Չտարակուսե՛նք մեր Փրկչի խոսքերի վրա, հավա՛տք ունենանք առ Աստված. «Հավատ ունեցեք Աստծո հանդեպ» (հմմտ. Մրկ. ԺԱ 22): Հավատացե՛ք, որ որոմը իրապես պիտի ոչնչանա, բայց Աստծո՛ւն թողեք այն ոչնչացնելու հոգսը: Այն որոմ կարծված վշտերն ու ցավերը, որ մեր կյանքի փորձություններն են եղել և արցունք են հոսեցրել մեր աչքերից, հավատացե՛ք, որ Աստծու կողմից կվերափոխվեն ուրախության ու ցնծության, քանի որ, ասում եմ ձեզ. «Ովքեր ցանում էին արտասուքով, ցնծությամբ պիտի հնձեն» (Սղմ. ՃԻԵ 5):
Պետություններն, անկախ իրենց աշխարհագրական դիրքից, հարևաններից, պատմական փորձառությունից, ունեցած հնարավորություններից, կոչված են անվտանգային համակարգ ունենալու, որը համալիր խնդիր է` ներառելով հասարակական բոլոր շերտերը և ոլորտները` առաջնային կարևորություն հաղորդելով մարտունակ և ուժեղ բանակի գոյությանը:
Պատմում են, որ երբ Նապոլեոն Բոնապարտին հարցրել են, թե որն է աշխարհի ամենամեծ ուժը, նա պատասխանել է. «Աշխարհում կա երկու ուժ՝ սուրը և ոգին, և վերջիվերջո ոգին միշտ հաղթում է սրին»։ Թեև նա իր կյանքում կառուցեց մի հսկայական կայսրություն, նվաճեց բազմաթիվ երկրներ և իր անունը դարձրեց պատմության ամենահայտնի անուններից մեկը, կյանքի վերջում աքսորի մեջ հասկացավ, որ մարդկային իշխանությունը սահմանափակ է, իսկ ժամանակը՝ անողոք։
«Վարդապե՛տ, ասա եղբորս, որ ժառանգությունը ինձ հետ բաժանի»: Եվ Նա նրան ասաց. «Ո՛վ մարդ, Ինձ ո՞վ դատավոր կամ բաժանարար կարգեց ձեր վրա»: Ապա ժողովրդին ասաց. «Տեսեք, որ զգույշ լինեք ամեն տեսակ ագահությունից, որովհետև մարդու կյանքը իր կուտակած հարստության մեջ չէ» (Ղուկ. ԺԲ 13-15):
Քիչ առաջ, Պիքֆայայի Սուրբ Աստուածածին Վանքին մէջ, երկար հանդիպում կայացաւ Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Արամ Ա. Վեհափառ Հայրապետին եւ Ն.Ս. Աֆրամ Բ. Պատրիարքին միջեւ։ Հանդիպման ընթացքին Վեհափառ Հայրապետին կողքին ներկայ էին Գերշ. Տ. Տաճատ Եպս. Աշըգեան, Գերպ. Տ. Պարոյր Ծ. Վրդ. Շէրնէզեան եւ Հոգշ. Տ. Սարգիս Վրդ. Աբրահամեան. իսկ Պատրիարքին կողքին՝ Պուլոս Արք. Սաֆար, Տանիէլ Արք. Քուրիէ եւ Ժոզէֆ Եպս. Պալի։
Հունիսի 21-ին Չքնաղ գյուղի Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցու օծման 22-րդ տարեդարձի առիթով՝ ժամը 10։00-ին եկեղեցում կմատուցվի Սուրբ և Անմահ Պատարագ: Այս մասին հայտնում են Մայր Աթոռից։
Այսօրվա քարոզովս կուզեի խոսել աստվածասերների վայելած բարիքի մասին։ Առաքյալն ասում է, որ Աստված գործակից պիտի լինի բոլոր նրանց, այսինքն՝ նրանց հետ պիտի լինի, ովքեր սիրում են Աստծուն։ Այս բնաբանը և բացատրությունը լսողներից ոմանք, թերևս, ճշմարիտ համարեն ասածս, ուրիշները գուցե ծիծաղեն ու ծաղրեն, ոմանք նույնիսկ ասածներս կարող են կարծել իբրև միամիտներին ուղղված մի խոսք միայն՝ զուրկ հիմնավոր և ստույգ ճշմարտություն լինելուց։
