Ռեժիսոր Մհեր Մկրտչյանը համոզված չէ, որ արվեստը և կինոն ներկայիս իրավիճակում ունեն որևէ ազդեցություն հասարակական տրամադրությունների կամ քաղաքական իրականության վրա, բայց ընդգծում է՝ ընդհանրապես, արվեստը և կինոն մեծ ազդեցություն ունեն հասարակության եթե ոչ՝ ձևավորման, ապա՝ գոնե դրան մասնակցելու առումով։
«Հայոց ցեղասպանության ճանաչման հարցը երբեք ինքնանպատակ չի եղել ու չպիտի լինի։ Դա Թուրքիային պատժելու մասին չէ, Թուրքիային ցավեցնելու մասին չէ, Թուրքիային միջազգային հարաբերություններում արժեզրկելու մասին չէ։ Դա ՀՀ և հայ ժողովրդի անվտանգության մասին է։ Դա նույնիսկ, եթե կուզեք ավելի հեռուն գնանք, իրական հայ-թուրքական հաշտեցման մասին է»:
168 TV-ի «Ռեվյու» հաղորդաշարի հյուրը հասարակական-քաղաքական գործիչ Նաիրա Զոհրաբյանն է։
Նիկոլ Փաշինյանի ապրիլքսանչորսյան ուղերձը Հայոց ցեղասպանության 111-րդ տարելիցի կապակցությամբ «կեղտոտ, արյունոտ մանիպուլյացիա է»։ Այս մասին 168 TV-ի «Ռեվյու» հաղորդաշարի եթերում նշեց ՀՀ Մարդու իրավունքների առաջին պաշտպան, «Ընդդեմ իրավական կամայականության» ՀԿ գործադիր տնօրեն, Մարդու իրավունքների միջազգային իրավունքի մասնագետ Լարիսա Ալավերդյանը:
Նիկոլ Փաշինյանի վարքագիծը և մարդկանց «շունուշանգյալ» անվանելը «դվառնյաշկայի» վարքագիծ է։ Այսպես պատասխանեց 168 TV-ի «Ռեվյու» հաղորդաշարի եթերում ՀՀԿ Գործադիր մարմնի անդամ, Ազգային ժողովի նախկին նախագահ Սամվել Նիկոյանը՝ արձագանքելով Նիկոլ Փաշինյանի նախորդ շաբաթվա աղմկահարույց հայտարարությանը՝ ընդդիմության ընտրողներին «շունուշանգյալ» անվանելուն։
Եթե ՔՊ-ն վերընտրվի Ազգային ժողովի ընտրություններում՝ Հայաստան չի լինելու։ Այս մասին 168 TV-ի «Ռեվյու» հաղորդաշարի հետ հարցազրույցում նախազգուշացնում և կանխատեսում է Սթենֆորդի համալսարանի քաղաքագիտության դոկտոր Արթուր Խաչիկյանը՝ խոսելով տարածաշրջանային և քաղաքական գործընթացների մասին։
Թեմայի շուրջ 168 TV-ի «Ռեվյու» հաղորդաշարի հյուրն է Հայոց ցեղասպանության թանգարան-ինստիտուտի (ՀՑԹԻ) նախկին տնօրեն, պատմական գիտությունների դոկտոր Հայկ Դեմոյանը։
«Այստեղ մենք գործ ունենք ոչ միայն Օնիկ Գասպարյանի հայտարարությունների հետ, որոնք պետք է իրավական գնահատականի արժանանան, գործ ունենք նաև Նիկոլ Փաշինյանի հայտարարությունների հետ, որոնք ինքնախոստովանական ցուցմունքներ են պաշտոնեական հանցագործությունների մասին»։
«Երբ դու հայրենիքի կոնցեպտը, պատմական հիշողության կոնցեպտը, հավատքի կոնցեպտը հանում ես Սահմանադրությունից, դու այն դարձնում ես օֆիսի կանոնակարգ, իսկ այդ պարագայում օֆիսը կարող են գնել, կարող են լուծարել, կարող են փակել՝ շատ բաներ կարող են լինել օֆիսի հետ, և այո՛, Սահմանադրության փոփոխությունն էլ է միտված «արևմտյան Ադրբեջանի» ձևավորմանը»։
