Մայիսի 31-ին սկսվել է դիվանագիտական կորպուսի ներկայացուցիչների այցն արցախյան Քարվաճառի շրջան, որը 44-օրյա պատերազմի հետևանքով հայտնվել է ադրբեջանական օկուպացիայի տակ:
«Մեր աղբյուրներն ասում են, որ Նիկոլ Փաշինյանը ոչ այնքան անհանգստացած է նրանց անվտանգությամբ, որքան սրանով ցուցադրում է, որ իշխանությանը պաշտպանողները կլինեն իր հոգածության տակ եւ կդառնան առանձնաշնորհյալներ, իսկ դավաճանները կպատժվեն»։
Արցախը, նրա գոյությունը տարածաշրջանային և նույնիսկ համաշխարհային աշխարհաքաղաքական հավասարակշռության պահպանման կարևորագույն գործոնն է։
Մայիսի 13-ին տեղեկացրել էինք, որ ԿԳՄՍ նախարարության որոշմամբ Շուշիի գորգերը կտեղափոխվեն և այսուհետև կներկայացվեն Հայաստանի պատմության թանգարանում:
Այս տարի լրանում է Հայաստանի և Հնդկաստանի միջև դիվանագիտական հարաբերությունների հաստատման 30-ամյակը։ Թեև մեր երկու երկրների հարաբերություններն ընդամենը 30 տարվա վաղեմություն ունեն, սակայն քաջ հայտնի է, որ հայ և հնդիկ ժողովուրդներն ունեն սերտ փոխգործակցության դարավոր հարուստ պատմություն, որը վերածվել է փոխադարձ համակրանքի և բարեկամական հարաբերությունների։
«Հանուն երեխաների պիտի ապրենք։ Ասում են՝ շարժումը կյանքի հոմանիշն է՝ առաջնորդվում ենք դրանով, որպեսզի երեխաները չընկճվեն, ձգտում եմ ամեն ինչ անել, որպեսզի իրենց նպատակներին հասցնեմ, չգիտեմ՝ ինձ մոտ դա որքանով կստացվի։ Տղաս միշտ ասում է, որ մի քանի տարի անցնի, մենք էլ կգնանք կպայքարենք ու մեր հողերը հետ կվերցնենք, հայրիկիս վրեժը կլուծեմ։ Տղայիս ասածներն ինձ և՛ վախեցնում, և՛ ուժ են տալիս, բոլորս էլ մեր երեխաների համար վախենում ենք, ամեն ինչ անում ենք, որ վատ բանի չհանդիպեն։ Բայց երևի հայի ճակատագիրն է՝ միշտ պայքարել։ Ուղղակի պիտի ուժեղ լինել, ես ո՛չ առաջինն եմ, ո՛չ էլ վերջինը, ինձ նման շատերը կան, հույս, հավատ ու ուժ է պետք ունենալ»,- եզրափակեց Էլինա Աղաջանյանը։
Մեր երկիրն այսօր պատմական իրադարձությունների կիզակետում է։ Ցավալի է, որ պատերազմից մեկուկես տարի անց հանրությունը չունի այն հարցի պատասխանը, թե ինչո՞ւ ընկավ Շուշին, և ո՞վ է դրա պատասխանատուն։ Իրավապահ մարմինները քննություն են իրականացրել, պետք է պարզեին՝ ո՞ւմ կողմից և ինչպե՞ս է կազմակերպվել Շուշիի պաշտպանությունը, ի՞նչ բացթողումներ են եղել այդ ընթացքում, որ ունեցանք նման հետևանք։
Փաշինյանի հրաժարականով երթ՝ Ստեփանակերտում:
«Հայաստանը կարող էր Ադրբեջանի դեմ հայց ներկայացնել միջազգային դատարան՝ պատերազմական հանցագործությունների մեղադրանքով: Դրա համար կար ապացուցողական հարուստ հենք: Դա չեն անում, բավարարվում են միայն դատարկ հայտարարություններով, որը որևէ արդյունք կամ հետևանք չի ունենալու: Այդ հայտարարությունների հիմնական նպատակն է՝ ցույց տալ, որ սպասարկում են հայկական շահը: ԱԳՆ հայտարարությունը մի կողմից՝ սպառում է ներքին օրակարգը, մյուս կողմից էլ՝ տպավորություն է ստեղծում, որ աշխատում է ու դիմադրում է ադրբեջանական հռետորաբանությանը»։
«Արցախում տրամադրությունը չեմ ասի՝ տոնական է, որովհետև չգիտեմ՝ երբ կունենանք տոնական տրամադրություն, բայց արթնացման զգացում կա բոլորի մոտ: Սա առիթ է, որ ցույց տանք, որ Արցախում որևէ մեկը քնած չէր, որովհետև արցախցիները երկար էին սպասում իրենց ուղերձը հղելու բոլորին՝ թե՛ միջազգային հանրությանը, թե՛ Արցախի իշխանություններին, թե՛ Հայաստանի իշխանություններին»,- 168.am-ի հետ զրույցում ասաց Արցախի Հանրապետության «Արդարություն» խմբակցության պատգամավոր Մետաքսե Հակոբյանը:
Արցախի Հանրապետության պետական նախարար Արտակ Բեգլարյանը պատասխանել է Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի վերջին հայտարարությանը:
2020 թվականի 44-օրյա պատերազմի հետևանքով հազարավոր արցախցիներ են տեղահանվել։ Նրանց մեծ մասն այսօր ժամանակավոր բնակություն է հաստատել Հայաստանում և Արցախի մայրաքաղաք Ստեփանակետրտում՝ հույսով, որ մի օր վերադառնալու են իրենց հայրենի տուն։
Եվրոպայի խորհրդի նախագահ Շառլ Միշելի մամուլի խոսնակ Բերենդ Լեյցն արձագանքել է օրերս ԱԺ-ում Նիկոլ Փաշինյանի աղմկահարույց հայտարարություններին։ Մայիսի 25-ին ՀՀ Ազգային ժողովում Նիկոլ Փաշինյանը, անդրադառնալով մայիսի 22-ին Բրյուսելում կայացած եռակողմ բանակցությունների արդյունքներին և Եվրոպայի խորհրդի նախագահ Շառլ Միշելի տարածած հայտարարությանը, փաստացի մեղադրել էր ԵԽ նախագահին ոչ ճշգրիտ և հայկական կողմի դիրքորոշումներին չհամապատասխանող հայտարարություն անելու մեջ։ Նիկոլ Փաշինյանը մասնավորապես նշել էր․
Հայաստանի արտաքին գործերի նախարար Արարատ Միրզոյանն անդրադարձել է Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի հայտարարությանը, թե Լեռնային Ղարաբաղ չկա, ԼՂ հիմնախնդիրը լուծված է, ԵԱՀԿ Մինսկի խումբ չկա:
44-օրյա պատերազմի հանգամանքներն ուսումնասիրող ԱԺ քննիչ հանձնաժողովի՝ իրեն հրավիրելու մասին՝ Հայաստանի նախկին արտգործնախարար Վարդան Օսկանյանն ասել է.
Արցախի Հանրապետության նախագահ Արայիկ Հարությունյանը մայիսի 28-ին Հայաստանի Առաջին Հանրապետության օրվա առթիվ այցելել է Ստեփանակերտի հուշահամալիր ու զինվորական պանթեոն և հարգանքի տուրք մատուցել:
Արման Թաթոյանը ֆեյսբուքյան իր էջում գրում է․ «Արցախի բնիկ ժողովրդի` արցախահայության իրավունքների և անվտանգության մասին խոսելն անիմաստ է, եթե դրանք առանձնացվում կամ կտրվում են ինքնորոշման բնական իրավունքից:
Բրյուսելյան վերջին հանդիպումները և դրանց բովանդակության հանրայնացումը ԵԽ նախագահ Շարլ Միշելի կողմից լրջագույն ահազանգ է հայ հասարակության համար, որը պարտադրում է մեր ժողովրդին հստակ դիրքորոշում որդեգրել և այն ամրագրել ներքին ու արտաքին քաղաքական բոլոր հարթակներում: Այս մասին հայտարարություն է տարածել «Ի պաշտպանություն Արցախի» նախաձեռնությունը։
Այսօր՝ Հայաստանի Առաջին Հանրապետության տոնին ուզում եմ իմ շնորհավորանքի և բարեմաղթանքի խոսքը հղել ողջ հայ ժողովրդին, մեր բոլոր քույրերին ու եղբայրներին Մայր Հայաստանում, Արցախում և Սփյուռքում:
«Պրեսսինգ» հաղորդաշարում Սաթիկ Սեյրանյանի հյուրը ՀՀ առաջին արտգործնախարար, «Ժառանգություն» կուսակցության հիմնադիր Րաֆֆի Հովհաննիսյանն է:
168.am-ի հետ զրույցում եվրոպացի վերլուծաբան Ուվե Հալբախն ասաց, որ բրյուսելյան վերջին հանդիպմամբ Արևմուտքը կարողացավ հակամարտության կարգավորման գործընթացում, դրա հետ կապված բոլոր հարցերի քննարկումներում ՌԴ կարծր ազդեցությունը հավասարակշռել, և նույնիսկ ավելի:
Եկեղեցիների համաշխարհային խորհրդի (ԵՀԽ) հայաստանյան Կլոր սեղան հիմնադրամի հրավերով Հայաստանում գտնվող ԵՀԽ պատվիրակությունը Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնում հանդիպել է Հայ Առաքելական Եկեղեցու Արցախի թեմի առաջնորդ Տ. Վրթանես եպիսկոպոս Աբրահամյանի հետ:
Արցախի դպրոցներում այսօր Վերջին զանգ է, շուրջ 1000 շրջանավարտներ ավարտում են դպրոցը և ոտք դնում փորձություններով, վերելքներով և վայրէջքներով լի մեծ կյանք։
Մոսկվայի Միջազգային հարաբերությունների պետական ինստիտուտը ներկայացրել է ՀՀ ԱԳ նախարար (2008-2018թթ.) Էդվարդ Նալբանդյանի «Լեռնային Ղարաբաղ. հակամարտության ռենտգեն» հոդվածների, ելույթների ու հարցազրույցների ժողովածուն:
Մայիսի 28-ին Արցախի Հանրապետությունում ևս տեղի կունենա հանրահավաք և երթ։ Արցախցիները նախ կհավաքվեն Ստեփանակերտի Սուրբ Հակոբ եկեղեցու մոտ, որտեղից երթով կգնան Վերածննդի հրապարակ, որտեղ էլ տեղի կունենա մեծ հանրահավաք։
Արցախյան մեր աղբյուրներն ասում են, որ ԱԽ նիստին Հարությունյանը ներկայացրել է Փաշինյանի հետ Բրյուսելից հետո կայացած իր հանդիպման մանրամասները եւ գրեթե նույն մտքերն է արտահայտել, ինչի մասին խոսում էր Նիկոլ Փաշինյանն ԱԺ-ում` հարցուպատասխանի ժամանակ։
«Չշարունակեմ, այսքանն էլ բավարար է: Հայաստանը համարել է իր հայրենիքը, իր ծննդավայրը, Հայաստանը հրաշալի գիտի, գիտի հայոց պատմությունը, շատ լավ գիտի, թե ումն է Արցախը, շատ լավ գիտի՝ այն սահմանները, որ հիմա ներխուժել են, Հայաստանինն է: Ես հիմա շատ կուզենայի դիմացը կանգնել, նայել աչքերի մեջ և ասել՝ Շահեն, բայց չէ՞ որ դու ես ժամանակին ասել, որ հայրենիքդ կոխոտել են վայրի ցեղերը՝ իրենց նժույգները հեծած, բայց կուռ վահան են դառնում և միևնույն է՝ պայքարում են և հաղթանակում. հաղթանակելու ենք էլի:
Մայիսի 4-ին ԱԺ-կառավարություն հարցուպատասխանի ժամանակ ԱԺ ընդդիմադիր պատգամավորների կողմից Նիկոլ Փաշինյանի հրաժարականի հանրային պահանջը ներկայացնելուց և նիստերի դահլիճը լքելուց հետո, Փաշինյանը խոստացավ մեծ բացահայտում անել արցախյան բանակցային գործընթացի մասին:
«Նիկոլ Փաշինյանին ու իր թիմին Արևմուտքը կարմիր քարտ է ցույց տալիս՝ ասելով՝ արագացրո՛ւ այն խնդիրների լուծումը, որոնք քո առաջ դրված են, ուստի այս իշխանությունը, մասնավորապես՝ սահմանագծման և սահմանազատման հարցում, պետք է գնա այնպիսի լուծման, որով, այսպես կոչված, անկլավները կանցնեն Ադրբեջանին։ Դրանից հետո մենք Երևանից Վայոց ձոր և Սյունիք կգնանք միայն ադրբեջանցի սահմանապահների վերահսկողության ներքո, իսկ դրանից հետո հայ բնակչությունը կամաց-կամաց կլքի իր բնակավայրը»:
«Մադրիդյան սկզբունքները հղվում էին Հելսինկյան 1975թ․ Եզրափակիչ ակտում ամրագրված երեք հիմնարար սկզբունքների վրա՝ ժողովուրդների ինքնորոշում, ուժի կամ ուժի կիրառման սպառնալիքից հրաժարում և տարածքային ամբողջականություն: Այսինքն, «Մադրիդյան սկզբունքներով» պետք է իրացվեր Արցախի ժողովրդի ինքնորոշման իրավունքը: Հենց «Մադրիդյան սկզբունքներով» առաջին անգամ ամրագրվեց, որ Արցախի վերջնական կարգավիճակը պետք է որոշվի ժողովրդի կամարտահայտման միջոցով, որը կունենա պարտադիր իրավական ուժ: Խոսքը հանրաքվեի մասին է:
