Իրանում մեծ հույսեր չունեն Միացյալ Նահանգների և Իրանի միջև ձեռք բերված երկշաբաթյա հրադադարի պահպանման կամ խաղաղ բանակցությունների հաջող ընթացքի առնչությամբ։ Այս պահին հարցականի տակ են Պակիստանի միջնորդությամբ ուրբաթ օրն Իսլամաբադում նախատեսված բանակցություններն Իրանի և Միացյալ Նահանգների պատվիրակությունների միջև։ Ամեն դեպքում Իրանը պատրաստ է իրադարձությունների ցանկացած զարգացման՝ շատ լավ հասկանալով, որ պայմանավորվածություններ խախտելը սովորական երևույթ է հակառակ կողմի համար։
«Ցավոք, իրողություն էր, որ ընդդիմադիր դաշտում կար բավականին տհաճ նեգատիվ հակամարտություն կուսակցությունների միջև, որն անխուսափելիորեն պիտի ազդեր ընդհանուր ճակատի համակցված գործողությունների վրա, որոնք պետք է կարողանային այս չարիքի իշխանությունը հեռացնել, և մենք գործնականում չենք մասնակցում, այսինքն՝ մեր անունը չի լինելու ընտրություններին մասնակցող կուսակցությունների և դաշինքների ցուցակում, հավատացեք, որ այդ նեգատիվ երևույթը կա՛մ վերանում է, կա՛մ այլևս իր ազդեցությունը չի կարող գործել»,- պարզաբանեց Գագիկ Մինասյանը։
Նիկոլ Փաշինյանի հայտարարությունը ՔՊ-ի՝ Ազգային ժողովում սահմանադրական մեծամասնություն ստանալու անհրաժեշտության մասին և մարդկանց «նոր սեպտեմբերյան պատերազմով» վախեցնելը նշանակում է, որ գործող իշխանությունն իսկապես գիտի, որ չունի վերընտրվելու հնարավորություն։ Այսպիսի տեսակետ հայտնեց 168 TV-ի «Ռեվյու» հաղորդաշարի եթերում քաղաքագետ Թևան Պողոսյանը՝ խոսելով հունիսին կայանալիք Ազգային ժողովի ընտրությունների մասին։
Նիկոլ Փաշինյանի և Վլադիմիր Պուտինի ապրիլմեկյան հանդիպումը Կրեմլում ավելի շատ Փաշինյանի նախընտրական նշանակություն ունեցող կարևորագույն հանդիպում էր։ 168TV-ի «Ռեվյու» հաղորդաշարի եթերում նման կարծիք հայտնեց Արցախի նախկին արտգործնախարար, ՀՀ արտակարգ և լիազոր դեսպան Արման Մելիքյանը՝ խոսելով նախորդ շաբաթ Մոսկվայում տեղի ունեցած Պուտին-Փաշինյան բանակցությունների բովանդակության ու հանրային ազդեցությունների թեմայի շուրջ։
«Փաշինյանը փորձեց ասել, որ դուք եք Ղարաբաղը հանձնել, հիմա մեր մոտ խաղաղություն է, և այլն, բայց տեսեք, թե ինչ ուղերձ է անում Պուտինը՝ Արցախի շուրջ տեղի ունեցող զարգացումներով կապված է տարածաշրջանի անվտանգությունը»։
Քանի՞ անգամ ենք ես կամ իմ այլ գործընկերներ եթերներում ասել, որ էս արկածախնդրությունը գին է ունենալու, այսինքն՝ Ռուսաստանի նախագահը շատ պարզ ակնարկում էր, որ եթե, օրինակ, Ռուսաստանը բարեկամական վերաբերմունքից անդին՝ շուկայական մեխանիզմներով որոշի հարաբերվել Հայաստանի հետ, ի դեպ, այսօր Օվերչուկը նման մի բան ասել է, քանի՞ րոպե այդ դեպքում կդիմանա Հայաստանի տնտեսությունը։
Նիկոլ Փաշինյանի վարքում անհավասարակշռության ակնհայտ դրսևորումներ, իհարկե, կան, սակայն հոգեպես նա առողջ է։ Իր պրոբլեմը բարոյական ոլորտի պրոբլեմ է։ Այս մասին 168 TV-ի «Ռեվյու» հաղորդաշարի եթերում նշեց հոգեբան Կարինե Նալչաջյանը՝ մասնագիտորեն մեկնաբանելով Փաշինյանի հոգեբանական բնութագրի մասին հարցը։