«Այս տղան էրդողանա-թալեաթական ռասիստական ու հակահայկական տեքստերն այստեղ ասում է, ընդ որում՝ սա ոչ միայն հայերին է վերաբերում. չէ՞ որ նա քրդերին էլ է հանձնում, չէ՞ որ Իրանն էլ է հանձնում այդ «Զանգեզուրի միջանցքով», չէ՞ որ այս վարքով հանձնեց ժողովրդավարությունը. Արցախը ժողովրդավարության զարգացման ճանապարհով ինքնորոշված պետական միավոր էր, բայց նա հանձնեց Ալիևին։ Ու այս տղան խորհրդանշում է ոչ միայն Հայաստանի, այլև աշխարհի կարգուկանոնի խախտումը։ «Էփշտեյնյան կոալիցիա» որ ասում են՝ իրենք այդ «էփշտեյնյան կոալիցիայի» մաս են՝ բարի ժպիտներով մանկապիղծներ»։
Եթե ընդդիմության կոնսոլիդացիա տեղի չունենա, իշխող ՔՊ-ն անհաղթելի է։ ՔՊ-ին ընտրություններում «ուտելու» միակ տարբերակը դա է։ Այսպիսի կարծիք հայտնեց 168TV-ի «Ռեվյու» հաղորդաշարի եթերում Ադրբեջանի հարցերով փորձագետ, սոցիոլոգ Արմինե Ադիբեկյանը՝ խոսելով Հայաստանում կայանալիք խորհրդարանական ընտրությունների հնարավոր արդյունքների և սոցիոլոգիական հարցումների տվյալների մասին։
Միջազգայնագետ Գրիգոր Բալասանյանը համոզված է, որ Միացյալ Նահանգների և Իրանի միջև հայտարարված զինադադարը երկար չի տևելու, և ամերիկացիներն ու իսրայելցիները երկշաբաթյա հրադադարի միջոցով պարզապես ժամանակ են շահում՝ իրենց ուժերը վերադասավորելու, նախապատրաստվելու և նոր հարձակման անցնելու նպատակով։ 168 TV-ի «Ռեվյու» հաղորդաշարի եթերում Գրիգոր Բալասանյանը խոսեց ներկա պահին Իրանի շուրջ տիրող իրավիճակի մասին՝ կանխատեսելով, որ Միացյալ Նահանգների և Իսրայելի կոալիցիան ցամաքային հարձակման է անցնելու Իրանի դեմ։
Հանրապետական կուսակցությունն առաջարկում է հենց այս պահին ընդդիմադիր բոլոր ուժերով հստակեցնել խաղի կանոնները՝ հետընտրական գործընթացների ժամանակ ընդդիմության միասնական թեկնածուի առաջադրմանը խոչընդոտող հնարավոր իրավիճակներից խուսափելու նպատակով։ Այս մասին 168 TV-ի «Ռեվյու» հաղորդաշարի եթերում նշեց ՀՀԿ խորհրդի անդամ Լևոն Նազարյանը՝ հստակեցնելով, որ խոսքը ՀՀ երրորդ նախագահ, ՀՀԿ նախագահ Սերժ Սարգսյանի առաջարկած հուշագրի ստորագրման մասին է։
Հարևան Իրանի դեմ պատերազմի հնարավոր հանգուցալուծումը կարող է փոխել աշխարհաքաղաքական ամբողջ պատկերը, ինչպես և ուժերի հարաբերակցությունը Մերձավոր Արևելքում և ընդհանուր եվրասիական տարածաշրջանում։ Մինչ այդ հետաքրքիր է հասկանալ, թե կրոնական ու գաղափարական ի՞նչ խորը, դարավոր արմատներ ունի Իրան-Իսրայել հակամարտությունն ընդհանրապես, և ինչո՞ւ է ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը փորձում կրոնական երանգներ հաղորդել ԱՄՆ-Իրան պատերազմին։ Թեմայի շուրջ 168 TV-ի «Ռեվյու» հաղորդաշարի հյուրն է կրոնագետ Վարդան Խաչատրյանը։
Հայաստանի այսօրվա իշխանությունը փորձում է ոչնչացնել Հայոց ցեղասպանության հիշողությունը։ Նիկոլ Փաշինյանի իշխանությունը փաստացի ժխտում է Հայոց ցեղասպանությունը։ 168 TV-ի «Ռեվյու» հաղորդաշարի եթերում նման գնահատական տվեց թուրքագետ Մհեր Աբրահամյանը՝ խոսելով Մեծ Եղեռնի 111-րդ տարելիցի և հայ-թուրքական հարաբերությունների տիրույթում տեղի ունեցող զարգացումների թեմայի շուրջ։
