Սեպտեմբերի 2-ին Արցախի Հանրապետությունում նշվեց հանրապետության հռչակման 30-ամյակը, տոնական միջոցառմանն այս տարի Հայաստանից քիչ թվով պատվիրակներ էին գնացել՝ ԱԺ երեք խմբակցությունների պատգամավորներ, այսինքն՝ Հայաստանից պաշտոնական մասն ապահովել էին միայն պատգամավորները։ Արցախ էին այցելել իշխանական «Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցության և ընդդիմադիր «Հայաստան» և «Պատիվ ունեմ» խմբակցություների պատգամավորները։
Երեկ 168.am-ը տեղեկություն է հրապարակել՝ «1 միլիարդ 75 միլիոն դրամ՝ ոչ թե դիրքերի, այլ ՊՆ շենքի լավ պայմանների համար» վերտառությամբ, ըստ որի՝ Կառավարության չզեկուցվող նախագծով Պաշտպանության նախարարությանը գումար է հատկացնում։
Ադրբեջանի պաշտպանության նախարարության տարածած հաղորդագրությունն առ այն, թե իբր սեպտեմբերի 3-ին՝ ժամը 01:00-ից 02:15-ն ընկած ժամանակահատվածում հայկական կողմը գնդակոծել է Շուշիում տեղակայված դիրքերից մեկը և պատասխան գործողություններից հետո, կորուստներ կրելով, հետ նահանջել, հակառակորդ կողմի հերթական ապատեղեկատվությունն է:
Արցախի անկախության 30 ամյակը և պետականության կորստի մեկ ամյակը, ըստ էության, միաժամանակ է նշվում։ Սա պատմական աղետի դրսևորումն է։ Կարելի՞ է լինել անկախ, բայց չունենալ պետականություն։ Գուցե կարելի է, բայց դրա համար ահռելի ջանքեր և ունակություններ են մեզնից պահանջվելու։
Նիկոլ Փաշինյանի լիազորությունների իրականացման համար 2021 թվականի պետական բյուջեում կատարվել է վերաբաշխում։
«Հենակետ» վերլուծական կենտրոնի համահիմնադիր, ռազմական փորձագետ Վիտալի Մանգասարյանի կարծիքով՝ ՀՀ իշխանությունները բավարարվում են միայն ականջահաճո հայտարարություններով, իսկ գործնականում անլուրջ մոտեցում են ցուցաբերում, որն ըստ նրա՝ լավ տեղ չի տանելու:
«Պետությունը պարտավոր է հանուն իր հզորության ապահովել հավասար պայմաններ բոլորի համար: Ցավոք, այսօր մենք խնդիր ունենք կրթությունից դուրս մնացած երեխաների, ներառականության հետ կապված, հաշմանդամություն ունեցող երեխաներին մյուսների հետ հավասար կրթության պրոցեսին ներառելու առումով»,- ասաց Արման Թաթոյանը:
Տարիներ առաջ՝ նախկին իշխանությունների օրոք, այս օրը սոցցանցերում ակտիվ բանավեճ էր ընթանում՝ օր առաջ Հայաստան-Արցախ միավորման, Արցախը ՀՀ-ի մարզ համարողների, ուստիև սեպտեմբերի 2-ի շնորհավորանք չհնչեցնողների և Արցախի անկախության օգտին արտահայտվողների և այն շնորհավորողների մեջ:
«ԵԱՀԿ ՄԽ վերակենդանացման հնարավորությունը թույլ է նաև այն պատճառով, որ Փարիզն ու Վաշինգտոնն իրենց աշխատանքի ոճը փոխում են, ըստ իրենց շահերի՝ Ռուսաստանի և Թուրքիայի հետ հարաբերություններում: Եվ կարծես շտապողականություն չկա վերականգնելու ԵԱՀԿ Մինսկի խումբը, համանախագահ երկրները հետաքրքրված են առավելապես առանձին «խաղով»: Ուստի ներկայումս չի հաջողվում արևմտյան դիվանագիտական ամենօրյա մասնակցությունը հարավկովկասյան իրադարձություններում դարձնել մշտական: Բայց հարկ է նաև նշել, որ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի մասին ոչ մի դերակատար չի մոռանում իր հայտարարություններում, բացի Ռուսաստանից, Ադրբեջանից իհարկե, ինչը կարելի է բացատրել:
Այս իրավիաճակից դուրս գալու քայլերի ու ճանապարհների մասին հրապարակավ խոսելու որևէ միտք չունեմ, ես գիտեմ՝ ինչ պետք է անել, և, հավատացեք, որ այդ ամենն արվում է։ Բայց, իհարկե, աստիճանաբար, որովհետև վիրավոր ենք։ Առաջին ազատամարտի ժամանակ մեր տղաներից յուրաքանչյուրը 3-4 անգամ վիրավորվել է, բայց չեմ հիշում, որ նրանք ասեին, թե վիրավոր են ու պետք է մեր շարքերից դուրս գան։ Բոլորը կիսաապաքինված նետվում էին մարտի։ Խելքով ենք լինելու, ուժ ենք հավաքելու, ամեն ինչ ճիշտ է լինելու, «դզվելու» է, Հայաստանում էլ է «դզվելու»։
Այսօր Արցախի Հանրապետության հռչակման 30-ամյակն է։ 1991 թվականի դեկտեմբերի 10-ին՝ Խորհրդային Միության անկումից մի քանի օր առաջ, Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության ժողովուրդը հանրաքվեով ամրագրեց անկախ պետություն ունենալու իր իրավունքը: Նույն թվականի սեպտեմբերի 2-ին, Լեռնային Ղարաբաղի մարզային և Շահումյանի շրջանային խորհուրդների համատեղ նիստում ընդունվել է Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության կազմավորման հռչակագիրը։
«Այս տարվա 7 ամիսների ընթացքում այս կառավարությունը 1 միլիարդ դոլարով ավելացրել է մեր պետական պարտքը, այն դեպքում, երբ այդ ժամանակահատվածում ապահովել է ընդամենը 5.2 տոկոս տնտեսական ակտիվություն: Նման տեմպերով պետական պարտքի ավելացումը, բնականաբար, Հայաստանը տանելու է լուրջ ֆինանսական խնդիրների:
Այսօր Արցախի Հանրապետությունը նշում է իր անկախության 30-ամյակը: Քաղաքական գործիչ Ռուբեն Հակոբյանն այսօր ասուլիսի ընթացքում կարծիք հայտնեց, որ հիմա էլ ունենք գրեթե նույն իրավիճակը, ինչ այն ժամանակ, երբ Արցախն անկախացավ:
Բարձրագույն դատական խորհրդում այսօր շարունակվեց Երևան քաղաքի Ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավոր Արման Հովհաննիսյանի նկատմամբ արդարադատության նախարարի պաշտոնակատար Ռուստամ Բադասյանի հարուցած կարգապահական վարույթի քննությունը:
Կառավարության շենքի դիմաց այսօր առավոտյան բողոքի ակցիա են իրականացրել Քաշաթաղից տեղահանված բնակիչները, նրանք պահանջում են, որ կառավարությունը լուծի իրենց բնակարանային խնդիրները։
Կառավարությունն այսօրվա նիստում չզեկուցվող հարցերի շարքում ընդունեց նաև ՀՀ-ում սեպտեմբերի 15-դեկտեմբերի 15-ը պահեստազորի առաջին խմբի առաջին կարգում հաշվառված շարքային, ենթասպայական և սպայական կազմերի պահեստազորայինների վարժական հավաքներ հայտարարելու մասին որոշումը:
44-օրյա պատերազմի արդյունքում Արցախը ծանրագույն կորուստներ կրեց և հիմա գտնվում է մեծ անորոշությունների առջև։ Այսօր Արցախի պետականության պահպանման գրավականը ձեր՝ սեփական հողի վրա ապրելու և այն շենացնելու անկոտրում կամքն է։
Երեսուն տարի առաջ՝ սեպտեմբերի 2-ին, երբ Ստեփանակերտում կայացած պատգամավորների մարզային և Շահումյանի շրջանային խորհրդի համատեղ նստաշրջանում ընդունվեց Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության հռչակման մասին փաստաթուղթը, դա արցախահայությանը բնաջնջումից փրկելու և իր պատմական հայրենիքի մի հատվածում ազատ, անկախ, արժանապատիվ ապրելու առաջին կարևոր քայլերից էր, որին ամիսներ հետո պիտի հաջորդեր Լեռնային Ղարաբաղի անկախության հաստատման հանրաքվեն:
«Եթե վարչապետը մի քիչ հասկանար քաղաքականությունից, դիվանագիտությունից և մեր ժողովրդին անկեղծորեն ասեր՝ սիրելի՛ ժողովուրդ, մենք կորցրել ենք պատերազմը և այժմ տկար ենք, մեր թշնամիները՝ հզոր, ու չենք ուզում, բայց ստիպված ենք անել, գոնե հասկանալի կլիներ, բայց եթե ասում է, որ այդ բոլոր բաները, որ մեր թշնամիներն անում են, շատ լավ է, մեր շահն է, մենք ուրախ ենք, դա է, որ անհասկանալի է»,- եզրափակեց ամերիկահայ հասարակական գործիչը:
ԵՊՀ դասախոս, 5165 շարժման համահիմնադիր Մենուա Սողոմոնյանի կարծիքով՝ սահմանային միջադեպերը պատահական չեն. դրանք ճնշման միջոցներ են, որպեսզի հասարակության շրջանում գեներացվի անհանգստություն, լարվածություն, վախ, որպեսզի իշխանությանը շուտ տրվի համաձայնություն՝ «խաղաղության դարաշրջան» բացելու համար:
«Դեռ 3 տարի առաջ իշխանության եկավ մի քաղաքական ուժ, որն իմացյալ երկիրը տարավ պարտության՝ սկսելով ու մինչև հիմա շարունակելով նվաստացման խաղաղության թեզը։ Նրանք հայ ժողովրդի մեջ սպանել են ապագա ունենալու հեռանկարը, ու դրա մասին է խոսում հայկական բնակավայրերը թուրքական անվանումներով կոչելը։ Այս ու այլ բաները խոսում են մի բանի մասին՝ սրանք եկել են իշխանության՝ հանձնառությամբ ծախելու մեր ազգային շահերը»,- ասաց Լիլիթ Գալստյանը՝ շեշտելով, որ, եթե Նիկոլ Փաշինյանն արցախցիներին ասելու բան ունենար, ապա չէր ստացվի այնպես, որ վաղը՝ Արցախի անկախության հռչակման օրը, 30-ամյա մեր պատմության մեջ առաջին անգամ Հայաստանի բարձրագույն ղեկավարությունը ներկա չի լինի Արցախում։
Պաշտոնյաների ելույթները, արարքները, ապրելակերպը խանգարում են կրթությանը։ Երբ պաշտոնյաներն իրար վիրավորում են, ֆիզիկական ուժ են գործադրում, նորմալ հայերեն չեն խոսում, ինչպե՞ս ուսուցիչն ու դասախոսն իրենց գործը պատշաճ իրականացնեն։
«Սահմանին վերջին շրջանում և հատկապես վերջին օրերի իրադարձությունները արդյոք հետևանք թողե՞լ են այդ ուղղության զբոսաշրջության վրա, թե՞ ոչ: Քիչ առաջ նախարար Քերոբյանը խոսեց Ադրբեջանի հետ գրագետ հարաբերություններ կառուցելու և խաղաղ օրակարգի մասին, ու նաև քիչ առաջ հայտնի է դարձել, որ հայ-ադրբեջանական սահմանին կրկին զինծառայող զոհ ունենք»,- նշեց լրագրողը:
Լուկիանովի կարծիքով, սրանք երեք ուղղություններ են, որոնք պատերազմից հետո անընդհատ խանգարում են միմյանց առաջ շարժվել մեկ կոնկրետ ուղղությամբ՝ այս դեպքում, օրինակ, եռակողմ հայտարարությունների իրագործման:
«Հիմա մեր հասարակությունը նստել ու ամեն ինչ լուռ տանում է, դարձել է «էշ նահատակ», բայց, ի վերջո, զարթոնք պետք է լինի։ Այն, ինչ ասում եմ Փաշինյանի ու իշխանությունների հասցեին՝ չեմ վախենում, ես տեսել եմ անդրշիրիմյան կյանք։ Տասնյակ անգամ ձերբակալվել եմ նախկին ու ներկա իշխանությունների օրոք, իմ տեսակին լռեցնել հնարավոր չէ, խոսքերը, որոնք հնչեցնում եմ՝ անձնական չէ, սա համազգային ու համընդհանուր է, անհնար է, որ նա այդ մուրճով կարողանա լռեցնել իմ հոգու ճիչը»,- եզրափակեց Տիգրան Եղոյանը։
«Շատ հեշտ է ժողովրդին խաբել, երբ ժողովուրդն ամբողջությամբ կտրված է իրականությունից, և այնպես է ստացվում, որ այսօր մարդկանց մեծ մասն իրականությունից կտրված է։ Իսկ այն մարդիկ, որոնք կտրված չեն իրականությունից, իշխանությունների հեքիաթներին չեն հավատում։ Օրինակ, Կանադայի, Ֆրանսիայի, Լիբանանի հայ համայնքները սփյուռքում ամենահզոր համայնքներից են, Զարեհ Սինանյանը երբևէ հանդիպե՞լ է այդ համայնքների ներկայացուցիչների հետ և ե՞րբ է նրանցից երաշխավորություն ստացել, որ ներդրումներ կանեն Հայաստանում։ Այս պահին ես դժվարանում եմ համոզել իմ գործընկերներին, որպեսզի ներդրումներ կատարեն Հայաստանում»,- շեշտեց Հրաչ Ջաբրայանը։
Այսօր Գիտելիքի և դպրության օրվա առթիվ ՀՀ-ի և Արցախի բարձրագույն ղեկավարությունը շնորհավորական ուղերձներ են հղում ուսուցիչներին, աշակերտներին, ուսանողներին:
Ինչպես Հայաստանի Հանրապետության բոլոր դպրոցներում, այնպես էլ Գեղարքունիքի մարզի սահմանամերձ Կութ գյուղի աշակերտներն էլ ամառային ծանր արձակուրդներից հետո գնացին դպրոց։ Կութի բնակիչ Զմրուխտ Գևորգյանն այսօր դպրոց է ճանապարհել իր 3 երեխաներին: 168.am-ի հետ զրույցում նա ասաց, որ այս ուսումնական տարին տարբերվում է մյուսներից՝ գյուղում դպրոց գնալը վտանգավոր է, քանի որ այն անմիջապես թշնամու նշանառության տակ է հայտնվել․
ՀՀ պաշտպանության նախարարությունը կիսում է կորստյան ծանր վիշտը և զորակցություն հայտնում Գեղամ Սահակյանի ընտանիքի անդամներին, հարազատներին և ծառայակիցներին:
Հայաստանի ժուռնալիստների միության կազմակերպած՝ «Ընդդեմ մամուլի սահմանափակումների, հանուն խոսքի ազատության և տեղեկացված լինելու իրավունքի» խորագրով քննարկման ժամանակ Հայաստանի ժուռնալիստների միության նախագահ Սաթիկ Սեյրանյանն անդրադարձավ ոլորտում առկա խնդիրներին և այսօրվա իշխանությունների որդեգրած քաղաքականությանը՝ սահմանափակել հատկապես իրենց ընդդիմացող լրատվամիջոցների իրավունքները:
