#արտահանում

Զվարթնոցից ծաղկագործ Արտակ Թովմասյանը հինգշաբթի օրը Կառավարության նիստի ժամանակ կրկին լսել է Գևորգ Պապոյանին, ով թվարկում էր, թե քանի վարդ ու ելակ է արտահանվել Հայաստանից, բայց կրկին չի հասկացել՝ թե ո՞ւմ արտադրանքն է առհասարակ Հայաստանից արտահանվում, քանի որ ո՛չ ինքը, ո՛չ էլ իր շրջապատում եղած որևէ ծաղկագործ ծաղիկ չի կարողանում արտահանել ԵՄ երկրներ։

Հիմա կարո՞ղ ենք ասել, որ ո՛չ խաղաղություն կա, ո՛չ անվտանգությունն, ո՛չ էլ ինստիտուցիոնալ բարեփոխումներ, ու դրա հետևանքով է, որ զբոսաշրջային հոսքերը հուլիսին ռեկորդային տեմպերով կրճատվել են։

Վերջին շրջանում նկատվում է արտահանման անկման տեմպերի խորացում։ Եթե տարեսկզբի 5 ամիսներին անկումը կազմել էր 3.7 տոկոս, արդեն  6 ամիսների արդյունքում հասել է 6.7 տոկոսի։

Վերջերս Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետություն կատարած այցի ընթացքում նախագահ Իլհամ Ալիևը ծավալուն հարցազրույց է տվել ազգային հեռուստատեսությանը, որի ընթացքում ուղղակիորեն արտահայտվել է Հայաստանում Մեծամորի ԱԷԿ-ի ապագա ճակատագրի մասին:

Նիկոլ Փաշինյանը հավանաբար չէր էլ պատկերացնում, որ Լուկաշենկոյի ինադու իր աշխարհաքաղաքական կողմնորոշումներն ի ցույց դնելու հետևանքով՝ այսքան արագ կանգնելու է ծանր երկընտրանքի, իսկ Հայաստանի տնտեսությունը կանգնեցնելու է լրջագույն ռիսկերի առաջ։

Թուրքական և ադրբեջանական ապրանքների ներմուծումը Հայաստան թափ է հավաքում։ Եթե մինչև վերջերս պաշտոնական վիճակագրությունը միայն Թուրքիայի հետ առևտուրն էր արձանագրում, հիմա ավելացել է նաև Ադրբեջանը։

Մայիսից Հայաստանից՝ ծաղիկի, իսկ հունիսին՝ պտուղ-բանջարեղենի  արտահանումը ռուսական շուկա սահմանափակվել է։ Հուլիսի 27-ից սահմանափակվելու է նաև Հայաստանի կաթնամթերքի արտահանումը։ Նման որոշում է կայացրել Անասնաբուժական և բուսասանիտարական հսկողության դաշնային ծառայությունը՝ «Ռոսսելխոզնադզորը», պատճառը՝ ըստ ռուսական կողմի՝ ապրանքների որակն է։

Իշխանությունները փորձում են տպավորություն ստեղծել, թե իբր ռուսական շուկայում հայկական ապրանքների համար ստեղծված արտահանման անհարմարությունները Հայաստանի տնտեսության կողքով են անցում։ Իբր այդ պայմաններում էլ տնտեսությունը շարունակում է արագացված տեմպերով աճեր։

Սաթիկ Սեյրանյանի «Դասեր» հաղորդաշարի հյուրը՝ Հանրային ֆինանսների կառավարման միջազգային փորձագետ, ՀՀ ֆինանսների նախկին նախարար, ԱՄՆ Իլինոյսի համալսարանի մագիստրոս Վարդան Արամյանը, ներկայացրեց արտահանման հեռավորության չափման նոր գործիքի հնարավորությունները:

Մինչ Էկոնոմիկայի նախարար Գևորգ Պապոյանը ցուցանիշներ է ներկայացնում՝ հայտնելով, թե որքան ծիրան, ծաղիկ, լոլիկ ու պղպեղ է արտահանվել եվրոպական շուկա, ծաղկագործները պնդում են՝ եվրոպական շուկա ծաղիկ չեն արտահանում, միակ շուկան Վրաստանն է, որտեղ շատ քիչ քանակությամբ են արտահանել ծաղիկ, այսինքն՝ միայն վարդ։

Սաթիկ Սեյրանյանի «Դասեր» հաղորդաշարի հյուրը Հանրային ֆինանսների կառավարման միջազգային փորձագետ, ՀՀ ֆինանսների նախկին նախարար, ԱՄՆ Իլինոյսի համալսարանի մագիստրոս Վարդան Արամյանն է։

Երկրորդ տարին անընդմեջ արտահանումը Հայաստանից նվազում է։ Անցած տարվա առաջին 4 ամիսներին նվազել էր ավելի քան 60 տոկոսով, այս տարի, նման կտրուկ նվազումից հետո, ևս 3.3 տոկոսով։ Անցած տարվա նվազումը կազմել էր 3.7 միլիարդ, այս տարվանը՝ 79 մլն դոլար։

168 TV-ի «Զառան հարց ունի» հաղորդաշարի հյուրը գործարար-ֆերմեր, «Ուժեղ Հայաստան» կուսակցության անդամ Հարություն Մնացականյանն է։

Կառավարության նիստից հետո լրագրողների հետ ճեպազրույցում Նիկոլ Փաշինյանն անդրադարձել է ՀԱՊԿ-ի շրջանակում Հայաստանի անդամավճարների չվճարման և դրա հնարավոր հետևանքների վերաբերյալ հայտարարություններին։ 

Ծիրանի բերքահավաքը մոտենում է, սակայն գործադիրից դեռ չեն հստակեցնում՝ հայկական ծիրանին ինչ ճակատագիր է սպասվում, և, օրինակ, նախատեսվո՞ւմ է արդյոք նաև ծիրանն ընդգրկել արտոնությունների փաթեթի մեջ՝ դիտարկելով ԵՄ իրացվելիության հեռանկարը։

Հայաստանի տնտեսությանը սպառնացող ռիսկերը գնալով ահագնանում են։ Տարածաշրջանում պահպանվող լարվածությունը՝ մի կողմից, մյուս կողմից՝ հայ-ռուսական հարաբերությունների սրացումը, խնդիրներ է ստեղծել տնտեսության հատկապես արտահանելի հատվածի համար, որն առավել ևս՝ մտահոգիչ է։ Արտաքին հատվածից բխող մարտահրավերներն աստիճանաբար իրենց ազդեցությունն են թողնում տնտեսության վրա։

Ջերմոցատեր, ծաղկաբույծ Արտակ Թովմասյանը ինչպես հարյուրավոր այլ ջերմոցատերեր շարունակում են տուժել Հայաստանից Ռուսաստան ծաղիկների, գյուղմթերքի արտահանման սահմանափակումների պատճառով։

«Ռոսսելխոզնադզորի» որոշմամբ, սահմանափակվելու է Հայաստանից թարմ պտուղ-բանջարեղենի ներմուծումը Ռուսաստանի Դաշնություն։ Վարունգ, լոլիկ, ելակ, կանաչ պղպեղ և այլ պտուղ-բանջարեղենի ներմուծումը ՌԴ կսահմանափակվի այնքան ժամանակ, մինչև ըստ  «Ռոսսելխոզնազորի»՝ չկարգավորվի այդ ապրանքատեսակների անվտանգությունն ապահովելու հարցը։

168 TV-ի «Զառան հարց ունի» հաղորդաշարի հյուրը գյուղատնտեսության նախկին փոխնախարար Աշոտ Հարությունյանն է։

Այսօր Գեղարքունիքի մարզում նախընտրական քարոզարշավի ժամանակ Նիկոլ Փաշինյանը պատասխանեց ռուսական  «Իզվեստիա» լրատվականի մի քանի հարցերին, որոնք վերաբերում էին ԵԱՏՄ-ից Հայաստանի դուրս գալու վերաբերյալ խոսակցություններին, ինչպես նաև Հայաստանից ՌԴ ներմուծվող ծաղիկների, պտուղ-բանջարեղենի սահմանափակումներին։

Մայիսի 18-ին ԲՏԱ նախարար Մխիթար Հայրապետյանը հայտարարել է, որ առաջին անգամ Հայաստանից միլիոնավոր դոլարների հասնող հայրենական արտադրության զենք է արտահանվել:

Կառավարությունն այսօր, ի թիվս չզեկուցվող հարցերի, ընդունեց նաև Ազգային անվտանգության ծառայության հեղինակած երկու նախագծերը։

Նիկոլ Փաշինյանի՝ ՌԴ այցի ընթացքում ու դրանից հետո ռուսաստանցի պաշտոնյաների հայտարարությունները Հայաստանում ամենատարբեր արձագանքներն ունեցան, այդ թվում՝ ՀՀ ներքին կյանքին միջամտելու մեղադրանքներից՝ մինչև նախազգուշացման լեզվով խոսելը։

Մինչ ընտրություններից առաջ քաղաքական իշխանությունը զբաղված է քաղաքացիների ուղեղները լվանալով, տնտեսության բուռն զարգացումների ու աճերի վերաբերյալ հայտարարություններ անելով փորձում է տրամադրություններ ստեղծել, տնտեսության մեջ տեղի են ունենում պրոցեսներ, որոնք ոչ մի կերպ չեն տեղավորվում իշխանությունների լավատեսության շրջանակներում։

ՀՀԿ խորհրդի անդամ, ուսանողական կազմակերպության փոխնախագահ Նանե Կարապետյանն այն կարծիքին է, որ ԱՄՆ-ի կողմից AI գործարանի հիմնումը՝ ինչպես դրական, այնպես էլ՝ բացասական հետևանքներ կարող է ունենալ։

Ավարտվեց հերթական տնտեսական տարին։ Չնայած արտաքուստ թվացող բարձր աճերին, այն դարձյալ ոչինչ չտվեց երբեմնի «հպարտ» քաղաքացուն՝ ո՛չ աշխատավարձի, ո՛չ թոշակի, ու ո՛չ էլ նպաստի բարձրացում։

 Հայաստանի արտաքին առևտուրն այս տարի մեծապես կրճատվել է։ Ավելի մեծ է հատկապես արտահանման կրճատումը։ Արտահանումը գրեթե կիսով չափ նվազել է։ Եթե անցած տարվա առաջին 9 ամիսներին Հայաստանից 10.6 մլրդ դոլարի ապրանք էր արտահանվել, այս տարի արտահանվել է 5.6 միլիարդի ապրանք։

Կառավարության գործունեության ակտիվ քարոզիչ Գևորգ Պապոյանը մեկ ամիս առաջ մի ոգեշունչ գրառում էր կատարել՝ փորձելով ցույց տալ, թե՝ տեսեք, կառավարության արտահանման աջակցության ծրագրերն ինչպես են արդյունք տալիս, ԵՄ շուկաներ հայկական արտադրության ապրանքների արտահանումը կտրուկ ավելացել է։

«Հայաստանը ես եմ» նախաձեռնության ղեկավար, տնտեսագետ Նաիրի Սարգսյանն իշխանությունների վարած տնտեսական քաղաքականությամբ պայմանավորված՝ լավատես չէ երկրի տնտեսական հեռանկարների հարցում։ Նա կեղծ է որակում նաև ներդրումային միջավայրի բարելավման և տարբեր ոլորտներում բարեփոխումների մասին նրանց խոստումները։

Այսպիսի «ձեռքբերումներով» էլ ուզում են Հայաստանի տնտեսությանը զրկել ԵԱՏՄ շուկաներից՝ Եվրամիության շուկաներ մտնելու հույսով։  Հարմար պահի են սպասում՝ ԵԱՏՄ-ից դուրս գալու ու տնտեսության կործանումն ավարտին հասցնելու համար։