Անցնող ամիսների ընթացքում Իրանի համար ամենադրամատիկ իրադարձությունն ԱՄՆ-ի մասնակցությամբ 12-օրյա պատերազմն էր Իրանի և Իսրայելի միջև, որը դարձավ ամենակենսական փորձությունը Թեհրանի համար։ Այսպես ամփոփեց անցնող ամիսներն իրանցի վերլուծաբան Կայհան Բարզեգարը՝ շեշտելով, որ դա առաջին անգամն էր, երբ հակամարտությունը դուրս եկավ «ստվերային պատերազմի» տրամաբանությունից և մոտեցավ բաց բախման փուլին։
«Իրանն իր հարաբերությունները կարգավորում է՝ հիմնվելով ազգային շահերի վրա, ուստի Հայաստանի հետ հարաբերությունները բացառություն չեն»,- իրանական ԶԼՄ-ների փոխանցմամբ, այս մասին հայտարարել է Իրանի ԱԳՆ խոսնակ Էսմայիլ Բաղային՝ պատասխանելով հարցին, որ Փաշինյանը հայտարարել է Իրանի հետ ռազմավարական գործընկերության փաստաթուղթ ստորագրելու ցանկության մասին, արդյո՞ք Իրանը պատրաստ է ռազմավարական գործընկերության համաձայնագիր ստորագրել Հայաստանի հետ:
Քաղաքագետ Վազգեն Հովհաննիսյանի կարծիքով՝ 2020թ․ նոյեմբերի 9-ից հետո հայկական պետականությունը գնում է դեպի անկում։
«Դասեր» հաղորդաշարում Սաթիկ Սեյրանյանի հյուրերն «Ազգային ժողովի» (ԱԺ) «Պատիվ ունեմ» խմբակցության քարտուղար, Հայաստանի հանրապետական կուսակցության (ՀՀԿ) Գործադիր մարմնի (ԳՄ) անդամ Տիգրան Աբրահամյանն ու «ՀայաՔվեի» խորհրդի անդամ, 2018-2020թթ․ Ռազմարդյունաբերական կոմիտեի նախագահ Ավետիք Քերոբյանն են։
Նիկոլ Փաշինյանը, ըստ իս, արդեն հասել է իր նպատակին, եկեղեցին պառակտել է։ Որպես պատմաբան՝ ես չեմ մտաբերում մի դեպք, որ եկեղեցու եպիսկոպոսները Վեհափառի հրաժարականը պահանջեն։ Շատ են եղել դեպքեր, երբ աշխարհիկ իշխանությունը հոգևոր իշխանության վրա է հարձակվել. Տիրան թագավորը՝ Հուսիկ Վեհափառի դեմ, Պապի և Ներսես Մեծի հակամարտությունը։
Ինչպես ամեն տարի, այսօր Մոսկվայում տեղի ունեցավ ԱՊՀ ոչ պաշտոնական գագաթնաժողովը: Սա ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինի կազմակերպած ավանդական հավաքն է, որը հնարավորություն է տալիս շփվել գործընկերների հետ և ամփոփել տարին:
Քննարկման ակտիվ փուլում է Բրյուսելի, Երևանի, Բաքվի և Անկարայի մասնակցությամբ «ԵՄ+3» քառակողմ ձևաչափ ստեղծելու գաղափարը: Այս մասին հայտնեց Եվրամիության ընդարձակման հարցերով գերագույն հանձնակատար Մարթա Կոսը՝ Բրյուսելում ՀՀ ԱԳ նախարար Ա. Միրզոյանի հետ ճեպազրույցում:
168.am-ի հետ զրույցում իրանցի վերլուծաբան Կայհան Բարզեգարն ասաց, որ Իրանի ու Մոսկվայի օրերս կայացած բանակցությունները բավականին լայն օրակարգով էին։ Ըստ Բարզեգարի՝ կողմերը ստորագրեցին 3-ամյա համագործակցության ծրագիր՝ 2026-28 թվականների համար, որը նախատեսում է դիվանագիտական, տնտեսական, անվտանգության և քաղաքական համատեղ օրակարգ։
«Թրամփի ճանապարհը դեպի միջազգային խաղաղություն և բարգավաճում» (TRIPP) նախագծի իրականացման շրջանակներում Երևանն ու Վաշինգտոնը համատեղ կոնսորցիում կստեղծեն, որտեղ Հայաստանը որոշիչ ձայնի իրավունք կունենա, վերջերս ասել է ՀՀ վարչապետը։
Օրերս իրանական լրատվամիջոցները մանրամասներ են հայտնել Իրանում ՀՀ դեսպան Գրիգոր Հակոբյանի հետ Իրանի գերագույն առաջնորդի խորհրդական Ալի Աքբար Վելայաթիի հանդիպումից:
«Պրեսսինգ» հաղորդաշարում Սաթիկ Սեյրանյանի հյուրը քաղաքագետ Հրանտ Միքայելյանն է։
Իսլամական հեղափոխության գերագույն առաջնորդի միջազգային հարցերով խորհրդական Ալի Աքբար Վելայաթին կրկին կոշտ է արտահայտվել Հայաստանի տարածքում TRIPP ձևավորելու վաշինգտոնյան պայմանավորվածության վերաբերյալ։
Մեծ Բրիտանիան ավելի քան 30 տարի անց կվերացնի Հայաստանին և Ադրբեջանին զենքի մատակարարման էմբարգոն. այս մասին հայտնել է թագավորության փոխարտգործնախարար Սթիվեն Դաութին:
«Դասեր» հաղորդաշարում Սաթիկ Սեյրանյանի հյուրերը քաղաքագետ, «Դեմոկրատական այլընտրանք» կուսակցության նախագահ Սուրեն Սուրենյանցն ու հասարակական-քաղաքական գործիչ, Լեհաստանում ՀՀ նախկին դեսպան, Վայոց ձորի նախկին մարզպետ Էդգար Ղազարյանն են։
5140 քկմ (գրեթե երկու Լյուքսեմբուրգ) նախկին մակերեսով և ավելի քան 4 հազար տարեկան Իրանի խոշորագույն քաղցրահամ Ուրմիա (Ռեզայե) լիճն այս տարվա սեպտեմբերի վերջին դադարել է գոյություն ունենալ:
Նոյեմբերի վերջին Բաքու էր այցելել Իսրայելի պաշտպանության նախարարության Պաշտպանական հետազոտությունների և մշակումների վարչության պետ, պահեստազորի բրիգադի գեներալ Դանիել Գոլդը:
Իրանն ու Ադրբեջանը բարձրացնում են ռեգիոնալ 3+3 խորհրդատվական հարթակն ակտիվացնելու հարցը: Ադրբեջան կատարած այցի ընթացքում ԻԻՀ ԱԳ նախարար Աբբաս Արաղչին ասել է, թե ուրախ են, որ Ադրբեջանի ու Հայաստանի հարաբերությունները լավ ընթացք ունեն, և ողջունել, աջակցել երկու երկրների միջև խաղաղության գործընթացին:
Հայաստանի գլխավոր մարտահրավերն այսօր հայկական պետության անվտանգությունն է, իսկ գլխավոր խնդիրներից մեկը՝ ապագայի անորոշությունն է և հետագա զարգացման մասին պատկերացումների բացակայությունը, այդ թվում՝ արտաքին քաղաքականության մեջ։
«Ակնհայտ է, որ Նախիջևանը դարձել է Բաքու-Անկարա նախագծերի առանցքային օղակներից մեկը, և երկու կողմերն էլ փորձում են Անդրկովկասում ձևավորել տրանսպորտային, էներգետիկ և ռազմավարական միասնական տարածք։ Սա միաժամանակ ձեռնտու է երկու մայրաքաղաքներին»:
Մեկնարկել է Իրանի արտաքին գործերի նախարար Աբբաս Արաղչիի այցն Ադրբեջան, որի մասին վերջին օրերին անընդհատ գրում էին իրանական ԶԼՄ-ները։ Այցի օրակարգում ռեգիոնալ բազմակողմ համագործակցությունը խորացնելուն ուղղված ծրագրերն են։
«Արաղչիի Բաքու կատարած այցի արդյունքներն արտացոլում են Բաքվի և Թեհրանի ցանկությունը՝ էպիզոդիկ ճգնաժամերը և փոխադարձ անվստահությունը վերածել ավելի կառավարելի ռեժիմի»:
Օրեր առաջ գրել էինք, որ Ադրբեջանի պաշտպանության նախարար Զաքիր Հասանովն ընդունել է Իսրայելից Բաքու ժամանած պատվիրակությանը՝ Պաշտպանական հետազոտությունների և մշակումների վարչության պետ, պահեստազորի բրիգադի գեներալ Դանիել Գոլդի գլխավորությամբ:
«Պրեսսինգ» հաղորդաշարում Սաթիկ Սեյրանյանի հյուրը ՀՀ նախկին վարչապետ, «Ազատություն» կուսակցության նախագահ Հրանտ Բագրատյանն է։
Օրերս Թուրքիայի Ազգային մեծ ժողովի իշխող կուսակցության խորհրդարանական խմբակցության նիստում Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիբ Էրդողանը հայտարարել է, որ իր երկիրը շարունակում է աջակցություն ցուցաբերել Սիրիային նրա վերականգնման հարցում՝ «Մենք միասին կզարգացնենք և՛ Սիրիան, և՛ Թուրքիան»:
Ադրբեջանը շարունակելու է լրջագույն մարտահրավեր լինել Հայաստանի համար, նույնիսկ, եթե խաղաղության համաձայնագիրը Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև ստորագրվի։
Վերջին շրջանում ՀՀ ԶՈՒ ԳՇ նախկին պետ, գեներալ-լեյտենանտ Արտակ Դավթյանն անուղղակի կամ ուղղակի «թիրախավորվում» է: Մասնավորապես, մամուլում տեղեկություններ են շրջանառվել, թե 44-օրյա պատերազմին առնչվող քննիչ հանձնաժողովի զեկույցում ակնարկ կա, իբր նա ազդեցության գործակալ է:
Հայաստանում գործող քաղաքական ընդդիմության խնդիրը պետք է լինի ոչ թե Նիկոլ Փաշինյանը, այլ նրան հովանավորող ազդեցիկ խաղացողները։ Նրանք պետք է համոզվեն, որ ընդդիմությունը ոչ թե գալիս է նոր պատերազմ բերելու՝ ինչպես Ալիևն է ներկայացնում, այլ ստեղծելու միջպետական հարաբերությունների այնպիսի համակարգ, որը խաղաղությունը կդարձնի անշրջելի բոլորի համար։ 168 TV-ի «Ռեվյու» հաղորդաշարին տված հարցազրույցում այսպիսի տեսակետ հայտնեց 1992-93 թթ. ՀՀ վարչապետ Խոսրով Հարությունյանը՝ խոսելով Հայաստանի շուրջ ստեղծված իրավիճակի մասին։
Այս տարվա սեպտեմբերին ՆԱՏՕ-ի խորհրդարանական վեհաժողովի 108-րդ «Ռոուզ-Ռոթ» երկօրյա սեմինարի շրջանակում Երևան ժամանած ադրբեջանցի փորձագետ, Թոփչուբաշովի անվան վերլուծական կենտրոնի փոխտնօրեն Մուրադ Մուրադովը լրագրողների հետ զրույցում ասել էր, թե Ադրբեջանի և Հայաստանի միջև պետք է տեղի ունենա անկլավների և տարածքների փոխանակում։ Իսկ օրերս էլ Ադրբեջանի ԱԳՆ խոսնակ Այխան Հաջիզադեն է հայտարարել, որ չորս «անկլավների» վերադարձը գտնվում է իրենց մշտական ուշադրության կենտրոնում:
Վաշինգտոնում օգոստոսի 8-ին Փաշինյան-Թրամփ-Ալիև ձևաչափով ձեռք բերված «TRIPP route» ձևավորելու պայմանավորվածությունից հետո ևս Հարավային Կովկասում, այսպես կոչված, «Զանգեզուրի միջանցք» տերմինի, պրոյեկտի շուրջ քաղաքական դիսկուրսը չի սպառվում:
«Այս կեղծ երկընտրանքը՝ Մոսկվա թե Վաշինգտոն, որ մեզ հասցրեց այս օրվան, մենք պետք է մոռանանք։ Երկրորդը, աշխարհը բազմազան է, և պետք է համագործակցություն ունենանք հնարավորինս շատ գործընկերների հետ։ Վերջին հաշվով, աշխարհի զգալի մասը, հատկապես՝ եվրասիական մայրցամաքում կան բազմաթիվ խաղացողներ, որոնք չեն ուզում, որ պանթուրանիզմը հաղթի, իսկ պանթուրանիզմի դեմ պայքարելու լավագույն և ամենաճիշտ տեղը Հայաստանն է»։
