Ստամոքսի խանգարումը, որը նաև կոչվում է մարսողության խանգարում կամ դիսպեպսիա, որովայնի վերին հատվածում անհանգստության կամ դիսկոմֆորտի զգացում է։ Ո՞ր դեպքում է առաջանում ստամոքսի խանգարում, որքանո՞վ կապ ունեն այրոցը, փորկապությունը: Այս և այլ հարցերի մասին զրուցել ենք ՀՀ ԱՆ «Յոլյան» արյունաբանության և ուռուցքաբանության կենտրոնի գաստրոէնտերոլոգ Աստղիկ Խաչատրյանի հետ:
Իմ խորհուրդն է՝ սնվել բազմազան, պահպանել ափսեում ծիածանի օրենքը, այսինքն՝ մեր ափսեում ծիածանի բոլոր գույները պետք է լինեն։ Առնվազն 5 օր մենք պետք է պահպանենք 5 գույների առկայությունը, 7 օրում պետք է անպայման մեր ափսեում ունենանք ծիածանի բոլոր գույները, որը կապահովի բազմաթիվ բիո ակտիվ նյութերի առկայությունը մեր սննդակարգում, որոնք հակաօքսիդներ են, պայքարում են քաղցկեղային բջիջների դեմ, բարձրացնում են իմունային համակարգի պաշտպանությունը, պաշտպանում ծերությունից։ Այսօր ծերությունը սահմանվում է՝ որպես հիվանդություն։
Գնում էին տանու տիրոջ, քահանայի, իրենց տոհմի նահապետների տուն։ Դա ընդունված բան էր, այսինքն՝ այդ պատկառանքը, հարգանքը, տոնի խորհուրդը կիսելու այդ գաղափարը կար։ Խորհրդային շրջանում մի քիչ որոշակի շեղումների էր հանգեցնում։ Եվ նույն «Բոմբոներկան», եթե մի փոքր էլ վրան նշան անեիր, կարող էր կրկին հայտնվել նվիրատուի մոտ։ Այսինքն, երբ դա անում ես սիրով, նպատակային, ուրիշ է, իսկ եթե անում ես որպես պարտականություն՝ հաստատ շատ արդյունավետ չի լինում։ Հիշում եմ, երբ ժամը 24։00-ն էր, որոշ աշխատողներ գնում էին իրենց ղեկավարների տուն, բայց սա շատ ընտանեկան է, դա կարելի էր հաջորդ օրերին անել, եթե շատ մեծ ցանկություն կար։ Հետո հարևանները, ընկերներն իրար էին այցելում։
«Այն ամենը, ինչին նայում ենք, կարող է դառնալ հեքիաթ»,- ասել է դանիացի գրող Հանս Քրիստիան Անդերսենը։ Իսկ, թե մեր օրերում ինչպե՞ս են ծնվում հեքիաթները, այս մասին զրուցել ենք հեքիաթագիր, մանկագիր Արմեն Գրիգորյանի հետ։
ՀՀ-ում շարունակում է արձանագրվել սուր շնչառական վարակներով պայմանավորված հիվանդացության ակտիվություն: Հիվանդությունների վերահսկման և կանխարգելման Ազգային Կենտրոնի դեկտեմբերի 15-ի տարածած հաղորդագրությամբ՝ ընդհանուր դեպքերի 80%-ը կազմում է 0-18 տարեկանների խումբը, առավել բարձր ցուցանիշ շարունակում է արձանագրվել 0-14 տարեկանների շրջանում:
Աստղադիտարանը շարունակում է այսօր էլ բազմաթիվ հայտնագործություններ ունենալ, մենք հայտնաբերում ենք անկայուն աստղեր և ակտիվ գալակտիկաներ։ Ամեն տարի Բյուրականի աստղադիտարանում որևէ հայտնագործություն կա։
Երիկամային հիվանդությունը հաճախ մնում է չախտորոշված և հայտնաբերվում է միայն այն ժամանակ, երբ երիկամներն արդեն ծանր և անդառնալի ախտահարված են, իսկ բուժումն այլևս լիարժեք չէ։ «Արաբկիր» ԲՀ մեծահասակների երիկամաբանության ծառայության բժիշկ Նանե Ալեքսանյանի հետ զրուցել ենք հիվանդության և բուժման եղանակների մասին։
Ի՞նչ հետազոտություններ են կատարվում Օրգանական և դեղագործական քիմիայի ոլորտում, կա՞ դեղահումքի արտադրություն և իրացում։ Այս և այլ հարցերի մասին զրուցել ենք ՀՀ ԳԱԱ Օրգանական և դեղագործական քիմիայի գիտատեխնոլոգիական կենտրոնի գիտության գործով փոխտնօրեն Ռոբերտ Հակոբյանի հետ։
Մեզ համար է համեղ, բայց ռեստորանային բիզնեսում մարմարե միս ստանալու համար միայն արոտը բավարար չէ, հատիկային կեր ևս պետք է ուտի, որ կարողանա որակ ապահովել. գարի, եգիպտացորեն, սոյա։ Մեզ մոտ անում ենք, բայց թանկ է՝ ներկրման պատճառով։ Կենդանին առողջ լինելու համար առաջին հերթին պետք է սնվի վիտամիններով, հանքային նյութերով։
2025-2026 ուսումնական տարում 1-ին դասարանում գործածության մեջ դրված Այբբենարանում բազմաթիվ թերություններ կան. ասում է գրող, մանկավարժ Վաչագան Սարգսյանը: Նրա հետ զրուցել ենք ԿԳՄՍՆ փորձագետների կողմից դրական եզրակացություն ստացած «Այբբենարան» և «Մայրենի 1» դասագրքերի՝ մրցութային հանձնաժողովի կողմից մերժման ու հնարավոր պատճառների մասին։
Շագանակագեղձի քաղցկեղը քաղցկեղի ամենատարածված տեսակներից մեկն է։ Հիմնականում ունենում է դանդաղ սկիզբ՝ առանց ախտանիշների ի հայտ գալու: Առաջացման հավանականությունը տարիքի հետ բարձրանում է: Հիվանդության մասին զրուցել ենք «Նաիրի» ԲԿ ուրոլոգ Նարեկ Մելքոնյանի հետ։
Ի՞նչն է հանդիսանում եղունգների սնկային հիվանդության, ներաճի պատճառ, ի՞նչ է հուշում եղունգի գույնը, ձևը։ Այս և այլ հարցերի մասին զրուցել ենք մաշկաբան-պոդոլոգ Մուշեղ Մանուկյանի հետ։
Ո՞նց եք պատկերացնում, եթե հիմա մեկը փողոցում բերի կով կամ ոչխար մորթի ու միսը տեղում վաճառի։ Նույնն էլ ձուկն է։ Ինչպե՞ս կարելի է թարմ ձկնամթերքը վաճառել փողոցում։ Մարդիկ իրենք են ստուգում, մի հատ խռիկն են նայում, գույնը, փորը ու դրանով որոշում են՝ թա՞րմ է, թե՞ չէ։ ՍԱՏՄ-ն, ոստիկանությունը պետք է արգելեն։ Ձկան փողոցային վաճառքը պետք է վերացվի։ Նախկինում ժավելի մեջ էին դնում ձկները, որ գույնը չփոխեր, չգիտեմ՝ ինչ նյութեր են օգտագործում։ Գուցե թունավորումներ են եղել ու մարդիկ չեն իմացել, որ դրանից է։
Ճարպակալումը հիվանդություն է, որից փորձում են ազատվել տարբեր եղանակներով, դրանցից մեկն էլ բարիատրիկ վիրահատությունն է։ Այս մասին զրուցել ենք «Սլավմեդ» ԲԿ էնդոսկոպիկ ծառայության ղեկավար, ճարպակալման վիրաբույժ Լևոն Գրիգորյանի հետ։
Շագանակագեղձի ադենոման՝ բարորակ գերաճը, բազմապատճառային հիվանդություն է, որն առաջանում է շագանակագեղձի հարմիզուկային գեղձային զոնաների գերաճի հետևանքով` հանգեցնելով ստորին միզուղիների խցանման։ Մանրամասների մասին զրուցել ենք «Սլավմեդ» ԲԿ ուրոլոգիական ծառայության ղեկավար Մհեր Մխիթարյանի հետ։
Գերմանացիները շատ հետաքրքրված են իրենց առողջությամբ, առաջին անհրաժեշտության դեպքում դիմում են բժշկի, որպեսզի կարողանան ժամանակին ախտորոշել հիվանդությունը,- ասում է Գերմանիայում բնակվող Ներքին հիվանդությունների, անհետաձգելի օգնության բժիշկ Տարոն Սարիբեկյանը։
ԳԱԱ Լևոն Օրբելու անվան ֆիզիոլոգիայի ինստիտուտի թունաբանական հետազոտությունների լաբորատորիայի գիտաշխատողները գյուրզայի թույնի դեմ հակաթույն են մշակել։
Թրոմբոֆիլիան արյան մակարդման խանգարում է, որը մեծացնում է թրոմբոզի (արյունատար անոթներում արյան մակարդուկների առաջացում) վտանգը։ Մանրամասների մասին զրուցել ենք ՀՀ ԱՆ «Յոլյան» արյունաբանության և ուռուցքաբանության կենտրոնի հեմոֆիլիայի և թրոմբոզի կենտրոնի բժիշկ-արյունաբան Նելլի Սարգսյանի հետ։
Ինչպիսի՞ միրգ-բանջարեղեն ենք օգտագործում, որքանո՞վ են դրանք անվտանգ. Այս հարցերի շուրջ զրուցել ենք ՀՀ ԳԱԱ Էկոկենտրոնի սննդի շղթայի ռիսկերի գնահատման կենտրոնի ղեկավար Դավիթ Պիպոյանի հետ։
Վերջերս հրապարակում եղավ այն մասին, որ տեղական միրգ-բանջարեղենում հայտնաբերվել են թունաքիմիկատներ։ Արդյո՞ք այդպես է։ Ինչպե՞ս պետք է օգտագործել թունաքիմիկատները, ի՞նչ քանակով։ Թեմայի շուրջ զրուցել ենք Հայաստանի ազգային ագրարային համալսարանի Ագրոնոմիական ֆակուլտետի դեկան Արմենակ Տեր-Գրիգորյանի հետ։
Արյան բարձր ճնշումը տարածված հիվանդություն է, որն ազդում է զարկերակների վրա: Այն նաև կոչվում է գերճնշում կամ հիպերտենզիա:
Կոմպոզիտոր Շուշան Սարգսյանը (ՇՈՒՇԱՆ) ստեղծել է «Reflections» և «Dialogue» մոնո-օպերաները, որոնք ամերիկյան AFL Music-AFL Productions-ը ներկայացրել է Recording Academy-ի 68-րդ ամենամյա «Գրեմմի» մրցանակաբաշխության (2026 թ.) «Լավագույն ժամանակակից դասական ստեղծագործություն» անվանակարգում։
Մեր շարժիչ ուժն ավելի շատ վախն էր։ Երբ կրակի, հրետակոծության տակ չէիր, դրա մասին չէիր մտածում, սակայն, երբ կարիքդ կար ու քեզ կանչում էին, այդ ժամանակ անկախ քեզանից ինչ-որ գերբնական ուժ ես ձեռք բերում, որ պետք է գնաս-հասնես, հանես, մի բան անես։
Հերպեսը (տենդաբշտիկ) աշխարհի ամենատարածված վիրուսային հիվանդություններից մեկն է: Այն ունի կրկնվելու հատկություն: Սովորական հերպեսով վարակված է աշխարհի բնակչության մոտ 90 տոկոսը: Վիրուսից խուսափելու, առաջացրած բարդությունների մասին զրուցել ենք Ինֆեկցիոն հիվանդությունների ազգային կենտրոնի բժիշկ-վարակաբան Հայկ Հարությունյանի հետ:
168TV-ի զրուցակիցն իսպանաբնակ կենսաբան Աննա Նեբիշն է։
Օստեոարթրիտը կանխարգելելու համար պետք է խուսափել ավելորդ քաշից, որպեսզի հոդերի վրա հավելյալ ծանրաբեռնվածություն չընկնի։
Ես կարող եմ զուսպ ապրել, բայց իրավունք չունեմ որևէ մեկին մեղադրել, որ ուզում է ամեն օր նոր մի բան հագնել։ Մեր ամբողջ ողբերգությունը բոլոր բնագավառներում դարձել է ստամոքս, շոր ու կոշիկ, ինքնաթիռի տոմս։ Բա մենք ո՞նց ենք մտածում, որ մեզ պետք է հարգեն, սրտները ցավի մեր տարածքային, մարդկային կորուստների համար։ Մեր որկրամոլ վիճա՞կը պետք է հարգեն։
Հոդերի ցավը և այտուցվածությունը հոդաբորբին բնորոշ ախտանիշներից են, որոնք հաճախ նաև ուղեկցվում են մկանային կարկամությամբ, մաշկի տեղային կարմրությամբ և տաքությամբ։ Ե՞րբ և ինչո՞ւ է զարգանում հոդացավ, որո՞նք են բուժման եղանակները։ Այս մասին զրուցել ենք ռևմատոլոգ Վիրաբ Սևոյանի հետ։
168.am-ի զրուցակիցը գեղանկարիչ Վաչագան Պողոսյանն է։
Բոլորին բնորոշ է գլխացավը. ո՞ր դեպքում է պետք դիմել նյարդաբանի։ Այս մասին զրուցել ենք նյարդաբան Անուշ Գասպարյանի հետ։
