Մարտի 3-ին հրապարակված՝ «Բաքվի վտանգավոր խաղերն ու հիբրիդային պլանները. ընտրություններից առաջ Փաշինյանին հուշումները» վերտառությամբ հոդվածում գրել ենք, թե Բաքուն հայաստանյան ընտրությունների նախաշեմին ինչ մահացու գործողություններ է հնարավոր համարում ՀՀ-ում «5-րդ շարասյան» ձեռամբ:
Մարտի 7-ին՝ «Սուրեն Պապիկյանի կրոնաքաղաքական կաշկանդվածությունը. «անհարմար» հարցեր՝ ԶՈւ հոգևոր ծառայության «կերպափոխման» մասին» վերտառությամբ հոդվածում գրել էինք, որ փետրվարի 6-ին ՀՀ պաշտպանության նախարարին հասցեագրված մեր գրավոր հարցումը (ինչի համար հիմք է ծառայել հունվարի 30-ի ՀՀ պաշտպանության նախարար Սուրեն Պապիկյանի հրամանը) մեկ ամիս անց մնացել է անպատասխան:
Փետրվարի 28-ին ԱՄՆ-ը և Իսրայելը լայնամասշտաբ օպերացիա սկսեցին Իրանի դեմ, որն իր վերջնագծին չի հասել: Նման դեպքերում երբեմն արժե հետադարձ հայացք նետել ինչ-ինչ դրվագների վրա, տվյալ դեպքում՝ ի՞նչ իրադարձություններ են նախորդել Իրանի դեմ հարձակմանը, որն առնչվում է Ադրբեջանին, Թուրքիային, Արաբական Միացյալ Էմիրություններին և այլն:
Այն, որ Իրանի դեմ ԱՄՆ-Իսրայել ռազմական օպերացիայի օրերին Թուրքիան և Ադրբեջանը, մեծ հաշվով, միևնույն դիրքից են հանդես եկել, դա, բնավ, չի նշանակում, որ այս ընթացքում «բախումներ» և մեսիջներ չեն եղել:
Հունվարի 30-ին ՀՀ պաշտպանության նախարար Սուրեն Պապիկյանը տարածել էր հրաման՝ թվագրված 2026թ. հուլիսի 29-ին, որով ուժը կորցրած է համարվել 2000թ. հուլիսի ՀՀ պաշտպանության նախարարի N 728 հրամանը, որի համաձայն՝ գործողության մեջ էր դրվել «ՀՀ զինված ուժերում Հայաստանյայց Առաքելական եկեղեցու հոգևոր ծառայության կանոնադրությունը»։
Չինաստանը քննադատել է Իրանի վրա ԱՄՆ-Իսրայել ռազմական հարձակումը և կոչ արել հարգել Իրանի իշխանությունը և տարածքային ամբողջականությունը:
Իրանի դեմ ամերիկաիսրայելական ռազմական օպերացիայի օրերին, և հատկապես՝ Ադրբեջան-Իրան հարաբերությունների հերթական սրացման հերթական փուլի համատեքստում, փորձագիտական և քաղաքական շրջանակներից հիշում են 2020 թվականի 44-օրյա պատերազմը, այսօր օկուպացված Արցախի հարավային ուղղությամբ հայկական տարածքային կորուստները, Իրանի արածն ու չարածը, և այլն:
Միաժամանակ, Հայկ Մամիջանյանը շեշտեց՝ ԱԺ ընտրությունների վերահսկողությունը և մեր քաղաքացիների բարձր մասնակցությունը շատ կարևոր գործոններ են:
Այսօր ԱԺ նախագահ Ալեն Սիմոնյանը հրապարակել է ամերիկյան IRI ընկերության կողմից անցկացված վերջին հարցման արդյունքները, որի համաձայն՝ խորհրդարանական ընտրություններին ՔՊ-ն կհավաքի 29 տոկոս, «Ուժեղ Հայաստան»-ը՝ 11, «Հայաստան» դաշինքը՝ 4։
Մարտի 4-ին տեղեկություն էր ստացվել, որ Իրանի տարածքից արձակված բալիստիկ հրթիռը, որը հատել է Իրաքի և Սիրիայի օդային տարածքը և ուղղվել է դեպի Թուրքիայի օդային տարածք, ոչնչացվել է նրա օդային տարածքում՝ ՆԱՏՕ-ի ՀՕՊ և հակահրթիռային ուժերի կողմից։
ԵԿՄ անդամները՝ վարչության նախագահ Սասուն Միքայելյանի ուղեկցությամբ, մարտի 5-ին այցելել են «Եռաբլուր» զինվորական պանթեոն։ Նրան ուղեկցում էր ՀՀ նախկին զինդատախազ, ԲԴԽ նախկին նախագահ Գագիկ Ջհանգիրյանը։
Իրանի դեմ ԱՄՆ-Իսրայել ռազմական օպերացիայի այս օրերին տրամաբանական է դառնում հարցը, թե նախորդ 12-օրյա պատերազմից հետո ի՞նչ դասեր է քաղել Իրանը, և ի՞նչ հետևություններ է արել:
Այսօր «Միասնության թևեր» քաղաքական նախաձեռնության ղեկավար Արման Թաթոյանը հրավիրված մամուլի ասուլիսի ժամանակ հայտարարել է, որ Ջերմուկում և Վարդենիսում նոր ներխուժումներ են եղել, ինչը Հայաստանի իշխանությունը թաքցրել է հանրությունից։ Արման Թաթոյանը ասուլիսում ներկայացրել էր նաև արբանյակային լուսանկարներ։
ԱԺ-Կառավարություն հարցուպատասխանի ժամանակ ՀՀ պաշտպանության նախարար Սուրեն Պապիկյանն անդրադարձել է ռազմարդյունաբերական ընկերությունների հետ նոր եռամյա պայմանագրերի կնքման հետ կապված մամուլում շրջանառվող տեղեկություններին, թե այն ձգձգվում է:
ԱԺ-Կառավարություն հարցուպատասխանի ժամանակ Նիկոլ Փաշինյանն անդրադարձել է հարցերին՝ ի՞նչ տրամադրություններ են Վրաստանում Հայաստան-Ադրբեջան առևտրային հարաբերությունների համատեքստում, արդյո՞ք ոգևորություն կա տարածաշրջանայնացման առումով, և արդյո՞ք պաշտոնական Թբիլիսին թոթափում է այն մտահոգությունը, որ «Թրամփի ուղի» ծրագրի իրականացման պարագայում կարող է իրենց տարանցիկ դերը նվազել:
«Ես կարծում եմ, որ ԱՄՆ-ից սա ակնհայտ թաքցվել է, բնականաբար, Նիկոլ Փաշինյանն իմացել է այս առաջխաղացումների մասին և թաքցրել են մեր հանրությունից: Հարցն այստեղ է՝ ինչո՞ւ եք թաքցնում, դուք քանի՞ գլուխ ունեք, որ մեզանից, ինձանից, մեր երեխաների անվտանգությունից կտրում եք և թաքցնում ձեր քաղաքական դիվիդենտների համար»,- ասաց Մարդու իրավունքների նախկին պաշտպանը՝ նշելով, որ Նիկոլ Փաշինյանի իշխանությունը կեղծ խաղաղություն է բերում:
Ինչպես արդեն գրել ենք, որ ՀՀ արտաքին հետախուզության ծառայությունը և՛ 2025 թվականին, և՛ 2026 թվականին ներկայացրած զեկույցներում մեծ տեղ է հատկացրել հիբրիդային պատերազմի թեմային: Ավելին, վերջին զեկույցում Քրիստինե Գրիգորյանի ղեկավարած այդ կառույցը նույնիսկ հարկ է համարել առանձին հատվածով բացատրել՝ ինչ ասել է հիբրիդային պատերազմ: Եվ ոչինչ, որ հետո ՀՀ իշխանությունները որոշեցին, որ ավելի ճիշտ է օգտագործել ոչ թե «հիբրիդային պատերազմ», այլ՝ «հիբրիդային սպառնալիք» ձևակերպումը: Օրինակ՝ Ռուսաստանին Հայաստանի դեմ հիբրիդային պատերազմ մղելու մեջ մեղադրող Ալեն Սիմոնյանը՝ Մոսկվա, Լավրովի մոտ գնալուց առաջ:
Հայաստանի համար ի՞նչ ռիսկեր է պարունակում Իրանի շուրջ ներկա իրավիճակը, և եթե ԱՄՆ-ը որոշի ցամաքային գործողություններ սկսել, արդյո՞ք Ադրբեջանը քննության առաջ չի հայտնվի իր տարածքը տրամադրելու առումով, ինչը մեր երկրին նոր սպառնալիքների առաջ կկանգնեցնի։
ՀՀ գլխավոր դատախազությունը Զինված ուժերի գլխավոր շտաբի նախկին պետ Մովսես Հակոբյանի և ՀՀ զինված ուժերի հրթիռային զորքերի և հրետանու նախկին պետ-վարչության պետ, գեներալ-մայոր Արմեն Հարությունյանի դեմ հայցադիմում էր ներկայացրել դատարան և պահանջել հօգուտ Հայաստանի Հանրապետության բռնագանձել 4 մլրդ 370 մլն 985.000 դրամ։
Արդյո՞ք այստեղ չկա բարոյականության հետ կապված խնդիր, երբ միևնույն է՝ զինվորի մահ ունենում ենք, ինչո՞ւ չէ՝ գործարքի հոտ, ինչպես 44-օրյա պատերազմից առաջ, ժամանակը ցույց կտա:
«Մեր մոտ» ասելով` Հայաստանը նկատի ունեն, կռիվն էլ, որի մասին խոսում են, 44-օրյա պատերազմն է»:
«…Առաջ եկանք մինչև այստեղ, հիմա կանգնած ենք, խաչմերուկ կա այնտեղ՝ Կիրովաբադի խաչմերուկը: Այս մասում կանգնած ենք, որ իրենք իրենց ժողովուրդը հանեն»:
Երևանում հրավիրված քննարկմանը Կովկասի ինստիտուտի տնօրեն, քաղաքագետ Ալեքսանդր Իսկանդարյանն անդրադառնալով կոնֆլիկտների աշխարհաքաղաքականացման խնդիրներին՝ նշել է, որ, օրինակ, այն, ինչ այսօր տեղի է ունենում Հայաստանում, արդյունք է 2020, 2022, 2023 և 2024 թվականների իրադարձությունների, և դրանք փոխկապակցված են:
Երևանում հրավիրված քննարկմանը ռուս վերլուծաբան Սերգեյ Մարկեդոնովը հայտարարել է, որ 2022 թվականից, այդ թվում՝ Հարավային Կովկասում՝ հայ-ադրբեջանական հարաբերությունների կարգավորման ոլորտում, Ռուսաստանի համար Արևմուտքը դարձավ և՛ մրցակից, և՛ հակառակորդ:
Փետրվարի 23-ից ՀՀ պաշտպանության նախարար Սուրեն Պապիկյանը պաշտոնական այցով Իրանում է: Այս օրերին նա հանդիպել է Իրանի Իսլամական Հանրապետության նախագահ Մասուդ Փեզեշքիանի, Պաշտպանության և զինված ուժերի աջակցման նախարար, բրիգադի գեներալ Ազիզ Նասիրզադեի, Զինված ուժերի գլխավոր շտաբի պետ, գեներալ-մայոր Աբդոլրահիմ Մուսավիի հետ, ինչպես նաև՝ Իրանի Ազգային անվտանգության բարձրագույն խորհրդի քարտուղար Ալի Լարիջանիի:
Բաքուն կառուցում է կառավարման ու ռեսուրսային այն հիմքը, որի վրա կարող է լուծել առաջիկա տարիներին իրեն սպասվելիք քաղաքական, տրանսպորտային կամ անվտանգային զարգացման սցենարները։ Այսինքն՝ այս ամենը զուտ ներքին տնտեսական հարց չէ, այլ կենտրոնացման և ռազմավարական նախապատրաստման գործընթացի մաս է։
Մոտ մեկ ամիս է՝ ՀՀ պաշտպանության նախարար Սուրեն Պապիկյանն առանձին տեսահոլովակների միջոցով ներկայացնում է իր պաշտոնավարման հատկապես վերջին 2-3 տարիների ընթացքում ՀՀ զինված ուժերում կատարված բարեփոխումները, ներդրված ծրագրերը: Մեծ հաշվով, որևէ վատ բան չկա, երբ ներկայացվում է արվածը, թեև, գուցե վերապահումներ կան մատուցման ձևի, շեշտադրումների, ընտրված ժամանակի առումով, և թե՝ արդյո՞ք հենց պաշտպանության նախարարը պետք է տեսահոլովակների միջոցով ներկայացնի հատկապես «փոքր» ծրագրերը:
Վերջերս France 24-ին տված հարցազրույցում Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը հայտարարել է, որ մինչև 2020 թվականի 44-օրյա պատերազմը՝ Ադրբեջանը և Ֆրանսիան բարեկամական հարաբերություններ են ունեցել, ակտիվ համագործակցություն տարբեր ուղղություններով: Բայց հենց պատերազմի սկզբից, ըստ նրա, Ֆրանսիայի դիրքորոշումն իր համար անհասկանալի էր, քանի որ այն պաշտպանում էր «սեպարատիստներին», այդ թվում՝ ընդունված բանաձևերի միջոցով:
Փետրվարի 9-ին Երևանում ԱՄՆ փոխնախագահ Ջեյմս Դի Վենսի հետ համատեղ ասուլիսի ժամանակ Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարել է. «Հայաստանն ԱՄՆ-ից ձեռք է բերել «V-BAT» տեսակի անօդաչու թռչող սարքեր, որոնց արդյունավետությունն ապացուցվել է կիրառման հարուստ փորձով, և որոնք էականորեն նպաստելու են մեր պաշտպանական կարողությունների ամրապնդմանը։ Հույս եմ հայտնել, որ ԱՄՆ-ի «Արտաքին ռազմական վաճառք» ծրագրի ներքո իրականացված այս գործարքը հիմք կծառայի հետագա համագործակցությունն ընդլայնելու համար»:
«Քարե երազներ» վեպում Աքրամ Այլիսլին ականատեսների աչքերով հանգամանորեն նկարագրել է 1919 թվականին Ագուլիսում ադրբեջանցիների կազմակերպած հայկական ջարդերը, ինչպես նաև՝ 1988-1990 թթ. Սումգայիթում ու Բաքվում իրագործված ադրբեջանական վայրագությունները:
