2026 թվականի հունվարի 16-ին դիմել եմ ՀՀ մարդու իրավունքների պաշտպանի գրասենյակ՝ բարձրաձայնելով լուրջ խնդիր՝ Հայաստանում բժիշկների անհատական լիցենզավորման համակարգի շրջանակում ավագ բուժաշխատողների իրավունքների խախտումների վերաբերյալ։
«Դասեր» հաղորդաշարում Սաթիկ Սեյրանյանի հյուրն «Առողջության իրավունք» իրավապաշտպան ՀԿ նախագահ Անուշ Պողոսյանն ու Անկախ դեղատների ասոցիացիայի նախագահ Արթուր Խաչատրյանն են:
Մինչ առողջապահության նախարարությունը հայտարարում է, թե պետպատվերի հետ կապված խնդիրներ չկան, քաղաքացիները շարունակում են բախվել խնդիրների, երբ առողջական ծանր վիճակով հասնում են հիվանդանոց՝ պետպատվերի շրջանակներում բուժվելու կամ համապատասխան դեղորայք ստանալու համար, հանկարծ լսում են պատասխանը՝ «Գումար չկա, սպասեք»։
Բժիշկները, բուժքույրերը և մայրապետներն արդեն մի քանի օր է՝ բարձրաձայնում են իրենց դժգոհությունները՝ կապված աշխատավարձերի ուշացումների և զգալի կրճատումների հետ։ Ըստ բուժաշխատողների՝ կան մասնագետներ, որոնք նույն աշխատանքը կատարելու դիմաց ստացել են 2-3 անգամ ավելի ցածր վարձատրություն։
168TV-ի «Զառան հարց ունի» հաղորդաշարի հյուրը «Առողջության իրավունք» իրավապաշտպան հ/կ-ի նախագահ, առողջապահության փորձագետ Անուշ Պողոսյանն է։
Բժիշկները, բուժքույրերը և մայրապետներն արդեն մի քանի օր է՝ բարձրացրել են արդարացի բողոքի մեծ ալիք։ Բացի աշխատավարձերի զգալի ուշացումից, կան բուժաշխատողներ, որոնք ստացել են 2-3 անգամ ցածր վարձատրություն։
Օրեր առաջ Առողջապահության նախարարությունը շրջանառության մեջ դրեց նախագիծ, որով սահմանվում էին բուժաշխատողների աշխատավարձերը։ Արդյունքը՝ լիակատար խառնաշփոթ համակարգում․ 5%՝ անեսթեզիոլոգին, 30%՝ վիրաբույժին, և այլն։
Շտապօգնության բերած հիվանդին չեն ընդունում, իսկ բժիշկին ուղարկում են մոտոցիկլով:
Առողջապահական ապահովագրության համակարգի 18-օրյա մեկնարկը հուսադրող չէ։ Համակարգը ներդրվել է առանց անհրաժեշտ ինստիտուցիոնալ հիմքերի՝ առանց պայմանագրերի, առանց օպերատորի, առանց հիմնադրամի լիարժեք ձևավորման։
2025 թվականի դեկտեմբերի 25-ին կառավարության նիստում ընդունվեց որոշում՝ ձևավորելու առողջապահական ապահովագրման պետական հիմնադրամ՝ տնօրենի ժամանակավոր պաշտոնակատարով։
2026 թվականի հունվարի 3-ից շտապօգնության մի շարք կանչեր ամբողջությամբ փոխանցվելու են Առողջության առաջնային պահպանման (ԱԱՊ) ծառայությանը` որպես Առողջության առաջնային պահպանման ծառայություններ մատուցող բժշկական կազմակերպություններին ուղղորդվող կանչեր, որոնք ենթակա են սպասարկման մինչև 120 րոպեի ընթացքում (եթե կանչը փոխանցվում է հերթապահության ավարտին, սպասարկվում է հաջորդ աշխատանքային օրվա առաջին ժամերին)։
ՀՀ Կառավարությունն ընդունեց որոշում, ըստ որի՝ մարզային բժշկական կենտրոնների օպտիմալացումը կիրականացվի միաձուլման եղանակով։
Հայաստանում վերջին շաբաթների ընթացքում արձանագրվում է սեզոնային շնչառական վարակների ակտիվացում։ Առավել լայնորեն շրջանառվում է գրիպ A(H3N2) ենթատիպի վիրուսը, որը բնորոշվում է հիվանդության ավելի ինտենսիվ և արագ ընթացքով։
Այս մասին 168TV-ի «Առողջ որոշում» հաղորդաշարի ժամանակ ասաց «Առողջության իրավունք» հասարակական կազմակերպության նախագահ Անուշ Պողոսյանը:
Հայաստանի Հանրապետությունում քաղաքացիների բուժման համար անհրաժեշտ է ապահովել դեղերի հասանելիությունն ու առկայությունը․ այսինքն՝ դեղերը պետք է լինեն շրջանառության և կիրառման համար գրանցված կամ թույլատրված։ Միևնույն ժամանակ շրջանառվող և կիրառվող դեղերը պարտադիր պետք է լինեն փորձաքննված, որակյալ և անվտանգ։
Ըստ Հայաստանի Հանրապետության կառավարության 2023 թվականի փետրվարի 9-ի N 174-Լ որոշման՝ «Հայաստանի Հանրապետության առողջապահության համակարգի 2023-2026 թվականների զարգացման ռազմավարությունը և դրանից բխող միջոցառումների ցանկը հաստատելու մասին»՝ նախատեսված էր իրականացնել համապարփակ բարեփոխումներ՝ ուղղված առողջապահական ծառայությունների որակի, արդյունավետության և հասանելիության բարձրացմանը։
Ըստ առողջապահության նախարարության՝ կլինիկական օրդինատորները (կլինիկական ռեզիդենտներ) և ռազմաբժշկական մասնագիտություններով հետավարտական լրացուցիչ ուսումնառություն իրականացնող անձինք մինչև 2026 թվականի հունվարի 1-ը պետք է ստանան անցումային անհատական լիցենզիա։ Ավագ բուժաշխատողները նույն պահանջը պետք է կատարեն մինչև 2027 թվականի հունվարի 1-ը։
Ներդրվում է անհատական լիցենզավորման համակարգ, ըստ որի` անհատական լիցենզիա կստանան ավագ բուժաշխատողները` կենտրոնացված քննության արդյունքում, անցումային անհատական լիցենզիա կստանան կլինիկական օրդինատորները (կլինիկական ռեզիդենտներ), ռազմաբժշկական հետբուհական ուսուցում իրականացնող հաստատությունում ուսումնառող անձինք՝ կենտրոնացված քննության արդյունքում:
Թեթև դեպքերում լինում է գլխացավ, 1-2 անգամ փսխում, վատ ինքնազգացողություն, տնային պայմաններում կարող են պայքարել՝ օգտագործելով C վիտամինով հարուստ սնունդ, հեղուկ, հանգստացնող դեղորայք։ Այս ամենից հետո, եթե վիճակը չի լավանում, անմիջապես պետք է դիմել բժշկի։
Առաջնային ուռուցքները շատ քիչ են։ Ուռուցքային բոլոր հիվանդությունների մեջ առաջնային ոսկրային ուռուցքները կազմում են ընդամենը 2-2,5 տոկոս։ Երեխաների մոտ հիմա ավելի շատ են հանդիպում, քան մեծահասակների։ Ասեմ, որ մեծահասակների մոտ առաջնային ոսկրային ուռուցքներ գրեթե չենք հանդիպում։
Ո՞ր չափանիշներով են պոլիկլինիկայի բժիշկները ստանում մինչև 200.000-300.000 հազար ՀՀ դրամ աշխատավարձ։ ՀՀ առողջապահության նախարարություն գուցե միլիոններով աշխատավարձ բաշխելով Ձեր «սրտի» տնօրեններին՝ խուսափո՞ւմ եք շահութահարկերից…
Եվ այս միջոցով էլ արժանանանք հասնելու Տիրոջ օրվան՝ Սբ. Զատիկի տոնին և արժանապես մոտենանք հոգևոր ճաշկերույթին, մաքուր խղճմտանքով հաղորդվենք անճառելի և անմահ բարիքի հետ և լցվենք երկնավոր օրհնությամբ, նրանց աղոթքներով և բարեխոսությամբ, ովքեր հաճելի եղան հենց Իրեն՝ Քրիստոսին, մեր մարդասեր Աստծուն, Որի հետ և Հորը և Սուրբ Հոգուն փառք, իշխանություն, պատիվ, այժմ և միշտ և հավիտյանս հավիտենից. Ամեն:
Դեռահասի դաստիարակությունը բարդ խնդիր է, ուստի պետք է իմանալ, թե ինչ խնդիրների կարող եք հանդիպել ձեր երեխաների՝ դեռահասության տարիքին հասնելու շրջանում:
