«Ադրբեջան-Հայաստան հարաբերությունների կարգավորման գործընթացում սպասվում են լրացուցիչ զարգացումներ»,- ադրբեջանական ԶԼՄ-ների փոխանցմամբ՝ այս մասին այսօր Բաքվում Շվեյցարիայի արտաքին գործերի նախարար և ԵԱՀԿ գործող նախագահ Իգնացիո Կասիսի հետ համատեղ մամուլի ասուլիսում հայտարարել է Ադրբեջանի ԱԳ նախարար Ջեյհուն Բայրամովը՝ նշելով, որ TRIPP նախագիծը դրանցից մեկն է։
Երկարատև դադարից հետո Հարավային Կովկասի «3+3» տարածաշրջանային խորհրդատվական հարթակը կրկին վերադարձել է քաղաքական օրակարգ։
Պաշտոնական այցով Ռուսաստանի Դաշնությունում է Ադրբեջանի ԱԳ նախարար Ջեյհուն Բայրամովը։ ՌԴ և Ադրբեջանի արտաքին գործերի նախարարներ Սերգեյ Լավրովը և Ջեյհուն Բայրամովը Մոսկվայում ընթացող բանակցությունների ընթացքում քննարկում են տնտեսական և մշակութային-հումանիտար համագործակցության հարցերը, իրավիճակը Հարավային Կովկասում և «3+3» հարթակը։ Բանակցությունների մեկնարկին այս մասին հայտարարել է Ռուսաստանի ԱԳ նախարարը։
Մինչ հայ-ռուսական հարաբերություններում փակուղային իրավիճակ է, կարգավորման նշաններ են ի հայտ գալիս ռուս-ադրբեջանական հարաբերություններում: Ադրբեջանի արտաքին գործերի նախարար Ջեյհուն Բայրամովը պաշտոնական այցով գտնվում է Մոսկվայում, նախատեսված է հանդիպում ՌԴԱԳ նախարար Սերգեյ Լավրովի հետ: Այս մասին նախօրեին հայտարարել էր ՌԴ ԱԳՆ պաշտոնական ներկայացուցիչ Մարիա Զախարովան։
Ադրբեջանի արտաքին գործերի նախարար Ջեյհուն Բայրամովն օրերս լրագրողների հետ զրույցում նախ ասել է, որ Հայաստանի ու Ադրբեջանի միջև սահմանազատումը շարունակվում է, այնուհետև կրկին խոսել էր ՀՀ Սահմանադրությունից։
Այս փաստաթղթի նախագիծը նախաստորագրել են արտաքին գործերի նախարարներ Բայրամովը և Միրզոյանը, որոնք 2025թ. օգոստոսին Վաշինգտոնում էին, սակայն դրա վերջնական հաստատման նախապայման Ալիևը դնում է Հայաստանում երկրի նոր Սահմանադրության ընդունման հանրաքվեի անցկացումը, որը զերծ կլինի Բաքվին չբավարարող ձևակերպումներից։
«Պրեսսինգ» հաղորդաշարում Սաթիկ Սեյրանյանի հյուրը պրոդյուսեր, Գյումրիի ավագանու «Իմ հզոր համայնք» խմբակցության ղեկավար, քաղաքական գործիչ Ռուբեն Մխիթարյանն է։
168.am-ի հետ զրույցում ռուս վերլուծաբան Ալեքսանդր Խրամչիխինն ասաց, որ այս նախագծով ԱՄՆ-ը էական ներկայություն, ազդեցություն է ստանում ռեգիոնում. դա, բնականաբար, վերաբերում է նաև այն ուժերին, որոնք համագործակցում են ԱՄՆ-ի հետ:
Նիկոլ Փաշինյանը TRIPP-ին Ռուսաստանի մասնակցության վերաբերյալ հայաստանյան հասարակությանը պարզաբանումներ կամ դիրքորոշում չի ներկայացնում, սակայն ադրբեջանական կողմին արդեն վստահեցրել են՝ ՌԴ-ն չի մասնակցելու TRIPP-ի երկաթուղային հաղորդակցությանը։ Այս մասին Երևանն ու Բաքուն կարծես մոտ դիրքորոշումներ ունեն։
Ադրբեջանի ԱԳ նախարար Ջեյհուն Բայրամովը տարեվերջյան ասուլիսում անդրադարձել է Հայաստանի հետ երկխոսությանը ու խաղաղության համաձայնագիր ստորագրելու հեռանկարին: Նա նշել է, որ 2026թ․ Ադրբեջանը կշարունակի երկխոսությունը Հայաստանի հետ խաղաղության գործընթացի հետագա առաջմղման համար։ Նախարարը նշել է, որ TRIPP-ն ընդլայնում է միասնությունը տարածաշրջանում:
Մեկնարկել է Իրանի արտաքին գործերի նախարար Աբբաս Արաղչիի այցն Ադրբեջան, որի մասին վերջին օրերին անընդհատ գրում էին իրանական ԶԼՄ-ները։ Այցի օրակարգում ռեգիոնալ բազմակողմ համագործակցությունը խորացնելուն ուղղված ծրագրերն են։
«Արաղչիի Բաքու կատարած այցի արդյունքներն արտացոլում են Բաքվի և Թեհրանի ցանկությունը՝ էպիզոդիկ ճգնաժամերը և փոխադարձ անվստահությունը վերածել ավելի կառավարելի ռեժիմի»:
Այս ձևակերպումը դառնում է բանակցային ճնշման մեխանիզմ, քանի որ Թուրքիան ու Ադրբեջանը սահմանի թեման օգտագործում են՝ որպես քաղաքական ճնշման գործիք հայ-ադրբեջանական բանակցություններում։
«Դասեր» հաղորդաշարում Սաթիկ Սեյրանյանի հյուրը Հայաստանի հանրապետական կուսակցության (ՀՀԿ) փոխնախագահ Արմեն Աշոտյանն է։
Օրերս Ադրբեջանի ITV-ին տված հարցազրույցում Ադրբեջանի արտգործնախարար Ջեյհուն Բայրամովը հայտարարել է, որ Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը Նիկոլ Փաշինյանի իշխանության գալու ժամանակ ասել է՝ «այս հարցը պետք է լուծվի, ադրբեջանական հողերը պետք է ազատագրվեն»:
«Պրեսսինգ» հաղորդաշարում Սաթիկ Սեյրանյանի հյուրը ՀՀ Ազգային ժողովի (ԱԺ) նախկին փոխխոսնակ, Հայաստանի հանրապետական կուսակցության (ՀՀԿ) Գործադիր մարմնի (ԳՄ) անդամ Էդուարդ Շարմազանովն է։
Կովկասագետ, քաղաքագետ Կարեն Իգիթյանն այն կարծիքին է, որ Արցախի հարցը «լուծվել է» այն ժամանակ, երբ Փաշինյանը և իր թիմը հրաժարվել են Արցախից։
Քաղաքագետ Գագիկ Համբարյանն այն կարծիքին է, որ Նիկոլ Փաշինյանը և նրա թիմը վախենում են արձագանքել Ադրբեջանից եկող որևէ հայտարարության։
44-օրյա պատերազմից 5 տարի անց, մինչ Բաքվում Թուրքիայի ու Պակիստանի ղեկավարների մասնակցությամբ Ադրբեջանի նախագահը զորահանդեսով տոնում է Հայաստանի համար ողբերգական հետևանքներով ավարտված այս պատերազմը, ադրբեջանական մամուլում տարածվում է Ադրբեջանի ԱԳ նախարար Ջեյհուն Բայրամովի ծավալուն հարցազրույցը 44-օրյա պատերազմից առաջ և դրա ընթացքում տեղի ունեցած իրադարձությունների մանրամասների, նրա որակմամբ՝ գաղտնի դիվանագիտական բանակցությունների և դրանց ընթացքում տեղի ունեցած կարևոր մանրամասների մասին։
ԱՄՆ նոր վարչակազմը միջնորդական ջանքեր է ներդնում Երևան-Բաքու գործընթացում Խաղաղության համաձայնագրի ուղղությամբ առաջընթացի հասնելու և նոր սրում թույլ չտալու համար։
«Եթե մենք հիմա կենտրոնանանք խոչընդոտների, պատմական հարցերի վրա և սկսենք քննարկել, թե որ տարածքը 100 տարի առաջ ում է պատկանել, թե ով ավելի շատ մարդ է սպանել մյուս ազգությունից, մենք մեկ այլ հակամարտության կհանգենք։ Այնինչ Հայաստանի կառավարության ու ժողովրդի ցանկությունն է տևական խաղաղություն կառուցել ռեգիոնում, առաջին հերթին՝ Ադրբեջանի հետ»,- այս մասին քիչ առաջ Անթալիայի դիվանագիտական ֆորումի շրջանակում ընթացող «Հարավային Կովկասում տարածաշրջանային համագործակցության մարտահրավերներ և հնարավորություններ» թեմայով քննարկման ժամանակ հայտարարեց Հայաստանի արտգործնախարար Արարատ Միրզոյանը։
Քիչ առաջ Անթալիայի դիվանագիտական ֆորումի շրջանակում մեկնարկեց Հայաստանի, Ադրբեջանի և Վրաստանի ԱԳ նախարարների մասնակցությամբ «Հարավային Կովկասում տարածաշրջանային համագործակցության մարտահրավերներ և հնարավորություններ» պանելային քննարկումը։
«Իրանը, չնայած Արևմուտքի հետ մշտական խնդիրներին, ունի զսպող դերակատարություն, ուստի, եթե Իրան-ԱՄՆ բանակցություններ չսկսվեն թեկուզ անուղղակի, կլինեն ավելի բացասական միտումներ Հարավային Կովկասում, քանի որ Իրանի շուրջ իրավիճակը կսկսի սրվել։ Ուստի այստեղ գործ ունենք բազմաթիվ խնդիրների հետ, որոնք ունեն թե ռեգիոնալ, թե արտատարածաշրջանային բնույթ»,- ասաց Խրամչիխինը։
Հայ-ադրբեջանական, այսպես կոչված, Խաղաղության համաձայնագրի տեքստի շուրջ բանակցություններն ավարտելու արձանագրումից և հայ-ադրբեջանական գործընթացում Թրամփի աշխատակազմի ակտիվությանը զուգահեռ՝ ադրբեջանական կողմը հայ-ադրբեջանական սահմանին լայնամասշտաբ լարվածության տպավորություն է փորձում ստեղծել։ Լրատվական դաշտում այդ ֆոնն ապահովելու համար Ադրբեջանի ՊՆ-ն, մի քանի օր է, օրը մի քանի անգամ ապատեղեկատվություն է տարածում՝ հայկական կողմին մեղադրելով հրադադարի ռեժիմի խախտման մեջ։ Բնականաբար, ՀՀ ՊՆ-ն ադրբեջանական բոլոր հաղորդագրությունները հերթով հերքում է։
«Տպավորություն է, որ չնայած տեքստի համաձայնեցման մասին կողմերը հայտարարեցին, սակայն ինտրիգ կա, քանի որ կրկին լարված հայտարարություններ են հնչում։ Դա ցույց է տալիս, որ տեղի չի ունենում այն, ինչ պետք է տեղի ունենա կողմերի միջև իրական համաձայնության դեպքում, լարումը չի պակասում, վստահության որոշակի մթնոլորտ չի ձևավորվում, հիբրիդային պատերազմը չի դադարում»։
ԱԺ նախագահ Ալեն Սիմոնյանն այսօր խորհրդարանում լրագրողների հետ ճեպազրույցում անդրադարձավ Ադրբեջանի ԱԳ նախարարի հայտարարությանը, շեշտելով՝ «խաղաղության պայմանագրում» ՀՀ սահմանադրության մասին կետ չկա և նման քննարկում գոյություն չունի։
168.am-ի հետ զրույցում ռուս քաղաքական վերլուծաբան Ստանիսլավ Տարասովը նշեց, որ Ադրբեջանն Անդրկովկասում բավականին համարձակ ռեգիոնալ արշավ է սկսել Արևմուտքի դեմ։
«Որքան էլ գործընթացը կողմերի միջև լարված է, լի տարաձայնություններով ու պահանջներով, որոնք չեն կարող իրագործվել կարճ ժամանակահատվածում, նրանք նաև գործում են միևնույն աշխարհաքաղաքական միջավայրում, որը թելադրում է նույնանման քաղաքականություն որոշ շրջափուլերում, ինչպիսին ներկայիս փուլն է։ Ինչպես ավելի վաղ եմ ասել, Անդրկովկասում շատ բան կախված է լինելու ԱՄՆ նոր վարչակազմի ու Ռուսաստան, Իրան ձևավորվելիք հարաբերություններից»,- ասաց նա։
«Եթե կողմերը դեռ չեն ավարտել համաձայնագրի վրա աշխատանքը ու կարող էին այն ստորագրել նույնիսկ ամիսներ առաջ, ինչո՞ւ են հիմա որոշում օրակարգում ավելացնել ինչ-որ նոր բան՝ ռազմավարական գործարք, ի՞նչ է դա իրենից ներկայացնելու, բարդ է հասկանալ, թե ինչո՞ւ է առաջացել դրա անհրաժեշտությունը, ևս պարզ չէ, ի՞նչ խնդիր է այն լուծելու․․․ հարցերը չափազանց շատ են։ Ինչո՞ւ է այս թեման բացվում, երբ կողմերը դեռ չեն ավարտել խաղաղության համաձայնագրի համաձայնեցումը և չեն ստորագրել այն»։
Մինչ Բաքվում տեղի է ունենում ՄԱԿ-ի Կլիմայի COP29 միջազգային համաժողովը, Երևան-Բաքու, այսպես կոչված, Խաղաղության համաձայնագրի ստորագրման շուրջ քննարկումները չեն դադարում։
