այլ կռիվներ, ունեն երկարատև պատմություն։
168TV-ի «Թրիգեր» հաղորդաշարի հյուրը փիլիսոփա, կրոնագետ և սոցիոլոգ Վարդան խաչատրյանն է:
2025 թվականն աշխարհաքաղաքական տեսանկյունից բարդ տարի էր թե՛ Հայաստանի, թե՛ Ռուսաստանի համար։ 168.am-ի հետ զրույցում նման կարծիք հայտնեց ռուս վերլուծաբան Կոնստանտին Սիմոնովը՝ ամփոփելով անցնող 2025 թվականի աշխարհաքաղաքական ու ռեգիոնալ միտումները։
Տնտեսության նման մասշտաբային փոխակերպումներին զուգահեռ՝ միաժամանակ լուծումներ են ստանալու նաև բնապահպանական խնդիրները։ Կկառուցվի աղբն էլեկտրաէներգիայի վերածող յոթ գործարան, ինչը թույլ կտա տարեկան վերամշակել միլիոնավոր տոննա թափոններ, արտադրել ավելի քան 2 մլրդ կՎտժ էլեկտրաէներգիա և էականորեն նվազեցնել ջերմոցային գազերի արտանետումները։
Վերջին օրերին Սպիտակ տանը կայացած Թրամփի և Կենտրոնական Ասիայի երկրների ղեկավարների (C5+1 ձևաչափով) գագաթնաժողովը ցույց տվեց ԱՄՆ նոր քաղաքականությունն ու դիրքավորումը դեպի Եվրասիա։
Չնայած Հայաստան-Ադրբեջան բանակցային գործընթացի առանցքային հանգրվանները և հանդիպումները տևական ժամանակ կազմակերպվում են Արևմուտքում, իսկ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը Հարավային Կովկասում հակամարտության կարգավորման նախաձեռնությունն ամբողջությամբ իր «ձեռքն է վերցրել», Ռուսաստանը չի դադարում առաջարկել միջնորդական ռուսական հարթակը հայ-ադրբեջանական հետագա գործընթացների համար:
Հոկտեմբերի 6-7-ն ադրբեջանական Գաբալայում անցկացված Թյուրքալեզու պետությունների կազմակերպության 12-րդ երկօրյա գագաթնաժողովին հաջորդեց հոկտեմբերի 9-ին Տաջիկստանում Կենտրոնական Ասիա-Ռուսաստան 2-րդ գագաթնաժողովը։
Կրոնագետ, փիլիսոփա Վարդան Խաչատրյանը 168TV-ի «ԶԵՆԻԹ/ZENITH» (Զենիթ՝ երկնոլորտի կետ դիտողի գլխավերևում) հաղորդման շրջանակում անդրադարձել է Շանհայի գագաթնաժողովին, աշխարհաքաղաքական նոր վերադասավորումներին և այդ համատեքստում Հայաստանի դերին ու տեղին:
ՀՀ-ում իր դիվանագիտական առաքելությունն ավարտող Իրանի Իսլամական Հանրապետության դեսպան Մեհդի Սոբհանին հարցազրույց է տվել, որտեղ փորձել է բացել վաշինգտոնյան պայմանավորվածությունների մանրամասները, որոնք իրանական կողմին հասանելի են դարձել կամ ներկայացվել է ՀՀ իշխանությունների կողմից։
Նիկոլ Փաշինյանն աշխատանքային այցով Չինաստանի Ժողովրդական Հանրապետությունում է, որտեղ ընթանում են ՇՀԿ գագաթնաժողովը ՇՀԿ+ ձևաչափով և դրա շրջանակում այլ միջոցառումներ։
Ներկայացնում ենք «168 Ժամ»-ի (168.am) բացառիկ հարցազրույցը Կոլումբիայի համալսարանի աշխարհահռչակ պրոֆեսոր, տնտեսագետ, միջազգային քաղաքականության վերլուծաբան, նորարարական կրթության առաջամարտիկ, կայուն զարգացման համաշխարհային առաջնորդ, բեսթսելլերների հեղինակ Ջեֆրի Դ. Սաքսի (Jeffrey David Sachs) հետ:
Արդեն չորրորդ օրն է՝ Հայաստանի անմիջական հարևանությամբ լայնածավալ պատերազմ է ծավալվում Իրանի Իսլամական Հանրապետության ու Իսրայելի միջև։
Ռուսաստանի Դաշնության ԱԳ նախարար Սերգեյ Լավրովը երկար դադարից հետո աշխատանքային այց կկատարի Երևան։ Նախօրեին ՌԴ ԱԳՆ-ն հաղորդեց, որ մայիսի 20-21-ը ծրագրված են Լավրովի մանրամասն բանակցությունները ՀՀ արտաքին գործերի նախարար Արարատ Միրզոյանի հետ, ինչպես նաև զրույցները Փաշինյանի և նախագահ Վահագն Խաչատուրյանի հետ։
Հայաստանն ու Ադրբեջանը հայտարարում են, որ միմյանց միջև խոսակցություն կա, սակայն Ադրբեջանը չի դադարում թելադրել իր հայտնի նախապայմանները։
168.am-ի հետ զրույցում ռուս վերլուծաբան Ալեքսանդր Խրամչիխինն ասաց, որ Փաշինյանն ու Ալիևն, ամենայն հավանականությամբ, կընդունեն Կրեմլի հրավերը։ Սակայն, ըստ նրա, ծրագրված լուրջ հանդիպման նախաձեռնությունը ռուսական կողմից այդ միջոցառումների շրջանակում քիչ հավանական է, քանի որ այս տարի Հաղթանակի 80-ամյակի միջոցառումներն այլ մասշտաբ ու ծավալ ունեն։
Օրերս ավարտվեց Հայաստանում լայնորեն քննարկված Իրանի Իսլամական Հանրապետության նախագահ Մասուդ Փեզեշքիանի այցն Ադրբեջան։ Այն, ադրբեջանական ԶԼՄ-ների, քաղաքագետների կարծիքների համաձայն, անցավ բավականին դրական մթնոլորտում։
«ԼԱԲՈՐԱՏՈՐԻԱ» հաղորդաշարի հյուրն է Էներգետիկայի հարցերով ՄԱԿ–ի ազգային փորձագետ Արա Մարջանյանը։
«Հայաստանի ապագան կախված է աշխարհաքաղաքական ընտրությունից»,- այս մասին 168TV-ի «ԴԻՊԼՈՄԱՏ» հաղորդաշարում ասաց ռուս ռազմական վերլուծաբան, «Арсенал Отечества» ամսագրի գլխավոր խմբագիր Ալեքսեյ Լեոնկովը՝ անդրադառնալով աշխարհաքաղաքական զարգացումներին ու տարածաշրջանում առկա ռիսկերին:
Թեհրանի միջուկային ծրագրի շուրջ անցած շաբաթ օրն Օմանի մայրաքաղաք Մասկատում կայացած անուղղակի բանակցություններն Իրանի և ԱՄՆ-ի միջև վերջին տարիների ընթացքում առաջին պաշտոնական շփումն էր:
«Հայկական կողմի նախաձեռնությամբ կայացել է Վլադիմիր Պուտինի հեռախոսազրույցը ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հետ»,- այս մասին հաղորդում է ռուսական պաշտոնական Kremlin.ru կայքը։
Ռուս ռազմական վերլուծաբան Ալեքսանդր Խրամչիխինը «168 Ժամի» հետ զրույցում ասաց, որ սերտ հարաբերություններ ունեցող գործընկեր երկրները սովորաբար տարեսկզբին իրականացնում են բարձրաստիճան շփումներ և քաղաքականության որոշակի համաձայնեցումներ ձեռք բերում տարվա կտրվածքով։
«2024 թվականն աշխարհաքաղաքական զարգացումների տեսանկյունից բարդ փոփոխությունների անցումային ժամանակաշրջան էր։ Փոփոխական իրադարձություններով հագեցած է լինելու նաև 2025 թվականը»,- այս մասին 168.am-ի հետ զրույցում ասաց ռուս արևելագետ, քաղաքական վերլուծաբան Ստանիսլավ Տարասովը՝ անդրադառնալով աշխարհաքաղաքական ու հատկապես ռեգիոնալ զարգացումներին։
Օրեր շարունակ Ադրբեջանում, Ղազախստանում, Ուկրաինայում և արևմտյան առաջատար երկրների կողմից ծավալվող հակառուսական հիստերիայի ֆոնին Ռուսաստանի նախագահը ներողություն խնդրեց Ադրբեջանի առաջնորդից օրեր առաջ՝ դեկտեմբերի 25-ին, տեղի ունեցած ավիավթարի կապակցությամբ՝ փաստացի ընդունելով, որ ողբերգական միջադեպի ժամանակ տարածքում ռուսական ՀՕՊ համակարգեր են աշխատել։
«Որքան էլ գործընթացը կողմերի միջև լարված է, լի տարաձայնություններով ու պահանջներով, որոնք չեն կարող իրագործվել կարճ ժամանակահատվածում, նրանք նաև գործում են միևնույն աշխարհաքաղաքական միջավայրում, որը թելադրում է նույնանման քաղաքականություն որոշ շրջափուլերում, ինչպիսին ներկայիս փուլն է։ Ինչպես ավելի վաղ եմ ասել, Անդրկովկասում շատ բան կախված է լինելու ԱՄՆ նոր վարչակազմի ու Ռուսաստան, Իրան ձևավորվելիք հարաբերություններից»,- ասաց նա։
«ԵՄ-ից Երևան պատվիրակություն է ժամանել ՀՀ-ի հետ վիզային արտոնագրերի ազատականացման բանակցությունների ծրագրի մշակման համար»,- այս մասին ՀՀ Ազգային ժողովում խորհրդարանական մշտական հանձնաժողովների համատեղ նիստում 2025թ. պետբյուջեի նախագծի քննարկման ժամանակ ասաց արտաքին գործերի փոխնախարար Պարույր Հովհաննիսյանը։
ՀՀ-ն Ադրբեջանի վասալ է, մ«Մենք փաստորեն այլևս անկախ պետություն չենք, հերթով կատարում ենք Ադրբեջանի պահանջները, հաջո՞րդը որն է լինելու»,- այս մասին այսօր 168․am-ի հետ զրույցում ասաց քաղաքագիտության դոկտոր Արթուր Խաչիկյանը՝ անդրադառնալով ՄԱԿ-ի ամբիոնից Նիկոլ Փաշինյանի ելույթին և ՀՀ իշխանությունների քաղաքականությանը։ենք այլևս անկախ պետություն չենք․ Խաչիկյան
Մանհեթենի կենտրոնում գտնվող «Թուրքական տանը» (Turkish House, «Тюркеви») 36-հարկանի երկնաքերում կայացել է Էրդողանի առաջին հանդիպումը իրանցի պաշտոնակից Մասուդ Փեզեշքիանի հետ: Այն տևել է ընդամենը մեկ ժամ, սակայն փորձագետներն ուշադրություն են դարձրել, որ գործընկերները երկխոսել են թուրքերենով, որում որոշակի բազմիմաստ սիմվոլիզմ է նկատվում։
Այսօր Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը Նյու Յորքում գտնվող «Թուրքիայի տանը» դռնփակ բանակցություններ է վարել Նիկոլ Փաշինյանի հետ, որը տեղի է ունեցել ՄԱԿ ԳԱ-ի համաժողովի շրջանակում։ Այս մասին հայտնում են թուրքական լրատվամիջոցները։
Ռուս ռազմաքաղաքական վերլուծաբան Ալեքսանդր Խրամչիխինն անդրադառնալով տվյալ թեմային՝ ասաց, որ ռուսական կողմին չի կարող չմտահոգել բարձրացվող հարցի բնույթը, թե ՀԱՊԿ-ը սպառնալիք է և ՀԱՊԿ-ը սպառնում է ՀՀ գոյությանը։