Ըստ Նիկոլ Փաշինյանի տրամաբանության՝ «մեր բախտը բերել է, որ մենք պարտվել ենք»։ Ի՞նչ է ստացվում։ Եկեք մի պահ վերադառնանք 2020 թվական։ Եթե պատերազմի օրերին Նիկոլ Փաշինյանն ասում էր՝ «ով տունը «կասկա», «բրոնեժիլետ» ունի՝ մեջներիցդ էլ թաղի տղաներով ընտրեք հրամանատար ու գնացեք ֆրոնտ», ստացվում է, որ ինքը մտածված մեզ բոլորիս ուղարկում էր ֆրոնտ, որպեսզի զոհերի թիվը մեծ լիներ, ինքն էլ կարողանար զոհերի թվի մեծության հաշվին ահաբեկել մեր հասարակությանը, որպեսզի հեշտ կարողանար էդ «թոկից» ազատվե՞լ։ Այդ տրամաբանությունն է ստացվում։
«Չեմ ուզում զայրանամ, անթույլատրելի բառեր կիրառեմ։ Բառերը կան, մեր բառարաններում համապատասխան բառերը կան, միկրոֆոններն անջատենք՝ կասեմ, բայց եթերի համար դրանք կիրառելի չեն։ Սա աննորմալություն է, և սա ցուցմունք է Հայաստանի դեմ։ Սա ոչ թե Լևոն Տեր-Պետրոսյանի դեմ է, ոչ թե Կոնգրեսի դեմ է, այլ ցուցմունք է՝ Ադրբեջանի պահանջով»։
Արցախի ԱԺ «Արդարություն» խմբակցության պատգամավոր Մետաքսե Հակոբյանը վերջին օրերին էլ ավելի ինտենսիվ հանդիպումներ է ունենում Արցախից բռնի տեղահանված մեր հայրենակիցների հետ, որոնք, ըստ նրա՝ Փաշինյանի և նրա թիմակիցների կողմից թիրախավորվելուց հետո հերթական խորը վիրավորանքն և դավաճանված լինելու զգացողությունն են ունենում։
«Մենք պետք է այդ ձևը գտնենք, որ այս ատելությունը հանենք և այս փոսից դուրս գալու համար միավորվենք՝ միասնական դառնանք»,- հավելում է նա։
Ներկա իրավիճակն ըստ էության գնահատելու դեպքում ակնհայտ է, որ Հայաստանի համար կենսական անհրաժեշտություն է դարձել իշխանության փոփոխությունը։ 168TV-ի «Ռեվյու» հաղորդաշարի եթերում նման համոզմունք հայտնեց քաղաքական վերլուծաբան Հակոբ Բադալյանը՝ խոսելով Նիկոլ Փաշինյանի վերջին օրերի հայտարարությունների թեմայի շուրջ։
Նիկոլ Փաշինյանի հայտարարությունները «նոր պատերազմի» հնարավորության մասին ցույց են տալիս, որ իրականում գործ ունենք ոչ թե խաղաղության, այլ պատերազմի ու մահվան սպառնալիքի ներքո թուրք-ադրբեջանական պահանջների կատարման գործընթացի հետ։
Քաղաքագետ Վազգեն Հովհաննիսյանի կարծիքով՝ սթափ մարդու մոտ չի կարող այնպիսի գաղափար առաջանալ, թե՝ Արցախի ժողովուրդը փախել է։
Նիկոլ Փաշինյանը «նոր սեպտեմբերյան պատերազմի» և Ազգային ժողովում սահմանադրական մեծամասնություն ստանալու անհրաժեշտության մասին իր այս վերջին օրերի հայտարարություններով «բացահայտում է իր իշխանության վերարտադրման դիվային մոտիվը»։ 168TV-ի «Ռեվյու» հաղորդաշարի եթերում նման կարծիք հայտնեց «Դեմոկրատական այլընտրանք» կուսակցության նախագահ, քաղաքագետ Սուրեն Սուրենյանցը։
Ընդդիմությունն իշխանության գալուց հետո նախ և առաջ պետք է դադարեցնի պատերազմը և միայն դրանից հետո փորձի հասնել արժանապատիվ խաղաղության, քանի որ Ադրբեջանը շարունակում է հիբրիդային և այլ միջոցներով, ըստ էության, պատերազմ վարել Հայաստանի դեմ։ Այսպիսի կարծիք հայտնեց 168TV-ի «Ռեվյու» հաղորդաշարի եթերում քաղտեխնոլոգ Վիգեն Հակոբյանը՝ խոսելով հունիսի 7-ին Հայաստանում կայանալիք խորհրդարանական ընտրությունների մասին։
Նիկոլ Փաշինյանը պատերազմի մասին իր հայտարարություններով սպառնում ու շանտաժի է ենթարկում ընտրողներին։ Դա սպառնալիք է, շանտաժ, եթե կուզեք՝ բռնություն ընտրողների ազատ կամարտահայտման նկատմամբ։ Այսպես մեկնաբանեց 168 TV-ի «Ռեվյու» հաղորդաշարի եթերում քաղաքագետ Էդգար Էլբակյանը Նիկոլ Փաշինյանի երեկվա հայտնի հայտարարությունը «սեպտեմբերյան պատերազմի» մասին։
«Ժողովուրդը 7 տարի խաբվել է, հուսանք՝ վերջապես կարթնանա, որովհետև եթե չարթնանա, մենք այլևս հայրենիք չենք ունենալու»,- 168TV-ի «Ռեվյու» հաղորդման ընթացքում ասաց «Կալիֆոռնիա կուրիեր» թերթի գլխավոր խմբագիր, ամերիկահայ գործիչ Հարութ Սասունյանը։
«Պատերազմի կուսակցությունը» Հայաստանում ներկայացնում է Նիկոլ Փաշինյանը։ Այս մասին 168 TV-ի «Ռեվյու» հաղորդաշարի եթերում հայտարարեց ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր, ՀՅԴ Հայաստանի Գերագույն մարմնի անդամ Քրիստինե Վարդանյանը՝ պատասխանելով Նիկոլ Փաշինյանի՝ ընդդիմությանը հասցեագրված մեղադրանքներին։
ԵՄ դիվանագիտության ղեկավար Կայա Կալասի հայտարարությունը Հայաստան «հիբրիդային արագ արձագանքման խումբ» ուղարկելու մասին բացառապես հակառուսական հայտարարություն էր։
«Կարկանդակ, սուջուխ, եգիպտացորեն ուտելով՝ փորձում է ցույց տալ, որ ուտում է այն, ինչ մարդկանց մեծ մասը։ Ինքը շքեղ ռեստորաններում ուտում է ոչ տեսախցիկների առաջ, իսկ մարդկանց ցույց է տալիս, որ ինքը սովորական ձեթով պերաշկի է ուտում, այն էլ՝ փնթիավարի, առանց կարկանդակն անձեռոցիկով բռնելու։ Նա «ժող ջանին» փորձում է համոզել, որ նրանցից մեկն է»։
Հայ-ադրբեջանական սահմանին ժամանակավոր անդորր է՝ մեծ փոթորկից առաջ։ Ադրբեջանական բոլոր առաջխաղացումներն ու դիրքային բարելավումները ՀՀ ինքնիշխան տարածքում, ըստ էության, ռազմական պլացդարմներ են Հայաստանի դեմ հետագա ագրեսիան զարգացնելու նպատակով։
Հայաստանը թուրք-ադրբեջանական նահանգի վերածվելու նախաշեմին է։ Վերջին տարիների «սողացող» գործընթացները բերել են նրան, որ Հայաստանի Հանրապետությունն արդեն գրեթե գոյություն չունի՝ որպես ինքնիշխան սուբյեկտ։
Փաշինյանի վարչախումբն ի սկզբանե հրաժարվել է որևէ ռազմավարությունից, մասնավորապես՝ կապված Հայաստանի ազգային անվտանգության հետ։ Փաշինյանի իշխանության գործելաոճը ռազմավարական անկարողությունն է։
Նիկոլ Փաշինյանի «իրական Հայաստանում» Արցախի հարցը փակված է, և օրինակ՝ Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտի տնօրենը չի կարող Արցախի թեմայով գիրք նվիրել Միացյալ Նահանգների փոխնախագահին։
Հայաստանը կարող է ներքաշվել Իրանի դեմ պատերազմին միայն Ադրբեջանի ներքաշվելու դեպքում. եթե Ադրբեջանը ներգրավվեց Իրանի դեմ ռազմական գործողություններին, Հայաստանը չի կարող խուսափել այդ բախումից։
Պատերազմի կուսակցությունը Նիկոլ Փաշինյանի ղեկավարած կուսակցությունն է։ Այս մասին 168TV-ի «Ռեվյու» հաղորդաշարի եթերում հայտարարեց ՀՀԿ Գործադիր մարմնի անդամ Գագիկ Մինասյանը՝ խոսելով Եվրոպական խորհրդարանում Նիկոլ Փաշինյանի ելույթի մասին։
Քաղաքագետ Վազգեն Հովհաննիսյանն այն կարծիքին է, որ տարածաշրջանային պատերազմը կարող է աղետալի հետևանքներ ունենալ Հայաստանի համար:
Իրանի հանգուցյալ գերագույն հոգևոր առաջնորդի՝ փետրվարի 28-ին իսրայելական ավիահարվածների հետևանքով զոհված այաթոլլահ Ալի Խամենեիի որդուն՝ այաթոլլահ Մոջթաբա Խամենեիին, նոր գերագույն առաջնորդ ընտրելը շատ հստակ արտաքին մեսիջ է Թեհրանի կողմից, որ Իրանն անզիջում է իր քաղաքականության մեջ և այն երկիրը չէ, որը կընկրկի ճնշումների դեմ։
Ադրբեջանի հարցերով փորձագետ, սոցիոլոգ Արմինե Ադիբեկյանն այն կարծիքին է, որ Նիկոլ Փաշինյանը չի ճանաչում օրենք, չի հարգում կարգուկանոն և մի բան էլ զարմանում է, թե ինչու սկսեցին իրեն քննադատել։