Այս իրավիաճակից դուրս գալու քայլերի ու ճանապարհների մասին հրապարակավ խոսելու որևէ միտք չունեմ, ես գիտեմ՝ ինչ պետք է անել, և, հավատացեք, որ այդ ամենն արվում է։ Բայց, իհարկե, աստիճանաբար, որովհետև վիրավոր ենք։ Առաջին ազատամարտի ժամանակ մեր տղաներից յուրաքանչյուրը 3-4 անգամ վիրավորվել է, բայց չեմ հիշում, որ նրանք ասեին, թե վիրավոր են ու պետք է մեր շարքերից դուրս գան։ Բոլորը կիսաապաքինված նետվում էին մարտի։ Խելքով ենք լինելու, ուժ ենք հավաքելու, ամեն ինչ ճիշտ է լինելու, «դզվելու» է, Հայաստանում էլ է «դզվելու»։
Այսօր Արցախի Հանրապետության հռչակման 30-ամյակն է։ 1991 թվականի դեկտեմբերի 10-ին՝ Խորհրդային Միության անկումից մի քանի օր առաջ, Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության ժողովուրդը հանրաքվեով ամրագրեց անկախ պետություն ունենալու իր իրավունքը: Նույն թվականի սեպտեմբերի 2-ին, Լեռնային Ղարաբաղի մարզային և Շահումյանի շրջանային խորհուրդների համատեղ նիստում ընդունվել է Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության կազմավորման հռչակագիրը։
«Այս տարվա 7 ամիսների ընթացքում այս կառավարությունը 1 միլիարդ դոլարով ավելացրել է մեր պետական պարտքը, այն դեպքում, երբ այդ ժամանակահատվածում ապահովել է ընդամենը 5.2 տոկոս տնտեսական ակտիվություն: Նման տեմպերով պետական պարտքի ավելացումը, բնականաբար, Հայաստանը տանելու է լուրջ ֆինանսական խնդիրների:
Այսօր Արցախի Հանրապետությունը նշում է իր անկախության 30-ամյակը: Քաղաքական գործիչ Ռուբեն Հակոբյանն այսօր ասուլիսի ընթացքում կարծիք հայտնեց, որ հիմա էլ ունենք գրեթե նույն իրավիճակը, ինչ այն ժամանակ, երբ Արցախն անկախացավ:
Բարձրագույն դատական խորհրդում այսօր շարունակվեց Երևան քաղաքի Ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավոր Արման Հովհաննիսյանի նկատմամբ արդարադատության նախարարի պաշտոնակատար Ռուստամ Բադասյանի հարուցած կարգապահական վարույթի քննությունը:
Կառավարության շենքի դիմաց այսօր առավոտյան բողոքի ակցիա են իրականացրել Քաշաթաղից տեղահանված բնակիչները, նրանք պահանջում են, որ կառավարությունը լուծի իրենց բնակարանային խնդիրները։
Կառավարությունն այսօրվա նիստում չզեկուցվող հարցերի շարքում ընդունեց նաև ՀՀ-ում սեպտեմբերի 15-դեկտեմբերի 15-ը պահեստազորի առաջին խմբի առաջին կարգում հաշվառված շարքային, ենթասպայական և սպայական կազմերի պահեստազորայինների վարժական հավաքներ հայտարարելու մասին որոշումը:
44-օրյա պատերազմի արդյունքում Արցախը ծանրագույն կորուստներ կրեց և հիմա գտնվում է մեծ անորոշությունների առջև։ Այսօր Արցախի պետականության պահպանման գրավականը ձեր՝ սեփական հողի վրա ապրելու և այն շենացնելու անկոտրում կամքն է։
Երեսուն տարի առաջ՝ սեպտեմբերի 2-ին, երբ Ստեփանակերտում կայացած պատգամավորների մարզային և Շահումյանի շրջանային խորհրդի համատեղ նստաշրջանում ընդունվեց Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության հռչակման մասին փաստաթուղթը, դա արցախահայությանը բնաջնջումից փրկելու և իր պատմական հայրենիքի մի հատվածում ազատ, անկախ, արժանապատիվ ապրելու առաջին կարևոր քայլերից էր, որին ամիսներ հետո պիտի հաջորդեր Լեռնային Ղարաբաղի անկախության հաստատման հանրաքվեն:
«Եթե վարչապետը մի քիչ հասկանար քաղաքականությունից, դիվանագիտությունից և մեր ժողովրդին անկեղծորեն ասեր՝ սիրելի՛ ժողովուրդ, մենք կորցրել ենք պատերազմը և այժմ տկար ենք, մեր թշնամիները՝ հզոր, ու չենք ուզում, բայց ստիպված ենք անել, գոնե հասկանալի կլիներ, բայց եթե ասում է, որ այդ բոլոր բաները, որ մեր թշնամիներն անում են, շատ լավ է, մեր շահն է, մենք ուրախ ենք, դա է, որ անհասկանալի է»,- եզրափակեց ամերիկահայ հասարակական գործիչը:
ԵՊՀ դասախոս, 5165 շարժման համահիմնադիր Մենուա Սողոմոնյանի կարծիքով՝ սահմանային միջադեպերը պատահական չեն. դրանք ճնշման միջոցներ են, որպեսզի հասարակության շրջանում գեներացվի անհանգստություն, լարվածություն, վախ, որպեսզի իշխանությանը շուտ տրվի համաձայնություն՝ «խաղաղության դարաշրջան» բացելու համար:
«Դեռ 3 տարի առաջ իշխանության եկավ մի քաղաքական ուժ, որն իմացյալ երկիրը տարավ պարտության՝ սկսելով ու մինչև հիմա շարունակելով նվաստացման խաղաղության թեզը։ Նրանք հայ ժողովրդի մեջ սպանել են ապագա ունենալու հեռանկարը, ու դրա մասին է խոսում հայկական բնակավայրերը թուրքական անվանումներով կոչելը։ Այս ու այլ բաները խոսում են մի բանի մասին՝ սրանք եկել են իշխանության՝ հանձնառությամբ ծախելու մեր ազգային շահերը»,- ասաց Լիլիթ Գալստյանը՝ շեշտելով, որ, եթե Նիկոլ Փաշինյանն արցախցիներին ասելու բան ունենար, ապա չէր ստացվի այնպես, որ վաղը՝ Արցախի անկախության հռչակման օրը, 30-ամյա մեր պատմության մեջ առաջին անգամ Հայաստանի բարձրագույն ղեկավարությունը ներկա չի լինի Արցախում։
Պաշտոնյաների ելույթները, արարքները, ապրելակերպը խանգարում են կրթությանը։ Երբ պաշտոնյաներն իրար վիրավորում են, ֆիզիկական ուժ են գործադրում, նորմալ հայերեն չեն խոսում, ինչպե՞ս ուսուցիչն ու դասախոսն իրենց գործը պատշաճ իրականացնեն։
«Սահմանին վերջին շրջանում և հատկապես վերջին օրերի իրադարձությունները արդյոք հետևանք թողե՞լ են այդ ուղղության զբոսաշրջության վրա, թե՞ ոչ: Քիչ առաջ նախարար Քերոբյանը խոսեց Ադրբեջանի հետ գրագետ հարաբերություններ կառուցելու և խաղաղ օրակարգի մասին, ու նաև քիչ առաջ հայտնի է դարձել, որ հայ-ադրբեջանական սահմանին կրկին զինծառայող զոհ ունենք»,- նշեց լրագրողը:
Լուկիանովի կարծիքով, սրանք երեք ուղղություններ են, որոնք պատերազմից հետո անընդհատ խանգարում են միմյանց առաջ շարժվել մեկ կոնկրետ ուղղությամբ՝ այս դեպքում, օրինակ, եռակողմ հայտարարությունների իրագործման:
«Հիմա մեր հասարակությունը նստել ու ամեն ինչ լուռ տանում է, դարձել է «էշ նահատակ», բայց, ի վերջո, զարթոնք պետք է լինի։ Այն, ինչ ասում եմ Փաշինյանի ու իշխանությունների հասցեին՝ չեմ վախենում, ես տեսել եմ անդրշիրիմյան կյանք։ Տասնյակ անգամ ձերբակալվել եմ նախկին ու ներկա իշխանությունների օրոք, իմ տեսակին լռեցնել հնարավոր չէ, խոսքերը, որոնք հնչեցնում եմ՝ անձնական չէ, սա համազգային ու համընդհանուր է, անհնար է, որ նա այդ մուրճով կարողանա լռեցնել իմ հոգու ճիչը»,- եզրափակեց Տիգրան Եղոյանը։
«Շատ հեշտ է ժողովրդին խաբել, երբ ժողովուրդն ամբողջությամբ կտրված է իրականությունից, և այնպես է ստացվում, որ այսօր մարդկանց մեծ մասն իրականությունից կտրված է։ Իսկ այն մարդիկ, որոնք կտրված չեն իրականությունից, իշխանությունների հեքիաթներին չեն հավատում։ Օրինակ, Կանադայի, Ֆրանսիայի, Լիբանանի հայ համայնքները սփյուռքում ամենահզոր համայնքներից են, Զարեհ Սինանյանը երբևէ հանդիպե՞լ է այդ համայնքների ներկայացուցիչների հետ և ե՞րբ է նրանցից երաշխավորություն ստացել, որ ներդրումներ կանեն Հայաստանում։ Այս պահին ես դժվարանում եմ համոզել իմ գործընկերներին, որպեսզի ներդրումներ կատարեն Հայաստանում»,- շեշտեց Հրաչ Ջաբրայանը։
Այսօր Գիտելիքի և դպրության օրվա առթիվ ՀՀ-ի և Արցախի բարձրագույն ղեկավարությունը շնորհավորական ուղերձներ են հղում ուսուցիչներին, աշակերտներին, ուսանողներին:
Ինչպես Հայաստանի Հանրապետության բոլոր դպրոցներում, այնպես էլ Գեղարքունիքի մարզի սահմանամերձ Կութ գյուղի աշակերտներն էլ ամառային ծանր արձակուրդներից հետո գնացին դպրոց։ Կութի բնակիչ Զմրուխտ Գևորգյանն այսօր դպրոց է ճանապարհել իր 3 երեխաներին: 168.am-ի հետ զրույցում նա ասաց, որ այս ուսումնական տարին տարբերվում է մյուսներից՝ գյուղում դպրոց գնալը վտանգավոր է, քանի որ այն անմիջապես թշնամու նշանառության տակ է հայտնվել․
ՀՀ պաշտպանության նախարարությունը կիսում է կորստյան ծանր վիշտը և զորակցություն հայտնում Գեղամ Սահակյանի ընտանիքի անդամներին, հարազատներին և ծառայակիցներին:
Հայաստանի ժուռնալիստների միության կազմակերպած՝ «Ընդդեմ մամուլի սահմանափակումների, հանուն խոսքի ազատության և տեղեկացված լինելու իրավունքի» խորագրով քննարկման ժամանակ Հայաստանի ժուռնալիստների միության նախագահ Սաթիկ Սեյրանյանն անդրադարձավ ոլորտում առկա խնդիրներին և այսօրվա իշխանությունների որդեգրած քաղաքականությանը՝ սահմանափակել հատկապես իրենց ընդդիմացող լրատվամիջոցների իրավունքները:
Լրագրողներին անվանարկում է մարդ, ով 20 տարի լրագրողի անվան տակ զբաղվել է զազրախոսությամբ. Դավիթ Սարգսյան
Հայաստանի ժուռնալիստների միության (ՀԺՄ) կազմակերպած «Ընդդեմ մամուլի սահմանափակումների, հանուն խոսքի ազատության և տեղեկացված լինելու իրավունքի» խորագրով քննարկման ժամանակ իրավապաշտպան, «Իրավական ուղի» ՀԿ համահիմնադիր Սիրանուշ Սահակյանն անդրադարձավ երկու նախաձեռնություններին՝ ծանր վիրավորանքը քրեականացնելուն և Խորհրդարանում լրագրողների հավատարմագրմանը, թե որքանով է այդ գործընթացը բխում միջազգային ստանդարտներից:
Եթե փորձում են կարճ ժամկետում հասնել քաղաքական նպատակների, ուրեմն՝ հաշվարկը սխալ է. Արա Ղազարյան
Արցախի Հանրապետության ԱԺ «Արդարություն» խմբակցության պատգամավոր Մետաքսե Հակոբյանի խոսքով՝ սեպտեմբերի 2-ին՝ Արցախի Հանրապետության հռչակման օրվա կապակցությամբ Արցախ կժամանեն ՀՀ ԱԺ պատգամավորներ՝ բոլոր երեք խմբակցություններից։
«Ադրբեջանը միայն Սյունիքով կամ միջանցքով չի բավարարվելու. Ադրբեջանը մտել է Գեղարքունիք, Արարատի մարզից է կրակում, Իլհամիկն ուզում է Սյունիքը, Սևանը, Երևանը: Թուրքի հետ երբեք խաղաղություն, բարեկեցություն չի լինելու: 70 տարի մեզ քարոզեցին եղբայրություն, բայց 1988թ. Սումգայիթում ադրբեջանցիները հայ մորթեցին, խորովեցին և կերան: Դա հստակ փաստ է, որ հնչեց 88թ. հունիսին Մոսկվայում սեսիայի ժամանակ, երբ մոտեցավ Ղազախստանի պատվիրակը, որն այն ժամանակվա նրանց լավագույն գրողներից էր, թքեց Ադրբեջանի պատվիրակության վրա և հեռացավ: Իրականում, Սումգայիթում մարդ են մորթել և կերել՝ 70 տարի եղբայրություն քարոզելուց հետո: Սրանց հետ խաղաղությո՞ւն ենք ուզում: Ուզո՞ւմ ես խաղաղություն՝ ունեցիր հզոր բանակ, ունեցիր ուժեղ պետություն, մեծ և խելացի առաջնորդ»:
«Ինչո՞ւ Նիկոլ Փաշինյանը պատերազմի ավարտից հետո չի եղել Արցախում, ո՞վ նրան դա թույլ չի տալիս, թող այս հարցերին պատասխանի։ Ես իրավունք ունեմ ենթադրելու, որ նրա առաջ դրված է թուղթ, որտեղ գրված է՝ Արցախ չգնաս, քո հայրենիքի դեօկուպացիայի մասին չխոսես,Կառավարության ծրագիր ասվածի մեջ Արցախի Հանրապետություն ձևակերպումը չանես, ու այսպիսի այլ կետեր։ Իրեն ասվել է՝ սա կանես, նա կանես, որի դիմաց Փաշինյանը հրեշավոր պայմանավորվածության է եկել»։
Արդեն տևական ժամանակ է, 168.am-ն իրավասու պետական մարմիններից՝ ՀՀ Գլխավոր դատախազությունից ու Քննչական կոմիտեից, փորձում է պարզել՝ Բաքվում ըստ էության որպես պատանդ պահվող մեր տղաների առնչությամբ արդյո՞ք քրեական գործ հարուցված է պատանդառության հանցակազմով:
Ադրբեջանական զինված ուժերի կողմից Գորիս-Կապան միջպետական մայրուղին փակելն ազդակ էր, որ շատ արագ պետք է կարողանանք մեր նվազագույն խնդիրները լուծել, եթե չենք ուզում կրկին հայտնվել նման իրավիճակներում։ Այս մասին 168.am-ի հետ զրույցում ասաց «Հենակետ» վերլուծական կենտրոնի փորձագետ Շիրազ Խաչատրյանը՝ հավելելով, որ Ադրբեջանը նմանատիպ քայլերով՝ ճնշումներ բանեցնելով, նորանոր պահանջներ է ներկայացնելու՝ մինչև չհասնի իր ուզած «միջանցքների» բացմանը։
Միջազգային մամուլում սկսել են հայտնվել բժշկական-մասնագիտական հոդվածներ այն մասին, որ եթե Covid-19-ի դեմ պատվաստման պահին մարդը վարակված է կորոնավիրուսով, ապա ակնկալվում է, որ հիվանդությունը ծանր ընթացք կունենա: Բժիշկ-թերապևտ, «Ներքին հիվանդությունների բժշկության հայկական ասոցիացիա»-ի նախագահ Լամարա Մանուկյանը 168.am-ի հետ զրույցում ասաց, որ դրա պատճառով խորհուրդ է տրվում նախօրոք թեստի միջոցով տեղեկանալ՝ անձը վարակվա՞ծ է, թե՞ ոչ: