«Այս ժեստն ուղղված էր ոչ այնքան Երևանին, որքան ՌԴ-ին, Իրանին, Թուրքիային, Չինաստանին և մյուս բոլոր շահագրգիռ կողմերին»․ Մակեդոնով

«ԱՄՆ փոխնախագահի կովկասյան շրջագայության Մարլեզոնային բալետի առաջին մասը» վերտառությամբ տելեգրամյան գրառմամբ ռուս վերլուծաբան Սերգեյ Մարկեդոնովն անդրադարձել է ԱՄՆ փոխնախագահ Ջեյմս Դեյվիդ Վենսի՝ ՀՀ կատարած այցին։

Մարկեդոնովը նշել է, որ մինչ ԱՄՆ փոխնախագահին տեղափոխող ինքնաթիռը վայրէջք կկատարեր «Զվարթնոց» օդանավակայանում, այցն արդեն լայնորեն լուսաբանվել էր լրատվամիջոցներում և սոցիալական ցանցերում:

Ըստ նրա, այսօր արդեն կարող ենք ամփոփել ամերիկյան փոխնախագահի կովկասյան շրջագայության առաջին օրվա որոշ նախնական արդյունքներ:

«Սակայն լրատվամիջոցների աժիոտաժը չի նվազել: «Պատմական» և «բեկումնային» բառերի առատությունը պարզապես ճնշող է»,- գրել է Մարկեդոնովը։

Ըստ նրա, Վենսը դարձավ ԱՄՆ առաջին գործող փոխնախագահը, որն այցելեց Հայաստան, որով էլ իրադարձության կարգավիճակը երաշխավորված էր:

«Այս ժեստն ուղղված էր ոչ այնքան Երևանին (ամենայն հարգանքով), որքան Ռուսաստանին, Իրանին, Թուրքիային, Չինաստանին և մյուս բոլոր շահագրգիռ կողմերին: Պաշտոնական Վաշինգտոնը ցույց է տալիս, որ չնայած «ամերիկյան դարի» ավարտի մասին աճող ենթադրություններին, ԱՄՆ-ը մնում է հիմնական խաղացող ոչ միայն իր կիսագնդում, այլև Եվրասիայում, այսինքն՝ Ռուսաստանի, Իսլամական Հանրապետության և Թուրքիայի «մերձավոր արտասահմանում»»,- նշել է Մարկեդոնովը:

Ռուս վերլուծաբանն առանձին անդրադարձել է քաղաքական խորհրդանշականությանը՝ ուշադրություն հրավիրելով այն հանգամանքին, որ ԱՄՆ փոխնախագահ Վենսն առաջիկա ՀՀ խորհրդարանական ընտրություններում իր աջակցությունը հայտնեց Փաշինյանին։

«Վենսը հստակեցրեց, որ իր երկիրը նախընտրում է տեսնել Փաշինյանին՝ որպես նոր վարչապետ, 2026 թվականի հունիսի 7-ի խորհրդարանական ընտրություններից հետո»,- գրել է Մարկեդոնովը՝ հիշեցնելով, որ Վենսի հետ համակարծիք էր նաև Թուրքիայի ԱԳ նախարար Հաքան Ֆիդանը։

Ինչ վերաբերում է բանակցային օրակարգի բովանդակությանը, Մարկեդոնովն այն կարծիքին է, որ ամենաշատը գովազդվում է «միջուկային համաձայնագիրը» (երկու երկրների միջև «խաղաղ միջուկային էներգիայի» ոլորտում համագործակցության մասին համաձայնագիրը)։

«Բայց եթե բացեք և թերթեք բոլոր «նոր էջերը», ապա վերջնական արդյունքն ամերիկյան մոդուլային ատոմակայանի հեռանկարն է։ Ափսոս, որ ծեր Վալլերշտայնը (1930-2019) չի ապրել այն տեսնելու համար, հակառակ դեպքում նա կբերեր գլոբալ «միջուկային» նախագծի իրականացման կոնկրետ, օրինակ, ծայրամասում։

«Անօդաչու թռչող սարքերի պայմանագիրը» նույնպես նշված է՝ որպես «ակտիվ»։ Սակայն դրա արդյունավետության քննարկումն ավելի լայն ռազմաքաղաքական շփումներից դուրս խնդրահարույց է»,- գտնում է Մարկեդոնովը։

Անդրադառնալով ռուսական արձագանքին՝ Մարկեդոնովը հռետորական հարց է ուղղում, թե ինչպիսի՞ն է Ռուսաստանի արձագանքը, ինչո՞ւ է այն այդքան զուսպ։

«Ինչպես գրել էր մի հայտնի հայ լրագրող. «Երբեմն այնպիսի զգացողություն է առաջանում, որ նույնիսկ, եթե Փաշինյանը Կրեմլ գնա «Մենք ընդմիշտ լքում ենք ձեզ» գրությամբ ցուցանակով, պաշտոնական Մոսկվան դեռ կշարունակի քննարկել Մոսկվայի հնարավոր մասնակցությունը «Թրամփի երթուղում»։ Այս ամենի շուրջ առաջացած հույզերը հասկանալի են։

Բայց եթե փորձենք սառնասրտորեն մտածե՞լ։ Ռուսաստանը հիմա պետք է սովորի իր անցյալի սխալներից։ Ակնհայտ է, որ «այստեղ և հիմա» ընտրական պատերազմի մեջ մտնելը Հայաստանի կառավարության հետ կնշանակի ապահովել «կոնսոլիդացիա դրոշի շուրջ»։ Գործող կառավարության նկատմամբ կասկածամիտ կամ դեռևս չկողմնորոշված ​​շատերը չեն ընդունի արտաքին ճնշումը. նրանց համար դա կդառնա Հայաստանի, այլ ոչ թե Փաշինյանի վրա ճնշման հոմանիշ։ Հռետորական հարցն այն է, թե արդյոք արժե՞ նման ռիսկի դիմել»,- ընդգծում է Մարկեդոնովը։

Նրա խոսքով, կան այլ նկատառումներ ևս, և եթե ​​փորձենք TRIPP-ի մասին խոսակցությունը մաքրել ոգևորված մեկնաբանություններից, կտեսնենք, որ մանրամասները դեռևս քիչ են։

Մեջբերելով Ջեյ Դի Վենսի խոսքերն այն մասին, որ «TRIPP նախագիծն» արմատական ​​​​վերափոխում կբերի այս տարածաշրջան՝ Մարկեդոնովն առաջարկում է վերոնշյալ նախադասության մեջ TRIPP-ը փոխարինել «Բաքու-Թբիլիսի-Ջեյհան»-ով։

«Դուք կտեսնեք գրեթե 100% կրկնություն։ Եվ արդյո՞ք ԲԹՋ-ն իսկապես անճանաչելիորեն փոխել է Եվրասիան։ Հիմնականում, ինչպես հայտնի կատակում է ասվում՝ «տվեք ինձ սլայդները»։ Միայն կարգախոսները բավարար չեն»,- գրում է Մարկեդոնովը։

Նա գտնում է, որ ռուս դիվանագետները չափազանց տարված են տնտեսակենտրոն մտածողությամբ։

«Նրանք 100 տոկոս ճիշտ են, երբ ասում են, որ Հայաստանում ռուսական միջուկային նախագծերին իրական այլընտրանք չկա։ Բայց կա մի նրբություն։ Հետխորհրդային իրականություններում «մաքուր տնտեսագիտությունը» հաճախ չի աշխատում. քաղաքական նպատակահարմարության նկատառումները գործի են դրվում, նույնիսկ, եթե դրանք աշխատում են շահույթի դեմ։ Տեսեք հարևան Վրաստանի կամ Մոլդովայի օրինակները»,- այսպիսի ուշագրավ դիտարկում է անում ռուսական քաղաքականության մասին Մարկեդոնովը՝ ավարտելով իր վերլուծությունը հետևյալով, որ Ջ.Դ. Վենսն ուղևորվում է Բաքու, շոուն շարունակվում է։