Միացյալ Նահանգները բարոյական պարտություն կրեց Իրանի դեմ պատերազմում. Թրամփը դեռ մինչև երկշաբաթյա հրադադարի մասին հայտարարությունն էր նահանջի ճանապարհ բացել իր համար։ Այսպիսի կարծիք է հայտնել 168 TV-ի «Ռեվյու» հաղորդաշարի եթերում Զինված ուժերի պահեստազորի գնդապետ, ռազմական փորձագետ Հայկ Նահապետյանը՝ խոսելով Իրանի դեմ Միացյալ Նահանգների ու Իսրայելի 40-օրյա պատերազմի արդյունքների և Պակիստանում մեկնարկած ԱՄՆ-Իրան բանակցային գործընթացի հեռանկարների մասին։
Արցախցիներն այս իշխանությունների հետևից չեն գնալու, նրանք չեն ընտրելու Նիկոլ Փաշինյանի իշխանությանը։ Այս մասին 168 TV-ի «Ռեվյու» հաղորդաշարի եթերում հայտարարեց Արցախի Ազգային ժողովի պատգամավոր Մետաքսե Հակոբյանը՝ խոսելով Ազգային ժողովի ընտրություններին Արցախից բռնի տեղահանված հայության մասնակցության հարցի մասին։
Իրանում մեծ հույսեր չունեն Միացյալ Նահանգների և Իրանի միջև ձեռք բերված երկշաբաթյա հրադադարի պահպանման կամ խաղաղ բանակցությունների հաջող ընթացքի առնչությամբ։ Այս պահին հարցականի տակ են Պակիստանի միջնորդությամբ ուրբաթ օրն Իսլամաբադում նախատեսված բանակցություններն Իրանի և Միացյալ Նահանգների պատվիրակությունների միջև։ Ամեն դեպքում Իրանը պատրաստ է իրադարձությունների ցանկացած զարգացման՝ շատ լավ հասկանալով, որ պայմանավորվածություններ խախտելը սովորական երևույթ է հակառակ կողմի համար։
«Ցավոք, իրողություն էր, որ ընդդիմադիր դաշտում կար բավականին տհաճ նեգատիվ հակամարտություն կուսակցությունների միջև, որն անխուսափելիորեն պիտի ազդեր ընդհանուր ճակատի համակցված գործողությունների վրա, որոնք պետք է կարողանային այս չարիքի իշխանությունը հեռացնել, և մենք գործնականում չենք մասնակցում, այսինքն՝ մեր անունը չի լինելու ընտրություններին մասնակցող կուսակցությունների և դաշինքների ցուցակում, հավատացեք, որ այդ նեգատիվ երևույթը կա՛մ վերանում է, կա՛մ այլևս իր ազդեցությունը չի կարող գործել»,- պարզաբանեց Գագիկ Մինասյանը։
Նիկոլ Փաշինյանի հայտարարությունը ՔՊ-ի՝ Ազգային ժողովում սահմանադրական մեծամասնություն ստանալու անհրաժեշտության մասին և մարդկանց «նոր սեպտեմբերյան պատերազմով» վախեցնելը նշանակում է, որ գործող իշխանությունն իսկապես գիտի, որ չունի վերընտրվելու հնարավորություն։ Այսպիսի տեսակետ հայտնեց 168 TV-ի «Ռեվյու» հաղորդաշարի եթերում քաղաքագետ Թևան Պողոսյանը՝ խոսելով հունիսին կայանալիք Ազգային ժողովի ընտրությունների մասին։
Նիկոլ Փաշինյանի և Վլադիմիր Պուտինի ապրիլմեկյան հանդիպումը Կրեմլում ավելի շատ Փաշինյանի նախընտրական նշանակություն ունեցող կարևորագույն հանդիպում էր։ 168TV-ի «Ռեվյու» հաղորդաշարի եթերում նման կարծիք հայտնեց Արցախի նախկին արտգործնախարար, ՀՀ արտակարգ և լիազոր դեսպան Արման Մելիքյանը՝ խոսելով նախորդ շաբաթ Մոսկվայում տեղի ունեցած Պուտին-Փաշինյան բանակցությունների բովանդակության ու հանրային ազդեցությունների թեմայի շուրջ։
