#հայ-ռուսական հարաբերություններ

Անձնական ու քաղաքական ամբիցիաների պատճառով Նիկոլ Փաշինյանը հարվածի տակ է դնում Հայաստանի ամբողջ տնտեսությունը։ Մի կողմից՝ սրում է հարաբերությունները Ռուսաստանի հետ, որը Հայաստանի տնտեսությանը սնուցող հիմնական ուղիներից մեկն է, մյուս կողմից՝ երկրի ներսում է հաշվեհարդար տեսնում քաղաքական ընդիմախոսների բիզնեսների նկատմամբ։

Պետդումայի փոխխոսնակ Պյոտր Տոլստոյը կարծում է, որ Հայաստանի քաղաքացիների համար Ռուսաստանում առանց գրանցման երկարատև գտնվելու և պարզեցված կարգով աշխատանքի տեղավորման թույլտվությունները կարող են չեղարկվել, եթե երկիրը կորցնի Ռուսաստանի ռազմավարական դաշնակցի կարգավիճակը։

Հայ-ռուսական հարաբերություններն իրենց լավագույն ժամանակները չեն ապրում։ Մինչ Ռուսաստանում սկսել են խոսել ԵԱՏՄ-ից Հայաստանի «քաղաքական ապահարզանի» մասին, Հայաստանի իշխանություններն այն թեզն են առաջ տանում, որ այս պահին ԵԱՏՄ-ից դուրս գալու օրակարգ չունեն։

168TV-ի «Թրիգեր» հաղորդաշարի հյուրը ռուս քաղաքական վերլուծաբան, Ռազմավարական մշակույթի հիմնադրամի փորձագետ Անդրեյ Արեշևն է:

«Շատ բաներ կա, որ նույնիսկ իրեն չեն էլ հարցնում։ Իրեն ասում են՝ պիտի արվի էսպես, և ինքը ստիպված է անել։ Օրինակ՝ Ադրբեջանն ասում է՝ էսպես պիտի արվի, Թուրքիան ասում է՝ էսպես պիտի արվի, եվրոպական երկրներն ասում են՝ էսպես պիտի արվի, Միացյալ Նահանգներն ասում է՝ էսպես պիտի արվի, Ռուսաստանն ասում է՝ էսպես պիտի արվի։ Դա քո ինքնուրույնության չափի մասին է խոսում»։

Քանի՞ անգամ ենք ես կամ իմ այլ գործընկերներ եթերներում ասել, որ էս արկածախնդրությունը գին է ունենալու, այսինքն՝ Ռուսաստանի նախագահը շատ պարզ ակնարկում էր, որ եթե, օրինակ, Ռուսաստանը բարեկամական վերաբերմունքից անդին՝ շուկայական մեխանիզմներով որոշի հարաբերվել Հայաստանի հետ, ի դեպ, այսօր Օվերչուկը նման մի բան ասել է, քանի՞ րոպե այդ դեպքում կդիմանա Հայաստանի տնտեսությունը։

Դրանք, գիտեք, հիշեցնում էին ճոճանակ՝ երբեմն՝ վերև, երբեմն՝ ներքև։ Բայց Բաքուն միշտ հետաքրքրված է եղել «Հյուսիս-Հարավ» նախագծով, և, ասենք, Ադրբեջանը փորձել է չվատացնել Իրանի հետ հարաբերությունները որոշակի կետերից այն կողմ։ Մենք նույնիսկ

Ռուսաստանը հսկայական լծակներ ունի Հայաստանի վրա ազդելու այնպիսի քաղաքականությամբ, ինչպիսին այժմ Միացյալ Նահանգների նախագահն է վարում իր գործընկեր պետությունների դեմ՝ նրանց սպառնալով տարբեր չափերի մաքսատուրքերով, սակայն Ռուսաստանը շատ համբերատար է՝ կարևորելով, թե հայ ժողուվուրդն ինչ կմտածի իր մասին։ Այս մասին այսօր՝ հունվարի 29-ին, հրավիրված մամուլի ասուլիսում ասել է ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանը՝ խոսելով «հիբրիդային սպառնալիքների» և Հայաստանի իշխանություններին Եվրամիության խոստացած հնարավոր աջակցության թեմայի շուրջ։

«Պրեսսինգ» հաղորդաշարում Սաթիկ Սեյրանյանի հյուրը «Միասնության թևեր» քաղաքական նախաձեռնության ներկայացուցիչ, «Դի-ԷՍ-ԷՅ Խորհրդատվական խումբ» ընկերության գլխավոր տնօրեն, ՀՀ Պետական եկամուտների կոմիտեի (ՊԵԿ) նախկին ղեկավար, տնտեսական գիտությունների թեկնածու Դավիթ Անանյանն է։

Օվերչուկի խոսքով՝ ռուսական բիզնեսը զգուշությամբ է սկսել վերաբերվել Հայաստանի հետ աշխատանքին։ «Թեև ընդհանուր առմամբ մեր լավ կապերը պահպանվում են»,- նշել էր նա։ ՌԴ փոխվարչապետը հայտարարել էր նաև, որ ինչ-որ փուլում Հայաստանը պետք է վերջնականապես կողմնորոշվի ԵԱՏՄ-ի և ԵՄ-ի հարցում։

«Դա հեղափոխական գեներացիա տանող ճանապարհ է լինելու։ Մյուս կողմից՝ եկեք նկատենք, որ այս իշխանությունը նման քայլեր անելիս հույսը դնում է հասարակության ապատիայի վրա՝ խաղաղության ապրանք վաճառելու հաշվին»։

Օրերս Մոսկվայից վերադարձած Նաիրա Զոհրաբյանը խիստ վերապահումներով է վերաբերվում միասնաբար՝ հանուն մեկ նպատակի լծված հավաքական ընդդիմություն ունենալու հավանականությանը։

«Հայաստանում ամեն օր հակառուսականություն տարածողները թող նայեն Փաշինյանի՝ Ալթայ կատարած այցին և անեն հետևություն. Փաշինյանը Հայաստանը ոչ միայն դուրս չի հանելու ԵԱՏՄ-ից, ինչի մասին խոսեց Ալթայում ՌԴ վարչապետ Միշուստինի հետ հանդիպման ժամանակ, այլ՝ նաև ՀԱՊԿ-ից։ Եթե շատ կարճ, ապա ամեն օր հակառուսականություն տարածողները պետք է իմանան՝ Հայաստանը մնալու է այդ երկու կառույցում»,- այս մասին 168 TV-ի «Ռեվյու» հաղորդաշարի եթերում ասաց միջազգայնագետ Գրիգոր Բալասանյանը։

168.am-ի հետ զրույցում ռուս վերլուծաբան Կոնստանտին Սիմոնովն ասաց, որ ՌԴ փոխվարչապետն իրականում հանդես է գալիս ոչ թե քաղաքական, այլ հստակ տնտեսական գնահատականներով, որպեսզի թե ԵԱՏՄ-ում, թե ՀՀ-ում պարզ լինի, թե վեկտորային որոշումներն ինչ տնտեսական հետևանքներ կարող են ունենալ։

Եթե պետական տեսանկյունից ենք դիտարկում, այն, ինչ կատարվում է Եկեղեցու շուրջ, մեղմ ասած՝ չի կարող նորմալ համարվել։ Բայց եթե նախընտրական տեսանկյունից ենք նայում, Փաշինյանը, քանի որ նվազագույն խնդիր ունի վերարտադրվելու, գիտի, որ իր էլեկտորատը սպասում է ընդդիմադիր Փաշինյանին, ու նա իր տարերքի մեջ է։

Մինչ ՀՀ իշխանության տարբեր ներկայացուցիչներ տարբեր առիթներով հայտարարում են, թե՝ վերջ, գնալու ենք դեպի Եվրոպա, և դրա համար մարտին Խորհրդարանը վավերացրել էր ԵՄ անդամակցության մասին օրենքի նախագիծը, օրերս Արարատ Միրզոյանը ՌԴ արտգործնախարար Սերգեյ Լավրովի հետ համատեղ ասուլիսում հայտարարեց՝ Հայաստանը ԵՄ-ին անդամակցելու հայտ չի ներկայացրել։ ԵՊՀ քաղաքական ինստիտուտների և գործընթացների ամբիոնի վարիչ, քաղաքական գիտությունների դոկտոր, պրոֆեսոր […]

«Հայաստանի իշխանությունը գաղափարապես սնանկ է. այդ սնանկության հետևանքն է այն, որ մե՛կ այդ իշխանությունը Եվրամիություն գնալու հարցով Ազգային ժողովում օրինագիծ է ընդունում, մե՛կ Հռոմի ստատուտ է վավերացնում, մե՛կ էլ՝ Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարարի ներկայությամբ հայտարարում է, թե Հայաստանը Ռուսաստանի հետ հարաբերությունները վերաֆորմատավորելու կարիք չունի»:

«Վերելք» տեղեկատվական-վերլուծական կենտրոնի քաղաքական մեկնաբան Հայկ Խալաթյանն այն կարծիքին է, որ Լավրովի այցն ու ռուսական կողմի հայտարարությունները որոշակի մեսիջ էին ոչ միայն Հայաստանի իշխանություններին, այլև հասարակությանը:

«Սա քաղաքական անբարոյականություն է, ոչ ավելին։ Վստահ եմ, Լավրովի այցից հետո հայկական և ռուսական կողմերը հայտարարություններ կտարածեն, որոնք կլինեն իրարից տարբեր՝ նաև տողատակերով»,- ասաց Եսայանը։

168TV-ի «Ռեվյու» հաղորդաշարի հյուրն է միջազգայնագետ Գրիգոր Բալասանյանը։

168TV-ի «Թրիգեր» հաղորդաշարի հյուրը Մոսկվայի միջազգային հարաբերությունների պետական ինստիտուտի (МГИМО) Միջազգային հետազոտությունների ինստիտուտի առաջատար գիտաշխատող Նիկոլայ Սիլաևն է։

168TV-ի «Թրիգեր» հաղորդաշարի հյուրը Ռազմավարական հետազոտությունների և նախաձեռնությունների վերլուծական կենտրոնի ղեկավար Հայկ Խալաթյանն է:

168TV-ի «Թրիգեր» հաղորդաշարի հյուրը ՌԴ ԱԳՆ հատուկ հանձնարարություններով դեսպան Ռոդիոն Միրոշնիկն է:

«Պրեսսինգ» հաղորդաշարում Սաթիկ Սեյրանյանի հյուրը «Ջենեսիս Արմենիա» ուղեղային կենտրոն-հիմնադրամի տնօրեն, քաղաքական գիտությունների թեկնածու, դոցենտ Աբրահամ Գասպարյանն է։

Նախորդ տարի Ղազախստանում ադրբեջանական ինքնաթիռի վթարից հետո ռուս-ադրբեջանական հարաբերություններում նկատվում է լարվածություն, քանի որ ադրբեջանական կողմը Ռուսաստանին է մեղադրում այդ վթարի համար, ավելին՝ սպառնում է միջազգային հայց ներկայացնել Ռուսաստանի դեմ։

«Ասում են՝ պատերազմ եք ուզում. ո՛չ, չենք ուզում, բայց Նիկոլի բերած խաղաղությունն էլ չենք ուզում։ Արցախում էլ հիմա խաղաղություն է, բայց հայ չկա։ Ալիևին իր ուզածը տվեց, Էրդողանին էլ՝ իր ուզածը, տակը Հայաստան չի մնալու, այնպես որ, թող իր իրերը հավաքի, գնա տուն, տեսնենք, Հայաստանը մնո՞ւմ է, թե՞ ոչ։ Հայաստանի թիվ մեկ սպառնալիքը նիկոլիզմն է՝ Ալիևին և Էրդողանին հավասար սպառնալիք»,- խոսքը եզրափակեց Էդուարդ Շարմազանովը։

Ցանցային հետազոտությունների ինստիտուտի տնօրեն Գագիկ Հարությունյանի բնորոշմամբ՝ 2018 թվականից հետո ՀՀ իշխանությունը վարում է քաոսային քաղաքականություն, որը վնասում է ոչ միայն Հայաստանին, այլև Հայաստանի դաշնակիցներին, տվյալ դեպքում՝ Ռուսաստանին։ Ավելին՝ 2018 թվականի հեղափոխությունն ուղղված էր նաև Ռուսաստանի դեմ, նրան տարածաշրջանից հանելու և Թուրքիային բերելու։

«Հայ բազմաթիվ այլ պաշտոնյաներ որոշել են թուրքերի հետ մտերմանալ, բաց կանգնել են կոտրած տաշտակի առաջ։ Այս իշխանության որդեգրած քաղաքականությունը Հայաստանը տանելու է վատ հետևանքների։ Դուք թույլ, վախկոտ իշխանություն եք, պարտված և ոչ դուխով, դուք ուժեղ եք միայն Հ1-ի տաղավարում։ Մի հատ նայեք՝ Ալիևի հետ նախկին 3 նախագահներն իրենց ինչպես էին պահում, հետո նայեք ինքերդ ձեզ և ձեր նկարին. Ամոթ է»,- ասաց Ռուբեն Մելքոնյանը։

«Փաշինյան, դու կարող ես բերել պատերազմ մեր գլխին այնպես, ինչպես 2020 թվականին բերեցիր։ Փաշինյանն է արագացրել այդ պատերազմը՝ իր ապիկար դիվանագիտությամբ, որովհետև դարձյալ հույսը դրել էր այլընտրանքների վրա և իրեն դրել գժի տեղ»,- խոսքը եզրափակեց Մարտիրոսյանը։

Ռազմական փորձագետ Դավիթ Ջամալյանի խոսքով՝ Հայաստանում այսօր տիրող իրավիճակի, Արցախի կորստի հեռանկարն ակնհայտ էր դեռևս 2018 թվականին: Այդ ամենը հասկանալու համար ընդամենը պետք է ուսումնասիրվեին այն մարդկանց կենսագրությունները, որոնք գալիս էին իշխանության։