Հունիսի 17-ին Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնում Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Երկրորդ Ծայրագույն Պատրիարք և Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսն ընդունեց «Save Armenia» կազմակերպության պատվիրակությանը՝ գլխավորությամբ գործադիր տնօրեն դոկտոր Փոլ Մյուրեյի։
Երբեք մի՛ նախանձեք այլոց երջանկությանը, քանի որ այդ երջանկությանն անպայմանորեն մի փորձություն է կցորդված: Մի՛ նայեք այլոց արտաքին երջանկությանը, մի՛ դատեք արտաքինից: Տեսե՛ք, թե որքա՜ն եք սխալվում, երբ տարվում եք՝ ձեր վիճակը միշտ ուրիշների վիճակի հետ համեմատելով: Ջանացեք սիրե՛լ այն համեստ կյանքը, որը դուք ձեր ձեռքով եք կառուցել: Մի՛ փափագեք ուրիշի վիճակը, քանի որ բոլոր վիճակներին էլ մի խաչ է կապված, և նախընտրելին, անշուշտ, պիտի լինի ձե՛ր խաչը:
Հարգանքը քրիստոնյայի կյանքի հիմնական առաքինություններից մեկն է։ Այն զուգընթաց է հնազանդությանը. որտեղ հնազանդությունն է, այնտեղ անպայման հարգանք գոյություն ունի։ Նա, ով չգիտի հնազանդվել, չգիտի նաև հարգել։ Հարգելու կարողությունը մեծագույն ներգործություն ունի մարդու բարոյական կյանքի և նկարագրի ազնվացման մեջ։ Այն մարդու բարոյականության և նկարագրի անվնաս պահպանմանը նպաստող ուժն է։ Որևէ ազգի նկարագիրը, գոյությունը, նվիրական ավանդույթները, անգին ժառանգություններն ու խոսուն հիշատակները պահպանվում են միմիայն հարգանքի առաքինության շնորհիվ։
Այս աշխարհում մի սիրուն բան անընդհատ պակասում է, միգուցե ամեն օր` անկարևոր թվացող մի խոսակցության ընթացքում։ Մի ժպիտ, մի գեղեցիկ ու խենթ գաղափար, մի երազանք, մի ստեղծագործություն ամեն օր կորչում է, անհետանում: Ու պատճառը մարդիկ են՝ մեզ սիրող կամ չսիրող ծանոթ, անծանոթները: Պատճառը նրանց խոսքերն են, նրանց չմտածված, նախապես չկազմված, չստուգված նախադասությունները: Պատճառը նրանց դիտողություններն […]
Ուստի կիրակին մեզ համար ոչ միայն եկեղեցի գալու օր է, այլև ողորմություն ընդունելու և ողորմություն բաժանելու։ Օր, երբ մենք ոչ միայն Աստծուց ենք ողորմություն խնդրում, այլև ինքներս ենք դառնում ողորմության միջոցներ՝ ընտանիքում, հարևանության և ընկերության մեջ, հիվանդների, միայնակների և բոլոր կարիքավորների հանդեպ։
Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Երկրորդ Ծայրագույն Պատրիարք և Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի հայրապետական տնօրինությամբ կատարվել են եկեղեցականների նոր նշանակումներ։
«Խավարը լույսի բացակայությունն է։ Խավարը գոյություն ունի այն ժամանակ, երբ լույսը բացակայում է։ Քրիստոս աշխարհի լույսն է: Նա եկավ, որպեսզի մեզ բոլորիս լուսավորի: Եթե մենք Նրա հետ ենք, լույսի մեջ ենք։ Ամեն անգամ հաղորդվելով Քրիստոսի կենարար Մարմնին և Արյանը, լույսն առնում ենք մեր մեջ: Մեր վարքով, կենցաղով, հավատքով պետք է այն վառ պահենք, այս խավար աշխարհում լուսատու լինենք, փորձենք լուսավորել մեր շրջապատը»։