«Փաշինյանը փորձեց ասել, որ դուք եք Ղարաբաղը հանձնել, հիմա մեր մոտ խաղաղություն է, և այլն, բայց տեսեք, թե ինչ ուղերձ է անում Պուտինը՝ Արցախի շուրջ տեղի ունեցող զարգացումներով կապված է տարածաշրջանի անվտանգությունը»։
Քանի՞ անգամ ենք ես կամ իմ այլ գործընկերներ եթերներում ասել, որ էս արկածախնդրությունը գին է ունենալու, այսինքն՝ Ռուսաստանի նախագահը շատ պարզ ակնարկում էր, որ եթե, օրինակ, Ռուսաստանը բարեկամական վերաբերմունքից անդին՝ շուկայական մեխանիզմներով որոշի հարաբերվել Հայաստանի հետ, ի դեպ, այսօր Օվերչուկը նման մի բան ասել է, քանի՞ րոպե այդ դեպքում կդիմանա Հայաստանի տնտեսությունը։
Նիկոլ Փաշինյանի վարքում անհավասարակշռության ակնհայտ դրսևորումներ, իհարկե, կան, սակայն հոգեպես նա առողջ է։ Իր պրոբլեմը բարոյական ոլորտի պրոբլեմ է։ Այս մասին 168 TV-ի «Ռեվյու» հաղորդաշարի եթերում նշեց հոգեբան Կարինե Նալչաջյանը՝ մասնագիտորեն մեկնաբանելով Փաշինյանի հոգեբանական բնութագրի մասին հարցը։
Ըստ Նիկոլ Փաշինյանի տրամաբանության՝ «մեր բախտը բերել է, որ մենք պարտվել ենք»։ Ի՞նչ է ստացվում։ Եկեք մի պահ վերադառնանք 2020 թվական։ Եթե պատերազմի օրերին Նիկոլ Փաշինյանն ասում էր՝ «ով տունը «կասկա», «բրոնեժիլետ» ունի՝ մեջներիցդ էլ թաղի տղաներով ընտրեք հրամանատար ու գնացեք ֆրոնտ», ստացվում է, որ ինքը մտածված մեզ բոլորիս ուղարկում էր ֆրոնտ, որպեսզի զոհերի թիվը մեծ լիներ, ինքն էլ կարողանար զոհերի թվի մեծության հաշվին ահաբեկել մեր հասարակությանը, որպեսզի հեշտ կարողանար էդ «թոկից» ազատվե՞լ։ Այդ տրամաբանությունն է ստացվում։
«Չեմ ուզում զայրանամ, անթույլատրելի բառեր կիրառեմ։ Բառերը կան, մեր բառարաններում համապատասխան բառերը կան, միկրոֆոններն անջատենք՝ կասեմ, բայց եթերի համար դրանք կիրառելի չեն։ Սա աննորմալություն է, և սա ցուցմունք է Հայաստանի դեմ։ Սա ոչ թե Լևոն Տեր-Պետրոսյանի դեմ է, ոչ թե Կոնգրեսի դեմ է, այլ ցուցմունք է՝ Ադրբեջանի պահանջով»։
Արցախի ԱԺ «Արդարություն» խմբակցության պատգամավոր Մետաքսե Հակոբյանը վերջին օրերին էլ ավելի ինտենսիվ հանդիպումներ է ունենում Արցախից բռնի տեղահանված մեր հայրենակիցների հետ, որոնք, ըստ նրա՝ Փաշինյանի և նրա թիմակիցների կողմից թիրախավորվելուց հետո հերթական խորը վիրավորանքն և դավաճանված լինելու զգացողությունն են ունենում։
«Մենք պետք է այդ ձևը գտնենք, որ այս ատելությունը հանենք և այս փոսից դուրս գալու համար միավորվենք՝ միասնական դառնանք»,- հավելում է նա։
Ներկա իրավիճակն ըստ էության գնահատելու դեպքում ակնհայտ է, որ Հայաստանի համար կենսական անհրաժեշտություն է դարձել իշխանության փոփոխությունը։ 168TV-ի «Ռեվյու» հաղորդաշարի եթերում նման համոզմունք հայտնեց քաղաքական վերլուծաբան Հակոբ Բադալյանը՝ խոսելով Նիկոլ Փաշինյանի վերջին օրերի հայտարարությունների թեմայի շուրջ։
Նիկոլ Փաշինյանի հայտարարությունները «նոր պատերազմի» հնարավորության մասին ցույց են տալիս, որ իրականում գործ ունենք ոչ թե խաղաղության, այլ պատերազմի ու մահվան սպառնալիքի ներքո թուրք-ադրբեջանական պահանջների կատարման գործընթացի հետ։
