Կարելի է երկար հաշվել՝ քանի քառակուսի կիլոմետր է Տիգրանաշենը, որքան՝ Արծվաշենը, և վերջում նույնիսկ ստանալ Հայաստանի համար «դրական» տարածքային հաշվեկշիռ։ Բայց աշխարհաքաղաքականությունը կադաստր չէ։
«Երկար կարելի էր լսել Փաշինյանին, թե ինչպես էր նա պատմում, որ երկրի սեփականությունն է երկաթուղին, թե ինչ կարևոր է սեփականության գաղափարը, որ երկիրն է սեփականատերը՝ երևի մոռանալով, թե քանի՞ սեփականություն է մասնավոր ընկերություններից, ֆոնդերից, ներդրողներից նա խլել, ու ի՞նչ խնդիրների է դա բերելու մեր երկրի զարգացման հարցում»։
«Դասեր» հաղորդաշարի հյուրը «ՀայաՔվե» ազգային քաղաքացիական միավորման համակարգող Ավետիք Չալաբյանն է:
«Երկու ճակատ» պոդկաստի հերթական թողարկմանն Էդգար Ղազարյանը և Դավիթ Սարգսյանը քննարկում են վարչախմբի պարագլխի կողմից Հայաստանի տարածքի հերթական զիջման՝ Տիգրանաշեն գյուղը թշնամուն հանձնելու հակապետական և հակասահմանադրական ծրագիրը, բացատրում Տիգրանաշենի և Տավուշի «անկլավային» գյուղերի ռազմավարական կարևորությունը։
Հայաստանի դեմոկրատական կուսակցության նախագահ Արամ Սարգսյանը Տիգրանաշենի վերաբերյալ Նիկոլ Փաշինյանի վերջին հայտարարությունից բոլորովին չի զարմացել, քանի որ մինչև այդ հայտարարությունը բազմիցս անձամբ նշել է, որ Տիգրանաշենին վտանգ է սպառնում։
Օգոստոսի 20-ին Նիկոլ Փաշինյանը լրագրողների հետ ճեպազրույցում հստակ հայտարարեց, որ Տիգրանաշենը ՀՀ տարածք չէ, այն չի մտնում իր կողմից հռչակված ՀՀ 29.743 քկմ տարածքի մեջ։
Այսօր Կառավարության հերթական նիստից հետո Նիկոլ Փաշինյանը լրագրողների հետ ճեպազրույցում անդրադարձավ նաև լրագրողներից մեկի՝ Տիգրանաշենի վերաբերյալ հարցին։ Լրագրողը Նիկոլ Փաշինյանից մասնավորապես հետաքրքրվեց՝ Տիգրանաշենը համարո՞ւմ է հայկական տարածք։
9-րդ գումարման ԱԺ առաջին նիտին «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Մեսրոպ Մանուկյանն ԱԺ նախագահի թեկնածու Ռուբեն Ռուբինյանին առաջարկեց հստակ, կոնկրետ ասել՝ Տիգրանաշենը ՀՀ տարա՞ծք է, թե՞ ոչ:
9-րդ գումարման ԱԺ առաջին նիտին «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Մեսրոպ Մանուկյանն ԱԺ նախագահի թեկնածու Ռուբեն Ռուբինյանին առաջարկեց հստակ ասել՝ Տիգրանաշենը ՀՀ տարա՞ծք է, թե՞ ոչ:
Կարո՞ղ եք հայտարարել և երաշխավորել, որ ձեր իշխանության տարիներին որևէ պարագայում, որևէ պատրվակով և որևէ դեպքում Տիգրանաշենը չեք հանձնելու․ Ազգային ժողովի 9-րդ գումարման առաջին նստաշրջանի անդրանիկ նիստին «Հայաստան» դաշինքնի պատգամավոր Իշխան Սաղաթելյանն այս հարցն ուղղեց ԱԺ նախագահի պաշտոնի համար առաջադրված ՔՊ-ական Ռուբեն Ռուբինյանին։
Դեռևս նախընտրական քարոզարշավի ժամանակ խոսելով Արծվաշենի մասին, Նիկոլ Փաշինյանն ասել էր, որ Արծվաշենի խնդիրը լուծելու տարբերակներից մեկը փոխանակումն է, իսկ թե ինչի՞ հետ, Փաշինյան այդպես էլ չէր մանրամասնել։
«Դասեր» հաղորդաշարի հյուրերը պահեստազորի գնդապետ Հայկ Նահապետյանն ու հասարակական-քաղաքական գործիչ Էդգար Ղազարյանն են։
«Պրեսսինգ» հաղորդաշարում Սաթիկ Սեյրանյանի հյուրը ՀՀ նախկին վարչապետ (1992-93թթ.), ՀՀ Ազգային ժողովի (ԱԺ) նախկին նախագահ Խոսրով Հարությունյանն է։
ՀՀ մարդու իրավունքների նախկին պաշտպան Արման Թաթոյանը ներկայացրել է այն անվտանգային ռիսկերը, որոնց Հայաստանը բախվելու է, այսպես կոչված, անկլավների հանձնումից հետո:
Ի վերջո, հարավային թիկունքի և հաղորդակցության ուղիների այս մշտական վտանգվածությունը նպատակաուղղված կերպով թուլացնում է Հայաստանի դիմադրողականությունն ու բանակցային դիրքերը Սյունիքով անցնող տրանսպորտային ուղիների շուրջ ընթացող ավելի մեծ աշխարհաքաղաքական պայքարում։
Նիկոլ Փաշինյանը նախընտրական քարոզարշավի ժամանակ՝ հունիսի սկզբին, խոսելով Արծվաշենի մասին, ասել էր, որ Արծվաշենի խնդիրը լուծելու տարբերակներից մեկը փոխանակումն է։ Թե ինչի հետ փոխանակումը՝ Նիկոլ Փաշինյան այդպես էլ չմանրամասնեց։
Եթե Հայաստանը տնտեսական ու էներգետիկ կախվածության մեջ ընկավ Ադրբեջանից, ինչին որ, ըստ էության, տանում է Նիկոլ Փաշինյանն իր ներկայիս քաղաքականությամբ, դա կարող է ավարտվել Ադրբեջանի և Թուրքիայի կողմից Հայաստանի կլանումով և հայկական պետականության ոչնչացմամբ։ 168 TV-ի «Ռեվյու» հաղորդաշարի եթերում «Առավոտ» օրաթերթի գլխավոր խմբագիր, հրապարակախոս Արամ Աբրահամյանը խոսեց կիրակի օրը կայանալիք Ազգային ժողովի ընտրությունների, հետընտրական հնարավոր զարգացումների, ռուսական գործոնի շահարկման և Հայաստանին սպառնացող վտանգների մասին՝ ընդգծելով, որ Ադրբեջանն ու Թուրքիան շարունակում են մնալ Հայաստանի անվտանգության գլխավոր սպառնալիքները։
«Դասեր» հաղորդաշարի հյուրը՝ թյուրքագետ, պատմական գիտությունների թեկնածու Վարուժան Գեղամյանը, խոսեց Տիգրանաշենի ռազմավարական կարևորության մասին, որը, Նիկոլ Փաշինյանը չի հերքել, որ հանձնելու է Ադրբեջանին:
«Պրեսսինգ» հաղորդաշարում Սաթիկ Սեյրանյանի հյուրը «Դեմոկրատական այլընտրանք» կուսակցության նախագահ, «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության նախընտրական ցուցակի 6-րդ համարը զբաղեցնող Սուրեն Սուրենյանցն է։
«Դասեր» հաղորդաշարի հյուրը թյուրքագետ, պատմական գիտությունների թեկնածու Վարուժան Գեղամյանն է։
«Ինձ համար անկլավների հարց չկա, կա իմ երկրի անվտանգության, իմ ժողովրդի անվտանգության հարց»,- այս մասին այսօր լրագրողների հետ զրույցում ասաց «Միասնության թևեր» կուսակցության վարչապետի թեկնածու Արման Թաթոյանը՝ անդրադառնալով այս օրերին կրկին ակտիվորեն քննարկվող անկլավների հարցին:
«Դասեր» հաղորդաշարի հյուրը սահմանադրագետ, քաղաքագետ, միջազգայնագետ Վարդան Պողոսյանն է։
«Պրեսսինգ» հաղորդաշարում Սաթիկ Սեյրանյանի հյուրը Սթենֆորդի համալսարանի քաղաքագիտության դոկտոր Արթուր Խաչիկյանն է:
Միջազգայնագետ, «ՀայաՔվե»-ի անդամ Մենուա Սողոմոնյանի խոսքով՝ Ադրբեջանի փոխվարչապետի գլխավորած պատվիրակության հայաստանյան այցի վերաբերյալ տեղեկատվություն չկա, հետևաբար՝ այցի նպատակի հետ կապված կարող են ենթադրություններ անել։
«Պրեսսինգ» հաղորդաշարում Սաթիկ Սեյրանյանի հյուրը «Հայաստանը ես եմ» քաղաքական նախաձեռնության ղեկավար Նաիրի Սարգսյանն է։
Անվտանգային և ռազմական հարցերով փորձագետ Հայկ Նահապետյանի դիտարկմամբ՝ այս պահին Ադրբեջանից եկող վտանգը սպառնում է Տիգրանաշենին և Տավուշին։
Էդգար Ղազարյանն ու Դավիթ Սարգսյանը «Երկու ճակատ» պոդկաստի հերթական թողարկմանն անդրադառնում են վերջերս վերաակտիվացած՝ «անկլավների» հանձնման մասին խոսակցություններին, մասնավորապես՝ իբր Արծվաշենը հետ բերելու անվան տակ՝ ՀՀ ինքնիշխան տարածքից նոր հողակտորներ, նախևառաջ՝ Արարատի մարզի Տիգրանաշեն և Տավուշի մարզի Վերին Ոսկեպար բնակավայրերի հնարավոր հանձնմանը։
Այս տարվա սեպտեմբերին ՆԱՏՕ-ի խորհրդարանական վեհաժողովի 108-րդ «Ռոուզ-Ռոթ» երկօրյա սեմինարի շրջանակում Երևան ժամանած ադրբեջանցի փորձագետ, Թոփչուբաշովի անվան վերլուծական կենտրոնի փոխտնօրեն Մուրադ Մուրադովը լրագրողների հետ զրույցում ասել էր, թե Ադրբեջանի և Հայաստանի միջև պետք է տեղի ունենա անկլավների և տարածքների փոխանակում։ Իսկ օրերս էլ Ադրբեջանի ԱԳՆ խոսնակ Այխան Հաջիզադեն է հայտարարել, որ չորս «անկլավների» վերադարձը գտնվում է իրենց մշտական ուշադրության կենտրոնում:
«Կրկնում եմ՝ մեծ հաշվով, այս ամենի հետ կապված՝ նոր բան չկա, այս խոսակցությունները, իրավիճակները տեսել ենք, անցել ենք։ Ամեն ինչ նույնն է՝ կոնկրետ անկլավների հետ կապված»։