Իրենց վսեմությամբ առանձնահատուկ կերպով աչքի ընկնող սուրբգրային մեծասքանչ խոսքեր կան, որոնց մոտենալ կարելի է միայն խորունկ երկյուղածությամբ և զգուշությամբ՝ այն քարոզչական լեզվով մեկնաբանել փորձելու նպատակով։ Քարոզչի այս երկյուղի անհրաժեշտությունը մանավանդ Պողոս առաքյալի ներշնչյալ խոսքերի հանդեպ կրկնակի է շեշտվում, քանի որ մեծ առաքյալը հաճախ իր հոգու ողջ թափով և ուժգնությամբ երկրից՝ երկինք վերանալով, իր հայացքի պարզությամբ և կրոնական հանճարի վեհությամբ խորասուզվում է աստվածային սիրո խորքերը և սքանչելիորեն սուրբ խորհուրդները զննելով՝ վար է իջնում այդ բարձրություններից ու կամենում է իր հայտնություններին հաղորդակից դարձնել նաև իր եղբայրներին։
Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսը Մայր Աթոռում ընդունեց Գերմանիայի եպիսկոպոսաց համաժողովի Բարեգործական հարցերի հանձնաժողովի և «Կարիտաս Գերմանիա» կազմակերպության պատվիրակությանը
Ոմանք էլ ասում են, թե իբր Հիսուսի քարոզած բորոյականությունը կատարյալ, գաղափարական մի բարոյականություն է՝ անմատչելի մի գաղափարի վսեմ արտահայտությունը: Նրանք ասում են, թե Հիսուսի խոսած Լեռան քարոզը տառացիորեն գործադրելը հնարավոր չէ, քանի որ եթե փորձ էլ արվեր գործադրելու այն, այդ պիտի խարխլեր մերօրյա պետութենական հիմքերը, կարգերն ու կանոնները:
«Եվ ահա անկախության տարիներին, ինչպես անապատում ծաղկած այգի, Արարատ քաղաքում վեր է խոյանում Սուրբ Ամենափրկիչ եկեղեցին։ Սա քարաշեն կառույց չէ միայն, այլ հավատքի հաղթանակը՝ անհավատության վրա, հոգևոր հարության նշան։ Ինչպես մարգարեն է ասում. «Այն ժողովուրդը, որը քայլում էր խավարի միջով, մեծ լույս տեսավ» (Ես․ 9։2)։
Աստծո նկատմամբ հավատքը հնարավոր չէ ձեռք բերել այնպես, ինչպես ապացույցների շարքի միջոցով ձեռք է բերվում որևէ գիտական ճշմարտություն: Մաքուր, բարի ու վերերկրային հոգիների առանձնաշնորհումն է հավատքը, որին ամեն մարդ՝ տգետ թե գիտուն, աղքատ թե հարուստ, տառապյալ թե երջանիկ ամեն մարդ կարող է արժանանալ. բավական է միայն մաքուր հոգի ունենալը: «Կիմանաս, եթե կամենաս Աստծո կամքը կատարել», սակայն քա՜վ լիցի, թե պիտի ամեն բան իմանանք, այլ այնքանը գեթ, որքանը որ բավական է մեզ ծնկի գալու և արցունքախառն ասելու համար. «Ների՛ր ինձ, Աստվա՜ծ իմ, ների՛ր Քո դեմ մեղանչելուս ու Քո նկատմամբ կասկած ունենալուս համար»: Ամեն:
Դեպքի պատճառները դեռևս հայտնի չեն։ Շիրակի թեմի ներկայացուցիչները խոստացել են առաջիկայում անդրադառնալ միջադեպի հանգամանքներին։
«Հայցում ենք հավատավոր մեր զավակների աղոթական ներկայությունը՝ աղոթելու հանիրավի անազատության մեջ գտնվող մեր հոգևոր հայրերի, անազատության և գերության մեջ գտնվող մեր զավակների, Հայ Առաքելական Սուրբ եկեղեցու անսասանության, հայրենիքի բարօր ընթացքի և ամենքի համար»:
Որքան հնարավոր է այս գաղափարի համեմատ վարվեք ձեր բոլոր հարաբերությունների մեջ: Դուք քրիստոնյաներ եք, երբ մեկին սիրում եք՝ սիրեք առավելապես հոգին, ձեզ վարժեցրեք ամեն մարդու մեջ տեսնել այն, ինչը Տերն էր տեսնում, այն ժամանակ ձեր մեջ բույն չի դնի ո՛չ ստորաքարշ մարդահաճությունը նրանց նկատմամբ, որոնք ձեզնից ավելի բարձր են, և ո՛չ զզվելի արհամարհանքը նրանց հանդեպ, որոնք ձեզանից ստորադաս են: Այն ժամանակ դուք հարգած կլինեք ամենքին, քանի որ ամենքի մեջ կտեսնեք հոգի, այսինքն կենդանի Աստծո սրբությունը, կանգուն կամ ավերված սրբությունը, սակայն վերջապես մի սրբարան, որին քրիստոնյայի համար անհնար է մոտենալ առանց հարգանքի:
Շատ անգամներ է խոսվում աչքի զորության ու նշանակության մասին՝ իբրև հոգու պատուհան, որի միջով հնարավոր է տեսնել հոգու խորքում եղած-անցածն ու սրտի ամենածածուկ խորհուրդները։
Հանդիպմանը ներկա էին նաև Թուրքիայի արդարադատության, մշակույթի և զբոսաշրջության նախարարները։
Հունիսի 7-ին Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցին նշեց Կաթողիկե Սուրբ Էջմիածնի տոնը: Այս մասին տեղեկացնում են Մայր Աթոռի տեղեկատվական համակարգից:
Եկեղեցին հավաքական մի ուժ, միության մի կենտրոն է եղել ազգի համար։ Այն մեզ համար եղել է հայրենիք, եղբայրասիրություն ներշնչող մի վայր, վշտաբեկ սրտի համար մխիթարության մի ապաստարան և դուռ՝ հույսով լեցուն երկնքի։ Ուրիշ որտե՞ղ կարող ենք այնչափ ուժ և ապահովություն զգալ, որչափ եկեղեցու մեջ։ Որտե՞ղ կարող ենք լսել հայրենիքի ձայնն ու մեր նախահայրերի խոսքերը, եթե ոչ՝ եկեղեցում։ Այստե՛ղ, այս սուրբ կամարների ներքո է, որ մեր նախնիները խոսում են մեզ հետ, ոգևորում ու գոտեպնդում են մեզ մեր տկարացումների ժամանակ։
Չգիտեմ՝ պատկերացնո՞ւմ եք այն ծանր ու վտանգավոր դրությունը, որում գտնվում էր Հիսուս այս ուշագրավ խոսքն արտասանելիս։ Հարկ է, որ այս մասին փոքր-ինչ բացատրություններ տամ։ Իսրայելի քաղաքական մթնոլորտը շատ մռայլ ու խառնաշփոթ էր. հրեաները չէին հանդուրժում հռոմեական տիրապետությունը։ Սրան հակառակ, սակայն, ժողովրդի մեջ մի խմբավորում կար, որը համակիր էր հռոմեական տիրապետությանը և որն իր ներքին, զորեղ միջոցներով զորավիգ էր լինում Օգոստոսի և Տիբերիոսի աշխարհակալ քաղաքականությանը։
Ամենայն հայոց կաթողիկոս Գարեգին Երկրորդը «Մարդու իրավունքների և Ցեղասպանագիտության կենտրոն» ՀԿ ներկայացուցիչների հետ քննարկել է Արցախի հայաթափման, արցախահայության հիմնարար իրավունքների ոտնահարման մասին։ Տեղեկությունը հայտնում է Մայր աթոռի տեղեկատվական համակարգը։
Երբեք չձանձրանանք խաչից: Նա, ով սիրով է կրում խաչը, թեև վիշտ է կրում, սակայն նեղության մեջ չի ընկնում, թեև կարոտյալ է լինում, սակայն երբեք չի հուսահատվում, թեև հալածվում է, բայց միայնակ չի մնում, թեև ընկնում է, սակայն չի կորչում. «Ամեն ժամ Հիսուսի մահը իր մարմնի մեջ է կրում, որպեսզի Հիսուսի կյանքն էլ իր մարմնի մեջ հայտնվի»: Խաչի տակ կարող ենք հոգնել, սակայն խաչից երբեք չենք հոգնի:
Հունիսի 4-ին Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցին նշեց Սուրբ Հովհաննես Կարապետի և Սուրբ Աթանագինե եպիսկոպոսի տոնը, որը նաև Վաղարշապատի Սուրբ Շողակաթ վանքի ուխտի օրն է:
