Հոգևոր

Հուլիսի 18-ին Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցին տոնախմբելու է Սուրբ Թադեոս առաքյալի և Սուրբ Սանդուխտ կույսի հիշատակը։

Եսային Ամոս մարգարեի որդին էր: Նա Աստվածաշնչյան մեծ չորս մարգարեներից առաջինն է: Այս մարգարեներն այսպես են կոչվում ծավալով ավելի մեծ գրքեր ունենալու պատճառով, քան մնացած տասներկուսը: Եսային ապրել է Քրիստոսից առաջ ութերորդ դարում, ծնվել և գրեթե ամբողջ կյանքն անցկացրել է Երուսաղեմում:

«Սիրելի՛ քույրեր և եղբայրներ, տեղեկացնում ենք, որ հուլիսի 17-ին՝ ժամը 19:00-ին, Գառնահովիտ գյուղի Սուրբ Գևորգ եկեղեցում կկատարվի մեր թեմի այս շաբաթվա միասնական ժամերգությունը»:

Տասը բորոտների բժշկության պատմությունն իր մեջ ամփոփում է բազմապիսի ուսուցումներ: Այն պատմությունն է բոլոր դժբախտության ենթարկվածների, այն պատմություն է վշտի և ուրախության, որոնցով կազմվում է մարդկային կյանքը: Ինչի՞ն են ծառայում մեր վրա հասած դժբախտությունները, ինչի՞ն են ծառայում մեզ շնորհված բախտավորությունները:

Ստամբուլի Սկյուտար թաղամասի հայկական Սուրբ Կարապետ եկեղեցին երկարատև վերանորոգումից հետո վերաբացվել է, հայտնում է «Ակոս» պարբերականը։

Հոգ չէ, սպասեցե՛ք, քանի որ միայն այնժա՛մ լույսը պիտի կատարի իր դերը և ամեն բան պիտի լուսավորվի ու ի հայտ գա, և դուք պիտի համոզվեք, որ այդ նույն դեպքերի ու պատահարների մեջ իսկ Աստծու իմաստությունն ու սերը երբևէ նվազած չեն եղել: Իսկ այն հարցումը, թե՝ «ո՞ւր է քո Աստված»…. ո՜հ, այլևս չպիտի՛ կամենայինք այդպիսի հարցում անել, այլ պիտի ասեինք. «Տեր Աստված մեզ հետ է»: Ամեն:

Առանց չափազանցելու կարող եմ ասել, որ մենք մեր կյանքն անցկացնում ենք մեր նմաններին դատելով։ Մենք առավոտից մինչ երեկո նստում ենք դատավորի աթոռին ու մեր առջևով հերթով անցկացնում ենք բոլոր ամբաստանյալներին՝ ամենամտերիմ անձանցից սկսած մինչև այնպիսի անձինք, որոնք ղեկավարում են ազգի ճակատագիրը:

Մեր Տեր և Փրկիչ Հիսուս Քրիստոսի Պայծառակերպության (Վարդավառի) տոնի նախաշեմին, Դվինի Սուրբ Հարություն եկեղեցու հոգևոր հովվի հրավերով, Մասյացոտնի թեմի առաջնորդ Գերաշնորհ Տեր Ռուբեն եպիսկոպոս Զարգարյանն այցելեց եկեղեցու երիտասարդաց միության անդամներին։

Պայծառակերպության ժողովրդական համարժեքը Վարդավառն է: Այս տոնը Հայաստանի առանձին բնակավայրերում ուներ անվանման բազում ձևեր. Վարթավառ (Արճակ),Վարդևոր (Լոռի, Ջավախք, Կաղզվան), Վարդիվոր (Դերսիմ), Վառթիվոր (Զնաբերդ), Վըրթէվօր կամ Վըրթէվուր (Արցախ-Վարանդա), Վարթևոր (Նոր Նախիջևան), Ճրճանքի օր (Շաղաթ), Ճրճան (Մարտիրոս-Վայոց Ձոր), Պալլում, Պարլում կամ Պարլամօն (Քեսաբ) և այլն: Բազում այս անվանաձևերով հանդերձ, հայոց կենցաղում Վարդավառն ուներ գրեթե համընդհանուր արարողակարգ:

Սյունյաց թեմը հայտարարություն է տարածել՝ Գորիսի Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ առաջնորդանիստ մայր եկեղեցու նավակատիքի և վերաօծման հանդիսավոր արարողությունների վերաբերյալ:

Տնօրինական պատկերաշարում առանձին կարևորություն ունի Պայծառակերպման դրվագը: Սա պատճառաբանվում է դրվագի հայտնութենական և աստվածաբանական իմաստի առանձնահատկությամբ:

Ամռան շրջանում Մասյացոտնի թեմի մի շարք եկեղեցական համայնքներում, հոգևոր հովիվների ջանքերով, կազմակերպվում են հոգևոր բակային ճամբարներ՝ երեխաների և պատանիների համար։ Հայտնում են թեմի մամուլի ծառայությունից։

Հունիսի 10-ին Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Երկրորդ Ծայրագույն Պատրիարք և Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսը Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնում ընդունեց ԱՄՆ Հայոց Արևելյան թեմի Մասաչուսեթս նահանգի Ուստրի Սուրբ Փրկիչ եկեղեցու համայնքի ուխտավորներին՝ առաջնորդությամբ հոգևոր հովիվ Արժանապատիվ Տ. Թադեոս քահանա Բարսեղյանի։ Այս մասին հայտնում են Մայր Աթոռի տեղեկատվական համակարգից:

«Թո՛ղ մեզ զպարտիս մեր, որպէս եւ մենք թողումք մերոց պարտապանաց»: «Հայր մեր» աղոթքում ի՞նչ իմաստ ունի պարտք բառը. մեկնաբանում է Արշավիր Գաբուճյանը: Մեր մեղքերը՝ կուտակված պարտք Տերունական աղոթքում պարտք բառն ընկալվում է որպես սխալ, հանցանք, մեղք և այլն: Ի՞նչ է նշանակում մեղք: Կան տարբեր ընկալումներ, օրինակ՝ վրիպում: Երբ վրիպում է նշանակետին հարվածելու մեր ճիգը, ջանքը: […]

Մարկոսն ապրել է Երուսաղեմի առաջին քրիստոնյաների եռանդուն կյանքը: Նրա ընտանիքն օգնել է առաքյալներին: Վերնատունը, որտեղ հավաքվում էին աշակերտները, պատկանում էր Մարկոսի մորը՝ Մարիամին: Եվ պատահական չէ, որ այդ մթնոլորտում մեծանալով, Քրիստոսի մասին լսելով՝ նման ուղի է ընտրել:

Այս կիրակի՝ հուլիսի 12-ին, նշվում է Հայ Եկեղեցու հինգ տաղավար տոներից մեկը՝ մեր Տեր և Փրկիչ Հիսուս Քրիստոսի Պայծառակերպության տոնը (Վարդավառ)։

Մեծ նշանակություն ունի անունը, որը մարդիկ ընկալում են՝ որպես կոչում: Աստվածաշնչում մենք տեսնում ենք ոչ թե պարզապես հատուկ անուններ, այլ դրանց մեջ տեսնում ենք տվյալ անձերի կենսագրությունները, նրանց էությունը, նկարագիրը, անհատականությունը։ Օրինակ՝ Աբրահամ, նշանակում է՝ ժողովուրդների հայր:

Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Երկրորդ Ծայրագույն Պատրիարք և Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի հայրապետական տնօրինությամբ կատարվել են եկեղեցականների նոր նշանակումներ։

Բնական է, որ քրիստոնյայի կյանքում լինի կասկած, մարդն ունենա վախեր և սկսի ուսումնասիրել այն, ինչ իրեն վախեցնում է: Կա մեկը, որը մեզ միշտ ուղեկցում է ու փորձում գայթակղության մեջ գցել, կասկած ներշնչել:

Հիսուսի քարոզած վարդապետության մեջ տեսնում ենք, որ Աստծու թագավորությունը մե՛րթ արտաքին ու տեսանելի, մե՛րթ ներքին ու ծածուկ բնույթ ունի կամ, այլ խոսքով ասած՝ Աստծու թագավորությունը մենք մե՛րթ իբրև կազմակերպված մի մարմին ենք տեսնում, մե՛րթ իբրև մի սկզբնատարր միայն: Ըստ այսմ՝ Աստծու թագավորությունը մի սկզբնատարր է, որն արտաքնապես իրականանում է քրիստոնեական հասարակության մեջ և որի գլուխն Ինքը՝ Քրիստոս է:

Լրջախոհ ու անկեղծ որևէ մարդ չպիտի համարձակվեր բարոյական առումով Հիսուսի գերազանցությունը վեճի առարկա դարձնել։ Թերևս ոմանք համաձայն չլինեն Նրա անձի՝ աստվածային բնույթ ունենալու մասին հնչած դավանաբանական խրթնաբանությունների հետ, սակայն երբ խնդիրը Հիսուսի սրբությանն է վերաբերում, ապա ամեն ոք համաձայն ու համերաշխ կլիներ այն հայտարարությանը, թե երկրի վրա ապրող մարդկանց որդիների մեջ ամենասուրբը, ամենաբարին ու ամենաարդարը համարվել կարող է միայն Հիսուս։

Հայ Առաքելական Եկեղեցու Արագածոտնի թեմը ներկայացնում է հուլիսի 5-ին թեմական եկեղեցիներում մատուցվող Սուրբ Պատարագների ժամանակացույցը։

Հիսուս Քրիստոսի ընտրած 12 առաքյալները Քրիստոսի աշակերտներն ու Քրիստոսի վարդապետության առաջին տարածողներն էին, հարուցյալ Քրիստոսի վկաները:

«Բայց Աստծու հաստատուն հիմքը կանգուն է մնում և ունի այս կնիքը, թե՝ «Տերը ճանաչեց նրանց, որ Իրենն են», նաև՝ «Անիրավությունից հեռու լինի ամենայն ոք, ով կանչում է Տիրոջ անունը» (Բ Տիմ. Բ 19)։

Մենք ամենքս էլ, ճշմարտությունը պաշտպանելու խորունկ համոզումով և փափագով, Սաղմոսերգուի հետ աղոթե՛նք ու երգե՛նք. «Առաքի՛ր, Տ՜եր, Քո լույս ու Քո ճշմարտությունը, որպեսզի նրանք առաջնորդեն ինձ ու բարձրացնեն սուրբ լեռն ու Քո օթևանը» (Սաղմ. ԽԲ 3)։ Ամեն։

Ո՜վ հավատացյալներ. այս հիշատակվածների՞ց եք. երջանի՞կ եք: Չեմ կարող կարդալ ձեր սիրտը, բայց գիտեմ, որ բոլորդ էլ տենչում եք երջանկության:

«Հուլիսի 3-ին՝ ժամը 19:00-ին, Ագարակ գյուղի Սուրբ Աստվածածին խոնարհված եկեղեցում կկատարվի մեր թեմի այս շաբաթվա միասնական ժամերգությունը»,- հայտնում են Հայ Առաքելական Եկեղեցու Արագածոտնի թեմից։

Սիրելի՛ հավատացյալ քույրեր և եղբայրներ, Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցին այսօր նշում է Սուրբ Աստվածածնի տուփի գյուտի տոնը:

Հունիսի 30-ին Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Երկրորդ Ծայրագույն Պատրիարք և Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի նախագահությամբ Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնում տեղի ունեցավ Գևորգյան հոգևոր ճեմարանի 2025-2026 թթ․ ուսումնական տարվա փակման հանդիսությունը:

Հունիսի 30-ին Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Երկրորդ Ծայրագույն Պատրիարք և Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի նախագահությամբ Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնում տեղի ունեցավ Գևորգյան հոգևոր ճեմարանի 2025-2026 թթ․ ուսումնական տարվա փակման հանդիսությունը: Այս մասին տեղեկանում են Մայր Աթոռի տեղեկատվական համակարգից: