Նախօրեին հայտնի դարձավ՝ ՀՀ ԱԳ նախարար Արարատ Միրզոյանը հեռախոսազրույց է ունեցել Ադրբեջանի Հանրապետության ԱԳ նախարար Ջեյհուն Բայրամովի հետ: ՀՀ ԱԳՆ տարածած հաղորդագրության համաձայն՝ նախարարները գոհունակությամբ նշել են Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև հետագա կարգավորման գործընթացում առկա դրական զարգացումները:
«Իրանը հարևաններից ակնկալում է պրագմատիզմ և այն գիտակցումը, որ իր կայունության խաթարումը շղթայական անկայունություն է ստեղծում ողջ տարածաշրջանի համար: Պատմությունը չի մոռանում նրանց, ովքեր վճռորոշ պահին ընտրություն չեն կատարել»,- ասաց Մուազինը։
«Դա արհեստական տերմին է»,- այս մասին այսօր լրագրողների հետ զրույցում ասաց ՀՀ-ում Իրանի Իսլամական Հանրապետության դեսպան Խալիլ Շիրղոլամին, անդրադառնալով ԹՐԻՓՓ-ին, այսպես կոչված, «Զանգեզուրի միջանցք» տերմինի կոնտեքստում:
«Ափսոսանք է առաջացնում այն, որ մի խումբ վերլուծաբաններ պարզապես կրկնում են սիոնիստական տեսակետները»,- այս մասին այսօր լրագրողների հետ զրույցում ասաց ՀՀ-ում Իրանի Իսլամական Հանրապետության դեսպան Խալիլ Շիրղոլամին:
Հոգևոր «ԻԻՀ հոգևոր առաջնորդ Խամենեին շատ դրական վերաբերմունք ուներ հայ ժողովրդի, ՀՀ-ի, ինչպես նաև Իրանում բնակվող հայ համայնքի նկատմամբ»,- այս մասին այսօր լրագրողների հետ զրույցում ասաց ՀՀ-ում Իրանի Իսլամական Հանրապետության դեսպան Խալիլ Շիրղոլամին՝ Իրանի նկատմամբ ամերիկաիսրայելական հարձակման ֆոնին ներկայացնելով Իրանի դիրքորոշումները: բացառիկ պատմական կերպար էր, ով դրական վերաբերմունք ուներ հայ ժողովրդի հանդեպ. դեսպան
168․am-ի հետ զրույցում ռուս ռազմաքաղաքական վերլուծաբան Ալեքսանդր Խրամչիխինն ասաց, որ չնայած տևական սպառնալիքներին, Իրանի համար պատերազմն անսպասելի սկսվեց՝ բանակցային գործընթացի կիզակետում, կողմերի շփումների ընթացքում, ինչն այս բանակցությունները լիարժեք տապալում է, փակելով դուռը բանակցությունները վերսկսելու հնարավորության առջև։ Նրա խոսքով, դատելով հարվածների աշխարհագրությունից և ընդհանուր առմամբ՝ ավելի լայն քաղաքական միտումներից, այս հարձակումը վաղուց ծրագրված բնույթ էր կրում։
Անցած տարեվերջին Իրանի հոգևոր առաջնորդի խորհրդականը հայտարարել էր, թե TRIPP-ը նույն «Զանգեզուրի միջանցքն» է, և Թեհրանն ի սկզբանե դեմ է եղել նախագծին:
ԱՄՆ փոխնախագահ Ջեյ Դի Վենսի այցը Երևան և Բաքու մեծ ուշադրության է արժանացել հատկապես Մոսկվայում և Թեհրանում։ Հարավային Կովկասում ավանդաբար ազդեցություն ունեցող ռեգիոնալ տերությունները կարծես Հարավային Կովկասում ուժային վերաձևավորման ԱՄՆ ազդանշանը նոր են նկատում, մինչդեռ աշխարհաքաղաքական փոփոխությունների ներկայիս արագ ու ակտիվ փուլում Արևմուտքն արդեն բավականին երկար ժամանակ ինտենսիվ աշխատում է Հարավային Կովկասում, որի տրամաբանական շարունակությունը նաև Թրամփի վարչակազմի ակտիվությունն ու նպատակներն են Հարավային Կովկասում։
Իրանի շուրջ ծավալվող իրադարձությունների, ռեգիոնալ զարգացումների ու հայ-իրանական հարաբերությունների մասին 168.am-ը հարցեր է ուղղել իրանցի միջազգայնագետ Էհսան Մոհավեդիանին:
Մինչ մի շարք քաղաքական գործիչներ ու փորձագետներ հայտարարում են Իրանին ուղղված ԱՄՆ հարվածներին 48 կամ 24 ժամ մնալու մասին, օրերս Մոսկվա կատարած այցից ու այնտեղ ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինի հետ բանակցություններից հետո Իրանի Գերագույն ազգային անվտանգության խորհրդի քարտուղար Ալի Լարիջանին հայտարարել է՝ Իրանը պատրաստվում է բանակցությունների Միացյալ Նահանգների հետ։
«Իրանի վրա ցանկացած հարձակում կհամարվի լայնամասշտաբ պատերազմ, և Իրանի պատասխանը կլինի ավերիչ»,- այս մասին իր վերջին հարցազրույցներից մեկում նշում է Թեհրանի համալսարանի պրոֆեսոր, միջուկային բանակցությունների հարցով Թեհրանի պատվիրակության նախկին խորհրդական, վերլուծաբան Սեյեդ Մոհամմադ Մարանդին՝ անդրադառնալով Իրանի դեմ ԱՄՆ հարվածի աշխարհաքաղաքական կոնտեքստին:
Իրանցի լրագրողը հիշեցրեց անկարգությունների ֆոնին ԻԻՀ Գերագույն առաջնորդ Այաթոլլահ Խամենեիի հայտարարությունը, այն է՝ «Թրամփը պատասխան կտա Իրանում թափված արյան համար: Նա չի խուսափի հանցագործության համար հատուցումից»:
11-րդ օրն է, ինչ Իրանում շարունակվում է տնտեսական ճգնաժամի բարձրացրած բողոքի ալիքը, որն իրանական մի շարք քաղաքներում ժամանակ առ ժամանակ վերածվում է անկարգությունների՝ դուրս գալով բողոքի բացառապես խաղաղ հունից:
Անցնող ամիսների ընթացքում Իրանի համար ամենադրամատիկ իրադարձությունն ԱՄՆ-ի մասնակցությամբ 12-օրյա պատերազմն էր Իրանի և Իսրայելի միջև, որը դարձավ ամենակենսական փորձությունը Թեհրանի համար։ Այսպես ամփոփեց անցնող ամիսներն իրանցի վերլուծաբան Կայհան Բարզեգարը՝ շեշտելով, որ դա առաջին անգամն էր, երբ հակամարտությունը դուրս եկավ «ստվերային պատերազմի» տրամաբանությունից և մոտեցավ բաց բախման փուլին։
«Իրանն իր հարաբերությունները կարգավորում է՝ հիմնվելով ազգային շահերի վրա, ուստի Հայաստանի հետ հարաբերությունները բացառություն չեն»,- իրանական ԶԼՄ-ների փոխանցմամբ, այս մասին հայտարարել է Իրանի ԱԳՆ խոսնակ Էսմայիլ Բաղային՝ պատասխանելով հարցին, որ Փաշինյանը հայտարարել է Իրանի հետ ռազմավարական գործընկերության փաստաթուղթ ստորագրելու ցանկության մասին, արդյո՞ք Իրանը պատրաստ է ռազմավարական գործընկերության համաձայնագիր ստորագրել Հայաստանի հետ:
Մեկնարկել է Իրանի արտաքին գործերի նախարար Աբբաս Արաղչիի այցն Ադրբեջան, որի մասին վերջին օրերին անընդհատ գրում էին իրանական ԶԼՄ-ները։ Այցի օրակարգում ռեգիոնալ բազմակողմ համագործակցությունը խորացնելուն ուղղված ծրագրերն են։
«Արաղչիի Բաքու կատարած այցի արդյունքներն արտացոլում են Բաքվի և Թեհրանի ցանկությունը՝ էպիզոդիկ ճգնաժամերը և փոխադարձ անվստահությունը վերածել ավելի կառավարելի ռեժիմի»:
ՌԴ արտգործնախարար Սերգեյ Լավրովը փետրվարի 25-ին աշխատանքային այցով Թեհրանում էր, որտեղ մի շարք հանդիպումներից հետո նաև համատեղ ասուլիս ունեցավ իր իրանցի գործընկեր Աբբաս Արաղչիի հետ։
Ռուսաստանի և Թուրքիայի արտգործնախարարներն օրերս Անկարայում կայացած բանակցությունների ընթացքում քննարկել էին իրավիճակը Հարավային Կովկասում։ Բանակցություններին հաջորդած համատեղ ասուլիսի ընթացքում ՌԴ ԱԳ նախարար Սերգեյ Լավրովը հայտարարեց, որ Ֆիդանի հետ բանակցություններում հատուկ ուշադրություն են դարձրել Հարավային Կովկասում համագործակցության ընդլայնմանը, կողմերի միջև վստահության ամրապնդմանը, ենթակառուցվածքների և տրանսպորտային հաղորդակցությունների վերականգնմանը, ինչպես նաև համատեղ գործունեությանը Հարավային Կովկասում «3+3» համագործակցության հարթակի շրջանակում։
Փետրվարի 11-ին Թուրքմենստանը թուրքական Botas ընկերության հետ համաձայնեցրել է իր բնական գազի տարանցումն Իրանի տարածքով սվոփային սխեմայով: Այս մասին Իրանի նախագահի հետ հեռախոսազրույցի ընթացքում հայտնել է Թուրքմենստանի hալկ մասլահատի (ժողովրդական խորհրդի) նախագահ Բերդիմուհամեդովը, հաղորդում է «Չեզոք Թուրքմենստան» պաշտոնաթերթը:
«Հատկապես առաջիկա մի քանի ամիսների ընթացքում ամենաթեժ ռեգիոններում փոփոխությունների ականատեսն ենք լինելու»,- այս մասին 168.am-ի հետ զրույցում ասաց իրանցի վերլուծաբան Կայհան Բարզեգարը՝ անդրադառնալով 2024թ. իրադարձություններին ու 2025 թվականի աշխարհաքաղաքական զարգացումներին։ Իրանցի քաղաքագետի կարծիքով, անցնող 2024 թվականը բարդ տարի էր Իրանի Իսլամական Հանրապետության համար, լի թե ներքին, թե արտաքին սպառնալիքներով։
«Պրեսսինգ» հաղորդաշարում Սաթիկ Սեյրանյանի հյուրը քաղաքագետ, «Դեմոկրատական այլընտրանք» կուսակցության նախագահ Սուրեն Սուրենյանցն է։
Սալամիի խոսքով, այս մակարդակով հանդիպման ժամանակ, բնականաբար, Ադրբեջանի ու Իրանի պաշտոնյաների օրակարգից չէին կարող դուրս մնալ ռեգիոնալ ապաշրջափակման թեմաները, որոնց վերաբերյալ Իրանն ունի առանձնահատուկ դիրքորոշում ու կարծիք։
«Լավրովի այդ դիտողություններն իրանցի բարձրաստիճան և ազդեցիկ գործիչների քննադատությունն են հարուցել»,- գրում է լրատվամիջոցը՝ մեջբերելով Հեղափոխության պահապանների կորպուսի նախկին ղեկավար, ներկայումս՝ Նպատակահարմարության խորհրդի քարտուղար Մոհսեն Ռեզայեի հայտարարությունը․ «Ռուսաստանյան պետական գործչի պահվածքն անընդունելի է և ակնհայտորեն հակասում է Իրանի հետ բարեկամության մասին իր հայտարարությանը։ Այս երկիմաստությանը պետք է վերջ տրվի»։
Կովկասի և Թուրքիայի հարցերով փորձագետ, Թեհրանի Հայ Դատի hանձնախմբի նախագահ Իսակ Յունանեսյանն այն կարծիքին է, որ վերջին օրերի Իրանի ակտիվությունը փաստում է՝ Հայաստան-Իրան սահմանի՝ «կարմիր գիծ» լինելու վերաբերյալ արված հայտարարությունները լոկ խոսքեր չեն:
Ուշագրավ է, որ Խամենեիի այս խոսքերից, որոնք նույնիսկ բարդ է թերագնահատել Հայաստանի համար աշխարհաքաղաքական և ռեգիոնալ ամենածանր ժամանակահատվածում, հաշվի առնելով ՀՀ դաշնակիցների բացակայությունը, որևէ մեկը տեղ չի գտել ՀՀ իշխանությունների տարածած հաղորդագրությունում։
«Պրեսսինգ» հաղորդաշարում Սաթիկ Սեյրանյանի հյուրը «Ոսկանապատ» վերլուծական կենտրոնի ղեկավար, քաղաքագետ Հրանտ Մելիք-Շահնազարյանն է։
168.am-ի հետ զրույցում քաղաքագետ Դավիթ Հարությունովն անդրադարձավ ոչ միայն «3+3» ձևաչափում խնդիրների լուծման հնարավորություններին և ընդունված համատեղ հայտարարությանը, այլև հարցին, թե ինչ է տալու Հայաստանին այս քննարկումը, մասնավորապես նշելով, որ պաշտոնական Երևանը բազմիցս հայտարարել է, որ տարածաշրջանի հետ պետք է ակտիվ բանակցել, հարևան երկրների հետ առանց միջնորդների խոսել և այլն։
Հակառուսականության այս աննախադեպ ալիքի գեներացումը վկայում է նոր պատերազմի բարձր հավանականության մասին։ ՀՀ «իշխանությունների» առջև իրենց արտաքին շեֆերի կողմից դրված է հստակ պրոպագանդիստական խնդիր պատերազմի դեպքում վերահաստատել այն դրույթը, որ Մոսկվան ի վիճակի չէ ապահովել Հայաստանի անվտանգությունը։
Նրա կարծիքով՝ Հարավային Կովկասում Ադրբեջանի գերինքնավստահ քայլերը անհանգստացնում են նաև Մոսկվային, ում ձեռնտու է, որ այս փուլում Թեհրանը փորձի բոլոր միջոցներով զսպել Ադրբեջանին:
